ವಾಲ್ಮೀಕಿ ರಾಮಾಯಣ · ಸರ್ಗ 4.11
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.11.1
रामस्य वचनं श्रुत्वा हर्षपौरुषवर्धनम्।
सुग्रीवः पूजयांचक्रे राघवं प्रशशंस च ॥ ४.११.१ ॥
ರಾಮನ ಆ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿ, ಸಂತೋಷವನ್ನೂ ಪೌರುಷವನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಆ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿ, ಸುಗ್ರೀವನು ರಾಘವನನ್ನು ಗೌರವಿಸಿ ಹೊಗಳಿದನು.
4.11.2
असंशयं प्रज्वलितैस्तीक्ष्णैर्मर्मातिगैः शरैः।
त्वं दहेः कुपितो लोकान् युगान्त इव भास्करः ॥ ४.११.२ ॥
ಸಂದೇಹವಿಲ್ಲ, ನೀನು ಕೋಪಗೊಂಡು ಉರಿಯುವ, ತೀಕ್ಷ್ಣವಾದ, ಮರ್ಮಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಭೇದಿಸುವ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಲೋಕಗಳನ್ನು ಸುಟ್ಟುಬಿಡುವೆ, ಯುಗಾಂತದ ಸೂರ್ಯನಂತೆ.
4.11.3
वालिनः पौरुषं यत्तद् यच्च वीर्यं धृतिश्च या।
तन्ममैकमनाः श्रुत्वा विधत्स्व यदनन्तरम् ॥ ४.११.३ ॥
ವಾಲಿಯ ಪೌರುಷ, ಅವನ ವೀರ್ಯ, ಅವನ ಧೈರ್ಯ ಏನಿದೆಯೋ ಅದನ್ನು ನನ್ನಿಂದ ಏಕಾಗ್ರಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಕೇಳಿ, ನಂತರ ಏನು ಮಾಡಬೇಕೋ ಅದನ್ನು ಮಾಡು.
4.11.4
समुद्रात् पश्चिमात् पूर्वं दक्षिणादपि चोत्तरम्।
क्रामत्यनुदिते सूर्ये वाली व्यपगतक्लमः ॥ ४.११.४ ॥
ಸೂರ್ಯ ಉದಯಿಸುವ ಮೊದಲೇ, ದಣಿವಿಲ್ಲದ ವಾಲಿ ಪಶ್ಚಿಮ ಸಮುದ್ರದಿಂದ ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ, ದಕ್ಷಿಣದಿಂದಲೂ, ಉತ್ತರಕ್ಕೂ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಾನೆ.
4.11.5
अग्राण्यारुह्य शैलानां शिखराणि महान्त्यपि।
ऊर्ध्वमुत्पात्य तरसा प्रतिगृह्णाति वीर्यवान् ॥ ४.११.५ ॥
ಪರ್ವತಗಳ ತುದಿಗಳನ್ನು ಏರಿ, ದೊಡ್ಡ ಶಿಖರಗಳ ಮೇಲೂ, ವೀರ್ಯವಂತ ವಾಲಿ ವೇಗದಿಂದ ಮೇಲಕ್ಕೆ ಹಾರಿ ಅವುಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ.
4.11.6
बहवः सारवन्तश्च वनेषु विविधा द्रुमाः।
वालिना तरसा भग्ना बलं प्रथयताऽऽत्मनः ॥ ४.११.६ ॥
ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿರುವ ಅನೇಕ ಬಗೆಯ, ಗಟ್ಟಿಯಾದ ಹಲವು ಮರಗಳನ್ನು, ತನ್ನ ಬಲವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತಾ ವಾಲಿ ಬಲವಂತವಾಗಿ ಮುರಿದುಬಿಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ.
4.11.7
महिषो दुन्दुभिर्नाम कैलासशिखरप्रभः।
बलं नागसहस्रस्य धारयामास वीर्यवान् ॥ ४.११.७ ॥
ಕೈಲಾಸ ಶಿಖರದಂತೆ ಹೊಳೆಯುವ, ವೀರ್ಯವಂತನಾದ ಮಹಿಷ ಎಂಬ ದುಂದುಭಿ ಸಾವಿರ ಆನೆಗಳ ಬಲವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದನು.
4.11.8
स वीर्योत्सेकदुष्टात्मा वरदानेन मोहितः।
जगाम स महाकायः समुद्रं सरितां पतिम् ॥ ४.११.८ ॥
ತನ್ನ ವೀರ್ಯದ ಅಹಂಕಾರದಿಂದ ದುಷ್ಟ ಮನಸ್ಸಿನವನಾದ, ವರದಿಂದ ಮೋಹಿತನಾದ ಆ ಮಹಾಕಾಯನು ನದಿಗಳ ಒಡೆಯನಾದ ಸಮುದ್ರದ ಬಳಿಗೆ ಹೋದನು.
4.11.9
ऊर्मिमन्तमतिक्रम्य सागरं रत्नसंचयम्।
मम युद्धं प्रयच्छेति तमुवाच महार्णवम् ॥ ४.११.९ ॥
ಅಲೆಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ, ರತ್ನರಾಶಿಯ ಸಾಗರವನ್ನು ದಾಟಿ ಆ ಮಹಾರ್ಣವನಿಗೆ, "ನನಗೆ ಯುದ್ಧವನ್ನು ಕೊಡು" ಎಂದು ಹೇಳಿದನು.
4.11.10
ततः समुद्रो धर्मात्मा समुत्थाय महाबलः।
अब्रवीद् वचनं राजन्नसुरं कालचोदितम् ॥ ४.११.१० ॥
ಆಗ ಧರ್ಮಾತ್ಮನೂ ಮಹಾಬಲನೂ ಆದ ಸಮುದ್ರನು ಎದ್ದು, ಓ ರಾಜನೇ, ಕಾಲಪ್ರೇರಿತನಾದ ಆ ಅಸುರನಿಗೆ ಈ ಮಾತನ್ನು ಹೇಳಿದನು.
4.11.11
समर्थो नास्मि ते दातुं युद्धं युद्धविशारद।
श्रूयतां त्वभिधास्यामि यस्ते युद्धं प्रदास्यति ॥ ४.११.११ ॥
ಓ ಯುದ್ಧವಿಶಾರದನೇ, ನಿನಗೆ ಯುದ್ಧವನ್ನು ಕೊಡಲು ನಾನು ಸಮರ್ಥನಲ್ಲ. ಆದರೆ ಕೇಳು, ನಿನಗೆ ಯುದ್ಧವನ್ನು ಕೊಡುವವನನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.
4.11.12
शैलराजो महारण्ये तपस्विशरणं परम्।
शंकरश्वशुरो नाम्ना हिमवानिति विश्रुतः ॥ ४.११.१२ ॥
ಮಹಾ ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ತಪಸ್ವಿಗಳಿಗೆ ಪರಮ ಆಶ್ರಯವಾದ ಪರ್ವತರಾಜನು, ಶಂಕರನ ಮಾವನಾಗಿ ಹಿಮವಾನ್ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧನು.
4.11.13
महाप्रस्रवणोपेतो बहुकन्दरनिर्झरः।
स समर्थस्तव प्रीतिमतुलां कर्तुमर्हति ॥ ४.११.१३ ॥
ದೊಡ್ಡ ಬುಗ್ಗೆಗಳು, ಅನೇಕ ಗುಹೆಗಳು ಮತ್ತು ಜಲಪಾತಗಳುಳ್ಳ ಆ ಪರ್ವತವು ನಿನಗೆ ಅತುಲ ಸಂತೋಷವನ್ನು ನೀಡಲು ಸಮರ್ಥವಾಗಿದೆ.
4.11.14
तं भीतमिति विज्ञाय समुद्रमसुरोत्तमः।
हिमवद्वनमागम्य शरश्चापादिव च्युतः ॥ ४.११.१४ ॥
ಅವನು ಭಯಗೊಂಡಿದ್ದಾನೆಂದು ತಿಳಿದು, ಅಸುರೋತ್ತಮನು ಸಮುದ್ರದಿಂದ ಹಿಮವಂತನ ವನಕ್ಕೆ ಬಂದನು; ಬಿಲ್ಲಿನಿಂದ ಬಿಟ್ಟ ಬಾಣದಂತೆ.
4.11.15
ततस्तस्य गिरेः श्वेता गजेन्द्रप्रतिमाः शिलाः।
चिक्षेप बहुधा भूमौ दुन्दुभिर्विननाद च ॥ ४.११.१५ ॥
ಆಗ ಆ ಪರ್ವತದ ಬಿಳಿಯ, ಗಜರಾಜರಂತಿರುವ ಬಂಡೆಗಳನ್ನು ದುಂದುಭಿ ಅನೇಕ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನೆಲಕ್ಕೆ ಎಸೆದು ಗರ್ಜಿಸಿದನು.
4.11.16
ततः श्वेताम्बुदाकारः सौम्यः प्रीतिकराकृतिः।
हिमवानब्रवीद् वाक्यं स्व एव शिखरे स्थितः ॥ ४.११.१६ ॥
ಆಗ ಬಿಳಿಯ ಮೋಡದಂತಿರುವ, ಸೌಮ್ಯ ಹಾಗೂ ಆನಂದಕರ ರೂಪದ ಹಿಮವಂತನು ತನ್ನ ಶಿಖರದ ಮೇಲೆ ನಿಂತು ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದನು.
4.11.17
क्लेष्टुमर्हसि मां न त्वं दुन्दुभे धर्मवत्सल।
रणकर्मस्वकुशलस्तपस्विशरणो ह्यहम् ॥ ४.११.१७ ॥
ಧರ್ಮಪ್ರಿಯನಾದ ದುಂದುಭಿಯೇ, ನೀನು ನನ್ನನ್ನು ಪೀಡಿಸಬಾರದು; ನಾನು ಯುದ್ಧಕರ್ಮದಲ್ಲಿ ಕುಶಲನಲ್ಲ, ತಪಸ್ವಿಗಳ ಆಶ್ರಯನು ನಾನು.
4.11.18
तस्य तद् वचनं श्रुत्वा गिरिराजस्य धीमतः।
उवाच दुन्दुभिर्वाक्यं क्रोधात् संरक्तलोचनः ॥ ४.११.१८ ॥
ಆ ಬುದ್ಧಿವಂತ ಪರ್ವತರಾಜನ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿ, ಕೋಪದಿಂದ ಕೆಂಪಾದ ಕಣ್ಣುಗಳುಳ್ಳ ದುಂದುಭಿ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು.
4.11.19
यदि युद्धेऽसमर्थस्त्वं मद्भयाद् वा निरुद्यमः।
तमाचक्ष्व प्रदद्यान्मे यो हि युद्धं युयुत्सतः ॥ ४.११.१९ ॥
ನೀನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಅಸಮರ್ಥನಾಗಿದ್ದರೆ, ಅಥವಾ ನನ್ನ ಭಯದಿಂದ ಉದ್ಯಮವಿಲ್ಲದವನಾಗಿದ್ದರೆ, ಯುದ್ಧವನ್ನು ಬಯಸುವ ನನಗೆ ಯುದ್ಧ ನೀಡುವವನನ್ನು ಹೇಳು.
4.11.20
हिमवानब्रवीद् वाक्यं श्रुत्वा वाक्यविशारदः।
अनुक्तपूर्वं धर्मात्मा क्रोधात् तमसुरोत्तमम् ॥ ४.११.२० ॥
ವಾಕ್ಚಾತುರ್ಯವುಳ್ಳ ಧರ್ಮಾತ್ಮ ಹಿಮವಾನ್ ಅದನ್ನು ಕೇಳಿ, ಕೋಪದಿಂದ ಆ ಅಸುರೋತ್ತಮನಿಗೆ ಮೊದಲು ಹೇಳದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದನು.
4.11.21
वाली नाम महाप्राज्ञ शक्रपुत्रः प्रतापवान्।
अध्यास्ते वानरः श्रीमान् किष्किन्धामतुलप्रभाम् ॥ ४.११.२१ ॥
ವಾಲಿ ಎಂಬ ಮಹಾಪ್ರಾಜ್ಞ, ಇಂದ್ರನ ಪುತ್ರ, ಪ್ರತಾಪವಂತ, ಶ್ರೀಮಂತ ವಾನರನು ಅತುಲ ಪ್ರಭೆಯ ಕಿಷ್ಕಿಂಧೆಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾನೆ.
4.11.22
स समर्थो महाप्राज्ञस्तव युद्धविशारदः।
द्वन्द्वयुद्धं स दातुं ते नमुचेरिव वासवः ॥ ४.११.२२ ॥
ಅವನು ಸಮರ್ಥ, ಮಹಾಪ್ರಾಜ್ಞ, ಯುದ್ಧ ನಿಪುಣ; ನಮುಚಿಗೆ ಇಂದ್ರನು ದ್ವಂದ್ವ ಯುದ್ಧ ನೀಡಿದಂತೆ, ಅವನು ನಿನಗೆ ದ್ವಂದ್ವ ಯುದ್ಧ ನೀಡಬಲ್ಲನು.
4.11.23
तं शीघ्रमभिगच्छ त्वं यदि युद्धमिहेच्छसि।
स हि दुर्मर्षणो नित्यं शूरः समरकर्मणि ॥ ४.११.२३ ॥
ಇಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧವನ್ನು ಬಯಸಿದರೆ, ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಅವನ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗು; ಅವನು ದುರ್ಮರ್ಷಣ, ಯುದ್ಧಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ಸದಾ ಶೂರ.
4.11.24
श्रुत्वा हिमवतो वाक्यं कोपाविष्टः स दुन्दुभिः।
जगाम तां पुरीं तस्य किष्किन्धां वालिनस्तदा ॥ ४.११.२४ ॥
ಹಿಮವಂತನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಕೋಪದಿಂದ ತುಂಬಿದ ದುಂದುಭಿ ಆಗ ವಾಲಿಯ ಆ ನಗರವಾದ ಕಿಷ್ಕಿಂಧೆಗೆ ಹೋದನು.
4.11.25
धारयन् माहिषं रूपं तीक्ष्णशृङ्गो भयावहः।
प्रावृषीव महामेघस्तोयपूर्णो नभस्तले ॥ ४.११.२५ ॥
ಎಮ್ಮೆಯ ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಹರಿತವಾದ ಕೊಂಬುಗಳಿಂದ ಭಯಂಕರನಾಗಿ, ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ನೀರಿನಿಂದ ತುಂಬಿದ ಮಹಾಮೇಘದಂತೆ (ಅವನು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡನು).
4.11.26
ततस्तु द्वारमागम्य किष्किन्धाया महाबलः।
ननर्द कम्पयन् भूमिं दुन्दुभिर्दुन्दुभिर्यथा ॥ ४.११.२६ ॥
ನಂತರ ಕಿಷ್ಕಿಂಧೆಯ ದ್ವಾರಕ್ಕೆ ಬಂದ ಆ ಮಹಾಬಲಶಾಲಿ, ಭೂಮಿಯನ್ನು ಕಂಪಿಸುವಂತೆ ದುಂದುಭಿಯಂತೆ ಗರ್ಜಿಸಿದನು.
4.11.27
समीपजान् द्रुमान् भञ्जन् वसुधां दारयन् खुरैः।
विषाणेनोल्लिखन् दर्पात् तद्द्वारं द्विरदो यथा ॥ ४.११.२७ ॥
ಹತ್ತಿರದ ಮರಗಳನ್ನು ಮುರಿಯುತ್ತ, ಗೊರಸುಗಳಿಂದ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಅಗೆಯುತ್ತ, ಅಹಂಕಾರದಿಂದ ಕೊಂಬಿನಿಂದ ಆ ದ್ವಾರವನ್ನು ಗೀರುತ್ತ, ಆನೆಯಂತೆ (ಅವನು ಮಾಡಿದನು).
4.11.28
अन्तःपुरगतो वाली श्रुत्वा शब्दममर्षणः।
निष्पपात सह स्त्रीभिस्ताराभिरिव चन्द्रमा ॥ ४.११.२८ ॥
ಅಂತಃಪುರದಲ್ಲಿದ್ದ ವಾಲಿ ಆ ಶಬ್ದವನ್ನು ಕೇಳಿ ಕ್ರೋಧದಿಂದ, ಸ್ತ್ರೀಯರೊಂದಿಗೆ, ತಾರೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಚಂದ್ರನಂತೆ ಹೊರಟನು.
4.11.29
मितं व्यक्ताक्षरपदं तमुवाच स दुन्दुभिम्।
हरीणामीश्वरो वाली सर्वेषां वनचारिणाम् ॥ ४.११.२९ ॥
ವಾನರರ ಒಡೆಯನಾದ ವಾಲಿ, ವನವಾಸಿಗಳೆಲ್ಲರಿಗೂ ಒಡೆಯನು, ಸ್ಪಷ್ಟ ಅಕ್ಷರ-ಪದಗಳಿಂದ ಮಿತವಾಗಿ ಆ ದುಂದುಭಿಯೊಡನೆ ಮಾತನಾಡಿದನು.
4.11.30
किमर्थं नगरद्वारमिदं रुद्ध्वा विनर्दसे।
दुन्दुभे विदितो मेऽसि रक्ष प्राणान् महाबल ॥ ४.११.३० ॥
ಓ ದುಂದುಭಿ! ಈ ನಗರದ್ವಾರವನ್ನು ತಡೆದು ಏಕೆ ಗರ್ಜಿಸುತ್ತಿರುವೆ? ನೀನು ನನಗೆ ತಿಳಿದಿರುವೆ. ಓ ಮಹಾಬಲಶಾಲಿ, ನಿನ್ನ ಪ್ರಾಣವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿಕೋ.
4.11.31
तस्य तद् वचनं श्रुत्वा वानरेन्द्रस्य धीमतः।
उवाच दुन्दुभिर्वाक्यं क्रोधात् संरक्तलोचनः ॥ ४.११.३१ ॥
ಆ ಬುದ್ಧಿವಂತ ವಾನರರಾಜನ ಆ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಕೋಪದಿಂದ ಕೆಂಪಾದ ಕಣ್ಣುಗಳ ದುಂದುಭಿ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು.
4.11.32
न त्वं स्त्रीसंनिधौ वीर वचनं वक्तुमर्हसि।
मम युद्धं प्रयच्छाद्य ततो ज्ञास्यामि ते बलम् ॥ ४.११.३२ ॥
ವೀರನೇ, ಹೆಂಗಸರ ಮುಂದೆ ನೀನು ಇಂತಹ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಆಡಬಾರದು. ಈಗಲೇ ನನಗೆ ಯುದ್ಧವನ್ನು ಕೊಡು; ಆಗ ನಿನ್ನ ಬಲವನ್ನು ತಿಳಿಯುತ್ತೇನೆ.
4.11.33
अथवा धारयिष्यामि क्रोधमद्य निशामिमाम्।
गृह्यतामुदयः स्वैरं कामभोगेषु वानर ॥ ४.११.३३ ॥
ಅಥವಾ, ಈ ರಾತ್ರಿ ನಾನು ಈ ಕೋಪವನ್ನು ತಡೆದಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುತ್ತೇನೆ. ವಾನರನೇ, ನಿನ್ನ ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ಕಾಮಭೋಗಗಳಲ್ಲಿ ನಿನ್ನ ಏಳಿಗೆಯನ್ನು ಪಡೆ.
4.11.34
दीयतां सम्प्रदानं च परिष्वज्य च वानरान्।
सर्वशाखामृगेन्द्रस्त्वं संसादय सुहृज्जनम् ॥ ४.११.३४ ॥
ವಾನರರನ್ನು ಅಪ್ಪಿಕೊಂಡು ಅವರಿಗೆ ದಾನ ಕೊಡು. ಎಲ್ಲ ಶಾಖಾಮೃಗ ರಾಜನೇ, ನಿನ್ನ ಮಿತ್ರರನ್ನು ಕೂರಿಸು.
4.11.35
सुदृष्टां कुरु किष्किन्धां कुरुष्वात्मसमं पुरे।
क्रीडस्व च समं स्त्रीभिरहं ते दर्पशासनः ॥ ४.११.३५ ॥
ಕಿಷ್ಕಿಂಧೆಯನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ನೋಡಿಕೊ; ಪಟ್ಟಣವನ್ನು ನಿನಗೆ ಸಮನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊ. ಸ್ತ್ರೀಯರೊಂದಿಗೆ ಕ್ರೀಡಿಸು; ನಾನು ನಿನ್ನ ದರ್ಪವನ್ನು ಅಡಗಿಸುವವನು.
4.11.36
यो हि मत्तं प्रमत्तं वा भग्नं वा रहितं कृशम्।
हन्यात् स भ्रूणहा लोके त्वद्विधं मदमोहितम् ॥ ४.११.३६ ॥
ಮತ್ತಿನಲ್ಲಿರುವವನನ್ನು, ಅಸಾವಧಾನಿಯನ್ನು, ಮುರಿದವನನ್ನು, ಆಶ್ರಯವಿಲ್ಲದವನನ್ನು, ದುರ್ಬಲನನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವವನು ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಭ್ರೂಣಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿದವನಿಗೆ ಸಮಾನ; ನಿನ್ನಂತೆ ಮದದಿಂದ ಮೋಹಿತನಾದವನನ್ನೂ ಹಾಗೆಯೇ.
4.11.37
स प्रहस्याब्रवीन्मन्दं क्रोधात् तमसुरेश्वरम्।
विसृज्य ताः स्त्रियः सर्वास्ताराप्रभृतिकास्तदा ॥ ४.११.३७ ॥
ಅವನು ನಗುತ್ತಾ, ಕೋಪದಿಂದ ಆ ಅಸುರೇಶ್ವರನಿಗೆ ಮೆಲ್ಲನೆ ಹೇಳಿದನು; ಆಗ ತಾರೆ ಮೊದಲಾದ ಎಲ್ಲ ಸ್ತ್ರೀಯರನ್ನು ಬಿಟ್ಟು.
4.11.38
मत्तोऽयमिति मा मंस्था यद्यभीतोऽसि संयुगे।
मदोऽयं सम्प्रहारेऽस्मिन् वीरपानं समर्थ्यताम् ॥ ४.११.३८ ॥
'ಇವನು ಮತ್ತನು' ಎಂದು ಭಾವಿಸಬೇಡ; ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ನೀನು ನಿರ್ಭಯನಾಗಿದ್ದರೆ, ಈ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಈ ಮದವು ವೀರರ ಪಾನವಾಗಲಿ.
4.11.39
तमेवमुक्त्वा संक्रुद्धो मालामुत्क्षिप्य काञ्चनीम्।
पित्रा दत्तां महेन्द्रेण युद्धाय व्यवतिष्ठत ॥ ४.११.३९ ॥
ಅವನಿಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ, ಕೋಪಗೊಂಡು, ತಂದೆ ಇಂದ್ರನು ಕೊಟ್ಟ ಚಿನ್ನದ ಮಾಲೆಯನ್ನು ಎತ್ತಿಕೊಂಡು, ಅವನು ಯುದ್ಧಕ್ಕಾಗಿ ನಿಂತನು.
4.11.40
विषाणयोर्गृहीत्वा तं दुन्दुभिं गिरिसंनिभम्।
आविध्यत तथा वाली विनदन् कपिकुञ्जरः ॥ ४.११.४० ॥
ಕೊಂಬುಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು, ಪರ್ವತದಂತಿದ್ದ ಆ ದುಂದುಭಿಯನ್ನು, ವಾನರ ಗಜರಾಜನಾದ ವಾಲಿ ಗರ್ಜಿಸುತ್ತಾ ಎತ್ತಿ ಬೀಸಿದನು.
4.11.41
बलाद् व्यापादयांचक्रे ननर्द च महास्वनम्।
श्रोत्राभ्यामथ रक्तं तु तस्य सुस्राव पात्यतः ॥ ४.११.४१ ॥
ಬಲದಿಂದ ಅವನನ್ನು ಕೊಂದು ಮಹಾ ಧ್ವನಿಯಿಂದ ಗರ್ಜಿಸಿದನು; ಬೀಳುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಅವನ ಕಿವಿಗಳಿಂದ ರಕ್ತ ಸುರಿಯಿತು.
4.11.42
तयोस्तु क्रोधसंरम्भात् परस्परजयैषिणोः।
युद्धं समभवद् घोरं दुन्दुभेर्वालिनस्तथा ॥ ४.११.४२ ॥
ಕೋಪದ ಆವೇಶದಿಂದ, ಪರಸ್ಪರ ಜಯವನ್ನು ಬಯಸಿದ ಅವರಿಬ್ಬರ ನಡುವೆ ದುಂದುಭಿ ಮತ್ತು ವಾಲಿಯ ಭೀಕರ ಯುದ್ಧವು ನಡೆಯಿತು.
4.11.43
अयुध्यत तदा वाली शक्रतुल्यपराक्रमः।
मुष्टिभिर्जानुभिः पद्भिः शिलाभिः पादपैस्तथा ॥ ४.११.४३ ॥
ಆಗ ಇಂದ್ರನಿಗೆ ಸಮಾನ ಪರಾಕ್ರಮಿಯಾದ ವಾಲಿ ಮುಷ್ಟಿಗಳಿಂದ, ಮೊಣಕಾಲುಗಳಿಂದ, ಕಾಲುಗಳಿಂದ, ಬಂಡೆಗಳಿಂದ ಮತ್ತು ಮರಗಳಿಂದ ಯುದ್ಧ ಮಾಡಿದನು.
4.11.44
परस्परं घ्नतोस्तत्र वानरासुरयोस्तदा।
आसीद्धीनोऽसुरो युद्धे शक्रसूनुर्व्यवर्धत ॥ ४.११.४४ ॥
ಅಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರನ್ನೊಬ್ಬರು ಹೊಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ವಾನರ ಮತ್ತು ಅಸುರನ ನಡುವೆ, ಆಗ ಅಸುರನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಕುಂದಿದನು; ಇಂದ್ರಪುತ್ರನು ಬೆಳೆದು ಪ್ರಬಲನಾದನು.
4.11.45
तं तु दुन्दुभिमुद्यम्य धरण्यामभ्यपातयत्।
युद्धे प्राणहरे तस्मिन्निष्पिष्टो दुन्दुभिस्तदा ॥ ४.११.४५ ॥
ಅವನನ್ನು ದುಂದುಭಿಯನ್ನು ಎತ್ತಿ ನೆಲಕ್ಕೆ ಬಿಸಾಕಿದನು; ಆ ಪ್ರಾಣಹರ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಆಗ ದುಂದುಭಿ ಚೂರಾದನು.
4.11.46
स्रोतोभ्यो बहु रक्तं तु तस्य सुस्राव पात्यतः।
पपात च महाबाहुः क्षितौ पञ्चत्वमागतः ॥ ४.११.४६ ॥
ಅವನ ರಂಧ್ರಗಳಿಂದ ಬಹಳ ರಕ್ತ ಹರಿಯಿತು; ಬೀಳಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಆ ಮಹಾಬಾಹುವು ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದು ಮರಣ ಹೊಂದಿದನು.
4.11.47
तं तोलयित्वा बाहुभ्यां गतसत्त्वमचेतनम्।
चिक्षेप वेगवान् वाली वेगेनैकेन योजनम् ॥ ४.११.४७ ॥
ಅವನನ್ನು ಎರಡು ತೋಳುಗಳಿಂದ ತೂಗಿ, ಪ್ರಾಣರಹಿತ ಹಾಗೂ ಪ್ರಜ್ಞಾಶೂನ್ಯನಾದ ಅವನನ್ನು ವೇಗವಂತ ವಾಲಿ ಒಂದೇ ವೇಗದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಯೋಜನ ದೂರ ಎಸೆದನು.
4.11.48
तस्य वेगप्रविद्धस्य वक्त्रात् क्षतजबिन्दवः।
प्रपेतुर्मारुतोत्क्षिप्ता मतङ्गस्याश्रमं प्रति ॥ ४.११.४८ ॥
ವೇಗದಿಂದ ಎಸೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ಅವನ ಬಾಯಿಂದ ರಕ್ತದ ಹನಿಗಳು ಗಾಳಿಯಿಂದ ಎತ್ತಲ್ಪಟ್ಟು ಮತಂಗನ ಆಶ್ರಮದ ಕಡೆಗೆ ಬಿದ್ದವು.
4.11.49
तान् दृष्ट्वा पतितांस्तत्र मुनिः शोणितविप्रुषः।
क्रुद्धस्तस्य महाभाग चिन्तयामास को न्वयम् ॥ ४.११.४९ ॥
ಅಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದಿದ್ದ ಆ ರಕ್ತದ ಹನಿಗಳನ್ನು ನೋಡಿ ಮುನಿಯು ಕೋಪಗೊಂಡು, ಓ ಮಹಾಭಾಗ, ಇದು ಯಾರು ಎಂದು ಚಿಂತಿಸಿದನು.
4.11.50
येनाहं सहसा स्पृष्टः शोणितेन दुरात्मना।
कोऽयं दुरात्मा दुर्बुद्धिरकृतात्मा च बालिशः ॥ ४.११.५० ॥
ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ರಕ್ತದಿಂದ ನನ್ನನ್ನು ಮುಟ್ಟಿದ ಆ ದುರಾತ್ಮ ಯಾರು? ಈ ದುರಾತ್ಮ, ದುರ್ಬುದ್ಧಿ, ಅಸಂಯಮಿ, ಮೂರ್ಖ ಯಾರು?
4.11.51
इत्युक्त्वा स विनिष्क्रम्य ददृशे मुनिसत्तमः।
महिषं पर्वताकारं गतासुं पतितं भुवि ॥ ४.११.५१ ॥
ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ ಅವನು ಹೊರಗೆ ಹೋಗಿ, ಪರ್ವತದಂತೆ ದೊಡ್ಡದಾದ, ಪ್ರಾಣವಿಲ್ಲದೆ ನೆಲದಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದಿದ್ದ ಒಂದು ಎಮ್ಮೆಯನ್ನು ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠನು ಕಂಡನು.
4.11.52
स तु विज्ञाय तपसा वानरेण कृतं हि तत्।
उत्ससर्ज महाशापं क्षेप्तारं वानरं प्रति ॥ ४.११.५२ ॥
ಆದರೆ ಅವನು ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಇದು ಒಂದು ವಾನರನ ಕೃತ್ಯವೆಂದು ತಿಳಿದು, ಎಸೆದ ಆ ವಾನರನ ಮೇಲೆ ಮಹಾಶಾಪವನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಿಸಿದನು.
4.11.53
इह तेनाप्रवेष्टव्यं प्रविष्टस्य वधो भवेत्।
वनं मत्संश्रयं येन दूषितं रुधिरस्रवैः ॥ ४.११.५३ ॥
ಅವನು ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಬಾರದು; ಪ್ರವೇಶಿಸಿದವನಿಗೆ ಮರಣವಾಗುವುದು. ನನ್ನ ಆಶ್ರಯವಾದ ಈ ವನವನ್ನು ಅವನು ರಕ್ತಪ್ರವಾಹಗಳಿಂದ ಅಪವಿತ್ರಗೊಳಿಸಿದ್ದಾನೆ.
4.11.54
क्षिपता पादपाश्चेमे सम्भग्नाश्चासुरीं तनुम्।
समन्तादाश्रमं पूर्णं योजनं मामकं यदि ॥ ४.११.५४ ॥
ಎಸೆದವನು ಈ ಮರಗಳನ್ನೂ, ಆ ರಾಕ್ಷಸ ದೇಹವನ್ನೂ ಮುರಿದುಬಿಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ. ಸುತ್ತಲೂ ಒಂದು ಯೋಜನದವರೆಗೆ ಇರುವ ನನ್ನ ಈ ಆಶ್ರಮವು ಪೂರ್ಣವಾಗಿ...
4.11.55
आगमिष्यति दुर्बुद्धिर्व्यक्तं स न भविष्यति।
ये चास्य सचिवाः केचित् संश्रिता मामकं वनम् ॥ ४.११.५५ ॥
ಆ ದುರ್ಬುದ್ಧಿ ಬರುವನು; ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಅವನು ಇಲ್ಲಿ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಅವನ ಮಂತ್ರಿಗಳಲ್ಲಿ ಯಾರಾದರೂ ನನ್ನ ಈ ವನದಲ್ಲಿ ಆಶ್ರಯ ಪಡೆದಿದ್ದರೆ,
4.11.56
न च तैरिह वस्तव्यं श्रुत्वा यान्तु यथासुखम्।
तेऽपि वा यदि तिष्ठन्ति शपिष्ये तानपि ध्रुवम् ॥ ४.११.५६ ॥
ಅವರು ಇಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಬಾರದು; ಕೇಳಿದ ಮೇಲೆ ಅವರು ಇಷ್ಟಬಂದಂತೆ ಹೋಗಲಿ. ಅವರು ಇಲ್ಲಿಯೇ ಇದ್ದರೆ, ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಅವರನ್ನೂ ಶಪಿಸುತ್ತೇನೆ.
4.11.57
वनेऽस्मिन् मामके नित्यं पुत्रवत् परिरक्षिते।
पत्राङ्कुरविनाशाय फलमूलाभवाय च ॥ ४.११.५७ ॥
ನನ್ನ ಈ ವನದಲ್ಲಿ, ಸದಾ ಮಗನಂತೆ ರಕ್ಷಿಸಲ್ಪಡುವ ಈ ವನದಲ್ಲಿ, ಎಲೆ ಚಿಗುರುಗಳ ನಾಶಕ್ಕೂ, ಹಣ್ಣು ಬೇರುಗಳ ನಷ್ಟಕ್ಕೂ (ಅವರು ಕಾರಣರಾಗುತ್ತಾರೆ).
4.11.58
दिवसश्चाद्य मर्यादा यं द्रष्टा श्वोऽस्मि वानरम्।
बहुवर्षसहस्राणि स वै शैलो भविष्यति ॥ ४.११.५८ ॥
ಇಂದೇ ಗಡುವು; ನಾಳೆ ನಾನು ಯಾವ ವಾನರನನ್ನು ನೋಡುತ್ತೇನೋ, ಅವನು ಅನೇಕ ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಕಲ್ಲಾಗುವನು.
4.11.59
ततस्ते वानराः श्रुत्वा गिरं मुनिसमीरिताम्।
निश्चक्रमुर्वनात् तस्मात् तान् दृष्ट्वा वालिरब्रवीत् ॥ ४.११.५९ ॥
ಆಗ ಆ ವಾನರರು ಮುನಿಯು ಹೇಳಿದ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿ ಆ ವನದಿಂದ ಹೊರಟರು; ಅವರನ್ನು ನೋಡಿ ವಾಲಿ ಹೇಳಿದನು.
4.11.60
किं भवन्तः समस्ताश्च मतङ्गवनवासिनः।
मत्समीपमनुप्राप्ता अपि स्वस्ति वनौकसाम् ॥ ४.११.६० ॥
ಮತಂಗ ವನದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ನೀವೆಲ್ಲರೂ ಏಕೆ ನನ್ನ ಸಮೀಪಕ್ಕೆ ಬಂದಿದ್ದೀರಿ? ವನವಾಸಿಗಳಿಗೆ ಕ್ಷೇಮವಾಗಲಿ.
4.11.61
ततस्ते कारणं सर्वं तथा शापं च वालिनः।
शशंसुर्वानराः सर्वे वालिने हेममालिने ॥ ४.११.६१ ॥
ಆಗ ಆ ವಾನರರೆಲ್ಲರೂ ಚಿನ್ನದ ಮಾಲೆ ಧರಿಸಿದ ವಾಲಿಗೆ, ವಾಲಿಯ ಶಾಪದ ಕಾರಣವನ್ನೆಲ್ಲ ಮತ್ತು ಆ ಶಾಪವನ್ನೂ ಹೇಳಿದರು.
4.11.62
एतच्छ्रुत्वा तदा वाली वचनं वानरेरितम्।
स महर्षिं समासाद्य याचते स्म कृताञ्जलिः ॥ ४.११.६२ ॥
ವಾನರರು ಹೇಳಿದ ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದ ವಾಲಿ ಆಗ ಮಹರ್ಷಿಯ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ ಕೈಮುಗಿದು ಬೇಡಿಕೊಂಡನು.
4.11.63
महर्षिस्तमनादृत्य प्रविवेशाश्रमं प्रति।
शापधारणभीतस्तु वाली विह्वलतां गतः ॥ ४.११.६३ ॥
ಮಹರ್ಷಿ ಅವನನ್ನು ಲಕ್ಷಿಸದೆ ಆಶ್ರಮದ ಕಡೆಗೆ ಹೋದರು; ಶಾಪವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಬೇಕಾದೀತೆಂಬ ಭಯದಿಂದ ವಾಲಿ ಅತ್ಯಂತ ವಿಹ್ವಲನಾದನು.
4.11.64
ततः शापभयाद् भीतो ऋष्यमूकं महागिरिम्।
प्रवेष्टुं नेच्छति हरिर्द्रष्टुं वापि नरेश्वर ॥ ४.११.६४ ॥
ಆಗ ಶಾಪದ ಭಯದಿಂದ ಭೀತನಾದ ಆ ಕಪಿ — ಓ ನರೇಶ್ವರಾ — ಋಷ್ಯಮೂಕ ಎಂಬ ಮಹಾ ಪರ್ವತವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಲೂ ಬಯಸುವುದಿಲ್ಲ, ಅದನ್ನು ನೋಡಲೂ ಬಯಸುವುದಿಲ್ಲ.
4.11.65
तस्याप्रवेशं ज्ञात्वाहमिदं राम महावनम्।
विचरामि सहामात्यो विषादेन विवर्जितः ॥ ४.११.६५ ॥
ಓ ರಾಮಾ, ಅವನು ಆ ಪರ್ವತವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ತಿಳಿದು, ನಾನು ಮಂತ್ರಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಈ ಮಹಾ ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ದುಃಖವಿಲ್ಲದೆ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆ.
4.11.66
एषोऽस्थिनिचयस्तस्य दुन्दुभेः सम्प्रकाशते।
वीर्योत्सेकान्निरस्तस्य गिरिकूटनिभो महान् ॥ ४.११.६६ ॥
ಇಗೋ ದುಂದುಭಿಯ ದೊಡ್ಡ ಮೂಳೆಗಳ ರಾಶಿ ಕಾಣುತ್ತಿದೆ — ತನ್ನ ಪರಾಕ್ರಮದ ಅಹಂಕಾರದಿಂದ ಕೆಡವಲ್ಪಟ್ಟ ಅವನದು, ಪರ್ವತ ಶಿಖರದಂತೆ ಮಹಾ ಗಾತ್ರದ್ದು.
4.11.67
इमे च विपुलाः सालाः सप्त शाखावलम्बिनः।
यत्रैकं घटते वाली निष्पत्रयितुमोजसा ॥ ४.११.६७ ॥
ಕೊಂಬೆಗಳು ಇಳಿಬಿದ್ದಿರುವ ಈ ಏಳು ದೊಡ್ಡ ಸಾಲ ವೃಕ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನೂ ವಾಲಿ ತನ್ನ ಬಲದಿಂದ ಎಲೆರಹಿತಗೊಳಿಸಬಲ್ಲ.
4.11.68
एतदस्यासमं वीर्यं मया राम प्रकाशितम्।
कथं तं वालिनं हन्तुं समरे शक्ष्यसे नृप ॥ ४.११.६८ ॥
ರಾಮ, ಅವನ ಅಸಮಾನ ಪರಾಕ್ರಮವನ್ನು ನಾನು ನಿನಗೆ ತೋರಿಸಿದೆ. ಓ ರಾಜನೇ, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಆ ವಾಲಿಯನ್ನು ನೀನು ಹೇಗೆ ಕೊಲ್ಲಬಲ್ಲೆ?
4.11.69
तथा ब्रुवाणं सुग्रीवं प्रहसँल्लक्ष्मणोऽब्रवीत्।
कस्मिन् कर्मणि निर्वृत्ते श्रद्दध्या वालिनो वधम् ॥ ४.११.६९ ॥
ಸುಗ್ರೀವನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಲು ಲಕ್ಷ್ಮಣನು ನಗುತ್ತಾ, "ಯಾವ ಕಾರ್ಯ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡರೆ ವಾಲಿಯ ವಧೆಯನ್ನು ನಂಬಬಹುದು?" ಎಂದನು.
4.11.70
तमुवाचाथ सुग्रीवः सप्त सालानिमान् पुरा।
एवमेकैकशो वाली विव्याधाथ स चासकृत् ॥ ४.११.७० ॥
ಆಗ ಸುಗ್ರೀವನು ಅವನಿಗೆ, "ಹಿಂದೆ ವಾಲಿ ಈ ಏಳು ಸಾಲ ವೃಕ್ಷಗಳನ್ನು ಹೀಗೆಯೇ ಒಂದೊಂದಾಗಿ ಬಾಣದಿಂದ ಚುಚ್ಚಿದನು; ಅದನ್ನು ಅವನು ಪದೇ ಪದೇ ಮಾಡಿದನು" ಎಂದನು.
4.11.71
रामो निर्दारयेदेषां बाणेनैकेन च द्रुमम्।
वालिनं निहतं मन्ये दृष्ट्वा रामस्य विक्रमम् ॥ ४.११.७१ ॥
ರಾಮನು ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ವೃಕ್ಷವನ್ನೂ ಒಂದೇ ಬಾಣದಿಂದ ಸೀಳಬಲ್ಲನು. ರಾಮನ ಪರಾಕ್ರಮವನ್ನು ನೋಡಿ, ವಾಲಿ ಹತನಾದನೆಂದು ನಾನು ಭಾವಿಸುತ್ತೇನೆ.
4.11.72
हतस्य महिषस्यास्थि पादेनैकेन लक्ष्मण।
उद्यम्य प्रक्षिपेच्चापि तरसा द्वे धनुःशते ॥ ४.११.७२ ॥
ಓ ಲಕ್ಷ್ಮಣ, ಸತ್ತ ಎಮ್ಮೆಯ ಎಲುಬನ್ನು ಒಂದೇ ಕಾಲಿನಿಂದ ಮೇಲೆತ್ತಿ, ವೇಗವಾಗಿ ಇನ್ನೂರು ಬಿಲ್ಲಿನ ದೂರದವರೆಗೆ ಎಸೆಯಬಲ್ಲನು.
4.11.73
एवमुक्त्वा तु सुग्रीवो रामं रक्तान्तलोचनम्।
ध्यात्वा मुहूर्तं काकुत्स्थं पुनरेव वचोऽब्रवीत् ॥ ४.११.७३ ॥
ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ ಸುಗ್ರೀವನು ಕೆಂಪು ಅಂಚಿನ ಕಣ್ಣುಗಳ ರಾಮನನ್ನು ಕ್ಷಣಕಾಲ ಧ್ಯಾನಿಸಿ, ಮತ್ತೆ ಈ ಮಾತನ್ನು ಹೇಳಿದನು.
4.11.74
शूरश्च शूरमानी च प्रख्यातबलपौरुषः।
बलवान् वानरो वाली संयुगेष्वपराजितः ॥ ४.११.७४ ॥
ವಾಲಿ ಶೂರನು, ತಾನು ಶೂರನೆಂದು ಭಾವಿಸುವವನು, ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಬಲ ಪೌರುಷದವನು; ಬಲಶಾಲಿ ವಾನರ ವಾಲಿ ಯುದ್ಧಗಳಲ್ಲಿ ಸೋಲದವನು.
4.11.75
दृश्यन्ते चास्य कर्माणि दुष्कराणि सुरैरपि।
यानि संचिन्त्य भीतोऽहमृष्यमूकमुपाश्रितः ॥ ४.११.७५ ॥
ಅವನ ಕರ್ಮಗಳು ದೇವತೆಗಳಿಗೂ ಕಷ್ಟಕರವೆಂದು ಕಾಣುತ್ತವೆ; ಅವನ್ನು ಆಲೋಚಿಸಿ ಭಯಗೊಂಡ ನಾನು ಋಷ್ಯಮೂಕ ಪರ್ವತವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿದ್ದೇನೆ.
4.11.76
तमजय्यमधृष्यं च वानरेन्द्रममर्षणम्।
विचिन्तयन्न मुञ्चापि ऋष्यमूकममुं त्वहम् ॥ ४.११.७६ ॥
ಜಯಿಸಲಾಗದ, ಸಮೀಪಿಸಲಾಗದ, ಸಹನೆಯಿಲ್ಲದ ಆ ವಾನರೇಂದ್ರನನ್ನು ಯೋಚಿಸುತ್ತಾ ನಾನು ಈ ಋಷ್ಯಮೂಕವನ್ನೂ ಬಿಡುತ್ತಿಲ್ಲ.
4.11.77
उद्विग्नः शङ्कितश्चाहं विचरामि महावने।
अनुरक्तैः सहामात्यैर्हनुमत्प्रमुखैर्वरैः ॥ ४.११.७७ ॥
ಆತಂಕ ಮತ್ತು ಸಂದೇಹದಿಂದ ನಾನು ಮಹಾವನದಲ್ಲಿ ಅಲೆಯುತ್ತೇನೆ; ಹನುಮಂತನೇ ಮುಖ್ಯರಾದ ಅನುರಕ್ತರಾದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಮಂತ್ರಿಗಳೊಂದಿಗೆ.
4.11.78
उपलब्धं च मे श्लाघ्यं सन्मित्रं मित्रवत्सल।
त्वामहं पुरुषव्याघ्र हिमवन्तमिवाश्रितः ॥ ४.११.७८ ॥
ಮಿತ್ರವತ್ಸಲನೇ, ಪುರುಷವ್ಯಾಘ್ರನೇ! ನನಗೆ ಶ್ಲಾಘನೀಯ ಸತ್ಮಿತ್ರನು ದೊರಕಿದ್ದಾನೆ; ಹಿಮವಂತನನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿದಂತೆ ನಾನು ನಿನ್ನನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿದ್ದೇನೆ.
4.11.79
किं तु तस्य बलज्ञोऽहं दुर्भ्रातुर्बलशालिनः।
अप्रत्यक्षं तु मे वीर्यं समरे तव राघव ॥ ४.११.७९ ॥
ಆದರೆ ಆ ಬಲಶಾಲಿ ದುಷ್ಟ ಸಹೋದರನ ಬಲವನ್ನು ನಾನು ಬಲ್ಲೆನು; ಆದರೆ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಪರಾಕ್ರಮ ನಿನಗೆ ಇನ್ನೂ ಪ್ರಕಟವಾಗಿಲ್ಲ, ಓ ರಾಘವ.
4.11.80
न खल्वहं त्वां तुलये नावमन्ये न भीषये।
कर्मभिस्तस्य भीमैश्च कातर्यं जनितं मम ॥ ४.११.८० ॥
ನಾನು ನಿನ್ನನ್ನು ಹೋಲಿಸುತ್ತಿಲ್ಲ, ನಿನ್ನನ್ನು ಅವಮಾನಿಸುತ್ತಿಲ್ಲ, ನಿನ್ನನ್ನು ಹೆದರಿಸುತ್ತಿಲ್ಲ; ಅವನ ಭಯಂಕರ ಕರ್ಮಗಳಿಂದಲೇ ನನ್ನಲ್ಲಿ ಭಯ ಹುಟ್ಟಿದೆ.
4.11.81
कामं राघव ते वाणी प्रमाणं धैर्यमाकृतिः।
सूचयन्ति परं तेजो भस्मच्छन्नमिवानलम् ॥ ४.११.८१ ॥
ಓ ರಾಘವ, ನಿನ್ನ ಮಾತು, ಧೈರ್ಯ ಮತ್ತು ನಿನ್ನ ರೂಪ ಬೂದಿಯಿಂದ ಮುಚ್ಚಿದ ಅಗ್ನಿಯಂತಿರುವ ನಿನ್ನ ಪರಮ ತೇಜಸ್ಸನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ.
4.11.82
तस्य तद् वचनं श्रुत्वा सुग्रीवस्य महात्मनः।
स्मितपूर्वमथो रामः प्रत्युवाच हरिं प्रति ॥ ४.११.८२ ॥
ಮಹಾತ್ಮ ಸುಗ್ರೀವನ ಆ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ರಾಮನು ನಗುತ್ತಾ ಆ ವಾನರನಿಗೆ ಉತ್ತರಿಸಿದನು.
4.11.83
यदि न प्रत्ययोऽस्मासु विक्रमे तव वानर।
प्रत्ययं समरे श्लाघ्यमहमुत्पादयामि ते ॥ ४.११.८३ ॥
ಓ ವಾನರ, ನಮ್ಮ ಪರಾಕ್ರಮದ ಮೇಲೆ ನಿನಗೆ ವಿಶ್ವಾಸವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಶ್ಲಾಘನೀಯ ಸಾಕ್ಷಿಯನ್ನು ನಿನಗೆ ತೋರಿಸುತ್ತೇನೆ.
4.11.84
एवमुक्त्वा तु सुग्रीवं सान्त्वयँल्लक्ष्मणाग्रजः।
राघवो दुन्दुभेः कायं पादाङ्गुष्ठेन लीलया ॥ ४.११.८४ ॥
ಸುಗ್ರೀವನಿಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ, ಅವನನ್ನು ಸಮಾಧಾನಪಡಿಸಿದ ಲಕ್ಷ್ಮಣನ ಅಣ್ಣ ರಾಘವನು, ದುಂದುಭಿಯ ದೇಹವನ್ನು ತನ್ನ ಪಾದದ ಹೆಬ್ಬೆರಳಿನಿಂದ ಲೀಲೆಯಾಗಿ ಎತ್ತಿದನು.
4.11.85
तोलयित्वा महाबाहुश्चिक्षेप दशयोजनम्।
असुरस्य तनुं शुष्कां पादाङ्गुष्ठेन वीर्यवान् ॥ ४.११.८५ ॥
ಮಹಾಬಾಹುವು ತೂಗಿ, ವೀರ್ಯವಂತನು ಅಸುರನ ಒಣಗಿದ ದೇಹವನ್ನು ಕಾಲ್ಬೆರಳಿನಿಂದ ಹತ್ತು ಯೋಜನ ದೂರಕ್ಕೆ ಎಸೆದನು.
4.11.86
क्षिप्तं दृष्ट्वा ततः कायं सुग्रीवः पुनरब्रवीत्।
लक्ष्मणस्याग्रतो रामं तपन्तमिव भास्करम्।
हरीणामग्रतो वीरमिदं वचनमर्थवत् ॥ ४.११.८६ ॥
ದೇಹವು ಎಸೆಯಲ್ಪಟ್ಟುದನ್ನು ನೋಡಿ ಸುಗ್ರೀವನು ಲಕ್ಷ್ಮಣನ ಮುಂದೆ, ಸೂರ್ಯನಂತೆ ಹೊಳೆಯುವ ರಾಮನಿಗೆ, ವಾನರರ ಮುಂದೆ ಆ ವೀರನಿಗೆ ಈ ಅರ್ಥಪೂರ್ಣ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದನು.
4.11.87
आर्द्रः समांसः प्रत्यग्रः क्षिप्तः कायः पुरा सखे।
परिश्रान्तेन मत्तेन भ्रात्रा मे वालिना तदा ॥ ४.११.८७ ॥
ಗೆಳೆಯನೇ, ಹಿಂದೆ ಈ ದೇಹವು ತೇವವಾಗಿ, ಮಾಂಸಭರಿತವಾಗಿ, ತಾಜಾ ಆಗಿತ್ತು; ಆಗ ದಣಿದು ಮದೋನ್ಮತ್ತನಾಗಿದ್ದ ನನ್ನ ಅಣ್ಣ ವಾಲಿ ಇದನ್ನು ಎಸೆದನು.
4.11.88
लघुः सम्प्रति निर्मांसस्तृणभूतश्च राघव।
क्षिप्त एवं प्रहर्षेण भवता रघुनन्दन ॥ ४.११.८८ ॥
ರಾಘವನೇ, ಈಗ ಇದು ಹಗುರವಾಗಿ, ಮಾಂಸವಿಲ್ಲದೆ ಹುಲ್ಲಿನಂತಾಗಿದೆ; ರಘುನಂದನನೇ, ನೀವು ಸಂತೋಷದಿಂದ ಇದನ್ನು ಎಸೆದಿರಿ.
4.11.89
नात्र शक्यं बलं ज्ञातुं तव वा तस्य वाधिकम्।
आर्द्रं शुष्कमिति ह्येतत् सुमहद् राघवान्तरम् ॥ ४.११.८९ ॥
ಇಲ್ಲಿ ನಿನ್ನ ಬಲ ಹೆಚ್ಚೋ ಅವನದೋ ತಿಳಿಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ; ತೇವ ಮತ್ತು ಒಣಗಿದ ನಡುವೆ ಇದು ದೊಡ್ಡ ವ್ಯತ್ಯಾಸ, ರಾಘವ.
4.11.90
स एव संशयस्तात तव तस्य च यद्बलम्।
सालमेकं विनिर्भिद्य भवेद् व्यक्तिर्बलाबले ॥ ४.११.९० ॥
ಮಗನೇ, ನಿನ್ನ ಬಲದ ಮತ್ತು ಅವನ ಬಲದ ಬಗ್ಗೆ ಅದೇ ಸಂದೇಹ; ಒಂದು ಸಾಲ ವೃಕ್ಷವನ್ನು ಚುಚ್ಚಿದರೆ ಮಾತ್ರ ಬಲಾಬಲ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುವುದು.
4.11.91
कृत्वैतत् कार्मुकं सज्यं हस्तिहस्तमिवाततम्।
आकर्णपूर्णमायम्य विसृजस्व महाशरम् ॥ ४.११.९१ ॥
ಈ ಬಿಲ್ಲಿಗೆ ಹೆದೆ ಏರಿಸಿ, ಆನೆಯ ಸೊಂಡಿಲಿನಂತೆ ಸೆಳೆದು, ಕಿವಿಯವರೆಗೆ ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಎಳೆದು ಮಹಾಬಾಣವನ್ನು ಬಿಡಿ.
4.11.92
इमं हि सालं प्रहितस्त्वया शरो
न संशयोऽत्रास्ति विदारयिष्यति।
अलं विमर्शेन मम प्रियं ध्रुवं
कुरुष्व राजन् प्रतिशापितो मया ॥ ४.११.९२ ॥
ನೀವು ಬಿಡುವ ಈ ಬಾಣ ಈ ಸಾಲವೃಕ್ಷವನ್ನು ಖಂಡಿತವಾಗಿ ಭೇದಿಸುತ್ತದೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂದೇಹವಿಲ್ಲ. ರಾಜನೇ, ಹೆಚ್ಚು ಯೋಚಿಸಬೇಡ; ನನ್ನ ಪ್ರಿಯವನ್ನು ಖಂಡಿತ ಮಾಡು, ನೀನು ನನ್ನಿಂದ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆಗೆ ಬದ್ಧನಾಗಿದ್ದೀಯ.
4.11.93
यथा हि तेजःसु वरः सदारवि-
र्यथा हि शैलो हिमवान् महाद्रिषु।
यथा चतुष्पात्सु च केसरी वर-
स्तथा नराणामसि विक्रमे वरः ॥ ४.११.९३ ॥
ತೇಜಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನು ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದಂತೆ, ಮಹಾಪರ್ವತಗಳಲ್ಲಿ ಹಿಮವಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದಂತೆ, ನಾಲ್ಕು ಕಾಲಿನ ಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಿಂಹ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದಂತೆ, ನೀನು ಮನುಷ್ಯರಲ್ಲಿ ಪರಾಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾಗಿದ್ದೀಯ.