รามายณะของวาลมีกิ · สรรค 4.16
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.16.1
तामेवं ब्रुवतीं तारां ताराधिपनिभाननाम्।
वाली निर्भर्त्सयामास वचनं चेदमब्रवीत् ॥ ४.१६.१ ॥
ทารา ผู้มีใบหน้าดุจจันทร์ เมื่อนางกล่าวดังนี้ วาลีตำหนินางและกล่าววาจานี้
4.16.2
गर्जतोऽस्य सुसंरब्धं भ्रातुः शत्रोर्विशेषतः।
मर्षयिष्यामि केनापि कारणेन वरानने ॥ ४.१६.२ ॥
แม้เขาคำรามด้วยความโกรธจัด โดยเฉพาะเป็นศัตรูของพี่ชายข้า โอ ผู้มีใบหน้างาม ข้าจะอดทนไว้ด้วยเหตุผลบางประการ
4.16.3
अधर्षितानां शूराणां समरेष्वनिवर्तिनाम्।
धर्षणामर्षणं भीरु मरणादतिरिच्यते ॥ ४.१६.३ ॥
สำหรับวีรบุรุษผู้ไม่เคยพ่ายแพ้ และไม่เคยถอยหลังในสนามรบ การทนต่อความดูหมิ่นเลวร้ยิ่งกว่าความตาย โอ ผู้ขี้ขลาดเอ๋ย
4.16.4
सोढुं न च समर्थोऽहं युद्धकामस्य संयुगे।
सुग्रीवस्य च संरम्भं हीनग्रीवस्य गर्जितम् ॥ ४.१६.४ ॥
ข้าไม่อาจทนต่อความดุดันของสุครีพผู้ปรารถนาการรบ และไม่อาจทนต่อเสียงคำรามของผู้ไร้เกียรติคนนั้นได้
4.16.5
न च कार्यो विषादस्ते राघवं प्रति मत्कृते।
धर्मज्ञश्च कृतज्ञश्च कथं पापं करिष्यति ॥ ४.१६.५ ॥
และเจ้าไม่ควรเศร้าโศกถึงพระราฆวะ (พระราม) เพราะข้า พระองค์ผู้ทรงรู้ธรรมและรู้คุณท่าน จะทรงกระทำบาปได้อย่างไร
4.16.6
निवर्तस्व सह स्त्रीभिः कथं भूयोऽनुगच्छसि।
सौहृदं दर्शितं तावन्मयि भक्तिस्त्वया कृता ॥ ४.१६.६ ॥
จงกลับไปพร้อมกับเหล่าสตรี เหตุใดเจ้าจึงยังตามข้ามาซ้ำแล้วซ้ำเล่า มิตรภาพที่เจ้าแสดงให้เห็นและความภักดีที่เจ้ามีต่อข้านั้นก็มากพอแล้ว
4.16.7
प्रतियोत्स्याम्यहं गत्वा सुग्रीवं जहि सम्भ्रमम्।
दर्पं चास्य विनेष्यामि न च प्राणैर्वियोक्ष्यते ॥ ४.१६.७ ॥
ข้าจะไปต่อสู้กับสุครีพ จงละความหวาดหวั่นเสีย ข้าจะทำลายความทะนงของเขา และเขาจะไม่พรากจากชีวิตไปโดยง่าย
4.16.8
अहं ह्याजिस्थितस्यास्य करिष्यामि यदीप्सितम्।
वृक्षैर्मुष्टिप्रहारैश्च पीडितः प्रतियास्यति ॥ ४.१६.८ ॥
เพราะข้าจะทำแก่เขาผู้ยืนอยู่ในสนามรบตามที่ข้าปรารถนา เขาจะถูกต้นไม้และการชกด้วยกำปั้นทรมาน แล้วจะต้องถอยกลับไป
4.16.9
न मे गर्वितमायस्तं सहिष्यति दुरात्मवान्।
कृतं तारे सहायत्वं दर्शितं सौहृदं मयि ॥ ४.१६.९ ॥
ผู้มีจิตชั่วร้ายนั้นจะไม่อาจทนต่อความพยายามอันทะนงของข้าได้ โอ ทารา เจ้าได้ให้ความช่วยเหลือและแสดงมิตรภาพต่อข้าแล้ว
4.16.10
शापितासि मम प्राणैर्निवर्तस्व जनेन च।
अलं जित्वा निवर्तिष्ये तमहं भ्रातरं रणे ॥ ४.१६.१० ॥
ข้าขอสาบานด้วยชีวิตของข้าว่า จงกลับไปพร้อมกับประชาชนเถิด เมื่อข้าชนะพี่ชายคนนั้นในสนามรบแล้ว ข้าก็จะกลับมาเอง
4.16.11
तं तु तारा परिष्वज्य वालिनं प्रियवादिनी।
चकार रुदती मन्दं दक्षिणा सा प्रदक्षिणम् ॥ ४.१६.११ ॥
ทารากล่าววาจาอ่อนหวาน กอดวาลีไว้ และร้องไห้เบาๆ นางเดินวนรอบเขาโดยให้เขาอยู่ทางขวา
4.16.12
ततः स्वस्त्ययनं कृत्वा मन्त्रविद् विजयैषिणी।
अन्तःपुरं सह स्त्रीभिः प्रविष्टा शोकमोहिता ॥ ४.१६.१२ ॥
จากนั้นทารา ผู้ชำนาญในการปรึกษาหารือและปรารถนาชัยชนะ ได้ประกอบพิธีมงคล และด้วยความเศร้าโศกจนงุนงง นางจึงเข้าไปในพระราชวังด้านในพร้อมกับเหล่าสตรี
4.16.13
प्रविष्टायां तु तारायां सह स्त्रीभिः स्वमालयम्।
नगर्या निर्ययौ क्रुद्धो महासर्प इव श्वसन् ॥ ४.१६.१३ ॥
เมื่อทาราเข้าไปยังที่พักของตนพร้อมกับเหล่าสตรีแล้ว วาลินผู้โกรธเกรี้ยวก็เดินออกจากเมือง ขู่ฟ่อดุจงูใหญ่
4.16.14
स निःश्वस्य महारोषो वाली परमवेगवान्।
सर्वतश्चारयन् दृष्टिं शत्रुदर्शनकांक्षया ॥ ४.१६.१४ ॥
วาลินผู้โกรธจัดและว่องไวยิ่ง ถอนหายใจยาว มองไปรอบทิศ ปรารถนาจะเห็นศัตรู
4.16.15
स ददर्श ततः श्रीमान् सुग्रीवं हेमपिङ्गलम्।
सुसंवीतमवष्टब्धं दीप्यमानमिवानलम् ॥ ४.१६.१५ ॥
จากนั้นวาลินผู้รุ่งโรจน์ได้เห็นสุครีพ มีสีทองดุจทองคำ แต่งกายพร้อมเพรียง ยืนพร้อมอยู่ แผดแสงดุจไฟ
4.16.16
तं स दृष्ट्वा महाबाहुः सुग्रीवं पर्यवस्थितम्।
गाढं परिदधे वासो वाली परमकोपनः ॥ ४.१६.१६ ॥
วาลินผู้มีแขนแข็งแรงและโกรธจัดยิ่ง เมื่อเห็นสุครีพยืนมั่นคงอยู่ ก็รัดผ้าของตนให้แน่น
4.16.17
स वाली गाढसंवीतो मुष्टिमुद्यम्य वीर्यवान्।
सुग्रीवमेवाभिमुखो ययौ योद्धुं कृतक्षणः ॥ ४.१६.१७ ॥
วาลินผู้กล้าหาญ รัดผ้าแน่นหนา ยกกำปั้นขึ้น มุ่งตรงไปหาสุครีพ ตั้งใจจะต่อสู้
4.16.18
श्लिष्टं मुष्टिं समुद्यम्य संरब्धतरमागतः।
सुग्रीवोऽपि समुद्दिश्य वालिनं हेममालिनम् ॥ ४.१६.१८ ॥
สุครีพก็เช่นกัน ยกกำปั้นที่กำแน่นขึ้นสูง เข้ามาด้วยความโกรธยิ่งกว่า มุ่งตรงไปยังวาลินผู้สวมพวงมาลัยทอง
4.16.19
तं वाली क्रोधताम्राक्षः सुग्रीवं रणकोविदम्।
आपतन्तं महावेगमिदं वचनमब्रवीत् ॥ ४.१६.१९ ॥
วาลี ผู้ชำนาญการรบ เห็นสุครีพพุ่งเข้ามาด้วยความเร็วสูง ดวงตาแดงก่ำด้วยความโกรธ จึงกล่าววาจานี้
4.16.20
एष मुष्टिर्महान् बद्धो गाढः सुनियताङ्गुलिः।
मया वेगविमुक्तस्ते प्राणानादाय यास्यति ॥ ४.१६.२० ॥
นี่คือกำปั้นอันใหญ่ของข้า กำแน่นอย่างมั่นคง นิ้วทั้งหลายงอพอดี เมื่อข้าเหวี่ยงด้วยแรงแล้ว มันจะพรากลมหายใจชีวิตของเจ้าไป
4.16.21
एवमुक्तस्तु सुग्रीवः क्रुद्धो वालिनमब्रवीत्।
तव चैष हरन् प्राणान् मुष्टिः पततु मूर्धनि ॥ ४.१६.२१ ॥
เมื่อถูกกล่าวเช่นนั้น สุครีพโกรธจึงกล่าวแก่พาลีว่า ขอให้กำปั้นนี้ที่กำลังพรากชีวิตของท่าน จงตกลงบนศีรษะของท่านเอง
4.16.22
ताडितस्तेन तं क्रुद्धः समभिक्रम्य वेगतः।
अभवच्छोणितोद्गारी सापीड इव पर्वतः ॥ ४.१६.२२ ॥
พาลีถูกเขาตีเข้า โกรธจัดจึงพุ่งเข้าใส่อย่างรวดเร็ว พ่นเลือดออกมา เหมือนภูเขาที่มียอดแหลมสูง
4.16.23
सुग्रीवेण तु निःशङ्कं सालमुत्पाट्य तेजसा।
गात्रेष्वभिहतो वाली वज्रेणेव महागिरिः ॥ ४.१६.२३ ॥
สุครีพไม่หวาดกลัว ถอนต้นสาละด้วยกำลัง แล้วฟาดเข้าที่อวัยวะของพาลี พาลีถูกตีเหมือนภูเขาใหญ่ถูกสายฟ้าฟาด
4.16.24
स तु वृक्षेण निर्भग्नः सालताडनविह्वलः।
गुरुभारभराक्रान्ता नौः ससार्थेव सागरे ॥ ४.१६.२४ ॥
พาลีถูกต้นไม้นั้นทุบจนแหลกและมึนงงเพราะการฟาดด้วยต้นสาละ ร่างโซเซเหมือนเรือที่บรรทุกของหนักมากจนล่มในทะเลพร้อมกับพ่อค้าที่อยู่บนเรือ
4.16.25
तौ भीमबलविक्रान्तौ सुपर्णसमवेगितौ।
प्रवृद्धौ घोरवपुषौ चन्द्रसूर्याविवाम्बरे ॥ ४.१६.२५ ॥
ทั้งสองผู้มีกำลังและความกล้าหาญน่าสะพรึง รวดเร็วดุจพญาครุฑ เติบใหญ่มีร่างน่ากลัว เหมือนพระจันทร์และพระอาทิตย์บนท้องฟ้า
4.16.26
परस्परममित्रघ्नौ छिद्रान्वेषणतत्परौ।
ततोऽवर्धत वाली तु बलवीर्यसमन्वितः ॥ ४.१६.२६ ॥
ทั้งสองผู้ปราบศัตรูได้ ต่างมุ่งหาช่องโหว่ของกันและกัน แล้วพาลีผู้มีกำลังและเรี่ยวแรงก็ยิ่งแข็งแกร่งขึ้นอีก
4.16.27
सूर्यपुत्रो महावीर्यः सुग्रीवः परिहीयत।
वालिना भग्नदर्पस्तु सुग्रीवो मन्दविक्रमः ॥ ४.१६.२७ ॥
สุครีพ โอรสของพระอาทิตย์ผู้มีอานุภาพมาก ถูกลดทอนกำลังลง ความทะนงของสุครีพถูกพาลีทำลายจนเสียสิ้น ความกล้าหาญของสุครีพจึงอ่อนแรงลง
4.16.28
वालिनं प्रति सामर्षो दर्शयामास राघवम्।
वृक्षैः सशाखैः शिखरैर्वज्रकोटिनिभैर्नखैः ॥ ४.१६.२८ ॥
ด้วยความโกรธต่อพาลี สุครีพจึงแสดงความโกรธนั้นต่อพระราฆวะ (พระราม) ด้วยต้นไม้พร้อมกิ่งก้าน ด้วยยอดเขา และด้วยเล็บที่แหลมดุจปลายสายฟ้า
4.16.29
मुष्टिभिर्जानुभिः पद्भिर्बाहुभिश्च पुनः पुनः।
तयोर्युद्धमभूद्घोरं वृत्रवासवयोरिव ॥ ४.१६.२९ ॥
ด้วยกำปั้น หัวเข่า เท้า และแขน ซ้ำแล้วซ้ำเล่า การต่อสู้อันน่าสะพรึงจึงเกิดขึ้นระหว่างทั้งสอง เหมือนการรบของวฤตระกับวาสวะ (พระอินทร์)
4.16.30
तौ शोणिताक्तौ युध्येतां वानरौ वनचारिणौ।
मेघाविव महाशब्दैस्तर्जमानौ परस्परम् ॥ ४.१६.३० ॥
ลิงทั้งสองผู้เที่ยวเตร่อยู่ในป่า เปื้อนเลือดไปทั้งตัว ต่อสู้กัน ขู่คำรามดังกึกก้องต่อกันเหมือนเมฆสองก้อน
4.16.31
हीयमानमथापश्यत् सुग्रीवं वानरेश्वरम्।
प्रेक्षमाणं दिशश्चैव राघवः स मुहुर्मुहुः ॥ ४.१६.३१ ॥
แล้วพระรามทอดพระเนตรเห็นสุครีพ จ้าวแห่งวานร กำลังอ่อนแรงลง และมองไปรอบทิศซ้ำแล้วซ้ำเล่า
4.16.32
ततो रामो महातेजा आर्तं दृष्ट्वा हरीश्वरम्।
स शरं वीक्षते वीरो वालिनो वधकांक्षया ॥ ४.१६.३२ ॥
ครั้นนั้น พระรามผู้มีรัศมีอันยิ่งใหญ่ ทอดพระเนตรเห็นจ้าวแห่งวานรกำลังทุกข์ระทม พระองค์ผู้กล้าหาญจึงทอดพระเนตรดูลูกศรของพระองค์ ปรารถนาจะปลงชีวิตพาลี
4.16.33
ततो धनुषि संधाय शरमाशीविषोपमम्।
पूरयामास तच्चापं कालचक्रमिवान्तकः ॥ ४.१६.३३ ॥
แล้วพระองค์จึงสอดลูกศรเข้ากับคันธนู ลูกศรเปรียบดังงูพิษ และทรงดึงคันธนูนั้นจนสุดแรง เหมือนยมทูตที่ถือวงล้อแห่งกาลเวลา
4.16.34
तस्य ज्यातलघोषेण त्रस्ताः पत्ररथेश्वराः।
प्रदुद्रुवुर्मृगाश्चैव युगान्त इव मोहिताः ॥ ४.१६.३४ ॥
เมื่อได้ยินเสียงดังของสายธนู เหล่าจ้าวแห่งนกและฝูงกวางต่างตกใจหนีไป งงงวยเหมือนเมื่อถึงกาลสิ้นยุค
4.16.35
मुक्तस्तु वज्रनिर्घोषः प्रदीप्ताशनिसंनिभः।
राघवेण महाबाणो वालिवक्षसि पातितः ॥ ४.१६.३५ ॥
ลูกศรยักษ์ที่พระราฆวะปล่อยออกไป ส่งเสียงกึกก้องดุจสายฟ้า และเปล่งประกายเหมือนอสนีบาตที่ลุกโชน พุ่งไปปักลงที่หน้าอกของพาลี
4.16.36
ततस्तेन महातेजा वीर्ययुक्तः कपीश्वरः।
वेगेनाभिहतो वाली निपपात महीतले ॥ ४.१६.३६ ॥
ครั้นนั้น พาลีจ้าวแห่งวานรผู้มีกำลังและรัศมีอันยิ่งใหญ่ ถูกลูกศรนั้นพุ่งเข้าอย่างรวดเร็ว จึงล้มลงสู่พื้นดิน
4.16.37
इन्द्रध्वज इवोद्धूतः पौर्णमास्यां महीतले।
आश्वयुक्समये मासि गतश्रीको विचेतनः।
बाष्पसंरुद्धकण्ठस्तु वाली चार्तस्वरः शनैः ॥ ४.१६.३७ ॥
เหมือนธงของพระอินทร์ที่ถูกพัดโค่นลงสู่พื้นดินในวันเพ็ญเดือนอัศวยุช พาลีไร้รัศมีและหมดสติ เสียงสะอื้นติดอยู่ที่คอ จึงร้องครวญครางแผ่วเบาด้วยความทุกข์ทรมาน
4.16.38
नरोत्तमः कालयुगान्तकोपमं
शरोत्तमं काञ्चनरूप्यभूषितम्।
ससर्ज दीप्तं तममित्रमर्दनं
सधूममग्निं मुखतो यथा हरः ॥ ४.१६.३८ ॥
บุรุษผู้ประเสริฐที่สุดได้ปล่อยลูกศรอันเลิศนั้น ลูกศรที่ลุกโชนดุจความโกรธของกาลเวลาในวาระสิ้นยุค ประดับด้วยทองและเงิน และบดขยี้ศัตรู เหมือนพระหระปล่อยไฟพร้อมควันออกจากพระโอษฐ์
4.16.39
अथोक्षितः शोणिततोयविस्रवैः
सुपुष्पिताशोक इवानिलोद्धतः।
विचेतनो वासवसूनुराहवे
प्रभ्रंशितेन्द्रध्वजवत् क्षितिं गतः ॥ ४.१६.३९ ॥
แล้วพาลี โอรสของพระวาสวะ ชุ่มโชกด้วยสายเลือดดุจสายน้ำ เหมือนต้นอโศกที่ออกดอกบานสะพรั่งถูกลมพัดกระหน่ำ หมดสติในการรบ ล้มลงสู่พื้นดินเหมือนธงของพระอินทร์ที่ถูกโค่นลง