ヴァールミーキのラーマーヤナ · サルガ 4.24
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.24.1
तामाशु वेगेन दुरासदेन
त्वभिप्लुतां शोकमहार्णवेन।
पश्यंस्तदा वाल्यनुजस्तरस्वी
भ्रातुर्वधेनाप्रतिमेन तेपे ॥ ४.२४.१ ॥
彼女が抗えぬ勢いで悲しみの大海に沈んでいるのを見て、ヴァーリの力強い弟は、兄の比類なき殺害に苦しんだ。
4.24.2
स बाष्पपूर्णेन मुखेन पश्यन्
क्षणेन निर्विण्णमना मनस्वी।
जगाम रामस्य शनैः समीपं
भृत्यैर्वृतः सम्परिदूयमानः ॥ ४.२४.२ ॥
涙にあふれた顔で見つめながら、気落ちした心の思慮深き者は、従者に囲まれ、深く苦しみつつ、ゆっくりとラーマのそばへ進んだ。
4.24.3
स तं समासाद्य गृहीतचाप-
मुदात्तमाशीविषतुल्यबाणम्।
यशस्विनं लक्षणलक्षिताङ्ग-
मवस्थितं राघवमित्युवाच ॥ ४.२४.३ ॥
弓を手にし、毒蛇のような矢を持ち、輝かしく、吉相の印を備えた身体を持ち、そこに立つラーガヴァに近づき、彼はこう言った。
4.24.4
यथा प्रतिज्ञातमिदं नरेन्द्र
कृतं त्वया दृष्टफलं च कर्म।
ममाद्य भोगेषु नरेन्द्रसूनो
मनो निवृत्तं हतजीवितेन ॥ ४.२४.४ ॥
王よ、約束どおりあなたはこの行いをなされ、その結果も目に見えています。王子よ、今日、私の心は快楽から離れました。命を奪われた私の心は。
4.24.5
अस्यां महिष्यां तु भृशं रुदत्यां
पुरेऽतिविक्रोशति दुःखतप्ते।
हते नृपे संशयितेऽङ्गदे च
न राम राज्ये रमते मनो मे ॥ ४.२४.५ ॥
この正妃が城中で激しく泣き、悲しみに焼かれて大声で嘆き、王が殺され、アンガダが迷っているこの時、ラーマよ、私の心は王国に喜びを見出せません。
4.24.6
क्रोधादमर्षादतिविप्रधर्षाद्
भ्रातुर्वधो मेऽनुमतः पुरस्तात्।
हते त्विदानीं हरियूथपेऽस्मिन्
सुतीक्ष्णमिक्ष्वाकुवर प्रतप्स्ये ॥ ४.२४.६ ॥
怒りと耐えがたい侮辱のゆえに、私はかつて兄の殺害を認めた。しかし今、この猿の群れの主が殺されれば、イクシュヴァークの最上の人よ、私は激しい悲嘆に焼かれるであろう。
4.24.7
श्रेयोऽद्य मन्ये मम शैलमुख्ये
तस्मिन् हि वासश्चिरमृष्यमूके।
यथा तथा वर्तयतः स्ववृत्त्या
नेमं निहत्य त्रिदिवस्य लाभः ॥ ४.२४.७ ॥
今日、私にとって良いのは、長く住んできたあの主要な山リシュヤムーカで、自分の手段によって暮らすことだと思う。これを殺して天界の利益を得ることさえ、私は望まない。
4.24.8
न त्वा जिघांसामि चरेति यन्मा-
मयं महात्मा मतिमानुवाच।
तस्यैव तद् राम वचोऽनुरूप-
मिदं वचः कर्म च मेऽनुरूपम् ॥ ४.२४.८ ॥
「お前を殺そうとは思わない、行け」と、この偉大で賢明な者は私に言った。ラーマよ、彼のその言葉こそがふさわしかった。この言葉も私の行いも、それに見合っている。
4.24.9
भ्राता कथं नाम महागुणस्य
भ्रातुर्वधं राम विरोचयेत।
राज्यस्य दुःखस्य च वीर सारं
विचिन्तयन् कामपुरस्कृतोऽपि ॥ ४.२४.९ ॥
ラーマよ、大いなる徳を持つ兄弟の殺害を、兄がどうして承認しようか。英雄よ、王国と苦しみの本質を考える者であっても、欲望に導かれれば、どうしてそれを望むだろうか。
4.24.10
वधो हि मे मतो नासीत् स्वमाहात्म्यव्यतिक्रमात्।
ममासीद् बुद्धिदौरात्म्यात् प्राणहारी व्यतिक्रमः ॥ ४.२४.१० ॥
実のところ、私自身の殺害を私は承認していなかった。私は自らの偉大さを踏み越えたからである。しかし私の心の邪悪さによって、この命を奪う過ちが私の身に降りかかったのだ。
4.24.11
द्रुमशाखावभग्नोऽहं मुहूर्तं परिनिष्टनन्।
सान्त्वयित्वा त्वनेनोक्तो न पुनः कर्तुमर्हसि ॥ ४.२४.११ ॥
木の枝に打たれて傷ついた私はしばらく呻いていた。彼は私を慰めて、二度とそのようなことをしてはならないと言った。
4.24.12
भ्रातृत्वमार्यभावश्च धर्मश्चानेन रक्षितः।
मया क्रोधश्च कामश्च कपित्वं च प्रदर्शितम् ॥ ४.२४.१२ ॥
兄弟の絆、高貴な振る舞い、そして法は彼によって守られたが、私は怒りと欲望と猿の性質を示してしまった。
4.24.13
अचिन्तनीयं परिवर्जनीय-
मनीप्सनीयं स्वनवेक्षणीयम्।
प्राप्तोऽस्मि पाप्मानमिदं वयस्य
भ्रातुर्वधात् त्वाष्ट्रवधादिवेन्द्रः ॥ ४.२४.१३ ॥
友よ、私は兄を殺したことで、考えることもできず、避けるべきで、望ましくなく、自ら見ることさえ許されない罪を負ってしまった。トヴァシュトリの子を殺したインドラが罪を負ったように。
4.24.14
पाप्मानमिन्द्रस्य मही जलं च
वृक्षाश्च कामं जगृहुः स्त्रियश्च।
को नाम पाप्मानमिमं सहेत
शाखामृगस्य प्रतिपत्तुमिच्छेत् ॥ ४.२४.१४ ॥
インドラの罪を、大地も水も木々も女たちも望むままに引き受けた。しかしこの罪を誰が耐えられようか。猿に逆らおうと望む者がいようか。
4.24.15
नार्हामि सम्मानमिमं प्रजानां
न यौवराज्यं कुत एव राज्यम्।
अधर्मयुक्तं कुलनाशयुक्त-
मेवंविधं राघव कर्म कृत्वा ॥ ४.२४.१५ ॥
ラーガヴァよ、非法と一族の滅亡につながるこのような行為をしてしまった私は、民からのこの敬意に値せず、ましてや王太子の位など、王国はなおさらふさわしくない。
4.24.16
पापस्य कर्तास्मि विगर्हितस्य
क्षुद्रस्य लोकापकृतस्य लोके।
शोको महान् मामभिवर्ततेऽयं
वृष्टेर्यथा निम्नमिवाम्बुवेगः ॥ ४.२४.१६ ॥
私は罪人であり、非難されるべき卑しい者であり、世を害した者だ。雨水の激流が低地を覆うように、この大きな悲しみが私を覆っている。
4.24.17
सोदर्यघातापरगात्रवालः
संतापहस्ताक्षिशिरोविषाणः।
एनोमयो मामभिहन्ति हस्ती
दृप्तो नदीकूलमिव प्रवृद्धः ॥ ४.२४.१७ ॥
兄を殺した罪が私を打つ。鼻も目も頭も苦しみに焼かれた狂象が、増水した川岸に突進するように。
4.24.18
अंहो बतेदं नृवराविषह्यं
निवर्तते मे हृदि साधुवृत्तम्।
अग्नौ विवर्णं परितप्यमानं
किट्टं यथा राघव जातरूपम् ॥ ४.२४.१८ ॥
ああ、人の中の最上者、ラーghava（ラーガヴァ）よ！耐え難いこの罪が、私の心から正しい行いを追い払う。火で熱せられた金の不純物が金の色を損なうように。
4.24.19
महाबलानां हरियूथपाना-
मिदं कुलं राघव मन्निमित्तम्।
अस्याङ्गदस्यापि च शोकतापा-
दर्धस्थितप्राणमितीव मन्ये ॥ ४.२४.१९ ॥
ラーghava（ラーガヴァ）よ！私のせいで、この強大な猿の群れの長たちの一族は危機に陥っている。アンガダの命も、悲しみと苦しみのために半ば残っているだけだと私は思う。
4.24.20
सुतः सुलभ्यः सुजनः सुवश्यः
कुतस्तु पुत्रः सदृशोऽङ्गदेन।
न चापि विद्येत स वीर देशो
यस्मिन् भवेत् सोदरसंनिकर्षः ॥ ४.२४.२० ॥
息子は得やすく、善良な人や、従いやすい者も得やすい。しかしアンガダに等しい息子はどこで得られようか？英雄よ、兄弟の近くにいられる土地もまたない。
4.24.21
अद्याङ्गदो वीरवरो न जीवे-
ज्जीवेत माता परिपालनार्थम्।
विना तु पुत्रं परितापदीना
सा नैव जीवेदिति निश्चितं मे ॥ ४.२४.२१ ॥
今日、英雄の中の英雄アンガダは生きないだろう。母は、彼を育てるためにでも生きられたであろうに。息子を失い悲嘆に沈んだ彼女は、必ず生きられないだろう――それが私の確信である。
4.24.22
सोऽहं प्रवेक्ष्याम्यतिदीप्तमग्निं
भ्रात्रा च पुत्रेण च सख्यमिच्छन्।
इमे विचेष्यन्ति हरिप्रवीराः
सीतां निदेशे परिवर्तमानाः ॥ ४.२४.२२ ॥
ゆえに私は激しく燃える火に入ろう。兄と息子との友好を望みながら。私の命に従って動くこれら猿の勇士たちが、シーターを捜すであろう。
4.24.23
कृत्स्नं तु ते सेत्स्यति कार्यमेत-
न्मय्यप्यतीते मनुजेन्द्रपुत्र।
कुलस्य हन्तारमजीवनार्हं
रामानुजानीहि कृतागसं माम् ॥ ४.२४.२३ ॥
だが私が死んだ後にも、そなたのこの大事はすべて成就するであろう、人主の子よ。ラーマよ、許しを与えてくれ――罪ある私、一族の殺し手、生きるに値しない私に。
4.24.24
इत्येवमार्तस्य रघुप्रवीरः
श्रुत्वा वचो वालिजघन्यजस्य।
संजातबाष्पः परवीरहन्ता
रामो मुहूर्तं विमना बभूव ॥ ४.२४.२४ ॥
悲嘆に暮れるヴァーリの弟の言葉を聞いて、ラグの英雄、敵の勇士を倒すラーマは涙を浮かべ、しばし沈んだ面持ちになった。
4.24.25
तस्मिन् क्षणेऽभीक्ष्णमवेक्षमाणः
क्षितिक्षमावान् भुवनस्य गोप्ता।
रामो रुदन्तीं व्यसने निमग्नां
समुत्सुकः सोऽथ ददर्श ताराम् ॥ ४.२४.२५ ॥
その瞬間、幾度も見やりながら、大地のように忍耐強く、世界の守護者であるラーマは、悲嘆に沈み泣くターラーを切なる思いで見た。
4.24.26
तां चारुनेत्रां कपिसिंहनाथां
पतिं समाश्लिष्य तदा शयानाम्।
उत्थापयामासुरदीनसत्त्वां
मन्त्रिप्रधानाः कपिराजपत्नीम् ॥ ४.२४.२६ ॥
美しい目の、猿獅子の主の妃を、夫に抱きついて横たわっていた彼女を、主だった大臣たちが起こした。彼女の気力はなお挫けてはいなかった。
4.24.27
सा विस्फुरन्ती परिरभ्यमाणा
भर्तुः समीपादपनीयमाना।
ददर्श रामं शरचापपाणिं
स्वतेजसा सूर्यमिव ज्वलन्तम् ॥ ४.२४.२७ ॥
震えながら、夫のそばから引き離され抱きかかえられていた彼女は、弓矢を手にしたラーマを見た。その輝きは太陽のように、己の威光で燃え立っていた。
4.24.28
सुसंवृतं पार्थिवलक्षणैश्च
तं चारुनेत्रं मृगशावनेत्रा।
अदृष्टपूर्वं पुरुषप्रधान-
मयं स काकुत्स्थ इति प्रजज्ञे ॥ ४.२४.२८ ॥
王者の相を備え、美しい目をした、これまで見たことのない男子中の最高の人。鹿の子のような目の彼女は悟った。「この方こそカークツトスタだ」と。
4.24.29
तस्येन्द्रकल्पस्य दुरासदस्य
महानुभावस्य समीपमार्या।
आर्तातितूर्णं व्यसनं प्रपन्ना
जगाम तारा परिविह्वलन्ती ॥ ४.२४.२९ ॥
高貴なターラーは苦悩に沈み、ひどく動揺しながら、インドラに等しく近づき難く、大いなる威力を持つ彼のもとへ急いで向かった。
4.24.30
तं सा समासाद्य विशुद्धसत्त्वं
शोकेन सम्भ्रान्तशरीरभावा।
मनस्विनी वाक्यमुवाच तारा
रामं रणोत्कर्षणलब्धलक्ष्यम् ॥ ४.२४.३० ॥
清浄な本性の彼のもとに至ったターラーは、高潔な心をもちながら、悲しみに身も心も揺さぶられ、戦いの勝利によって目的を果たしたラーマに、この言葉を告げた。
4.24.31
त्वमप्रमेयश्च दुरासदश्च
जितेन्द्रियश्चोत्तमधर्मकश्च।
अक्षीणकीर्तिश्च विचक्षणश्च
क्षितिक्षमावान् क्षतजोपमाक्षः ॥ ४.२४.३१ ॥
あなたは測り知れず、近づき難く、感覚を制し、最高の法を守り、名声は衰えず、賢明で、大地のように忍耐強く、血のように赤い目をしておられる。
4.24.32
त्वमात्तबाणासनबाणपाणि-
र्महाबलः संहननोपपन्नः।
मनुष्यदेहाभ्युदयं विहाय
दिव्येन देहाभ्युदयेन युक्तः ॥ ४.२४.३२ ॥
弓と矢を手にしたあなたは大いに力強く、強靭な体を備えておられる。人の身の栄華を捨て、神々しい身体の輝きに満ちておられる。
4.24.33
येनैव बाणेन हतः प्रियो मे
तेनैव बाणेन हि मां जहीहि।
हता गमिष्यामि समीपमस्य
न मां विना वीर रमेत वाली ॥ ४.२४.३३ ॥
愛する夫を射殺したその矢で、私も射てください。死んで私は彼のもとへ行きます。勇士よ、私なしではヴァーリンは喜べないのです。
4.24.34
स्वर्गेऽपि पद्मामलपत्रनेत्र
समेत्य सम्प्रेक्ष्य च मामपश्यन्।
न ह्येष उच्चावचताम्रचूडा
विचित्रवेषाप्सरसोऽभजिष्यत् ॥ ४.२४.३४ ॥
天界にあっても、蓮の花弁のような目をしたこの人は、私に会えず見ることもなければ、様々な装いの天女たちを求めることはないでしょう。
4.24.35
स्वर्गेऽपि शोकं च विवर्णतां च
मया विना प्राप्स्यति वीर वाली।
रम्ये नगेन्द्रस्य तटावकाशे
विदेहकन्यारहितो यथा त्वम् ॥ ४.२४.३५ ॥
勇士よ、私なしではヴァーリンは天界にあっても悲しみと憔悴を味わうでしょう。山王の美しい斜面で、ヴィデーハの娘を失ったあなたのように。
4.24.36
त्वं वेत्थ तावद् वनिताविहीनः
प्राप्नोति दुःखं पुरुषः कुमारः।
तत् त्वं प्रजानञ्जहि मां न वाली
दुःखं ममादर्शनजं भजेत ॥ ४.२४.३६ ॥
妻を失った男は、若い王子であっても苦しみを得ることを、お前は知っている。ゆえにそれを知って私を見捨ててはならない。ヴァーリンではなく、私と離れることから生じる苦しみが私に降りかかるだろう。
4.24.37
यच्चापि मन्येत भवान् महात्मा
स्त्रीघातदोषस्तु भवेन्न मह्यम्।
आत्मेयमस्येति हि मां जहि त्वं
न स्त्रीवधः स्यान्मनुजेन्द्रपुत्र ॥ ४.२४.३७ ॥
もしお前が偉大な方として、女を殺す罪が私には及ばないと考えるなら、これは彼自身の分身だと知って、私を打ち倒せ。人の王の子よ、これは女性の殺害にはならない。
4.24.38
शास्त्रप्रयोगाद् विविधाश्च वेदा-
दनन्यरूपाः पुरुषस्य दाराः।
दारप्रदानाद्धि न दानमन्यत्
प्रदृश्यते ज्ञानवतां हि लोके ॥ ४.२४.३८ ॥
聖典の運用とヴェーダによれば、男の妻は多様であっても、別のものではなく同一の姿である。まことに世の知者は、妻を与えること以外の施しを見ることはない。
4.24.39
त्वं चापि मां तस्य मम प्रियस्य
प्रदास्यसे धर्ममवेक्ष्य वीर।
अनेन दानेन न लप्स्यसे त्व-
मधर्मयोगं मम वीर घातात् ॥ ४.२४.३९ ॥
お前もまた法を思い、私をあの私の愛しい人に与えるだろう。勇士よ、この施しによって、私の殺害から生じる非法との結びつきを得ることはないだろう。
4.24.40
आर्तामनाथामपनीयमाना-
मेवंगतां नार्हसि मामहन्तुम्।
अहं हि मातङ्गविलासगामिना
प्लवंगमानामृषभेण धीमता।
विना वरार्होत्तमहेममालिना
चिरं न शक्ष्यामि नरेन्द्र जीवितुम् ॥ ४.२४.४० ॥
悲嘆に暮れ、守る者もなく、このように連れ去られている私を殺すことは、あなたにふさわしくありません。象のような歩みをもつ、賢明で猿の中の牡牛、最上の黄金の首飾りをつけたあの方なしには、私は長く生きてはいられないでしょう、人の王よ。
4.24.41
इत्येवमुक्तस्तु विभुर्महात्मा
तारां समाश्वास्य हितं बभाषे।
मा वीरभार्ये विमतिं कुरुष्व
लोको हि सर्वो विहितो विधात्रा ॥ ४.२४.४१ ॥
そう言われて、その偉大で力ある方はターラーを慰め、ためになる言葉を語った。「英雄の妻よ、心を乱してはならない。世界のすべては創造主によって定められているのだから。」
4.24.42
तं चैव सर्वं सुखदुःखयोगं
लोकोऽब्रवीत् तेन कृतं विधात्रा।
त्रयोऽपि लोका विहितं विधानं
नातिक्रमन्ते वशगा हि तस्य ॥ ४.२४.४२ ॥
この楽しみと苦しみのすべての結びつきは、創造主がなしたものだと世は言う。三つの世界も彼の定めた掟を踏み越えない。彼の支配のもとにあるからである。
4.24.43
प्रीतिं परां प्राप्स्यसि तां तथैव
पुत्रश्च ते प्राप्स्यति यौवराज्यम्।
धात्रा विधानं विहितं तथैव
न शूरपत्न्यः परिदेवयन्ति ॥ ४.२४.४३ ॥
あなたは最高の喜びを得るだろう。あなたの息子も太子の位を得るだろう。創造主が定めたとおりになる。英雄の妻たちは嘆き悲しまないものだ。
4.24.44
आश्वासिता तेन महात्मना तु
प्रभावयुक्तेन परंतपेन।
सा वीरपत्नी ध्वनता मुखेन
सुवेषरूपा विरराम तारा ॥ ४.२४.४४ ॥
その力ある、偉大な魂の敵を苦しめる方に慰められて、英雄の妻ターラーは、衣装も姿も美しく、口から声を上げていたのをやめた。