รามายณะของวาลมีกิ · สรรค 4.23
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.23.1
ततः समुपजिघ्रन्ती कपिराजस्य तन्मुखम्।
पतिं लोकश्रुता तारा मृतं वचनमब्रवीत् ॥ ४.२३.१ ॥
จากนั้น นางตาราผู้มีชื่อเสียงไปทั่วโลก ดมใบหน้าของพระราชาแห่งลิงอยู่ พูดกับสามีที่สิ้นชีวิตแล้วด้วยถ้อยคำเหล่านี้
4.23.2
शेषे त्वं विषमे दुःखमकृत्वा वचनं मम।
उपलोपचिते वीर सुदुःखे वसुधातले ॥ ४.२३.२ ॥
วีรบุรุษเอ๋ย ท่านไม่ฟังถ้อยคำของข้า นอนทุกข์ทรมานอยู่บนพื้นดินที่ขรุขระนี้ เต็มไปด้วยก้อนหินและเจ็บปวดเหลือเกิน
4.23.3
मत्तः प्रियतरा नूनं वानरेन्द्र मही तव।
शेषे हि तां परिष्वज्य मां च न प्रतिभाषसे ॥ ४.२३.३ ॥
ราชาแห่งลิงเอ๋ย แผ่นดินนี้คงเป็นที่รักของท่านยิ่งกว่าข้า เพราะท่านนอนกอดนางไว้ และแม้แต่จะตอบข้าก็ไม่ตอบ
4.23.4
सुग्रीवस्य वशं प्राप्तो विधिरेष भवत्यहो।
सुग्रीव एव विक्रान्तो वीर साहसिकप्रिय ॥ ४.२३.४ ॥
ช่างน่าเศร้า โชคชะตาของท่านกลับตกอยู่ในอำนาจของสุครีพเช่นนี้ วีรบุรุษผู้เป็นที่รักของนักกล้า ผู้ที่แสดงความกล้าหาญอย่างแท้จริงคือสุครีพ
4.23.5
ऋक्षवानरमुख्यास्त्वां बलिनं पर्युपासते।
तेषां विलपितं कृच्छ्रमङ्गदस्य च शोचतः ॥ ४.२३.५ ॥
บรรดาหัวหน้าหมีและลิงล้อมนั่งดูแลท่านผู้ทรงพลัง ทั้งเสียงคร่ำครวญของพวกเขาและเสียงร่ำไห้โศกเศร้าของอังคทก็เต็มไปด้วยความทุกข์ยาก
4.23.6
मम चेमा गिरः श्रुत्वा किं त्वं न प्रतिबुध्यसे।
इदं तद् वीरशयनं तत्र शेषे हतो युधि ॥ ४.२३.६ ॥
แม้ได้ยินถ้อยคำของข้า ท่านยังไม่ตื่นขึ้นอีกหรือ นี่คือที่นอนของวีรบุรุษ ที่ท่านนอนอยู่ ท่านถูกสังหารในการรบ
4.23.7
शायिता निहता यत्र त्वयैव रिपवः पुरा।
विशुद्धसत्त्वाभिजन प्रिययुद्ध मम प्रिय ॥ ४.२३.७ ॥
ที่ซึ่งท่านเคยปราบและสังหารศัตรูมาก่อน ผู้มีจิตใจบริสุทธิ์และเกิดในตระกูลสูงส่ง ผู้รักการต่อสู้ คนรักของข้าเอ๋ย
4.23.8
मामनाथां विहायैकां गतस्त्वमसि मानद।
शूराय न प्रदातव्या कन्या खलु विपश्चिता ॥ ४.२३.८ ॥
ผู้ให้เกียรติเอ๋ย ท่านจากไปและทิ้งข้าไว้เพียงลำพัง ไร้ผู้คุ้มครอง นักปราชญ์ไม่ควรยกบุตรีให้แก่วีรบุรุษ
4.23.9
शूरभार्यां हतां पश्य सद्यो मां विधवां कृताम्।
अवभग्नश्च मे मानो भग्ना मे शाश्वती गतिः ॥ ४.२३.९ ॥
จงดูข้าเถิด ภรรยาของวีรบุรุษผู้ถูกสังหาร ข้าถูกทำให้เป็นหม้ายในพริบตาเดียว เกียรติของข้าแตกสลาย และที่พึ่งอันยั่งยืนของข้าก็ขาดสะบั้น
4.23.10
अगाधे च निमग्नास्मि विपुले शोकसागरे।
अश्मसारमयं नूनमिदं मे हृदयं दृढम् ॥ ४.२३.१० ॥
ข้าได้จมลงในมหาสมุทรแห่งความโศกอันกว้างใหญ่และไร้ก้นบึ้ง หัวใจของข้านี้คงแข็งแกร่ง ทำขึ้นจากแก่นของหินเป็นแน่
4.23.11
भर्तारं निहतं दृष्ट्वा यन्नाद्य शतधा कृतम्।
सुहृच्चैव च भर्ता च प्रकृत्या च मम प्रियः ॥ ४.२३.११ ॥
ได้เห็นสามีถูกสังหาร หัวใจของข้ายังไม่แตกเป็นร้อยเสี่ยงในวันนี้ เขาเป็นทั้งเพื่อน เป็นทั้งสามี และโดยธรรมชาติแล้วเป็นที่รักของข้า
4.23.12
प्रहारे च पराक्रान्तः शूरः पञ्चत्वमागतः।
पतिहीना तु या नारी कामं भवतु पुत्रिणी ॥ ४.२३.१२ ॥
ในการปะทะ วีรบุรุษผู้กล้าหาญได้ถึงแก่ความตายแล้ว ส่วนสตรีที่สูญเสียสามี ถ้าปรารถนาก็ให้นางมีบุตรชายเถิด
4.23.13
धनधान्यसमृद्धापि विधवेत्युच्यते जनैः।
स्वगात्रप्रभवे वीर शेषे रुधिरमण्डले ॥ ४.२३.१३ ॥
แม้จะมั่งคั่งด้วยทรัพย์และธัญญาหาร ผู้คนก็ยังเรียกสตรีว่าหม้าย วีรบุรุษผู้เกิดจากกายของตนเอง ท่านนอนอยู่ในแอ่งโลหิต
4.23.14
कृमिरागपरिस्तोमे स्वकीये शयने यथा।
रेणुशोणितसंवीतं गात्रं तव समन्ततः ॥ ४.२३.१४ ॥
ดุจที่นอนที่ปูด้วยผ้าสีแดงย้อมจากแมลง ร่างกายของท่านถูกปกคลุมไปด้วยฝุ่นและเลือดทั่วทั้งตัว
4.23.15
परिरब्धुं न शक्नोमि भुजाभ्यां प्लवगर्षभ।
कृतकृत्योऽद्य सुग्रीवो वैरेऽस्मिन्नतिदारुणे ॥ ४.२३.१५ ॥
ราชาแห่งลิงเอ๋ย ข้าไม่สามารถโอบกอดท่านด้วยแขนของข้าได้ ในความเป็นศัตรูอันน่าสะพรึงกลัวนี้ สุครีพได้บรรลุจุดหมายของตนในวันนี้แล้ว
4.23.16
यस्य रामविमुक्तेन हृतमेकेषुणा भयम्।
शरेण हृदि लग्नेन गात्रसंस्पर्शने तव ॥ ४.२३.१६ ॥
ความหวาดกลัวต่อท่านถูกขจัดไปด้วยลูกศรดอกเดียวที่พระรามทรงยิง ลูกศรนั้นปักอยู่ที่หัวใจของท่าน เมื่อข้าสัมผัสร่างกายของท่าน
4.23.17
वार्यामि त्वां निरीक्षन्ती त्वयि पञ्चत्वमागते।
उद्बबर्ह शरं नीलस्तस्य गात्रगतं तदा ॥ ४.२३.१७ ॥
เมื่อเห็นท่านสิ้นชีวิตแล้ว ข้าจึงห้ามท่านไว้ จากนั้น นีลดึงลูกศรที่ปักอยู่ในร่างของท่านออก
4.23.18
गिरिगह्वरसंलीनं दीप्तमाशीविषं यथा।
तस्य निष्कृष्यमाणस्य बाणस्यापि बभौ द्युतिः ॥ ४.२३.१८ ॥
ดุจงูพิษที่ลุกโชนซ่อนอยู่ในถ้ำภูเขา ความเรืองรองของลูกศรก็ฉายแสงขึ้นขณะถูกดึงออกจากร่างของท่าน
4.23.19
अस्तमस्तकसंरुद्धरश्मेर्दिनकरादिव।
पेतुः क्षतजधारास्तु व्रणेभ्यस्तस्य सर्वशः ॥ ४.२३.१९ ॥
ดุจดวงอาทิตย์ที่รัศมีถูกกักไว้ที่ยอดเขาเมื่อตกดิน ธารโลหิตไหลออกจากบาดแผลของท่านทุกทิศทาง
4.23.20
ताम्रगैरिकसम्पृक्ता धारा इव धराधरात्।
अवकीर्णं विमार्जन्ती भर्तारं रणरेणुना ॥ ४.२३.२० ॥
ดุจสายน้ำที่ไหลจากภูเขาปนกับดินแดงสีทอง นางตาราเช็ดสามีที่เต็มไปด้วยฝุ่นแห่งการรบ
4.23.21
अस्रैर्नयनजैः शूरं सिषेचास्त्रसमाहतम्।
रुधिरोक्षितसर्वाङ्गं दृष्ट्वा विनिहतं पतिम् ॥ ४.२३.२१ ॥
นางหลั่งน้ำตาลงบนวีรบุรุษผู้ถูกศรทิ่มแทง ร่างกายทั้งสิ้นเปรอะเปื้อนด้วยโลหิต เมื่อเห็นสามีของตนถูกสังหารแล้ว
4.23.22
उवाच तारा पिङ्गाक्षं पुत्रमङ्गदमङ्गना।
अवस्थां पश्चिमां पश्य पितुः पुत्र सुदारुणाम् ॥ ४.२३.२२ ॥
นางตารากล่าวกับอังคทบุตรชายผู้มีดวงตาสีทอง ว่า ลูกเอ๋ย จงดูสภาพสุดท้ายของบิดาของเจ้า อันน่าสยดสยองยิ่งนัก
4.23.23
सम्प्रसक्तस्य वैरस्य गतोऽन्तः पापकर्मणा।
बालसूर्योज्ज्वलतनुं प्रयातं यमसादनम् ॥ ४.२३.२३ ॥
เพราะการกระทำอันบาปของตนที่ยึดมั่นในความเป็นศัตรูอย่างแน่นแฟ้น บัดนี้จุดจบจึงมาถึงแล้ว ผู้มีร่างกายเปล่งประกายดุจดวงอาทิตย์ยามรุ่งได้ไปสู่ที่อยู่ของพระยม
4.23.24
अभिवादय राजानं पितरं पुत्र मानदम्।
एवमुक्तः समुत्थाय जग्राह चरणौ पितुः ॥ ४.२३.२४ ॥
ลูกเอ๋ย จงกราบไหว้พระราชาผู้เป็นบิดาของเจ้า ผู้ให้เกียรติแก่ผู้อื่น เมื่อได้รับคำบอกเช่นนั้น เขาก็ลุกขึ้นและจับเท้าของบิดา
4.23.25
भुजाभ्यां पीनवृत्ताभ्यामङ्गदोऽहमिति ब्रुवन्।
अभिवादयमानं त्वामङ्गदं त्वं यथा पुरा ॥ ४.२३.२५ ॥
ข้าคืออังคท ข้าพเจ้ากล่าวเช่นนั้นด้วยแขนอันกลมใหญ่ของข้า พลางกราบไหว้ท่าน ดังที่ท่านเคยกราบไหว้อังคทในกาลก่อนนั้น
4.23.26
दीर्घायुर्भव पुत्रेति किमर्थं नाभिभाषसे।
अहं पुत्रसहाया त्वामुपासे गतचेतनम्।
सिंहेन पातितं सद्यो गौः सवत्सेव गोवृषम् ॥ ४.२३.२६ ॥
เหตุใดเจ้าจึงไม่ตรัสกับแม่ว่า ลูกเอ๋ย ขอให้มีอายุยืนยาวเถิด เหตุใดจึงไม่ตอบแม่ แม่นั่งอยู่เคียงข้างเจ้ากับลูกชาย เจ้าไร้สติ ดุจโคแม่ลูกอ่อนที่นั่งอยู่เคียงข้างวัวตัวผู้ที่ถูกราชสีห์ล้มลงในทันที
4.23.27
इष्ट्वा संग्रामयज्ञेन रामप्रहरणाम्भसा।
तस्मन्नवभृथे स्नातः कथं पत्न्या मया विना ॥ ४.२३.२७ ॥
เจ้าได้บูชายัญแห่งการรบด้วยน้ำจากศัสตราของพระราม และอาบน้ำในพิธีอวภฤถครั้งสุดท้ายนั้นแล้ว แต่เหตุใดจึงอยู่ได้โดยปราศจากข้า ภรรยาของเจ้า
4.23.28
या दत्ता देवराजेन तव तुष्टेन संयुगे।
शातकौम्भीं प्रियां मालां तां ते पश्यामि नेह किम् ॥ ४.२३.२८ ॥
พวงมาลัยทองคำอันเป็นที่รักที่พระราชาแห่งเทวดาทรงประทานให้แก่เจ้า ในยามที่พระองค์ทรงพอพระทัยในการรบนั้นอยู่ที่ไหน เหตุใดข้าจึงไม่เห็นมันบนตัวเจ้าที่นี่
4.23.29
राज्यश्रीर्न जहाति त्वां गतासुमपि मानद।
सूर्यस्यावर्तमानस्य शैलराजमिव प्रभा ॥ ४.२३.२९ ॥
ข้าแต่ผู้ให้เกียรติ แม้เจ้าจะไร้ชีวิตแล้ว แต่สิริแห่งราชอาณาจักรก็ยังไม่ละทิ้งเจ้า ดุจรัศมีของดวงอาทิตย์ที่โคจรไปรอบ ย่อมไม่ละทิ้งราชาแห่งภูเขา
4.23.30
न मे वचः पथ्यमिदं त्वया कृतं
न चास्मि शक्ता हि निवारणे तव।
हता सपुत्रास्मि हतेन संयुगे
सह त्वया श्रीर्विजहाति मामपि ॥ ४.२३.३० ॥
เจ้ามิได้ทำตามถ้อยคำอันเป็นประโยชน์ของข้า และข้าก็มิอาจห้ามเจ้าได้เลย ในสงครามนี้ข้าถูกประหารพร้อมกับบุตรชาย สิริเองก็ละทิ้งข้าไปในขณะที่ข้าต้องพินาศไปพร้อมกับเจ้า