வால்மீகி ராமாயணம் · சர்க்கம் 4.17
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.17.1
ततः शरेणाभिहतो रामेण रणकर्कशः।
पपात सहसा वाली निकृत्त इव पादपः ॥ ४.१७.१ ॥
ராமனின் அம்பால் தாக்கப்பட்ட போரில் கடுமையான வாலி, வெட்டப்பட்ட மரம் போல திடீரென்று விழுந்தான்.
4.17.2
स भूमौ न्यस्तसर्वाङ्गस्तप्तकाञ्चनभूषणः।
अपतद् देवराजस्य मुक्तरश्मिरिव ध्वजः ॥ ४.१७.२ ॥
நிலத்தில் உடல் முழுவதும் சாய்ந்து, உருக்கிய பொன் அணிகளால் அலங்கரிக்கப்பட்ட அவன், தேவர்களின் அரசன் இந்திரனின் கயிறுகள் அவிழ்ந்த கொடி போல விழுந்தான்.
4.17.3
अस्मिन् निपतिते भूमौ हर्यृक्षाणां गणेश्वरे।
नष्टचन्द्रमिव व्योम न व्यराजत मेदिनी ॥ ४.१७.३ ॥
குரங்குகளுக்கும் கரடிகளுக்கும் தலைவனாகிய அவன் நிலத்தில் வீழ்ந்ததும், சந்திரன் மறைந்த வானம் போல பூமி ஒளியிழந்தது.
4.17.4
भूमौ निपतितस्यापि तस्य देहं महात्मनः।
न श्रीर्जहाति न प्राणा न तेजो न पराक्रमः ॥ ४.१७.४ ॥
நிலத்தில் வீழ்ந்தும் கூட அந்த மகாத்மாவின் உடலை ஒளியும், உயிரும், தேஜஸும், வீரமும் விட்டு நீங்கவில்லை.
4.17.5
शक्रदत्ता वरा माला काञ्चनी रत्नभूषिता।
दधार हरिमुख्यस्य प्राणांस्तेजः श्रियं च सा ॥ ४.१७.५ ॥
இந்திரன் அளித்த அந்த சிறந்த பொன்மாலை, ரத்தினங்களால் அலங்கரிக்கப்பட்டு, வானரத் தலைவனின் உயிரையும், தேஜஸையும், அழகையும் தாங்கி நின்றது.
4.17.6
स तया मालया वीरो हैमया हरियूथपः।
संध्यानुगतपर्यन्तः पयोधर इवाभवत् ॥ ४.१७.६ ॥
அந்தப் பொன்மாலையால் அந்த வீரக் குரங்குப் படைத்தலைவன், அந்தி வானத்தின் வண்ணம் ஏறிய கரையுடைய மேகம் போல் ஆனான்.
4.17.7
तस्य माला च देहश्च मर्मघाती च यः शरः।
त्रिधेव रचिता लक्ष्मीः पतितस्यापि शोभते ॥ ४.१७.७ ॥
அவனுடைய மாலையும், உடலும், உயிர்ப்பகுதியைத் துளைத்த அம்பும் — விழுந்தவனிலும் மூன்று வடிவில் அமைந்த அழகு ஒளிர்ந்தது.
4.17.8
तदस्त्रं तस्य वीरस्य स्वर्गमार्गप्रभावनम्।
रामबाणासनक्षिप्तमावहत् परमां गतिम् ॥ ४.१७.८ ॥
ராமனின் வில்லிலிருந்து எய்யப்பட்ட அந்த அம்பு, அந்த வீரனை சொர்க்க வழியைக் காட்டி உயர்ந்த கதிக்கு கொண்டு சென்றது.
4.17.9
तं तथा पतितं संख्ये गतार्चिषमिवानलम्।
ययातिमिव पुण्यान्ते देवलोकादिह च्युतम् ॥ ४.१७.९ ॥
போரில் இவ்வாறு விழுந்தவனை, சுடர் அணைந்த தீயைப் போலவும், புண்ணியம் தீர்ந்து தேவலோகத்திலிருந்து வீழ்ந்த யயாதியைப் போலவும் கண்டனர்.
4.17.10
आदित्यमिव कालेन युगान्ते भुवि पातितम्।
महेन्द्रमिव दुर्धर्षमुपेन्द्रमिव दुःसहम् ॥ ४.१७.१० ॥
யுகமுடிவில் காலத்தால் பூமியில் வீழ்த்தப்பட்ட சூரியனைப் போலவும், வெல்ல முடியாத மகேந்திரனைப் போலவும், தாங்க முடியாத உபேந்திரனைப் போலவும் இருந்தான்.
4.17.11
महेन्द्रपुत्रं पतितं वालिनं हेममालिनम्।
व्यूढोरस्कं महाबाहुं दीप्तास्यं हरिलोचनम् ॥ ४.१७.११ ॥
மகேந்திரனின் மகனாகிய வாலி வீழ்ந்து கிடந்தான் — பொன் மாலை அணிந்தவன், விரிந்த மார்பு, பெரிய தோள்கள், ஒளிரும் முகம், பழுப்பு விழிகள் கொண்டவன்.
4.17.12
लक्ष्मणानुचरो रामो ददर्शोपससर्प च।
तं तथा पतितं वीरं गतार्चिषमिवानलम् ॥ ४.१७.१२ ॥
லக்ஷ்மணனுடன் இருந்த ராமன் கண்டு அருகே சென்றான். அந்த வீரன் இவ்வாறு வீழ்ந்து கிடந்தான் — சுடர் அணைந்த தீயைப் போல.
4.17.13
बहुमान्य च तं वीरं वीक्षमाणं शनैरिव।
उपयातौ महावीर्यौ भ्रातरौ रामलक्ष्मणौ ॥ ४.१७.१३ ॥
அந்த வீரனை மதித்து, மெல்ல நோக்கியபடி, பெரும் வீரியமுள்ள இரு சகோதரர்களான ராமனும் லக்ஷ்மணனும் அருகில் வந்தனர்.
4.17.14
तं दृष्ट्वा राघवं वाली लक्ष्मणं च महाबलम्।
अब्रवीत् परुषं वाक्यं प्रश्रितं धर्मसंहितम् ॥ ४.१७.१४ ॥
ராகவனாகிய ராமனையும் மகாபலசாலியான லக்ஷ்மணனையும் கண்டு வாலி கடுமையான, ஆனால் தர்மத்துக்கு ஏற்ற சொற்களைச் சொன்னான்.
4.17.15
स भूमावल्पतेजोऽसुर्निहतो नष्टचेतनः।
अर्थसंहितया वाचा गर्वितं रणगर्वितम् ॥ ४.१७.१५ ॥
அவன் நிலத்தில் கிடந்தான்; ஒளி மங்கி, உயிர் பிரிந்து, உணர்வு இழந்தவனாய் இருந்தான். பொருள்பொதிந்த சொற்களால் அவன் பெருமிதத்துடனும் போர்ப் பெருமிதத்துடனும் பேசினான்.
4.17.16
त्वं नराधिपतेः पुत्रः प्रथितः प्रियदर्शनः।
पराङ्मुखवधं कृत्वा कोऽत्र प्राप्तस्त्वया गुणः।
यदहं युद्धसंरब्धस्त्वत्कृते निधनं गतः ॥ ४.१७.१६ ॥
நீ மன்னர்களின் தலைவனின் புகழ்பெற்ற, காண இனிய மகன். புறமுதுகு காட்டியவனைக் கொன்று நீ இங்கு என்ன புண்ணியத்தைப் பெற்றாய்? போரில் வேகமாயிருந்த நான் உன் காரணமாக மரணமடைந்தேன்.
4.17.17
कुलीनः सत्त्वसम्पन्नस्तेजस्वी चरितव्रतः।
रामः करुणवेदी च प्रजानां च हिते रतः ॥ ४.१७.१७ ॥
ராமன் உயர்குடியில் பிறந்தவன், நற்குணம் நிறைந்தவன், ஒளி மிக்கவன், விரதத்தைக் கடைப்பிடிப்பவன்; கருணையை அறிந்தவன், மக்களின் நலனில் ஈடுபட்டவன்.
4.17.18
सानुक्रोशो महोत्साहः समयज्ञो दृढव्रतः।
इत्येतत् सर्वभूतानि कथयन्ति यशो भुवि ॥ ४.१७.१८ ॥
அவன் இரக்கமுள்ளவன், மிகுந்த ஊக்கமுடையவன், காலத்தை அறிந்தவன், உறுதியான விரதமுடையவன்; இவ்வாறு அனைத்து உயிர்களும் பூமியில் அவனுடைய புகழைச் சொல்கின்றன.
4.17.19
दमः शमः क्षमा धर्मो धृतिः सत्यं पराक्रमः।
पार्थिवानां गुणा राजन् दण्डश्चाप्यपकारिषु ॥ ४.१७.१९ ॥
அடக்கம், அமைதி, பொறுமை, தர்மம், உறுதி, உண்மை, வீரம் — இவை அரசர்களின் குணங்கள், ஓ அரசே; அபகாரம் செய்பவர்கள்மீது தண்டனையும்.
4.17.20
तान् गुणान् सम्प्रधार्याहमग्र्यं चाभिजनं तव।
तारया प्रतिषिद्धः सन् सुग्रीवेण समागतः ॥ ४.१७.२० ॥
அந்தக் குணங்களையும் உன் உயர்ந்த குலத்தையும் எண்ணிப் பார்த்து, தாரையால் தடுக்கப்பட்டிருந்தும், நான் சுக்ரீவனுடன் வந்தேன்.
4.17.22
न मामन्येन संरब्धं प्रमत्तं वेद्धुमर्हसि।
स त्वां विनिहतात्मानं धर्मध्वजमधार्मिकम्।
जाने पापसमाचारं तृणैः कूपमिवावृतम् ॥ ४.१७.२२ ॥
நான் வேறொருவருடன் போரிட்டுக் கோபமாகவும் கவனமின்றியும் இருக்கையில் என்னைத் தாக்குவது உனக்குத் தகாது. தன்னை அழித்துக்கொண்ட, தர்மக் கொடி போல் நடிக்கும் அதர்மியான நீ பாப நடத்தை உடையவன் என்று அறிவேன்; புல்லால் மூடிய கிணறு போல் இருக்கிறாய்.
4.17.23
सतां वेषधरं पापं प्रच्छन्नमिव पावकम्।
नाहं त्वामभिजानामि धर्मच्छद्माभिसंवृतम् ॥ ४.१७.२३ ॥
நல்லவர்களின் வேடமணிந்த, மறைந்த நெருப்பு போன்ற பாவியான உன்னை, தர்மம் என்ற போர்வையில் மறைந்திருக்கும் உன்னை நான் அறியவில்லை.
4.17.24
विषये वा पुरे वा ते यदा पापं करोम्यहम्।
न च त्वामवजानेऽहं कस्मात् तं हंस्यकिल्बिषम् ॥ ४.१७.२४ ॥
உன் நாட்டிலோ நகரத்திலோ நான் எப்போதாவது தவறு செய்திருந்தாலோ, நான் உன்னை அவமதித்திருந்தாலோ — ஆனால் நான் அவ்வாறு செய்யவில்லை — குற்றமற்ற அவனை ஏன் கொன்றாய்?
4.17.25
फलमूलाशनं नित्यं वानरं वनगोचरम्।
मामिहाप्रतियुध्यन्तमन्येन च समागतम् ॥ ४.१७.२५ ॥
பழமும் கிழங்கும் உண்டு என்றும் காட்டில் திரியும் குரங்கான என்னை — இங்கே வேறொருவருடன் போரிடாமல், அவருடன் சேரவந்த என்னை —
4.17.26
त्वं नराधिपतेः पुत्रः प्रतीतः प्रियदर्शनः।
लिङ्गमप्यस्ति ते राजन् दृश्यते धर्मसंहितम् ॥ ४.१७.२६ ॥
நீ மனிதர்களின் அரசனின் மகன் என்று அறியப்பட்டவன், பார்க்க இனிமையானவன். அரசே, உன்னில் தர்மத்துடன் கூடிய அடையாளமும் காணப்படுகிறது.
4.17.27
कः क्षत्रियकुले जातः श्रुतवान् नष्टसंशयः।
धर्मलिङ्गप्रतिच्छन्नः क्रूरं कर्म समाचरेत् ॥ ४.१७.२७ ॥
சத்திரிய குலத்தில் பிறந்து, கற்றறிந்து, ஐயமற்றவன் யார், தர்மத்தின் அடையாளங்களால் மறைக்கப்பட்டு கொடிய செயலைச் செய்வான்?
4.17.28
त्वं राघवकुले जातो धर्मवानिति विश्रुतः।
अभव्यो भव्यरूपेण किमर्थं परिधावसे ॥ ४.१७.२८ ॥
நீ ராகவ குலத்தில் பிறந்து தர்மவானாகப் புகழ்பெற்றவன். உயர்ந்த வடிவத்தோடு இருந்தும், இழிவான செயலுக்காக ஏன் அலைகிறாய்?
4.17.29
साम दानं क्षमा धर्मः सत्यं धृतिपराक्रमौ।
पार्थिवानां गुणा राजन् दण्डश्चाप्यपकारिषु ॥ ४.१७.२९ ॥
சாமம், தானம், பொறுமை, தர்மம், சத்தியம், திடமும் வீரமும் — அரசர்களின் குணங்கள் இவை, அரசே; தீங்கு செய்பவர்கள் மீது தண்டனையும்.
4.17.30
वयं वनचरा राम मृगा मूलफलाशिनः।
एषा प्रकृतिरस्माकं पुरुषस्त्वं नरेश्वर ॥ ४.१७.३० ॥
நாங்கள் காட்டில் திரிபவர்கள், ராமா, கிழங்கும் பழமும் உண்ணும் மிருகங்கள். இதுவே எங்கள் இயல்பு; நீயோ, மனிதர்களின் தலைவனே, மனிதன்.
4.17.31
भूमिर्हिरण्यं रूपं च विग्रहे कारणानि च।
तत्र कस्ते वने लोभो मदीयेषु फलेषु वा ॥ ४.१७.३१ ॥
நிலமும், பொன்னும், அழகும் சண்டைக்குக் காரணங்கள்; அப்படியிருக்க, இந்தக் காட்டில் என் பழங்கள் மீது உனக்கு என்ன பேராசை?
4.17.32
नयश्च विनयश्चोभौ निग्रहानुग्रहावपि।
राजवृत्तिरसंकीर्णा न नृपाः कामवृत्तयः ॥ ४.१७.३२ ॥
நயமும் விநயமும், தண்டனையும் அருளும் — இவை அனைத்தும் அரசனின் நடத்தை; அரசர்கள் விருப்பத்தால் நடப்பவர்கள் அல்ல, அவர்களின் நடத்தை கலப்பற்றது.
4.17.33
त्वं तु कामप्रधानश्च कोपनश्चानवस्थितः।
राजवृत्तेषु संकीर्णः शरासनपरायणः ॥ ४.१७.३३ ॥
ஆனால் நீயோ விருப்பத்தை முதன்மையாகக் கொண்டவன், கோபமுள்ளவன், நிலையற்றவன்; அரசனின் நடத்தையில் கலப்படமானவன், வில்லிலேயே ஈடுபட்டவன்.
4.17.34
न तेऽस्त्यपचितिर्धर्मे नार्थे बुद्धिरवस्थिता।
इन्द्रियैः कामवृत्तः सन् कृष्यसे मनुजेश्वर ॥ ४.१७.३४ ॥
தர்மத்தில் உனக்கு மரியாதை இல்லை; பொருளிலும் உன் புத்தி நிலைத்திருக்கவில்லை. மனுஜேஸ்வரா, புலன்களால் விருப்பத்தின்படி நடந்து நீ இழுக்கப்படுகிறாய்.
4.17.35
हत्वा बाणेन काकुत्स्थ मामिहानपराधिनम्।
किं वक्ष्यसि सतां मध्ये कर्म कृत्वा जुगुप्सितम् ॥ ४.१७.३५ ॥
காகுத்ஸா, குற்றமற்ற என்னை அம்பால் கொன்று, இத்தகைய இழிவான செயலைச் செய்து, நல்லோர் நடுவில் நீ என்ன சொல்லுவாய்?
4.17.36
राजहा ब्रह्महा गोघ्नश्चोरः प्राणिवधे रतः।
नास्तिकः परिवेत्ता च सर्वे निरयगामिनः ॥ ४.१७.३६ ॥
அரசனைக் கொல்பவன், பிராமணனைக் கொல்பவன், பசுவைக் கொல்பவன், திருடன், உயிர்களைக் கொல்வதில் ஈடுபட்டவன், நாத்திகன், மூத்தவனுக்கு முன் மணம் செய்பவன் — இவர்கள் அனைவரும் நரகம் செல்வர்.
4.17.37
सूचकश्च कदर्यश्च मित्रघ्नो गुरुतल्पगः।
लोकं पापात्मनामेते गच्छन्ते नात्र संशयः ॥ ४.१७.३७ ॥
கோள்சொல்பவனும், கஞ்சனும், நண்பனைக் கொல்பவனும், குருபத்தினியுடன் கூடுபவனும் — இவர்கள் பாவிகளின் உலகை அடைவார்கள்; இதில் ஐயமில்லை.
4.17.38
अधार्यं चर्म मे सद्भी रोमाण्यस्थि च वर्जितम्।
अभक्ष्याणि च मांसानि त्वद्विधैर्धर्मचारिभिः ॥ ४.१७.३८ ॥
நல்லோரால் என் தோல் அணியத் தகாதது; மயிரும் எலும்பும் விலக்கப்பட்டவை; உன்னைப் போன்ற தர்மம் பின்பற்றுவோருக்கு மாம்சம் உண்ணத் தகாதது.
4.17.39
पञ्च पञ्चनखा भक्ष्या ब्रह्मक्षत्रेण राघव।
शल्यकः श्वाविधो गोधा शशः कूर्मश्च पञ्चमः ॥ ४.१७.३९ ॥
ராகவா, பிராமணரும் க்ஷத்திரியரும் உண்ணத்தக்க ஐந்து ஐந்து நகமுள்ள விலங்குகள்: முள்ளெலி, சுவாவித், கோதா, முயல், ஐந்தாவது ஆமை.
4.17.40
चर्म चास्थि च मे राम न स्पृशन्ति मनीषिणः।
अभक्ष्याणि च मांसानि सोऽहं पञ्चनखो हतः ॥ ४.१७.४० ॥
ராமா, என் தோலையும் எலும்பையும் ஞானியர் தொடார்; தின்னத் தகாத மாம்சமும் அவ்வாறே. அந்த ஐந்து நகமுள்ள நான் கொல்லப்பட்டேன்.
4.17.41
तारया वाक्यमुक्तोऽहं सत्यं सर्वज्ञया हितम्।
तदतिक्रम्य मोहेन कालस्य वशमागतः ॥ ४.१७.४१ ॥
எல்லாம் அறிந்த தாரை எனக்கு உண்மையும் நன்மையுமான சொல் சொன்னாள்; அதை மீறி மயக்கத்தால் காலத்தின் வசமாயிற்று நான்.
4.17.42
त्वया नाथेन काकुत्स्थ न सनाथा वसुंधरा।
प्रमदा शीलसम्पूर्णा पत्येव च विधर्मणा ॥ ४.१७.४२ ॥
காகுத்ஸா, உன்னை தலைவனாகக் கொண்டும் பூமி சனாதமாகவில்லை; நற்குணம் நிறைந்த பெண் அதர்மியான கணவனால் பாதுகாவலற்றவளாவது போல.
4.17.43
शठो नैकृतिकः क्षुद्रो मिथ्याप्रश्रितमानसः।
कथं दशरथेन त्वं जातः पापो महात्मना ॥ ४.१७.४३ ॥
வஞ்சகனும், வஞ்சனை நிறைந்தவனும், கீழ்மையானவனும், பொய்யான பணிவு உள்ள மனம் கொண்டவனுமான நீ, மகாத்மா தசரதனிடமிருந்து எவ்வாறு பிறந்தாய், பாவியே?
4.17.44
छिन्नचारित्र्यकक्ष्येण सतां धर्मातिवर्तिना।
त्यक्तधर्माङ्कुशेनाहं निहतो रामहस्तिना ॥ ४.१७.४४ ॥
நல்லோரின் தர்மத்தை மீறியவனும், தர்மமாகிய அங்குசத்தைத் துறந்தவனுமான ராமனாகிய யானையால், ஒழுக்கப் பட்டை அறுபட்ட நான் கொல்லப்பட்டேன்.
4.17.45
अशुभं चाप्ययुक्तं च सतां चैव विगर्हितम्।
वक्ष्यसे चेदृशं कृत्वा सद्भिः सह समागतः ॥ ४.१७.४५ ॥
இத்தகைய செயலைச் செய்துவிட்டு, நல்லோருடன் சேர்ந்து நீ அசுபமும், தகாததும், நல்லோரால் இகழப்பட்டதுமான சொற்களைப் பேசுவாயானால்...
4.17.46
उदासीनेषु योऽस्मासु विक्रमोऽयं प्रकाशितः।
अपकारिषु ते राम नैवं पश्यामि विक्रमम् ॥ ४.१७.४६ ॥
ராமா, நடுநிலையாக இருந்த எங்களிடம் நீ காட்டிய இந்த வீரம், உன்னைத் தீங்கு செய்தவர்களிடம் இவ்வாறு காட்டப்பட்டதாக நான் காணவில்லை.
4.17.47
दृश्यमानस्तु युध्येथा मया युधि नृपात्मज।
अद्य वैवस्वतं देवं पश्येस्त्वं निहतो मया ॥ ४.१७.४७ ॥
அரசகுமாரா, என் கண்ணுக்குத் தெரிந்தபடி போரிடு; இன்று நீ என்னால் கொல்லப்பட்டு வைவஸ்வத தேவனைக் (யமனைக்) காண்பாய்.
4.17.48
त्वयादृश्येन तु रणे निहतोऽहं दुरासदः।
प्रसुप्तः पन्नगेनैव नरः पापवशं गतः ॥ ४.१७.४८ ॥
நீ மறைந்திருந்து போரில் கடக்க முடியாத என்னைக் கொன்றாய்; தூங்கும் மனிதன் பாவத்தின் வசப்பட்டுப் பாம்பால் கொல்லப்படுவது போல.
4.17.49
सुग्रीवप्रियकामेन यदहं निहतस्त्वया।
मामेव यदि पूर्वं त्वमेतदर्थमचोदयः।
मैथिलीमहमेकाह्ना तव चानीतवान् भवेः ॥ ४.१७.४९ ॥
சுக்ரீவனுக்கு விருப்பம் செய்ய விரும்பி நீ என்னைக் கொன்றாய்; இந்த நோக்கத்திற்காக நீ முன்பே என்னையே தூண்டியிருந்தால், ஒரே நாளில் மைதிலியை உனக்காக கொண்டுவந்திருப்பேன்.
4.17.50
राक्षसं च दुरात्मानं तव भार्यापहारिणम्।
कण्ठे बद्ध्वा प्रदद्यां तेऽनिहतं रावणं रणे ॥ ४.१७.५० ॥
உன் மனைவியைக் கவர்ந்த அந்தத் தீய ஆன்ம ராட்சசன் ராவணனை, போரில் கொல்லாமலே கழுத்தில் கட்டி உன்னிடம் ஒப்படைத்திருப்பேன்.
4.17.51
न्यस्तां सागरतोये वा पाताले वापि मैथिलीम्।
आनयेयं तवादेशाच्छ्वेतामश्वतरीमिव ॥ ४.१७.५१ ॥
கடல் நீரில் மறைத்து வைக்கப்பட்டிருந்தாலும், அல்லது பாதாளத்தில் இருந்தாலும், உன் கட்டளையால் மைதிலியை வெள்ளைக் கோவேறுக் கழுதையைக் கொண்டுவருவது போல் கொண்டுவந்திருப்பேன்.
4.17.52
युक्तं यत्प्राप्नुयाद् राज्यं सुग्रीवः स्वर्गते मयि।
अयुक्तं यदधर्मेण त्वयाहं निहतो रणे ॥ ४.१७.५२ ॥
நான் சொர்க்கம் சென்றபின் சுக்ரீவன் அரசைப் பெறுவது சரியே; ஆனால் போரில் நீ அதர்மமாக என்னைக் கொன்றது தகாதது.
4.17.53
काममेवंविधो लोकः कालेन विनियुज्यते।
क्षमं चेद्भवता प्राप्तमुत्तरं साधु चिन्त्यताम् ॥ ४.१७.५३ ॥
இந்த உலகம் உண்மையில் காலத்தால் இவ்வாறே நடத்தப்படுகிறது. உனக்குப் பொருத்தமெனத் தோன்றினால், இதற்கான பதிலை நன்கு சிந்தித்துக் கொள்.
4.17.54
इत्येवमुक्त्वा परिशुष्कवक्त्रः
शराभिघाताद् व्यथितो महात्मा।
समीक्ष्य रामं रविसंनिकाशं
तूष्णीं बभौ वानरराजसूनुः ॥ ४.१७.५४ ॥
இவ்வாறு சொல்லிவிட்டு, அம்பின் அடியால் துன்புற்ற, வறண்ட முகம் கொண்ட அந்த மகாத்மா, சூரியனைப் போன்ற ராமனைப் பார்த்து மௌனமாக நின்றார், வானரராஜனின் புதல்வன்.