వాల్మీకి రామాయణం · సర్గ 4.2
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.2.1
तौ तु दृष्ट्वा महात्मानौ भ्रातरौ रामलक्ष्मणौ।
वरायुधधरौ वीरौ सुग्रीवः शङ्कितोऽभवत् ॥ ४.२.१ ॥
ఆ మహాత్ములైన సోదరులు రాముడు, లక్ష్మణుడు—శ్రేష్ఠమైన ఆయుధాలు ధరించిన వీరులు—వారిని చూసి సుగ్రీవుడు శంకించాడు.
4.2.2
उद्विग्नहृदयः सर्वा दिशः समवलोकयन्।
न व्यतिष्ठत कस्मिंश्चिद् देशे वानरपुंगवः ॥ ४.२.२ ॥
ఉద్విగ్న హృదయుడై, ఆ వానరశ్రేష్ఠుడు అన్ని దిక్కులను చూస్తూ, ఏ ఒక్క చోటా నిలవలేకపోయాడు.
4.2.3
नैव चक्रे मनः स्थातुं वीक्षमाणौ महाबलौ।
कपेः परमभीतस्य चित्तं व्यवससाद ह ॥ ४.२.३ ॥
ఆ ఇద్దరు మహాబలులను చూస్తుండగా అతని మనసు నిలకడగా ఉండలేకపోయింది; అత్యంత భయపడిన ఆ వానరుని చిత్తం కుంగిపోయింది.
4.2.4
चिन्तयित्वा स धर्मात्मा विमृश्य गुरुलाघवम्।
सुग्रीवः परमोद्विग्नः सर्वैस्तैर्वानरैः सह ॥ ४.२.४ ॥
ధర్మాత్ముడైన సుగ్రీవుడు ఆలోచించి, మంచిచెడ్డలను బేరీజు వేసి, అత్యంత కలవరపడి, ఆ వానరులందరితో కలిసి (ఆలోచించాడు).
4.2.5
ततः स सचिवेभ्यस्तु सुग्रीवः प्लवगाधिपः।
शशंस परमोद्विग्नः पश्यंस्तौ रामलक्ष्मणौ ॥ ४.२.५ ॥
అప్పుడు వానరాధిపతి సుగ్రీవుడు అత్యంత కలవరపడి, ఆ రామలక్ష్మణులను చూస్తూ, తన మంత్రులతో ఇలా అన్నాడు.
4.2.6
एतौ वनमिदं दुर्गं वालिप्रणिहितौ ध्रुवम्।
छद्मना चीरवसनौ प्रचरन्ताविहागतौ ॥ ४.२.६ ॥
ఈ ఇద్దరు, వాలి పంపినవారై, ఈ దుర్గమ వనంలోకి కపటంగా, చీరవస్త్రాలు ధరించి, తిరుగుతూ ఇక్కడికి వచ్చారు.
4.2.7
ततः सुग्रीवसचिवा दृष्ट्वा परमधन्विनौ।
जग्मुर्गिरितटात् तस्मादन्यच्छिखरमुत्तमम् ॥ ४.२.७ ॥
అప్పుడు సుగ్రీవుని మంత్రులు ఆ ఇద్దరు పరమ ధనుర్ధరులను చూసి, ఆ పర్వత ప్రాంతం నుండి మరొక ఉత్తమ శిఖరానికి వెళ్ళారు.
4.2.8
ते क्षिप्रमभिगम्याथ यूथपा यूथपर्षभम्।
हरयो वानरश्रेष्ठं परिवार्योपतस्थिरे ॥ ४.२.८ ॥
ఆ యూథపతులు వేగంగా సమీపించి, వానరులలో శ్రేష్ఠుడైన యూథర్షభుని చుట్టుముట్టి నిలిచారు.
4.2.9
एवमेकायनगताः प्लवमाना गिरेर्गिरिम्।
प्रकम्पयन्तो वेगेन गिरीणां शिखराणि च ॥ ४.२.९ ॥
ఈ విధంగా ఒకే మార్గంలో సాగుతూ, దూకుతూ ఒక పర్వతం నుండి మరొక పర్వతానికి వెళ్ళి, వేగంగా పర్వత శిఖరాలను కూడా కంపింపజేశారు.
4.2.10
ततः शाखामृगाः सर्वे प्लवमाना महाबलाः।
बभञ्जुश्च नगांस्तत्र पुष्पितान् दुर्गमाश्रितान् ॥ ४.२.१० ॥
అప్పుడు మహాబలులైన వానరులందరూ దూకుతూ, అక్కడ దుర్గమ ప్రదేశాలలో ఉన్న పుష్పించిన వృక్షాలను విరిచారు.
4.2.11
आप्लवन्तो हरिवराः सर्वतस्तं महागिरिम्।
मृगमार्जारशार्दूलांस्त्रासयन्तो ययुस्तदा ॥ ४.२.११ ॥
వానరులలో శ్రేష్ఠులు ఆ మహాపర్వతం అంతటా దూకుతూ, జింకలను, పిల్లులను, పులులను భయపెడుతూ అప్పుడు ముందుకు సాగారు.
4.2.12
ततः सुग्रीवसचिवाः पर्वतेन्द्रे समाहिताः।
संगम्य कपिमुख्येन सर्वे प्राञ्जलयः स्थिताः ॥ ४.२.१२ ॥
అప్పుడు సుగ్రీవుని మంత్రులందరూ పర్వతరాజుపై మనస్సు నిలిపి, వానర ప్రధానుడిని కలిసి, దోసిలి ఒగ్గి నిలిచారు.
4.2.13
ततस्तु भयसंत्रस्तं वालिकिल्बिषशङ्कितम्।
उवाच हनुमान् वाक्यं सुग्रीवं वाक्यकोविदः ॥ ४.२.१३ ॥
అప్పుడు భయంతో వణికిపోతూ, వాలి అపరాధాన్ని శంకిస్తున్న సుగ్రీవునితో, మాటలలో నేర్పరి అయిన హనుమంతుడు ఈ మాట పలికాడు.
4.2.14
सम्भ्रमस्त्यज्यतामेष सर्वैर्वालिकृते महान्।
मलयोऽयं गिरिवरो भयं नेहास्ति वालिनः ॥ ४.२.१४ ॥
ఈ కలవరాన్ని విడిచిపెట్టు; వాలి వల్ల కలిగిన ఈ పెద్ద భయం ఇక్కడ లేదు. ఇది మలయ పర్వతం, పర్వతాలలో శ్రేష్ఠమైనది; ఇక్కడ వాలి వల్ల భయం లేదు.
4.2.15
यस्मादुद्विग्नचेतास्त्वं विद्रुतो हरिपुङ्गव।
तं क्रूरदर्शनं क्रूरं नेह पश्यामि वालिनम् ॥ ४.२.१५ ॥
ఓ వానరోత్తమా! నీ మనసు కలత చెంది నువ్వు పారిపోయి వచ్చావు; భయంకర రూపం కలిగిన ఆ క్రూరుడైన వాలిని ఇక్కడ నేను చూడటం లేదు.
4.2.16
यस्मात् तव भयं सौम्य पूर्वजात् पापकर्मणः।
स नेह वाली दुष्टात्मा न ते पश्याम्यहं भयम् ॥ ४.२.१६ ॥
ఓ సౌమ్యుడా! పాపకర్ముడైన నీ అన్న వల్ల నీకు భయం కలిగింది; ఆ దుష్టాత్ముడైన వాలి ఇక్కడ లేడు. ఇక్కడ నీకు ఏ భయాన్ని నేను చూడటం లేదు.
4.2.17
अहो शाखामृगत्वं ते व्यक्तमेव प्लवङ्गम।
लघुचित्ततयाऽऽत्मानं न स्थापयसि यो मतौ ॥ ४.२.१७ ॥
అయ్యో! దూకే వానరమా! నీ వానరత్వం స్పష్టంగానే కనిపిస్తోంది; చంచల మనస్సు వల్ల నిన్ను నువ్వు ఆలోచనలో స్థిరపరచుకోలేకున్నావు.
4.2.18
बुद्धिविज्ञानसम्पन्न इङ्गितैः सर्वमाचर।
नह्यबुद्धिं गतो राजा सर्वभूतानि शास्ति हि ॥ ४.२.१८ ॥
బుద్ధి, విజ్ఞానాలతో కూడినవాడివై సంకేతాలతో అన్నీ చెయ్యి; అవివేకాన్ని పొందని రాజే సర్వప్రాణులను పాలిస్తాడు.
4.2.19
सुग्रीवस्तु शुभं वाक्यं श्रुत्वा सर्वं हनूमतः।
ततः शुभतरं वाक्यं हनूमन्तमुवाच ह ॥ ४.२.१९ ॥
సుగ్రీవుడు హనుమంతుని శుభవాక్యాలన్నీ విని, అప్పుడు మరింత శుభకరమైన మాటలను హనుమంతునితో అన్నాడు.
4.2.20
दीर्घबाहू विशालाक्षौ शरचापासिधारिणौ।
कस्य न स्याद् भयं दृष्ट्वा ह्येतौ सुरसुतोपमौ ॥ ४.२.२० ॥
పొడవైన బాహువులు, విశాల నేత్రాలు కలిగి, బాణ-ధనుస్సు-ఖడ్గాలను ధరించి, దేవపుత్రులతో సమానులైన ఈ ఇద్దరిని చూసి ఎవరికి భయం కలగదు?
4.2.21
वालिप्रणिहितावेव शङ्केऽहं पुरुषोत्तमौ।
राजानो बहुमित्राश्च विश्वासो नात्र हि क्षमः ॥ ४.२.२१ ॥
ఈ ఇద్దరు పురుషోత్తములు వాలిచే పంపబడినవారేమో అని నాకు శంక కలుగుతోంది; రాజులకు అనేక మిత్రులుంటారు, కాబట్టి ఇక్కడ నమ్మకం ఉంచడం తగదు.
4.2.22
अरयश्च मनुष्येण विज्ञेयाश्छद्मचारिणः।
विश्वस्तानामविश्वस्ताश्छिद्रेषु प्रहरन्त्यपि ॥ ४.२.२२ ॥
మనిషి మోసంగా తిరిగే శత్రువులను గుర్తించాలి; అవిశ్వాసులు విశ్వసించేవారిపై వారి బలహీనమైన చోట్లలో దాడి చేస్తారు.
4.2.23
कृत्येषु वाली मेधावी राजानो बहुदर्शिनः।
भवन्त परहन्तारस्ते ज्ञेयाः प्राकृतैर्नरैः ॥ ४.२.२३ ॥
కార్యాలలో బుద్ధిమంతుడైన వాలి, దూరదృష్టిగల రాజులు శత్రువులను సంహరించువారు; వారిని సామాన్య మనుషులు గుర్తించగలరు.
4.2.24
तौ त्वया प्राकृतेनेव गत्वा ज्ञेयौ प्लवंगम।
इङ्गितानां प्रकारैश्च रूपव्याभाषणेन च ॥ ४.२.२४ ॥
వానరశ్రేష్ఠా! సామాన్య మనిషిగా వెళ్లి, సైగల రకాలతో, వారి రూపం మరియు మాటల ద్వారా ఆ ఇద్దరిని తెలుసుకో.
4.2.25
लक्षयस्व तयोर्भावं प्रहृष्टमनसौ यदि।
विश्वासयन् प्रशंसाभिरिङ्गितैश्च पुनः पुनः ॥ ४.२.२५ ॥
వారిద్దరూ సంతోషించిన మనసుగలవారైతే, వారి భావాన్ని గుర్తించు; ప్రశంసలతోనూ సంజ్ఞలతోనూ వారి నమ్మకాన్ని పొంది మళ్లీ మళ్లీ.
4.2.26
ममैवाभिमुखं स्थित्वा पृच्छ त्वं हरिपुङ्गव।
प्रयोजनं प्रवेशस्य वनस्यास्य धनुर्धरौ ॥ ४.२.२६ ॥
వానరశ్రేష్ఠుడా, నా ఎదుటనే నిలబడి నీవు వారిని అడుగు: ఈ అడవిలో ప్రవేశించడానికి కారణమేమిటి, ధనుర్ధారులారా.
4.2.27
शुद्धात्मानौ यदि त्वेतौ जानीहि त्वं प्लवङ्गम।
व्याभाषितैर्वा रूपैर्वा विज्ञेया दुष्टतानयोः ॥ ४.२.२७ ॥
దూకువాడా, ఈ ఇద్దరు శుద్ధహృదయులా కాదా అని నీవు తెలుసుకో; వారి మాటల ద్వారానో రూపం ద్వారానో వారి దుష్టత్వాన్ని తెలుసుకోవచ్చు.
4.2.28
इत्येवं कपिराजेन संदिष्टो मारुतात्मजः।
चकार गमने बुद्धिं यत्र तौ रामलक्ष्मणौ ॥ ४.२.२८ ॥
వానరరాజు ఈ విధంగా ఆజ్ఞాపించగా, వాయుపుత్రుడు రామలక్ష్మణులున్న చోటికి వెళ్లాలని నిశ్చయించుకున్నాడు.
4.2.29
तथेति सम्पूज्य वचस्तु तस्य
कपेः सुभीतस्य दुरासदस्य।
महानुभावो हनुमान् ययौ तदा
स यत्र रामोऽतिबली सलक्ष्मणः ॥ ४.२.२९ ॥
"అలాగే" అని, ఆ మిగుల భయపడిన, దుర్గమమైన వానరుని మాటను గౌరవించి, మహాప్రభావశాలి హనుమంతుడు అప్పుడు అతిబలుడైన రాముడు లక్ష్మణునితో ఉన్న చోటికి వెళ్లాడు.