ವಾಲ್ಮೀಕಿ ರಾಮಾಯಣ · ಸರ್ಗ 4.15
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.15.1
अथ तस्य निनादं तं सुग्रीवस्य महात्मनः।
शुश्रावान्तःपुरगतो वाली भ्रातुरमर्षणः ॥ ४.१५.१ ॥
ಆಗ ಅಂತಃಪುರದಲ್ಲಿದ್ದ ವಾಲಿ ಮಹಾತ್ಮ ಸುಗ್ರೀವನ ಆ ಗರ್ಜನೆಯನ್ನು ಕೇಳಿದನು; ಸಹೋದರನ ಆ ಅವಮಾನವನ್ನು ಅವನು ಸಹಿಸಲಾರದೆ ಹೋದನು.
4.15.2
श्रुत्वा तु तस्य निनदं सर्वभूतप्रकम्पनम्।
मदश्चैकपदे नष्टः क्रोधश्चापादितो महान् ॥ ४.१५.२ ॥
ಸಕಲ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ನಡುಗಿಸುವ ಅವನ ಆ ಗರ್ಜನೆಯನ್ನು ಕೇಳಿ, ಅವನ ಮದ ಒಂದೇ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ನಾಶವಾಯಿತು; ಮಹಾ ಕ್ರೋಧ ಎಚ್ಚರಗೊಂಡಿತು.
4.15.3
ततो रोषपरीताङ्गो वाली स कनकप्रभः।
उपरक्त इवादित्यः सद्यो निष्प्रभतां गतः ॥ ४.१५.३ ॥
ಆಗ ಕ್ರೋಧದಿಂದ ತುಂಬಿದ ಅಂಗಗಳ ಆ ಚಿನ್ನದ ಕಾಂತಿಯ ವಾಲಿ, ಗ್ರಹಣ ಹಿಡಿದ ಸೂರ್ಯನಂತೆ ತಕ್ಷಣ ಪ್ರಭೆಗುಂದಿದನು.
4.15.4
वाली दंष्ट्राकरालस्तु क्रोधाद् दीप्ताग्निलोचनः।
भात्युत्पतितपद्माभः समृणाल इव ह्रदः ॥ ४.१५.४ ॥
ಹಲ್ಲುಗಳಿಂದ ಭಯಂಕರನಾದ ವಾಲಿ, ಕ್ರೋಧದಿಂದ ಉರಿಯುವ ಅಗ್ನಿಯಂತಹ ಕಣ್ಣುಗಳೊಂದಿಗೆ, ದಂಟಿನೊಡನೆ ಮೇಲೆದ್ದ ತಾವರೆಯ ಕಾಂತಿಯುಳ್ಳ ಸರೋವರದಂತೆ ಶೋಭಿಸಿದನು.
4.15.5
शब्दं दुर्मर्षणं श्रुत्वा निष्पपात ततो हरिः।
वेगेन च पदन्यासैर्दारयन्निव मेदिनीम् ॥ ४.१५.५ ॥
ಆ ಸಹಿಸಲಾಗದ ಶಬ್ದವನ್ನು ಕೇಳಿ ಆ ವಾನರ ವೇಗದಿಂದ ನೆಗೆದನು; ತನ್ನ ಹೆಜ್ಜೆಗಳ ಒತ್ತಡದಿಂದ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಸೀಳುವಂತೆ.
4.15.6
तं तु तारा परिष्वज्य स्नेहाद् दर्शितसौहृदा।
उवाच त्रस्तसम्भ्रान्ता हितोदर्कमिदं वचः ॥ ४.१५.६ ॥
ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಅವನನ್ನು ಅಪ್ಪಿಕೊಂಡು, ಸ್ನೇಹಭಾವ ತೋರಿಸುತ್ತಾ, ಭಯ ಮತ್ತು ಗಾಬರಿಯಿಂದ ತುಂಬಿದ ತಾರೆ ಹಿತಕರ ಫಲವುಳ್ಳ ಈ ಮಾತನ್ನು ಹೇಳಿದಳು.
4.15.7
साधु क्रोधमिमं वीर नदीवेगमिवागतम्।
शयनादुत्थितः काल्यं त्यज भुक्तामिव स्रजम् ॥ ४.१५.७ ॥
ಓ ವೀರನೇ, ನದಿಯ ವೇಗದಂತೆ ಬಂದಿರುವ ಈ ಕೋಪವನ್ನು ಬಿಡು; ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಎದ್ದು ಬಳಸಿದ ಹೂಮಾಲೆಯನ್ನು ಎಸೆದಂತೆ.
4.15.8
काल्यमेतेन संग्रामं करिष्यसि च वानर।
वीर ते शत्रुबाहुल्यं फल्गुता वा न विद्यते ॥ ४.१५.८ ॥
ಓ ವಾನರನೇ, ಓ ವೀರನೇ, ನಾಳೆ ನೀನು ಇವನೊಂದಿಗೆ ಯುದ್ಧ ಮಾಡುವೆ; ಆದರೆ ನಿನ್ನ ಶತ್ರುವಿನ ಬಲ ಅಧಿಕ, ಅದರಲ್ಲಿ ಅಲ್ಪತ್ವವಿಲ್ಲ.
4.15.9
सहसा तव निष्क्रामो मम तावन्न रोचते।
श्रूयतामभिधास्यामि यन्निमित्तं निवार्यते ॥ ४.१५.९ ॥
ನೀನು ಹೀಗೆ ಹಠಾತ್ತಾಗಿ ಹೊರಡುವುದು ಈಗ ನನಗೆ ಇಷ್ಟವಿಲ್ಲ. ಕೇಳು, ನಿನ್ನನ್ನು ತಡೆಯುವ ಕಾರಣವನ್ನು ಹೇಳುವೆ.
4.15.10
पूर्वमापतितः क्रोधात् स त्वामाह्वयते युधि।
निष्पत्य च निरस्तस्ते हन्यमानो दिशो गतः ॥ ४.१५.१० ॥
ಅವನು ಮೊದಲು ಕೋಪದಿಂದ ಬಂದು ನಿನ್ನನ್ನು ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದಾನೆ; ಹೊರಬಂದು ನಿನ್ನಿಂದ ಸೋತು, ಪೆಟ್ಟು ತಿಂದು ದಿಕ್ಕುಗಳಿಗೆ ಓಡಿಹೋದನು.
4.15.11
त्वया तस्य निरस्तस्य पीडितस्य विशेषतः।
इहैत्य पुनराह्वानं शङ्कां जनयतीव मे ॥ ४.१५.११ ॥
ನಿನ್ನಿಂದ ಸೋತು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ನೋವು ಅನುಭವಿಸಿದ ಅವನು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಮತ್ತೆ ಬಂದು ಆಹ್ವಾನಿಸುವುದು ನನ್ನಲ್ಲಿ ಶಂಕೆ ಹುಟ್ಟಿಸುತ್ತಿದೆ.
4.15.12
दर्पश्च व्यवसायश्च यादृशस्तस्य नर्दतः।
निनादस्य च संरम्भो नैतदल्पं हि कारणम् ॥ ४.१५.१२ ॥
ಅವನ ಗರ್ಜನೆಯ ದರ್ಪ, ನಿಶ್ಚಯ ಮತ್ತು ಆ ಗರ್ಜನೆಯ ಉಗ್ರ ಆವೇಶ ಇದು ಸಣ್ಣ ಕಾರಣವಲ್ಲ.
4.15.13
नासहायमहं मन्ये सुग्रीवं तमिहागतम्।
अवष्टब्धसहायश्च यमाश्रित्यैष गर्जति ॥ ४.१५.१३ ॥
ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದಿರುವ ಆ ಸುಗ್ರೀವನು ಸಹಾಯರಹಿತನೆಂದು ನಾನು ಭಾವಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ಯಾರನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ ಇವನು ಗರ್ಜಿಸುತ್ತಿದ್ದಾನೋ, ಅವರ ಬೆಂಬಲ ಇವನಿಗೆ ದೃಢವಾಗಿದೆ.
4.15.14
प्रकृत्या निपुणश्चैव बुद्धिमांश्चैव वानरः।
नापरीक्षितवीर्येण सुग्रीवः सख्यमेष्यति ॥ ४.१५.१४ ॥
ಸ್ವಭಾವತಃ ನಿಪುಣನೂ ಬುದ್ಧಿವಂತನೂ ಆದ ಈ ವಾನರ ಸುಗ್ರೀವನು, ಪರಾಕ್ರಮ ಪರೀಕ್ಷಿಸಲ್ಪಡದವನೊಡನೆ ಸ್ನೇಹ ಬೆಳೆಸುವುದಿಲ್ಲ.
4.15.15
पूर्वमेव मया वीर श्रुतं कथयतो वचः।
अङ्गदस्य कुमारस्य वक्ष्याम्यद्य हितं वचः ॥ ४.१५.१५ ॥
ಓ ವೀರನೇ, ಮೊದಲೇ ನಾನು ಕುಮಾರ ಅಂಗದನು ಹೇಳಿದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದ್ದೇನೆ; ಇಂದು ಅವನ ಹಿತವಚನಗಳನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.
4.15.16
अङ्गदस्तु कुमारोऽयं वनान्तमुपनिर्गतः।
प्रवृत्तिस्तेन कथिता चारैरासीन्निवेदिता ॥ ४.१५.१६ ॥
ಈ ಕುಮಾರ ಅಂಗದನು ಕಾಡಿನ ಅಂಚಿನವರೆಗೆ ಹೋಗಿದ್ದನು; ಅವನ ಮೂಲಕ ಚಾರರು ಹೇಳಿದ ಸುದ್ದಿ ನನಗೆ ತಿಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು.
4.15.17
अयोध्याधिपतेः पुत्रौ शूरौ समरदुर्जयौ।
इक्ष्वाकूणां कुले जातौ प्रथितौ रामलक्ष्मणौ ॥ ४.१५.१७ ॥
ಅಯೋಧ್ಯಾಧಿಪತಿಯ ಇಬ್ಬರು ಪುತ್ರರು, ಶೂರರು, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಅಜೇಯರು, ಇಕ್ಷ್ವಾಕು ವಂಶದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದವರು, ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾದ ರಾಮ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷ್ಮಣ.
4.15.18
सुग्रीवप्रियकामार्थं प्राप्तौ तत्र दुरासदौ।
स ते भ्रातुर्हि विख्यातः सहायो रणकर्मणि ॥ ४.१५.१८ ॥
ಸುಗ್ರೀವನ ಪ್ರಿಯ ಆಸೆಯನ್ನು ಈಡೇರಿಸಲು ಅಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದವರು, ಸಮೀಪಿಸಲಾಗದ ಇಬ್ಬರು; ಅವರೇ ನಿನ್ನ ಸಹೋದರನ ಯುದ್ಧಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಹಾಯಕರು.
4.15.19
रामः परबलामर्दी युगान्ताग्निरिवोत्थितः।
निवासवृक्षः साधूनामापन्नानां परा गतिः ॥ ४.१५.१९ ॥
ರಾಮನು ಶತ್ರುಸೇನೆಯನ್ನು ಮರ್ದಿಸುವವನು; ಯುಗಾಂತಾಗ್ನಿಯಂತೆ ಎದ್ದವನು; ಸಜ್ಜನರಿಗೆ ವಾಸವೃಕ್ಷ; ಆಪತ್ತಿನಲ್ಲಿರುವವರಿಗೆ ಪರಮ ಆಶ್ರಯ.
4.15.20
आर्तानां संश्रयश्चैव यशसश्चैकभाजनम्।
ज्ञानविज्ञानसम्पन्नो निदेशे निरतः पितुः ॥ ४.१५.२० ॥
ಸಂಕಟಪಟ್ಟವರಿಗೆ ಆಶ್ರಯ, ಕೀರ್ತಿಗೆ ಏಕೈಕ ಪಾತ್ರ; ಜ್ಞಾನ-ವಿಜ್ಞಾನ ಸಂಪನ್ನನು; ತಂದೆಯ ಆಜ್ಞೆಯಲ್ಲಿ ನಿರತನು.
4.15.21
धातूनामिव शैलेन्द्रो गुणानामाकरो महान्।
तत् क्षमो न विरोधस्ते सह तेन महात्मना ॥ ४.१५.२१ ॥
ಪರ್ವತರಾಜನು ಧಾತುಗಳ ಮಹಾ ಗಣಿಯಂತೆ, ಅವನು ಗುಣಗಳ ಮಹಾ ಗಣಿ. ಆದ್ದರಿಂದ ಆ ಮಹಾತ್ಮನೊಂದಿಗೆ ನಿನಗೆ ವಿರೋಧ ಯೋಗ್ಯವಲ್ಲ.
4.15.22
दुर्जयेनाप्रमेयेण रामेण रणकर्मसु।
शूर वक्ष्यामि ते किंचिन्न चेच्छाम्यभ्यसूयितुम् ॥ ४.१५.२२ ॥
ಯುದ್ಧಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಜಯಿಸಲಾಗದ, ಅಪ್ರಮೇಯನಾದ ರಾಮನೊಂದಿಗೆ — ಓ ಶೂರನೇ! ನಿನಗೆ ಏನಾದರೂ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ; ನಿನ್ನನ್ನು ದೂಷಿಸಲು ನಾನು ಇಚ್ಛಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
4.15.23
श्रूयतां क्रियतां चैव तव वक्ष्यामि यद्धितम्।
यौवराज्येन सुग्रीवं तूर्णं साध्वभिषेचय ॥ ४.१५.२३ ॥
ಕೇಳು, ಮಾಡು; ನಿನಗೆ ಹಿತವಾದುದನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ: ಯುವರಾಜ ಪದದಿಂದ ಸುಗ್ರೀವನನ್ನು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಸರಿಯಾಗಿ ಅಭಿಷೇಕಿಸು.
4.15.24
विग्रहं मा कृथा वीर भ्रात्रा राजन् यवीयसा।
अहं हि ते क्षमं मन्ये तेन रामेण सौहृदम् ॥ ४.१५.२४ ॥
ಓ ವೀರ ರಾಜನೇ! ನಿನ್ನ ಕಿರಿಯ ಸಹೋದರನೊಂದಿಗೆ ಕಲಹ ಮಾಡಬೇಡ. ರಾಮನೊಂದಿಗೆ ಸೌಹಾರ್ದವೇ ನಿನಗೆ ಯೋಗ್ಯ ಎಂದು ನಾನು ಭಾವಿಸುತ್ತೇನೆ.
4.15.25
सुग्रीवेण च सम्प्रीतिं वैरमुत्सृज्य दूरतः।
लालनीयो हि ते भ्राता यवीयानेष वानरः ॥ ४.१५.२५ ॥
ಸುಗ್ರೀವನೊಂದಿಗಿನ ವೈರವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಸ್ನೇಹ ಬೆಳೆಸು. ಈ ವಾನರನು ನಿನ್ನ ಕಿರಿಯ ಸಹೋದರ; ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಪೋಷಿಸಬೇಕಾದವನು.
4.15.26
तत्र वा सन्निहस्थो वा सर्वथा बन्धुरेव ते।
नहि तेन समं बन्धुं भुवि पश्यामि कंचन ॥ ४.१५.२६ ॥
ಅವನು ಅಲ್ಲಿದ್ದರೂ ಹತ್ತಿರವಿದ್ದರೂ, ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ಅವನು ನಿನ್ನ ಬಂಧುವೇ. ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಅವನಿಗೆ ಸಮಾನನಾದ ಬಂಧುವನ್ನು ನಾನು ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ.
4.15.27
दानमानादिसत्कारैः कुरुष्व प्रत्यनन्तरम्।
वैरमेतत् समुत्सृज्य तव पार्श्वे स तिष्ठतु ॥ ४.१५.२७ ॥
ದಾನ, ಮಾನ ಮುಂತಾದ ಸತ್ಕಾರಗಳಿಂದ ಅವನಿಗೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಸತ್ಕರಿಸು. ಈ ವೈರವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಅವನು ನಿನ್ನ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿರಲಿ.
4.15.28
सुग्रीवो विपुलग्रीवो महाबन्धुर्मतस्तव।
भ्रातृसौहृदमालम्ब्य नान्या गतिरिहास्ति ते ॥ ४.१५.२८ ॥
ವಿಶಾಲ ಕಂಠದ ಸುಗ್ರೀವನು ನಿನ್ನ ಮಹಾ ಬಂಧುವೆಂದು ಪರಿಗಣಿತನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಸೋದರ ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ಹಿಡಿಯುವುದನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ನಿನಗೆ ಬೇರೆ ದಾರಿ ಇಲ್ಲ.
4.15.29
यदि ते मत्प्रियं कार्यं यदि चावैषि मां हिताम्।
याच्यमानः प्रियत्वेन साधु वाक्यं कुरुष्व मे ॥ ४.१५.२९ ॥
ನನಗೆ ಪ್ರಿಯವಾದುದನ್ನು ನೀನು ಮಾಡಬೇಕೆಂದಿದ್ದರೆ, ನನ್ನನ್ನು ನಿನ್ನ ಹಿತೈಷಿಣಿಯೆಂದು ತಿಳಿದಿದ್ದರೆ, ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಬೇಡಿಕೊಂಡ ನನ್ನ ಒಳ್ಳೆಯ ಮಾತನ್ನು ಪಾಲಿಸು.
4.15.30
प्रसीद पथ्यं शृणु जल्पितं हि मे
न रोषमेवानुविधातुमर्हसि।
क्षमो हि ते कोशलराजसूनुना
न विग्रहः शक्रसमानतेजसा ॥ ४.१५.३० ॥
ಪ್ರಸನ್ನಳಾಗು, ನನ್ನ ಹಿತವಾದ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳು. ನೀನು ಕೋಪವನ್ನೇ ಅನುಸರಿಸುವುದು ಯೋಗ್ಯವಲ್ಲ. ಇಂದ್ರನಿಗೆ ಸಮಾನ ತೇಜಸ್ಸಿನ ಕೋಸಲ ರಾಜಕುಮಾರನೊಂದಿಗೆ ವಿರೋಧ ಮಾಡುವುದು ನಿನಗೆ ತಕ್ಕುದಲ್ಲ.
4.15.31
तदा हि तारा हितमेव वाक्यं
तं वालिनं पथ्यमिदं बभाषे।
न रोचते तद् वचनं हि तस्य
कालाभिपन्नस्य विनाशकाले ॥ ४.१५.३१ ॥
ಆಗ ತಾರೆ ವಾಲಿಗೆ ಹಿತಕರವಾದ, ಪಥ್ಯವಾದ ಈ ಮಾತನ್ನು ಹೇಳಿದಳು; ಕಾಲಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕಿದ್ದ ಅವನಿಗೆ ಆ ಮಾತು ರುಚಿಸಲಿಲ್ಲ, ಏಕೆಂದರೆ ವಿನಾಶದ ಕಾಲ ಬಂದಿತ್ತು.