ヴァールミーキのラーマーヤナ · サルガ 4.17
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.17.1
ततः शरेणाभिहतो रामेण रणकर्कशः।
पपात सहसा वाली निकृत्त इव पादपः ॥ ४.१७.१ ॥
ラーマの矢に射られ、戦いに猛々しいヴァーリンは、切り倒された木のように突然倒れた。
4.17.2
स भूमौ न्यस्तसर्वाङ्गस्तप्तकाञ्चनभूषणः।
अपतद् देवराजस्य मुक्तरश्मिरिव ध्वजः ॥ ४.१७.२ ॥
四肢を地に投げ出し、真っ赤に焼いた金の飾りを身につけた彼は、神々の王インドラの綱の解けた旗のように倒れた。
4.17.3
अस्मिन् निपतिते भूमौ हर्यृक्षाणां गणेश्वरे।
नष्टचन्द्रमिव व्योम न व्यराजत मेदिनी ॥ ४.१७.३ ॥
猿と熊の主がこの地に倒れると、月を失った空のように大地は輝きを失った。
4.17.4
भूमौ निपतितस्यापि तस्य देहं महात्मनः।
न श्रीर्जहाति न प्राणा न तेजो न पराक्रमः ॥ ४.१७.४ ॥
地に倒れてもなお、その大いなる魂の身体からは輝きも命も、威光も勇猛さも離れなかった。
4.17.5
शक्रदत्ता वरा माला काञ्चनी रत्नभूषिता।
दधार हरिमुख्यस्य प्राणांस्तेजः श्रियं च सा ॥ ४.१७.५ ॥
インドラから授かった、宝石で飾られた見事な金の花環は、猿の長の命と輝きと威光を宿していた。
4.17.6
स तया मालया वीरो हैमया हरियूथपः।
संध्यानुगतपर्यन्तः पयोधर इवाभवत् ॥ ४.१७.६ ॥
その金の花環をつけた英雄、猿の軍の長は、夕映えに縁を染められた雲のようであった。
4.17.7
तस्य माला च देहश्च मर्मघाती च यः शरः।
त्रिधेव रचिता लक्ष्मीः पतितस्यापि शोभते ॥ ४.१७.७ ॥
彼の花輪、身体、急所を貫いた矢——三つの姿に配されたかのように、倒れてもなお輝きが宿っていた。
4.17.8
तदस्त्रं तस्य वीरस्य स्वर्गमार्गप्रभावनम्।
रामबाणासनक्षिप्तमावहत् परमां गतिम् ॥ ४.१७.८ ॥
ラーマの弓から放たれたその武器は、この英雄に天国への道を示し、至高の境地へと運んだ。
4.17.9
तं तथा पतितं संख्ये गतार्चिषमिवानलम्।
ययातिमिव पुण्यान्ते देवलोकादिह च्युतम् ॥ ४.१७.९ ॥
戦いの中でこのように倒れた彼は、炎の消えた火のように、また功徳が尽きて天界から堕ちたヤヤーティのように見えた。
4.17.10
आदित्यमिव कालेन युगान्ते भुवि पातितम्।
महेन्द्रमिव दुर्धर्षमुपेन्द्रमिव दुःसहम् ॥ ४.१७.१० ॥
劫の終わりに時によって地に落とされた太陽のように、征服しがたい偉大なインドラのように、耐えがたいウペーンドラのように。
4.17.11
महेन्द्रपुत्रं पतितं वालिनं हेममालिनम्।
व्यूढोरस्कं महाबाहुं दीप्तास्यं हरिलोचनम् ॥ ४.१७.११ ॥
偉大なインドラの子ヴァーリンが倒れていた——金の花輪を身につけ、広い胸と大きな腕をもち、輝く顔と黄褐色の目をしていた。
4.17.12
लक्ष्मणानुचरो रामो ददर्शोपससर्प च।
तं तथा पतितं वीरं गतार्चिषमिवानलम् ॥ ४.१७.१२ ॥
ラクシュマナを伴ったラーマは彼を見て近づいた。その英雄はこのように倒れていた——炎の消えた火のように。
4.17.13
बहुमान्य च तं वीरं वीक्षमाणं शनैरिव।
उपयातौ महावीर्यौ भ्रातरौ रामलक्ष्मणौ ॥ ४.१७.१३ ॥
その英雄に敬意を示し、ゆっくりと見つめながら、大勇の二人の兄弟ラーマとラクシュマナが近づいた。
4.17.14
तं दृष्ट्वा राघवं वाली लक्ष्मणं च महाबलम्।
अब्रवीत् परुषं वाक्यं प्रश्रितं धर्मसंहितम् ॥ ४.१७.१४ ॥
ラーガヴァ（ラーマ）と大力のラクシュマナを見て、ヴァーリは厳しいが法にかなった言葉を述べた。
4.17.15
स भूमावल्पतेजोऽसुर्निहतो नष्टचेतनः।
अर्थसंहितया वाचा गर्वितं रणगर्वितम् ॥ ४.१७.१५ ॥
彼は地に倒れ、輝きは衰え、息は絶え、意識を失っていた。意味深い言葉で、誇らしげに、戦いの誇りに満ちて語った。
4.17.16
त्वं नराधिपतेः पुत्रः प्रथितः प्रियदर्शनः।
पराङ्मुखवधं कृत्वा कोऽत्र प्राप्तस्त्वया गुणः।
यदहं युद्धसंरब्धस्त्वत्कृते निधनं गतः ॥ ४.१७.१६ ॥
あなたは人主の名高く、見目麗しい御子です。背を向けた者を殺して、ここでどんな功徳を得たのですか。戦いに燃えていた私は、あなたのせいで死んだのです。
4.17.17
कुलीनः सत्त्वसम्पन्नस्तेजस्वी चरितव्रतः।
रामः करुणवेदी च प्रजानां च हिते रतः ॥ ४.१७.१७ ॥
ラーマは高貴な家柄に生まれ、品格と力に恵まれ、輝き、誓いを守る人である。慈悲を知り、民の幸福に努める。
4.17.18
सानुक्रोशो महोत्साहः समयज्ञो दृढव्रतः।
इत्येतत् सर्वभूतानि कथयन्ति यशो भुवि ॥ ४.१७.१८ ॥
彼は慈悲深く、大いなる気力に満ち、時と道理を知り、誓いは堅い。こうして万物は大地の上で彼の名声を語るのだ。
4.17.19
दमः शमः क्षमा धर्मो धृतिः सत्यं पराक्रमः।
पार्थिवानां गुणा राजन् दण्डश्चाप्यपकारिषु ॥ ४.१७.१९ ॥
自制、寂静、忍耐、法、堅固さ、真実、勇武――これらは王の徳である、おお王よ。そして悪を行う者への罰も。
4.17.20
तान् गुणान् सम्प्रधार्याहमग्र्यं चाभिजनं तव।
तारया प्रतिषिद्धः सन् सुग्रीवेण समागतः ॥ ४.१७.२० ॥
それらの徳とお前の最も高貴な家系を考えて、ターラーに止められたにもかかわらず、私はスグリーヴァと共にやって来た。
4.17.22
न मामन्येन संरब्धं प्रमत्तं वेद्धुमर्हसि।
स त्वां विनिहतात्मानं धर्मध्वजमधार्मिकम्।
जाने पापसमाचारं तृणैः कूपमिवावृतम् ॥ ४.१७.२२ ॥
他者に怒りを向け油断していた私を討つのは、お前にふさわしくなかった。自ら身を滅ぼし、法の旗印でありながら不法で、悪行を行う者だと私は知っている。草に覆われた井戸のようなお前だ。
4.17.23
सतां वेषधरं पापं प्रच्छन्नमिव पावकम्।
नाहं त्वामभिजानामि धर्मच्छद्माभिसंवृतम् ॥ ४.१७.२३ ॥
善人の姿をまとい、隠れた火のように法の覆いに包まれたお前を、私は見抜けなかった。
4.17.24
विषये वा पुरे वा ते यदा पापं करोम्यहम्।
न च त्वामवजानेऽहं कस्मात् तं हंस्यकिल्बिषम् ॥ ४.१७.२४ ॥
もし私がお前の国や都で悪事を働き、お前を軽んじたことがあったなら――しかし私はそうしていない――なぜ罪のない彼を殺したのか。
4.17.25
फलमूलाशनं नित्यं वानरं वनगोचरम्।
मामिहाप्रतियुध्यन्तमन्येन च समागतम् ॥ ४.१७.२५ ॥
果実と根を食べ、常に森に住む猿である私を――ここで他の者と戦っていたわけでもなく、彼に会いに来ただけの私を――
4.17.26
त्वं नराधिपतेः पुत्रः प्रतीतः प्रियदर्शनः।
लिङ्गमप्यस्ति ते राजन् दृश्यते धर्मसंहितम् ॥ ४.१७.२६ ॥
あなたは人の主の息子として知られ、見目麗しい。王よ、あなたには法にかなったしるしも見えている。
4.17.27
कः क्षत्रियकुले जातः श्रुतवान् नष्टसंशयः।
धर्मलिङ्गप्रतिच्छन्नः क्रूरं कर्म समाचरेत् ॥ ४.१७.२७ ॥
クシャトリヤの家に生まれ、学識があり疑いを離れた者が、法のしるしに隠れて残酷な行いをするだろうか。
4.17.28
त्वं राघवकुले जातो धर्मवानिति विश्रुतः।
अभव्यो भव्यरूपेण किमर्थं परिधावसे ॥ ४.१७.२८ ॥
あなたはラグ族に生まれ、正義の人として名高い。高貴な姿をしていながら、なぜ卑しい行いのために走り回るのか。
4.17.29
साम दानं क्षमा धर्मः सत्यं धृतिपराक्रमौ।
पार्थिवानां गुणा राजन् दण्डश्चाप्यपकारिषु ॥ ४.१७.२९ ॥
融和、布施、忍耐、法、真実、堅忍と勇気、これらは王たちの徳である、王よ。そして害をなす者には罰を与えること。
4.17.30
वयं वनचरा राम मृगा मूलफलाशिनः।
एषा प्रकृतिरस्माकं पुरुषस्त्वं नरेश्वर ॥ ४.१७.३० ॥
ラーマよ、我々は森に住み、根と果実を食べる獣である。これが我々の本性だ。だがあなたは、人の主よ、人間である。
4.17.31
भूमिर्हिरण्यं रूपं च विग्रहे कारणानि च।
तत्र कस्ते वने लोभो मदीयेषु फलेषु वा ॥ ४.१७.३१ ॥
土地、黄金、美しさ、これらが争いの原因である。ではこの森で、私の果実に対してどんな貪欲があるのか。
4.17.32
नयश्च विनयश्चोभौ निग्रहानुग्रहावपि।
राजवृत्तिरसंकीर्णा न नृपाः कामवृत्तयः ॥ ४.१७.३२ ॥
政策と規律、罰と恩恵、これこそ王の純粋な振る舞いである。王は欲望によって行動する者ではない。
4.17.33
त्वं तु कामप्रधानश्च कोपनश्चानवस्थितः।
राजवृत्तेषु संकीर्णः शरासनपरायणः ॥ ४.१७.३३ ॥
しかしお前は欲望が第一で、怒りやすく、定まりがない。王の振る舞いに混じり、弓にのみ専念している。
4.17.34
न तेऽस्त्यपचितिर्धर्मे नार्थे बुद्धिरवस्थिता।
इन्द्रियैः कामवृत्तः सन् कृष्यसे मनुजेश्वर ॥ ४.१७.३४ ॥
お前は法を敬わず、利と目的に心を定めていない。人の主よ、感覚に動かされ欲望で振る舞うお前は、引きずられている。
4.17.35
हत्वा बाणेन काकुत्स्थ मामिहानपराधिनम्।
किं वक्ष्यसि सतां मध्ये कर्म कृत्वा जुगुप्सितम् ॥ ४.१७.३५ ॥
カクトゥツタの末裔よ、無実の私を矢で殺し、このように忌むべき行為をして、善人たちの前でお前は何と言うのか。
4.17.36
राजहा ब्रह्महा गोघ्नश्चोरः प्राणिवधे रतः।
नास्तिकः परिवेत्ता च सर्वे निरयगामिनः ॥ ४.१७.३६ ॥
王殺し、梵天殺し、牛殺し、盗人、生き物の殺生に耽る者、無神論者、兄より先に結婚する者、これらはみな地獄へ行く。
4.17.37
सूचकश्च कदर्यश्च मित्रघ्नो गुरुतल्पगः।
लोकं पापात्मनामेते गच्छन्ते नात्र संशयः ॥ ४.१७.३७ ॥
告げ口する者、けちな者、友を裏切る者、師の妻と通じる者、これらは疑いなく罪人の世界へ行く。
4.17.38
अधार्यं चर्म मे सद्भी रोमाण्यस्थि च वर्जितम्।
अभक्ष्याणि च मांसानि त्वद्विधैर्धर्मचारिभिः ॥ ४.१७.३८ ॥
善良な人々は私の皮を身に着けてはならず、毛と骨も禁じられている。おまえのように法を実践する者は肉を食べてはならない。
4.17.39
पञ्च पञ्चनखा भक्ष्या ब्रह्मक्षत्रेण राघव।
शल्यकः श्वाविधो गोधा शशः कूर्मश्च पञ्चमः ॥ ४.१७.३९ ॥
ラーガヴァよ、バラモンとクシャトリヤが食べてよい五つの爪を持つ動物は次のとおりである。ヤマアラシ、シュヴァーヴィダ、オオトカゲ、ウサギ、そして五番目は亀である。
4.17.40
चर्म चास्थि च मे राम न स्पृशन्ति मनीषिणः।
अभक्ष्याणि च मांसानि सोऽहं पञ्चनखो हतः ॥ ४.१७.४० ॥
ラーマよ、賢者は私の皮と骨に触れない。食べてはならない肉もまた同じだ。その五つの爪を持つ私は、打ち倒されたのだ。
4.17.41
तारया वाक्यमुक्तोऽहं सत्यं सर्वज्ञया हितम्।
तदतिक्रम्य मोहेन कालस्य वशमागतः ॥ ४.१७.४१ ॥
全知のターラーは私に真実で有益な言葉を告げた。それを踏みにじり、迷いによって私は時（死）の支配下に入った。
4.17.42
त्वया नाथेन काकुत्स्थ न सनाथा वसुंधरा।
प्रमदा शीलसम्पूर्णा पत्येव च विधर्मणा ॥ ४.१७.४२ ॥
カークツスタよ、大地はあなたを主としながらも真に守られてはいない。徳ある女性が不正な夫によって庇護を失うようなものだ。
4.17.43
शठो नैकृतिकः क्षुद्रो मिथ्याप्रश्रितमानसः।
कथं दशरथेन त्वं जातः पापो महात्मना ॥ ४.१७.४३ ॥
欺瞞に満ち、偽りの謙遜を装う卑しい者よ、偉大なダシャラタからどうしてお前は生まれたのか、罪人よ。
4.17.44
छिन्नचारित्र्यकक्ष्येण सतां धर्मातिवर्तिना।
त्यक्तधर्माङ्कुशेनाहं निहतो रामहस्तिना ॥ ४.१७.४४ ॥
品行の帯が断たれ、善人の法を踏み越え、法の鉤を捨てたラーマという象によって、私は殺された。
4.17.45
अशुभं चाप्ययुक्तं च सतां चैव विगर्हितम्।
वक्ष्यसे चेदृशं कृत्वा सद्भिः सह समागतः ॥ ४.१७.४५ ॥
このようなことをしておきながら、善人と共に現れて、不吉で不適切な、善人に非難される言葉を口にするならば……
4.17.46
उदासीनेषु योऽस्मासु विक्रमोऽयं प्रकाशितः।
अपकारिषु ते राम नैवं पश्यामि विक्रमम् ॥ ४.१७.४६ ॥
ラーマよ、中立であった我々に対して示されたこの勇武を、あなたが害を与えた者に対して示すのを私は見ない。
4.17.47
दृश्यमानस्तु युध्येथा मया युधि नृपात्मज।
अद्य वैवस्वतं देवं पश्येस्त्वं निहतो मया ॥ ४.१७.४७ ॥
王子よ、私の目の前で戦え。今日、私に殺されて、ヴァイヴァスヴァタ神（ヤマ）を見るだろう。
4.17.48
त्वयादृश्येन तु रणे निहतोऽहं दुरासदः।
प्रसुप्तः पन्नगेनैव नरः पापवशं गतः ॥ ४.१७.४८ ॥
あなたは姿を隠して戦いで、近づき難い私を殺した。眠っている人が罪の力に陥り、蛇に噛まれるように。
4.17.49
सुग्रीवप्रियकामेन यदहं निहतस्त्वया।
मामेव यदि पूर्वं त्वमेतदर्थमचोदयः।
मैथिलीमहमेकाह्ना तव चानीतवान् भवेः ॥ ४.१७.४९ ॥
スグリーヴァを喜ばせたい一心であなたは私を殺した。もし先にこの目的のために私をせかしていたなら、私は一日でマイティリーをあなたのもとに連れて来ていただろう。
4.17.50
राक्षसं च दुरात्मानं तव भार्यापहारिणम्।
कण्ठे बद्ध्वा प्रदद्यां तेऽनिहतं रावणं रणे ॥ ४.१७.५० ॥
お前の妻を奪った邪悪な羅刹ラーヴァナを、戦場で殺すことなく首に縛り付けてお前に引き渡しただろう。
4.17.51
न्यस्तां सागरतोये वा पाताले वापि मैथिलीम्।
आनयेयं तवादेशाच्छ्वेतामश्वतरीमिव ॥ ४.१७.५१ ॥
海の水中に置かれていようと、あるいは冥界にあろうと、お前の命令によってマイティリーを白い雌騾馬を連れ戻すように連れ戻しただろう。
4.17.52
युक्तं यत्प्राप्नुयाद् राज्यं सुग्रीवः स्वर्गते मयि।
अयुक्तं यदधर्मेण त्वयाहं निहतो रणे ॥ ४.१७.५२ ॥
私が天に去った後にスグリーヴァが王国を得るのは当然だ。しかし、お前が不正に戦場で私を殺したのは不当である。
4.17.53
काममेवंविधो लोकः कालेन विनियुज्यते।
क्षमं चेद्भवता प्राप्तमुत्तरं साधु चिन्त्यताम् ॥ ४.१७.५३ ॥
まことに、世界はこのように時によって導かれるものだ。お前にとって相応しいと思うなら、よく考えて適切な答えを定めよ。
4.17.54
इत्येवमुक्त्वा परिशुष्कवक्त्रः
शराभिघाताद् व्यथितो महात्मा।
समीक्ष्य रामं रविसंनिकाशं
तूष्णीं बभौ वानरराजसूनुः ॥ ४.१७.५४ ॥
このように言って、矢の一撃に苦しめられ、顔色の乾いた偉大な心の猿王の息子は、太陽のように輝くラーマを見つめ、黙して立っていた。