ವಾಲ್ಮೀಕಿ ರಾಮಾಯಣ · ಸರ್ಗ 4.2
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.2.1
तौ तु दृष्ट्वा महात्मानौ भ्रातरौ रामलक्ष्मणौ।
वरायुधधरौ वीरौ सुग्रीवः शङ्कितोऽभवत् ॥ ४.२.१ ॥
ಆ ಮಹಾತ್ಮ ಸಹೋದರರಾದ ರಾಮ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷ್ಮಣರನ್ನು ನೋಡಿ, ಶ್ರೇಷ್ಠ ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿದ ವೀರರಾದ ಅವರನ್ನು ಕಂಡು ಸುಗ್ರೀವನು ಶಂಕಿತನಾದನು.
4.2.2
उद्विग्नहृदयः सर्वा दिशः समवलोकयन्।
न व्यतिष्ठत कस्मिंश्चिद् देशे वानरपुंगवः ॥ ४.२.२ ॥
ಕಳವಳಗೊಂಡ ಮನಸ್ಸಿನ ಆ ವಾನರಶ್ರೇಷ್ಠನು ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾ, ಯಾವ ಒಂದು ಸ್ಥಳದಲ್ಲೂ ನಿಲ್ಲಲಿಲ್ಲ.
4.2.3
नैव चक्रे मनः स्थातुं वीक्षमाणौ महाबलौ।
कपेः परमभीतस्य चित्तं व्यवससाद ह ॥ ४.२.३ ॥
ಆ ಇಬ್ಬರು ಮಹಾಬಲರನ್ನು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದರೂ ಅವನ ಮನಸ್ಸು ಸ್ಥಿರವಾಗಲಿಲ್ಲ; ಅತಿ ಭಯಗೊಂಡ ಆ ವಾನರನ ಚಿತ್ತ ಕುಸಿಯಿತು.
4.2.4
चिन्तयित्वा स धर्मात्मा विमृश्य गुरुलाघवम्।
सुग्रीवः परमोद्विग्नः सर्वैस्तैर्वानरैः सह ॥ ४.२.४ ॥
ಧರ್ಮಾತ್ಮನಾದ ಸುಗ್ರೀವನು ಯೋಚಿಸಿ, ಗುರು-ಲಘು ಸಾಧಕ-ಬಾಧಕಗಳನ್ನು ವಿಮರ್ಶಿಸಿ, ಅತಿ ಉದ್ವಿಗ್ನನಾಗಿ, ಆ ಎಲ್ಲ ವಾನರರೊಂದಿಗೆ (ಆಲೋಚಿಸಿದನು).
4.2.5
ततः स सचिवेभ्यस्तु सुग्रीवः प्लवगाधिपः।
शशंस परमोद्विग्नः पश्यंस्तौ रामलक्ष्मणौ ॥ ४.२.५ ॥
ಆಗ ವಾನರಾಧಿಪತಿ ಸುಗ್ರೀವನು ಅತಿ ಉದ್ವಿಗ್ನನಾಗಿ, ಆ ರಾಮ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷ್ಮಣರನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾ, ತನ್ನ ಮಂತ್ರಿಗಳಿಗೆ ಹೇಳಿದನು.
4.2.6
एतौ वनमिदं दुर्गं वालिप्रणिहितौ ध्रुवम्।
छद्मना चीरवसनौ प्रचरन्ताविहागतौ ॥ ४.२.६ ॥
ಈ ಇಬ್ಬರು ವಾಲಿಯಿಂದ ಖಂಡಿತವಾಗಿ ಕಳುಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟವರು; ಮೋಸದಿಂದ, ನಾರುಬಟ್ಟೆ ಧರಿಸಿ, ಸಂಚರಿಸುತ್ತ ಈ ದುರ್ಗಮ ವನಕ್ಕೆ ಬಂದಿದ್ದಾರೆ.
4.2.7
ततः सुग्रीवसचिवा दृष्ट्वा परमधन्विनौ।
जग्मुर्गिरितटात् तस्मादन्यच्छिखरमुत्तमम् ॥ ४.२.७ ॥
ಆಗ ಸುಗ್ರೀವನ ಮಂತ್ರಿಗಳು ಆ ಇಬ್ಬರು ಪರಮ ಧನುರ್ಧರರನ್ನು ನೋಡಿ, ಆ ಪರ್ವತತಟದಿಂದ ಮತ್ತೊಂದು ಉತ್ತಮ ಶಿಖರಕ್ಕೆ ಹೋದರು.
4.2.8
ते क्षिप्रमभिगम्याथ यूथपा यूथपर्षभम्।
हरयो वानरश्रेष्ठं परिवार्योपतस्थिरे ॥ ४.२.८ ॥
ಆ ಯೂಥಪತಿಗಳು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಸಮೀಪಿಸಿ, ವಾನರಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಯೂಥರ್ಷಭನನ್ನು ಸುತ್ತುವರಿದು ನಿಂತರು.
4.2.9
एवमेकायनगताः प्लवमाना गिरेर्गिरिम्।
प्रकम्पयन्तो वेगेन गिरीणां शिखराणि च ॥ ४.२.९ ॥
ಹೀಗೆ ಒಂದೇ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಗುತ್ತಾ, ಹಾರುತ್ತಾ ಒಂದು ಪರ್ವತದಿಂದ ಮತ್ತೊಂದು ಪರ್ವತಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ, ವೇಗದಿಂದ ಪರ್ವತಗಳ ಶಿಖರಗಳನ್ನೂ ಕಂಪಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಿದರು.
4.2.10
ततः शाखामृगाः सर्वे प्लवमाना महाबलाः।
बभञ्जुश्च नगांस्तत्र पुष्पितान् दुर्गमाश्रितान् ॥ ४.२.१० ॥
ಆಗ ಮಹಾಬಲಶಾಲಿಗಳಾದ ಎಲ್ಲ ವಾನರರು ಹಾರುತ್ತಾ, ಅಲ್ಲಿ ದುರ್ಗಮ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದಿದ್ದ ಹೂ ಬಿಟ್ಟ ಮರಗಳನ್ನು ಮುರಿದರು.
4.2.11
आप्लवन्तो हरिवराः सर्वतस्तं महागिरिम्।
मृगमार्जारशार्दूलांस्त्रासयन्तो ययुस्तदा ॥ ४.२.११ ॥
ವಾನರಶ್ರೇಷ್ಠರು ಆ ಮಹಾಪರ್ವತದ ಸುತ್ತಲೂ ಹಾರಾಡುತ್ತಾ, ಜಿಂಕೆ, ಬೆಕ್ಕು, ಹುಲಿಗಳನ್ನು ಬೆದರಿಸುತ್ತಾ ಆಗ ಮುಂದೆ ಸಾಗಿದರು.
4.2.12
ततः सुग्रीवसचिवाः पर्वतेन्द्रे समाहिताः।
संगम्य कपिमुख्येन सर्वे प्राञ्जलयः स्थिताः ॥ ४.२.१२ ॥
ಆಗ ಸುಗ್ರೀವನ ಮಂತ್ರಿಗಳೆಲ್ಲರೂ ಪರ್ವತರಾಜನ ಮೇಲೆ ಮನಸ್ಸು ನಿಲ್ಲಿಸಿ, ವಾನರ ಪ್ರಮುಖನನ್ನು ಕಂಡು, ಅಂಜಲಿ ಬದ್ಧರಾಗಿ ನಿಂತರು.
4.2.13
ततस्तु भयसंत्रस्तं वालिकिल्बिषशङ्कितम्।
उवाच हनुमान् वाक्यं सुग्रीवं वाक्यकोविदः ॥ ४.२.१३ ॥
ಆಗ ಭಯದಿಂದ ನಡುಗುತ್ತಿದ್ದ, ವಾಲಿಯ ಅಪರಾಧವನ್ನು ಶಂಕಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಸುಗ್ರೀವನಿಗೆ, ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ನಿಪುಣನಾದ ಹನುಮಂತ ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದನು.
4.2.14
सम्भ्रमस्त्यज्यतामेष सर्वैर्वालिकृते महान्।
मलयोऽयं गिरिवरो भयं नेहास्ति वालिनः ॥ ४.२.१४ ॥
ಈ ಗಾಬರಿಯನ್ನು ಬಿಡು; ವಾಲಿಯಿಂದ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಉಂಟಾದ ಮಹಾ ಭಯ ಇಲ್ಲಿಲ್ಲ. ಇದು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪರ್ವತವಾದ ಮಲಯ; ಇಲ್ಲಿ ವಾಲಿಯಿಂದ ಭಯವಿಲ್ಲ.
4.2.15
यस्मादुद्विग्नचेतास्त्वं विद्रुतो हरिपुङ्गव।
तं क्रूरदर्शनं क्रूरं नेह पश्यामि वालिनम् ॥ ४.२.१५ ॥
ಓ ವಾನರೋತ್ತಮನೇ! ನಿನ್ನ ಮನಸ್ಸು ಕಳವಳಗೊಂಡು ನೀನು ಓಡಿ ಬಂದಿರುವುದರಿಂದ, ಕ್ರೂರ ರೂಪದ ಆ ಕ್ರೂರ ವಾಲಿಯನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ನಾನು ಕಾಣುತ್ತಿಲ್ಲ.
4.2.16
यस्मात् तव भयं सौम्य पूर्वजात् पापकर्मणः।
स नेह वाली दुष्टात्मा न ते पश्याम्यहं भयम् ॥ ४.२.१६ ॥
ಓ ಸೌಮ್ಯನೇ! ಪಾಪಕರ್ಮಿಯಾದ ನಿನ್ನ ಹಿರಿಯ ಅಣ್ಣನಿಂದ ನಿನಗೆ ಭಯವಿದೆ; ಆ ದುಷ್ಟಾತ್ಮ ವಾಲಿ ಇಲ್ಲಿಲ್ಲ. ಇಲ್ಲಿ ನಿನಗೆ ಯಾವ ಭಯವನ್ನೂ ನಾನು ಕಾಣುತ್ತಿಲ್ಲ.
4.2.17
अहो शाखामृगत्वं ते व्यक्तमेव प्लवङ्गम।
लघुचित्ततयाऽऽत्मानं न स्थापयसि यो मतौ ॥ ४.२.१७ ॥
ಅಯ್ಯೋ! ಜಿಗಿಯುವ ವಾನರನೇ! ನಿನ್ನ ವಾನರತ್ವ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದೆ; ಚಂಚಲ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ನೀನು ನಿನ್ನನ್ನು ವಿವೇಚನೆಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಳಿಸಲಾರೆ.
4.2.18
बुद्धिविज्ञानसम्पन्न इङ्गितैः सर्वमाचर।
नह्यबुद्धिं गतो राजा सर्वभूतानि शास्ति हि ॥ ४.२.१८ ॥
ಬುದ್ಧಿ ವಿಜ್ಞಾನಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದವನಾಗಿ ಸಂಕೇತಗಳಿಂದ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಮಾಡು; ಅವಿವೇಕಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗದ ರಾಜನೇ ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ಆಳುತ್ತಾನೆ.
4.2.19
सुग्रीवस्तु शुभं वाक्यं श्रुत्वा सर्वं हनूमतः।
ततः शुभतरं वाक्यं हनूमन्तमुवाच ह ॥ ४.२.१९ ॥
ಸುಗ್ರೀವನು ಹನುಮಂತನ ಎಲ್ಲಾ ಶುಭವಚನಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ನಂತರ ಇನ್ನೂ ಶುಭಕರವಾದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹನುಮಂತನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು.
4.2.20
दीर्घबाहू विशालाक्षौ शरचापासिधारिणौ।
कस्य न स्याद् भयं दृष्ट्वा ह्येतौ सुरसुतोपमौ ॥ ४.२.२० ॥
ಉದ್ದ ಬಾಹುಗಳು, ವಿಶಾಲ ನೇತ್ರಗಳು, ಬಾಣ-ಧನುಸ್ಸು-ಖಡ್ಗಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿದ, ದೇವಪುತ್ರರಂತಿರುವ ಈ ಇಬ್ಬರನ್ನು ನೋಡಿ ಯಾರಿಗೆ ಭಯವಾಗದು?
4.2.21
वालिप्रणिहितावेव शङ्केऽहं पुरुषोत्तमौ।
राजानो बहुमित्राश्च विश्वासो नात्र हि क्षमः ॥ ४.२.२१ ॥
ಈ ಇಬ್ಬರು ಪುರುಷೋತ್ತಮರು ವಾಲಿಯಿಂದ ಕಳುಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟವರೇ ಎಂದು ನನಗೆ ಸಂದೇಹವಿದೆ; ರಾಜರಿಗೆ ಅನೇಕ ಮಿತ್ರರಿರುತ್ತಾರೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ಇಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವಾಸವಿಡುವುದು ಯೋಗ್ಯವಲ್ಲ.
4.2.22
अरयश्च मनुष्येण विज्ञेयाश्छद्मचारिणः।
विश्वस्तानामविश्वस्ताश्छिद्रेषु प्रहरन्त्यपि ॥ ४.२.२२ ॥
ಮನುಷ್ಯನು ಕಪಟವಾಗಿ ವರ್ತಿಸುವ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಬೇಕು; ನಂಬದವರು ನಂಬುವವರ ದುರ್ಬಲ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಹಾರ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.
4.2.23
कृत्येषु वाली मेधावी राजानो बहुदर्शिनः।
भवन्त परहन्तारस्ते ज्ञेयाः प्राकृतैर्नरैः ॥ ४.२.२३ ॥
ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಬುದ್ಧಿವಂತನಾದ ವಾಲಿ ಮತ್ತು ದೂರದೃಷ್ಟಿಯುಳ್ಳ ರಾಜರು ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಸಂಹರಿಸುವವರು; ಸಾಮಾನ್ಯ ಮನುಷ್ಯರು ಅವರನ್ನು ಗುರುತಿಸಬಲ್ಲರು.
4.2.24
तौ त्वया प्राकृतेनेव गत्वा ज्ञेयौ प्लवंगम।
इङ्गितानां प्रकारैश्च रूपव्याभाषणेन च ॥ ४.२.२४ ॥
ವಾನರಶ್ರೇಷ್ಠನೇ! ಸಾಮಾನ್ಯ ಮನುಷ್ಯನಂತೆ ಹೋಗಿ, ಸನ್ನೆಗಳ ಬಗೆಗಳಿಂದ, ಅವರ ರೂಪ ಮತ್ತು ಮಾತುಗಳಿಂದ ಆ ಇಬ್ಬರನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊ.
4.2.25
लक्षयस्व तयोर्भावं प्रहृष्टमनसौ यदि।
विश्वासयन् प्रशंसाभिरिङ्गितैश्च पुनः पुनः ॥ ४.२.२५ ॥
ಅವರಿಬ್ಬರೂ ಸಂತೋಷಮನಸ್ಕರಾಗಿದ್ದರೆ, ಅವರ ಭಾವವನ್ನು ಗುರುತಿಸು; ಹೊಗಳಿಕೆಗಳಿಂದಲೂ ಸಂಜ್ಞೆಗಳಿಂದಲೂ ಅವರ ವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ಗಳಿಸುತ್ತಾ ಪದೇ ಪದೇ.
4.2.26
ममैवाभिमुखं स्थित्वा पृच्छ त्वं हरिपुङ्गव।
प्रयोजनं प्रवेशस्य वनस्यास्य धनुर्धरौ ॥ ४.२.२६ ॥
ಕಪಿಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ನನ್ನ ಎದುರಿನಲ್ಲೇ ನಿಂತು ನೀನು ಅವರನ್ನು ಕೇಳು: ಈ ಕಾಡನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಲು ಕಾರಣವೇನು, ಧನುರ್ಧಾರಿಗಳೇ.
4.2.27
शुद्धात्मानौ यदि त्वेतौ जानीहि त्वं प्लवङ्गम।
व्याभाषितैर्वा रूपैर्वा विज्ञेया दुष्टतानयोः ॥ ४.२.२७ ॥
ಹಾರುವವನೇ, ಇವರಿಬ್ಬರೂ ಶುದ್ಧ ಮನಸ್ಸಿನವರಾದರೆ ನೀನು ತಿಳಿ; ಅವರ ಮಾತುಗಳಿಂದಲೋ ರೂಪದಿಂದಲೋ ಅವರ ದುಷ್ಟತನವನ್ನು ತಿಳಿಯಬಹುದು.
4.2.28
इत्येवं कपिराजेन संदिष्टो मारुतात्मजः।
चकार गमने बुद्धिं यत्र तौ रामलक्ष्मणौ ॥ ४.२.२८ ॥
ಕಪಿರಾಜನು ಹೀಗೆ ಆದೇಶಿಸಲು, ವಾಯುಪುತ್ರನು ರಾಮ-ಲಕ್ಷ್ಮಣರಿದ್ದ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಹೋಗಲು ನಿಶ್ಚಯಿಸಿದನು.
4.2.29
तथेति सम्पूज्य वचस्तु तस्य
कपेः सुभीतस्य दुरासदस्य।
महानुभावो हनुमान् ययौ तदा
स यत्र रामोऽतिबली सलक्ष्मणः ॥ ४.२.२९ ॥
"ಹಾಗೆಯೇ ಆಗಲಿ" ಎಂದು, ಆ ಅತ್ಯಂತ ಭಯಭೀತನೂ ದುರ್ಗಮನೂ ಆದ ಕಪಿಯ ಮಾತನ್ನು ಗೌರವಿಸಿ, ಮಹಾ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿ ಹನುಮಂತನು ಆಗ ಅತಿಬಲಶಾಲಿ ರಾಮನು ಲಕ್ಷ್ಮಣನೊಂದಿಗಿದ್ದ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಹೋದನು.