ヴァールミーキのラーマーヤナ · サルガ 4.11
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.11.1
रामस्य वचनं श्रुत्वा हर्षपौरुषवर्धनम्।
सुग्रीवः पूजयांचक्रे राघवं प्रशशंस च ॥ ४.११.१ ॥
ラーマの言葉を聞き、喜びと勇気を増すその言葉を受けて、スグリーヴァはラーガヴァを敬い、称賛した。
4.11.2
असंशयं प्रज्वलितैस्तीक्ष्णैर्मर्मातिगैः शरैः।
त्वं दहेः कुपितो लोकान् युगान्त इव भास्करः ॥ ४.११.२ ॥
疑いなく、怒った君は、燃えさかる鋭い、急所を貫く矢で世界を焼き尽くすだろう、劫末の太陽のように。
4.11.3
वालिनः पौरुषं यत्तद् यच्च वीर्यं धृतिश्च या।
तन्ममैकमनाः श्रुत्वा विधत्स्व यदनन्तरम् ॥ ४.११.३ ॥
ヴァーリンの男らしさ、勇気、忍耐について、私の話を一心に聞いてから、その後ふさわしい行動をとりなさい。
4.11.4
समुद्रात् पश्चिमात् पूर्वं दक्षिणादपि चोत्तरम्।
क्रामत्यनुदिते सूर्ये वाली व्यपगतक्लमः ॥ ४.११.४ ॥
太陽が昇る前に、疲れを知らぬヴァーリンは、西の海から東へ、南から、また北へと駆け巡る。
4.11.5
अग्राण्यारुह्य शैलानां शिखराणि महान्त्यपि।
ऊर्ध्वमुत्पात्य तरसा प्रतिगृह्णाति वीर्यवान् ॥ ४.११.५ ॥
山々の頂に登り、大いなる峰々にさえ、威力あるヴァーリンは素早く上へ跳び上がり、それを掴む。
4.11.6
बहवः सारवन्तश्च वनेषु विविधा द्रुमाः।
वालिना तरसा भग्ना बलं प्रथयताऽऽत्मनः ॥ ४.११.६ ॥
森の中の様々な種類の堅固な多くの木々が、自らの力を示すヴァーリンによって力ずくで折られてしまった。
4.11.7
महिषो दुन्दुभिर्नाम कैलासशिखरप्रभः।
बलं नागसहस्रस्य धारयामास वीर्यवान् ॥ ४.११.७ ॥
カイラーサの峰のように輝く、勇猛なマヒシャという名のドゥンドゥビは、千頭の象の力を備えていた。
4.11.8
स वीर्योत्सेकदुष्टात्मा वरदानेन मोहितः।
जगाम स महाकायः समुद्रं सरितां पतिम् ॥ ४.११.८ ॥
力の驕りに心を蝕まれ、恩恵に惑わされたその巨体の者は、河の主なる海へと向かった。
4.11.9
ऊर्मिमन्तमतिक्रम्य सागरं रत्नसंचयम्।
मम युद्धं प्रयच्छेति तमुवाच महार्णवम् ॥ ४.११.९ ॥
波に満ち宝玉の集まる海を越えて、彼はその大海に告げた。「わたしに戦いを与えよ。」
4.11.10
ततः समुद्रो धर्मात्मा समुत्थाय महाबलः।
अब्रवीद् वचनं राजन्नसुरं कालचोदितम् ॥ ४.११.१० ॥
そのとき正しき心を持つ大力の海は立ち上がり、王よ、運命に駆られたそのアスラに次の言葉を告げた。
4.11.11
समर्थो नास्मि ते दातुं युद्धं युद्धविशारद।
श्रूयतां त्वभिधास्यामि यस्ते युद्धं प्रदास्यति ॥ ४.११.११ ॥
戦いに通じた者よ、わたしにはおまえに戦いを与える力はない。だが聞け、おまえに戦いを与える者を告げよう。
4.11.12
शैलराजो महारण्ये तपस्विशरणं परम्।
शंकरश्वशुरो नाम्ना हिमवानिति विश्रुतः ॥ ४.११.१२ ॥
大森林において行者たちの至高の庇護所である山々の王、ヒマヴァーンは、シャンカラの舅として、その名で知られている。
4.11.13
महाप्रस्रवणोपेतो बहुकन्दरनिर्झरः।
स समर्थस्तव प्रीतिमतुलां कर्तुमर्हति ॥ ४.११.१३ ॥
大きな泉、多くの洞窟と滝を備えたその山は、あなたに比類ない喜びを与えることができる。
4.11.14
तं भीतमिति विज्ञाय समुद्रमसुरोत्तमः।
हिमवद्वनमागम्य शरश्चापादिव च्युतः ॥ ४.११.१४ ॥
彼が怯えていると知り、アスラの最上の者は海からヒマヴァットの森へ来た。弓から放たれた矢のように。
4.11.15
ततस्तस्य गिरेः श्वेता गजेन्द्रप्रतिमाः शिलाः।
चिक्षेप बहुधा भूमौ दुन्दुभिर्विननाद च ॥ ४.११.१५ ॥
すると、ドゥンドゥビはその山の、大象のような白い岩を地面へ様々に投げつけ、吠えた。
4.11.16
ततः श्वेताम्बुदाकारः सौम्यः प्रीतिकराकृतिः।
हिमवानब्रवीद् वाक्यं स्व एव शिखरे स्थितः ॥ ४.११.१६ ॥
すると、白い雲のような、穏やかで心地よい姿のヒマヴァンは、自分の峰の上に立ち、この言葉を述べた。
4.11.17
क्लेष्टुमर्हसि मां न त्वं दुन्दुभे धर्मवत्सल।
रणकर्मस्वकुशलस्तपस्विशरणो ह्यहम् ॥ ४.११.१७ ॥
法を愛するドゥンドゥビよ、あなたは私を苦しめるべきではない。私は戦いの業に不慣れであり、苦行者たちの庇護所なのだ。
4.11.18
तस्य तद् वचनं श्रुत्वा गिरिराजस्य धीमतः।
उवाच दुन्दुभिर्वाक्यं क्रोधात् संरक्तलोचनः ॥ ४.११.१८ ॥
賢明な山の王のその言葉を聞いて、怒りに目を赤くしたドゥンドゥビは言った。
4.11.19
यदि युद्धेऽसमर्थस्त्वं मद्भयाद् वा निरुद्यमः।
तमाचक्ष्व प्रदद्यान्मे यो हि युद्धं युयुत्सतः ॥ ४.११.१९ ॥
もしお前が戦いに不得手であるか、私への恐れから気力を失っているのなら、戦いを望む私に戦いを与える者を示せ。
4.11.20
हिमवानब्रवीद् वाक्यं श्रुत्वा वाक्यविशारदः।
अनुक्तपूर्वं धर्मात्मा क्रोधात् तमसुरोत्तमम् ॥ ४.११.२० ॥
その言葉を聞いて、弁舌に長け正しき心を持つヒマヴァーンは、怒りをもって、その阿修羅の中の最上の者に、以前には決して言われなかった言葉を語った。
4.11.21
वाली नाम महाप्राज्ञ शक्रपुत्रः प्रतापवान्।
अध्यास्ते वानरः श्रीमान् किष्किन्धामतुलप्रभाम् ॥ ४.११.२१ ॥
ヴァーリーという大智者、インドラの子、威力ある栄光の猿は、比類なき輝きのキシュキンダーに住んでいる。
4.11.22
स समर्थो महाप्राज्ञस्तव युद्धविशारदः।
द्वन्द्वयुद्धं स दातुं ते नमुचेरिव वासवः ॥ ४.११.२२ ॥
彼は有能で大智者、戦いに長けている。インドラがナムチに一騎打ちを与えたように、彼はお前に一騎打ちを与えることができる。
4.11.23
तं शीघ्रमभिगच्छ त्वं यदि युद्धमिहेच्छसि।
स हि दुर्मर्षणो नित्यं शूरः समरकर्मणि ॥ ४.११.२३ ॥
ここで戦いを望むなら、急いで彼のもとへ行け。彼は不屈であり、戦いの業において常に勇敢である。
4.11.24
श्रुत्वा हिमवतो वाक्यं कोपाविष्टः स दुन्दुभिः।
जगाम तां पुरीं तस्य किष्किन्धां वालिनस्तदा ॥ ४.११.२४ ॥
ヒマヴァーンの言葉を聞き、怒りに捕らわれたドゥンドゥビは、そのときヴァーリーのあの都キシュキンダーへ向かった。
4.11.25
धारयन् माहिषं रूपं तीक्ष्णशृङ्गो भयावहः।
प्रावृषीव महामेघस्तोयपूर्णो नभस्तले ॥ ४.११.२५ ॥
水牛の姿をとり、鋭い角で恐ろしく、雨季の空に水を満たした大きな雲のように現れた。
4.11.26
ततस्तु द्वारमागम्य किष्किन्धाया महाबलः।
ननर्द कम्पयन् भूमिं दुन्दुभिर्दुन्दुभिर्यथा ॥ ४.११.२६ ॥
そして キシュキンダーの門に至り、その大力の者は大地を震わせ、太鼓のように吠えた。
4.11.27
समीपजान् द्रुमान् भञ्जन् वसुधां दारयन् खुरैः।
विषाणेनोल्लिखन् दर्पात् तद्द्वारं द्विरदो यथा ॥ ४.११.२७ ॥
近くの木々を折り、蹄で大地を掘り返し、誇らしげに角でその門を擦りつけた、象のように。
4.11.28
अन्तःपुरगतो वाली श्रुत्वा शब्दममर्षणः।
निष्पपात सह स्त्रीभिस्ताराभिरिव चन्द्रमा ॥ ४.११.२८ ॥
奥の間にいたヴァーリーは、その音を聞いて怒りに燃え、女たちと共に、星々を連れた月のように飛び出した。
4.11.29
मितं व्यक्ताक्षरपदं तमुवाच स दुन्दुभिम्।
हरीणामीश्वरो वाली सर्वेषां वनचारिणाम् ॥ ४.११.२९ ॥
猿たちの主にして森に住むすべての者の王ヴァーリーは、明瞭な音節と言葉で、節度をもってそのドゥンドゥビに語りかけた。
4.11.30
किमर्थं नगरद्वारमिदं रुद्ध्वा विनर्दसे।
दुन्दुभे विदितो मेऽसि रक्ष प्राणान् महाबल ॥ ४.११.३० ॥
ドゥンドゥビよ！この城門を塞いでなぜ吠えるのか。お前のことは知っている。大力の者よ、おのれの命を守れ。
4.11.31
तस्य तद् वचनं श्रुत्वा वानरेन्द्रस्य धीमतः।
उवाच दुन्दुभिर्वाक्यं क्रोधात् संरक्तलोचनः ॥ ४.११.३१ ॥
賢明な猿王のその言葉を聞き、怒りで目を赤くしたドゥンドゥビはこう言った。
4.11.32
न त्वं स्त्रीसंनिधौ वीर वचनं वक्तुमर्हसि।
मम युद्धं प्रयच्छाद्य ततो ज्ञास्यामि ते बलम् ॥ ४.११.३२ ॥
勇士よ、女たちの前でそのような言葉を口にするのは君にふさわしくない。今すぐ私と戦え、そうすれば君の力がわかるだろう。
4.11.33
अथवा धारयिष्यामि क्रोधमद्य निशामिमाम्।
गृह्यतामुदयः स्वैरं कामभोगेषु वानर ॥ ४.११.३३ ॥
あるいは、今夜この怒りを抑えておこう。猿よ、欲望の快楽の中で思うままに己の栄達を味わえ。
4.11.34
दीयतां सम्प्रदानं च परिष्वज्य च वानरान्।
सर्वशाखामृगेन्द्रस्त्वं संसादय सुहृज्जनम् ॥ ४.११.३४ ॥
猿たちを抱きしめ、贈り物を与えよ。すべての枝に住む獣の王よ、友や仲間たちを座らせよ。
4.11.35
सुदृष्टां कुरु किष्किन्धां कुरुष्वात्मसमं पुरे।
क्रीडस्व च समं स्त्रीभिरहं ते दर्पशासनः ॥ ४.११.३५ ॥
キシュキンドハーをよく見て、都を自分のものとせよ。女たちと遊べ。私はお前の傲慢を罰する者だ。
4.11.36
यो हि मत्तं प्रमत्तं वा भग्नं वा रहितं कृशम्।
हन्यात् स भ्रूणहा लोके त्वद्विधं मदमोहितम् ॥ ४.११.३६ ॥
酔った者、油断した者、打ちひしがれた者、見捨てられた者、弱った者を殺す者は、世において胎児を殺す者である。傲慢に惑わされたお前のような者であってもそうだ。
4.11.37
स प्रहस्याब्रवीन्मन्दं क्रोधात् तमसुरेश्वरम्।
विसृज्य ताः स्त्रियः सर्वास्ताराप्रभृतिकास्तदा ॥ ४.११.३७ ॥
彼は笑い、怒りを込めて、あの阿修羅の王にゆっくりと語った。そしてターラーを筆頭とする女たちをすべて解放して、
4.11.38
मत्तोऽयमिति मा मंस्था यद्यभीतोऽसि संयुगे।
मदोऽयं सम्प्रहारेऽस्मिन् वीरपानं समर्थ्यताम् ॥ ४.११.३८ ॥
「この者は酔っている」と思うな。もし戦いに恐れがないなら、この酔いをこの戦いで勇士の酒としよう。
4.11.39
तमेवमुक्त्वा संक्रुद्धो मालामुत्क्षिप्य काञ्चनीम्।
पित्रा दत्तां महेन्द्रेण युद्धाय व्यवतिष्ठत ॥ ४.११.३९ ॥
彼にこう言い、怒りに燃えて、父インドラから賜った黄金の花輪を持ち上げ、戦いのために立った。
4.11.40
विषाणयोर्गृहीत्वा तं दुन्दुभिं गिरिसंनिभम्।
आविध्यत तथा वाली विनदन् कपिकुञ्जरः ॥ ४.११.४० ॥
角をつかみ、猿の中の象ヴァーリは吠えながら、山のような ドゥンドゥビを振り回した。
4.11.41
बलाद् व्यापादयांचक्रे ननर्द च महास्वनम्।
श्रोत्राभ्यामथ रक्तं तु तस्य सुस्राव पात्यतः ॥ ४.११.४१ ॥
力ずくで彼を殺し、大きな咆哮をあげた。すると倒れる彼の両耳から血が流れ出た。
4.11.42
तयोस्तु क्रोधसंरम्भात् परस्परजयैषिणोः।
युद्धं समभवद् घोरं दुन्दुभेर्वालिनस्तथा ॥ ४.११.४२ ॥
怒りの激情から、互いに勝利を求めた二人の間に、ドゥンドゥビとヴァーリの恐ろしい戦いが起こった。
4.11.43
अयुध्यत तदा वाली शक्रतुल्यपराक्रमः।
मुष्टिभिर्जानुभिः पद्भिः शिलाभिः पादपैस्तथा ॥ ४.११.४३ ॥
そのとき、インドラに並ぶ武勇のヴァーリンは拳、膝、足、岩、木で戦った。
4.11.44
परस्परं घ्नतोस्तत्र वानरासुरयोस्तदा।
आसीद्धीनोऽसुरो युद्धे शक्रसूनुर्व्यवर्धत ॥ ४.११.४४ ॥
そこで猿と阿修羅が互いに打ち合ううち、阿修羅は戦いに力尽き、インドラの息子はますます強くなった。
4.11.45
तं तु दुन्दुभिमुद्यम्य धरण्यामभ्यपातयत्।
युद्धे प्राणहरे तस्मिन्निष्पिष्टो दुन्दुभिस्तदा ॥ ४.११.४५ ॥
彼はドゥンドゥビを持ち上げて地面に叩きつけた。その命を奪う戦いで、ドゥンドゥビは押し潰された。
4.11.46
स्रोतोभ्यो बहु रक्तं तु तस्य सुस्राव पात्यतः।
पपात च महाबाहुः क्षितौ पञ्चत्वमागतः ॥ ४.११.४६ ॥
投げ落とされたとき、その穴から多くの血が流れ出た。その大臂の者は地に倒れ、息絶えた。
4.11.47
तं तोलयित्वा बाहुभ्यां गतसत्त्वमचेतनम्।
चिक्षेप वेगवान् वाली वेगेनैकेन योजनम् ॥ ४.११.४७ ॥
両腕でそれを量るように持ち上げ、生気も意識もなくしたその身体を、疾風のヴァーリは一度の勢いで一ヨージャナ先まで投げ飛ばした。
4.11.48
तस्य वेगप्रविद्धस्य वक्त्रात् क्षतजबिन्दवः।
प्रपेतुर्मारुतोत्क्षिप्ता मतङ्गस्याश्रमं प्रति ॥ ४.११.४८ ॥
あれほどの勢いで投げられた彼の口から血の滴が、風に舞い上がってマタンガの庵の方へ落ちた。
4.11.49
तान् दृष्ट्वा पतितांस्तत्र मुनिः शोणितविप्रुषः।
क्रुद्धस्तस्य महाभाग चिन्तयामास को न्वयम् ॥ ४.११.४९ ॥
そこに落ちた血の滴を見て、聖者は怒り、「おお、大いなる幸運の人よ、これは誰か」と思いめぐらした。
4.11.50
येनाहं सहसा स्पृष्टः शोणितेन दुरात्मना।
कोऽयं दुरात्मा दुर्बुद्धिरकृतात्मा च बालिशः ॥ ४.११.५० ॥
突然血で私に触れたこの悪しき心の、愚かで自制のない、無知な者は誰か。
4.11.51
इत्युक्त्वा स विनिष्क्रम्य ददृशे मुनिसत्तमः।
महिषं पर्वताकारं गतासुं पतितं भुवि ॥ ४.११.५१ ॥
こう言って外に出た最高の聖者は、山のように大きく、生気を失って地面に倒れた水牛を見た。
4.11.52
स तु विज्ञाय तपसा वानरेण कृतं हि तत्।
उत्ससर्ज महाशापं क्षेप्तारं वानरं प्रति ॥ ४.११.५२ ॥
しかし彼は苦行によって、それが一匹の猿の仕業だと知り、投げつけた猿に大いなる呪いを放った。
4.11.53
इह तेनाप्रवेष्टव्यं प्रविष्टस्य वधो भवेत्।
वनं मत्संश्रयं येन दूषितं रुधिरस्रवैः ॥ ४.११.५३ ॥
彼はここに入ってはならない。入る者は死ぬであろう。私の拠り所であるこの森を、血の流れで汚したのだから。
4.11.54
क्षिपता पादपाश्चेमे सम्भग्नाश्चासुरीं तनुम्।
समन्तादाश्रमं पूर्णं योजनं मामकं यदि ॥ ४.११.५४ ॥
投げつけた者はこれらの木々と、その羅刹の身体をも折った。四方一ヨージャナにわたる私のこの庵が全て……
4.11.55
आगमिष्यति दुर्बुद्धिर्व्यक्तं स न भविष्यति।
ये चास्य सचिवाः केचित् संश्रिता मामकं वनम् ॥ ४.११.५५ ॥
その邪心の者は来るだろうが、きっと彼はここにいないだろう。そして彼の大臣のうち誰かが私のこの森に身を寄せているならば、
4.11.56
न च तैरिह वस्तव्यं श्रुत्वा यान्तु यथासुखम्।
तेऽपि वा यदि तिष्ठन्ति शपिष्ये तानपि ध्रुवम् ॥ ४.११.५६ ॥
彼らはここにとどまってはならない。聞いたなら、好きなように去るがよい。もし彼らがここに留まるなら、必ず彼らも呪おう。
4.11.57
वनेऽस्मिन् मामके नित्यं पुत्रवत् परिरक्षिते।
पत्राङ्कुरविनाशाय फलमूलाभवाय च ॥ ४.११.५७ ॥
私のこの森は常に息子のように守られている。そこで彼らは葉や芽の破壊と、果実や根の喪失をもたらすだろう。
4.11.58
दिवसश्चाद्य मर्यादा यं द्रष्टा श्वोऽस्मि वानरम्।
बहुवर्षसहस्राणि स वै शैलो भविष्यति ॥ ४.११.५८ ॥
今日が期限である。明日私が目にする猿は、きっと何千年もの間、岩となるだろう。
4.11.59
ततस्ते वानराः श्रुत्वा गिरं मुनिसमीरिताम्।
निश्चक्रमुर्वनात् तस्मात् तान् दृष्ट्वा वालिरब्रवीत् ॥ ४.११.५९ ॥
そこで猿たちは聖者の語った言葉を聞いて、その森から出ていった。彼らを見て、ヴァーリは言った。
4.11.60
किं भवन्तः समस्ताश्च मतङ्गवनवासिनः।
मत्समीपमनुप्राप्ता अपि स्वस्ति वनौकसाम् ॥ ४.११.६० ॥
マタンガの森に住むあなたがた皆が、なぜ私のそばに来たのか。森に住む者たちに幸いあれ。
4.11.61
ततस्ते कारणं सर्वं तथा शापं च वालिनः।
शशंसुर्वानराः सर्वे वालिने हेममालिने ॥ ४.११.६१ ॥
その時、猿たちは皆、金の花輪をつけたヴァーリンに、ヴァーリンの呪いの全ての原因と、その呪いそのものを語った。
4.11.62
एतच्छ्रुत्वा तदा वाली वचनं वानरेरितम्।
स महर्षिं समासाद्य याचते स्म कृताञ्जलिः ॥ ४.११.६२ ॥
猿たちの言葉を聞いたヴァーリンは、大聖者のもとに近づき、合掌して懇願した。
4.11.63
महर्षिस्तमनादृत्य प्रविवेशाश्रमं प्रति।
शापधारणभीतस्तु वाली विह्वलतां गतः ॥ ४.११.६३ ॥
大聖者は彼を無視して庵へ入った。呪いを受けることを恐れたヴァーリンは、深く動揺した。
4.11.64
ततः शापभयाद् भीतो ऋष्यमूकं महागिरिम्।
प्रवेष्टुं नेच्छति हरिर्द्रष्टुं वापि नरेश्वर ॥ ४.११.६४ ॥
そのとき、呪いを恐れた猿は、人主よ、リシュヤムーカという大山に入ろうとも、それを見ようともしないのです。
4.11.65
तस्याप्रवेशं ज्ञात्वाहमिदं राम महावनम्।
विचरामि सहामात्यो विषादेन विवर्जितः ॥ ४.११.६५ ॥
ラーマよ、彼があの山に入らないと知っているので、私は大臣たちとともに、憂いなくこの大森林をさまよっているのです。
4.11.66
एषोऽस्थिनिचयस्तस्य दुन्दुभेः सम्प्रकाशते।
वीर्योत्सेकान्निरस्तस्य गिरिकूटनिभो महान् ॥ ४.११.६६ ॥
見てください、ドゥンドゥビの大きな骨の山が見えます。己の武勇の驕りによって倒された彼のもので、山の頂のように巨大です。
4.11.67
इमे च विपुलाः सालाः सप्त शाखावलम्बिनः।
यत्रैकं घटते वाली निष्पत्रयितुमोजसा ॥ ४.११.६७ ॥
枝が垂れ下がるこの七本の巨大なサーラ樹のうち一本でも、ヴァーリンは力ずくで葉を落とすことができる。
4.11.68
एतदस्यासमं वीर्यं मया राम प्रकाशितम्।
कथं तं वालिनं हन्तुं समरे शक्ष्यसे नृप ॥ ४.११.६८ ॥
ラーマよ、彼の比類なき武勇を私はあなたにお見せしました。王よ、戦場であのヴァーリンをどうやって殺せるというのでしょうか。
4.11.69
तथा ब्रुवाणं सुग्रीवं प्रहसँल्लक्ष्मणोऽब्रवीत्।
कस्मिन् कर्मणि निर्वृत्ते श्रद्दध्या वालिनो वधम् ॥ ४.११.६९ ॥
スグリーヴァがこう語ると、ラクシュマナは微笑んで言った。「どのような行いが成し遂げられたら、ヴァーリンの死を信じられるのか」
4.11.70
तमुवाचाथ सुग्रीवः सप्त सालानिमान् पुरा।
एवमेकैकशो वाली विव्याधाथ स चासकृत् ॥ ४.११.७० ॥
そこでスグリーヴァは彼に言った。「昔ヴァーリンは、この七本のサーラ樹を一本ずつこのようにして射抜き、それを何度も繰り返したのだ。」
4.11.71
रामो निर्दारयेदेषां बाणेनैकेन च द्रुमम्।
वालिनं निहतं मन्ये दृष्ट्वा रामस्य विक्रमम् ॥ ४.११.७१ ॥
ラーマはこれらのうち一本の木でさえ、一本の矢で裂くことができるだろう。ラーマの武勇を見て、私はヴァーリンはすでに殺されたものと思う。
4.11.72
हतस्य महिषस्यास्थि पादेनैकेन लक्ष्मण।
उद्यम्य प्रक्षिपेच्चापि तरसा द्वे धनुःशते ॥ ४.११.७२ ॥
ラクシュマナよ、死んだ水牛の骨を片足で持ち上げ、勢いよく二百張の弓の長さ遠くへ投げ飛ばすことさえできるのだ。
4.11.73
एवमुक्त्वा तु सुग्रीवो रामं रक्तान्तलोचनम्।
ध्यात्वा मुहूर्तं काकुत्स्थं पुनरेव वचोऽब्रवीत् ॥ ४.११.७३ ॥
こう言ってから、スグリーヴァは目の端が赤いラーマを束の間じっと見つめ、再びこの言葉を述べた。
4.11.74
शूरश्च शूरमानी च प्रख्यातबलपौरुषः।
बलवान् वानरो वाली संयुगेष्वपराजितः ॥ ४.११.७४ ॥
ヴァーリンは勇者であり、自らを勇者と思い、武勇と力で名高い。力強い猿のヴァーリンは戦いで負けを知らない。
4.11.75
दृश्यन्ते चास्य कर्माणि दुष्कराणि सुरैरपि।
यानि संचिन्त्य भीतोऽहमृष्यमूकमुपाश्रितः ॥ ४.११.७५ ॥
彼の行いは神々にさえ困難に見える。それを思って怯え、私はリシュヤムーカ山に身を寄せたのだ。
4.11.76
तमजय्यमधृष्यं च वानरेन्द्रममर्षणम्।
विचिन्तयन्न मुञ्चापि ऋष्यमूकममुं त्वहम् ॥ ४.११.७६ ॥
その征服しがたく、近づきがたく、寛容さを持たない猿王のことを思い、私はこのリシュヤムーカ山からさえ離れられずにいる。
4.11.77
उद्विग्नः शङ्कितश्चाहं विचरामि महावने।
अनुरक्तैः सहामात्यैर्हनुमत्प्रमुखैर्वरैः ॥ ४.११.७७ ॥
不安と懸念に駆られ、私は大森林をさまよっている。ハヌマーンを筆頭とする忠実で優れた大臣たちと共に。
4.11.78
उपलब्धं च मे श्लाघ्यं सन्मित्रं मित्रवत्सल।
त्वामहं पुरुषव्याघ्र हिमवन्तमिवाश्रितः ॥ ४.११.७८ ॥
友を慈しむ方よ、人中の虎よ！私は称賛すべき良き友を得た。ヒマラヤに身を寄せるように、私はあなたに身を寄せたのだ。
4.11.79
किं तु तस्य बलज्ञोऽहं दुर्भ्रातुर्बलशालिनः।
अप्रत्यक्षं तु मे वीर्यं समरे तव राघव ॥ ४.११.७९ ॥
しかし、あの強大で邪悪な兄の力は私が知っている。だが戦場における私の武勇はまだお前に示されていない、ラーガヴァよ。
4.11.80
न खल्वहं त्वां तुलये नावमन्ये न भीषये।
कर्मभिस्तस्य भीमैश्च कातर्यं जनितं मम ॥ ४.११.८० ॥
私はあなたを彼と比べもせず、あなたを侮りもせず、脅かすつもりもない。彼の恐ろしい行いこそが、私の中に恐れを生じさせたのだ。
4.11.81
कामं राघव ते वाणी प्रमाणं धैर्यमाकृतिः।
सूचयन्ति परं तेजो भस्मच्छन्नमिवानलम् ॥ ४.११.८१ ॥
まことに、ラーガヴァよ、あなたの言葉、堅忍、そしてその姿は、灰に覆われた火のように、あなたの至上の輝きを示す証である。
4.11.82
तस्य तद् वचनं श्रुत्वा सुग्रीवस्य महात्मनः।
स्मितपूर्वमथो रामः प्रत्युवाच हरिं प्रति ॥ ४.११.८२ ॥
偉大な魂のスグリーヴァの言葉を聞き、ラーマは先に微笑んでから、その猿に答えた。
4.11.83
यदि न प्रत्ययोऽस्मासु विक्रमे तव वानर।
प्रत्ययं समरे श्लाघ्यमहमुत्पादयामि ते ॥ ४.११.८३ ॥
もしお前が我々の武勇を信じられないのなら、猿よ、戦場で称賛に値する証を示してやろう。
4.11.84
एवमुक्त्वा तु सुग्रीवं सान्त्वयँल्लक्ष्मणाग्रजः।
राघवो दुन्दुभेः कायं पादाङ्गुष्ठेन लीलया ॥ ४.११.८४ ॥
スグリーヴァにこう告げ、彼を慰めたのち、ラクシュマナの兄ラーガヴァは、戯れのように足の親指で、ドゥンドゥビの亡骸を持ち上げた。
4.11.85
तोलयित्वा महाबाहुश्चिक्षेप दशयोजनम्।
असुरस्य तनुं शुष्कां पादाङ्गुष्ठेन वीर्यवान् ॥ ४.११.८५ ॥
力強き腕を持つ勇者は重さを量ってから、足の親指で乾いたアスラの体を十ヨージャナ先へ投げ飛ばした。
4.11.86
क्षिप्तं दृष्ट्वा ततः कायं सुग्रीवः पुनरब्रवीत्।
लक्ष्मणस्याग्रतो रामं तपन्तमिव भास्करम्।
हरीणामग्रतो वीरमिदं वचनमर्थवत् ॥ ४.११.८६ ॥
身体が投げ飛ばされたのを見て、スグリーヴァは再びラクシュマナの前で、太陽のように輝くラーマに、猿たちの前でその勇士に、この意味深い言葉を語った。
4.11.87
आर्द्रः समांसः प्रत्यग्रः क्षिप्तः कायः पुरा सखे।
परिश्रान्तेन मत्तेन भ्रात्रा मे वालिना तदा ॥ ४.११.८७ ॥
友よ、以前この体は湿っていて、肉づき良く新しかった。そのとき疲れて酔っていた私の兄ヴァーリンがこれを投げたのだ。
4.11.88
लघुः सम्प्रति निर्मांसस्तृणभूतश्च राघव।
क्षिप्त एवं प्रहर्षेण भवता रघुनन्दन ॥ ४.११.८८ ॥
ラーガヴァよ、今これは軽く、肉がなく草のようになった。ラグのよろこびよ、あなたは喜んでこれを投げ飛ばした。
4.11.89
नात्र शक्यं बलं ज्ञातुं तव वा तस्य वाधिकम्।
आर्द्रं शुष्कमिति ह्येतत् सुमहद् राघवान्तरम् ॥ ४.११.८९ ॥
ここでは、あなたの力と彼の力のどちらが大きいかは分からない。湿ったものと乾いたものの間には大きな違いがある、ラーガヴァよ。
4.11.90
स एव संशयस्तात तव तस्य च यद्बलम्।
सालमेकं विनिर्भिद्य भवेद् व्यक्तिर्बलाबले ॥ ४.११.९० ॥
親愛なる友よ、それこそあなたと彼の力に対する疑問である。一本のサーラ樹を貫けば、強さと弱さの違いは明らかになるだろう。
4.11.91
कृत्वैतत् कार्मुकं सज्यं हस्तिहस्तमिवाततम्।
आकर्णपूर्णमायम्य विसृजस्व महाशरम् ॥ ४.११.९१ ॥
この弓に弦を張り、象の鼻のように引き絞り、耳まで満たして大矢を放て。
4.11.92
इमं हि सालं प्रहितस्त्वया शरो
न संशयोऽत्रास्ति विदारयिष्यति।
अलं विमर्शेन मम प्रियं ध्रुवं
कुरुष्व राजन् प्रतिशापितो मया ॥ ४.११.९२ ॥
あなたが放つこの矢は、必ずやこのサーラの木を貫くでしょう、疑いはありません。王よ、熟慮はもう十分です。私の願いを必ず叶えてください、あなたは私に誓いを立てて縛られているのですから。
4.11.93
यथा हि तेजःसु वरः सदारवि-
र्यथा हि शैलो हिमवान् महाद्रिषु।
यथा चतुष्पात्सु च केसरी वर-
स्तथा नराणामसि विक्रमे वरः ॥ ४.११.९३ ॥
輝くものの中で太陽が最も優れ、大山の中でヒマヴァットが最も優れ、四足獣の中で獅子が最も優れているように、あなたは人間の中で武勇において最も優れたお方です。