รามายณะของวาลมีกิ · สรรค 4.24
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.24.1
तामाशु वेगेन दुरासदेन
त्वभिप्लुतां शोकमहार्णवेन।
पश्यंस्तदा वाल्यनुजस्तरस्वी
भ्रातुर्वधेनाप्रतिमेन तेपे ॥ ४.२४.१ ॥
ผู้กล้าหาญน้องชายของพาลี เห็นนางถูกทุกข์อันท่วมท้นดั่งมหาสมุทร ถูกคลื่นความโศกพัดซัดอย่างรวดเร็วจนหาที่ต้านทานไม่ได้ แล้วเขาก็เศร้าโศกเพราะการสังหารพี่ชายที่หาใดเปรียบมิได้
4.24.2
स बाष्पपूर्णेन मुखेन पश्यन्
क्षणेन निर्विण्णमना मनस्वी।
जगाम रामस्य शनैः समीपं
भृत्यैर्वृतः सम्परिदूयमानः ॥ ४.२४.२ ॥
เขาผู้มีใจครุ่นคิดเห็นอยู่เช่นนั้นด้วยใบหน้าเต็มไปด้วยน้ำตา ใจเขาสิ้นหวังในชั่วขณะ จึงค่อย ๆ เดินเข้าไปใกล้พระราม ท่ามกลางข้าทาสบริวารที่ล้วนเศร้าเสียใจ
4.24.3
स तं समासाद्य गृहीतचाप-
मुदात्तमाशीविषतुल्यबाणम्।
यशस्विनं लक्षणलक्षिताङ्ग-
मवस्थितं राघवमित्युवाच ॥ ४.२४.३ ॥
เมื่อเข้าไปถึงพระองค์ พระราฆพผู้ถือธนู มีศรดั่งงูพิษ ผู้มีเกียรติยศ มีอวัยวะประดับด้วยลักษณะมงคล กำลังยืนอยู่ เขาจึงกล่าวดังนี้
4.24.4
यथा प्रतिज्ञातमिदं नरेन्द्र
कृतं त्वया दृष्टफलं च कर्म।
ममाद्य भोगेषु नरेन्द्रसूनो
मनो निवृत्तं हतजीवितेन ॥ ४.२४.४ ॥
ข้าแต่จอมมนุษย์ พระองค์ได้ทรงทำตามที่สัญญาไว้ และผลของการกระทำนั้นก็ปรากฏแล้ว ข้าแต่โอรสของจอมมนุษย์ วันนี้ใจของข้าได้ละวางความสุขทางโลก เพราะชีวิตของข้าเป็นเช่นผู้ที่ถูกทำลายแล้ว
4.24.5
अस्यां महिष्यां तु भृशं रुदत्यां
पुरेऽतिविक्रोशति दुःखतप्ते।
हते नृपे संशयितेऽङ्गदे च
न राम राज्ये रमते मनो मे ॥ ४.२४.५ ॥
ขณะที่มเหสีองค์นี้ร่ำไห้อย่างหนักและคร่ำครวญดังลั่นอยู่ในนคร เสียดแทงด้วยความทุกข์ เมื่อพระราชาสิ้นพระชนม์แล้ว และอังคทยังอยู่ในความไม่แน่นอน ข้าแต่พระราม ใจของข้าไม่ยินดีในราชสมบัติ
4.24.6
क्रोधादमर्षादतिविप्रधर्षाद्
भ्रातुर्वधो मेऽनुमतः पुरस्तात्।
हते त्विदानीं हरियूथपेऽस्मिन्
सुतीक्ष्णमिक्ष्वाकुवर प्रतप्स्ये ॥ ४.२४.६ ॥
เพราะความโกรธ ความอดกลั้นไม่ได้ และความอัปยศอันแสนสาหัส ข้าจึงเคยยอมรับการฆ่าพี่ชายเมื่อก่อน แต่บัดนี้ เมื่อจอมฝูงลิงนี้ถูกสังหาร ข้าแต่ผู้ประเสริฐแห่งวงศ์อิกษวากุ ข้าจะเร่าร้อนด้วยความเศร้าอย่างแรงกล้า
4.24.7
श्रेयोऽद्य मन्ये मम शैलमुख्ये
तस्मिन् हि वासश्चिरमृष्यमूके।
यथा तथा वर्तयतः स्ववृत्त्या
नेमं निहत्य त्रिदिवस्य लाभः ॥ ४.२४.७ ॥
วันนี้ข้าคิดว่าการอยู่บนยอดภูเขาผู้เป็นประมุขนั้นดีกว่า คือภูเขาฤษยมูกะ ที่ข้าอาศัยอยู่มานาน ดำรงชีวิตด้วยการดำเนินของตนเองตามแต่จะเป็นไป แม้จะได้สวรรค์ด้วยการฆ่าพี่ชายนี้ ข้าก็ไม่ปรารถนา
4.24.8
न त्वा जिघांसामि चरेति यन्मा-
मयं महात्मा मतिमानुवाच।
तस्यैव तद् राम वचोऽनुरूप-
मिदं वचः कर्म च मेऽनुरूपम् ॥ ४.२४.८ ॥
ท่านผู้มีใจยิ่งใหญ่และมีปัญญาได้กล่าวแก่ข้าว่า ข้าไม่ประสงค์จะฆ่าเจ้า จงไปเถิด ข้าแต่พระราม คำพูดของท่านนั้นเหมาะสมแล้ว และคำพูดนี้กับการกระทำของข้าก็เหมาะสมเช่นกัน
4.24.9
भ्राता कथं नाम महागुणस्य
भ्रातुर्वधं राम विरोचयेत।
राज्यस्य दुःखस्य च वीर सारं
विचिन्तयन् कामपुरस्कृतोऽपि ॥ ४.२४.९ ॥
ข้าแต่พระราม พี่ชายผู้มีคุณธรรมยิ่งใหญ่ จะเห็นชอบการฆ่าน้องชายได้อย่างไร ข้าแต่วีรบุรุษ แม้ผู้ที่ชั่งใจถึงแก่นแท้ของราชสมบัติและความทุกข์ แต่ถ้าถูกความปรารถนาครอบงำ จะเห็นชอบการฆ่านั้นได้อย่างไร
4.24.10
वधो हि मे मतो नासीत् स्वमाहात्म्यव्यतिक्रमात्।
ममासीद् बुद्धिदौरात्म्यात् प्राणहारी व्यतिक्रमः ॥ ४.२४.१० ॥
ที่จริงข้าไม่เคยเห็นชอบการที่ตนเองจะถูกฆ่า เพราะข้าละเมิดความยิ่งใหญ่ของตนเอง แต่ด้วยความชั่วร้ายแห่งใจ การละเมิดที่พรากชีวิตนี้จึงเกิดขึ้นแก่ข้า
4.24.11
द्रुमशाखावभग्नोऽहं मुहूर्तं परिनिष्टनन्।
सान्त्वयित्वा त्वनेनोक्तो न पुनः कर्तुमर्हसि ॥ ४.२४.११ ॥
ข้าถูกกิ่งไม้ฟาดล้มและครางอยู่ชั่วขณะ เขาปลอบโยนข้าแล้วกล่าวว่า เจ้าไม่ควรทำเช่นนั้นอีก
4.24.12
भ्रातृत्वमार्यभावश्च धर्मश्चानेन रक्षितः।
मया क्रोधश्च कामश्च कपित्वं च प्रदर्शितम् ॥ ४.२४.१२ ॥
ความเป็นพี่น้อง ความประพฤติอันสูงส่ง และธรรมะ เขาได้รักษาไว้ ส่วนข้าได้แสดงความโกรธ ความปรารถนา และลักษณะของลิงออกมา
4.24.13
अचिन्तनीयं परिवर्जनीय-
मनीप्सनीयं स्वनवेक्षणीयम्।
प्राप्तोऽस्मि पाप्मानमिदं वयस्य
भ्रातुर्वधात् त्वाष्ट्रवधादिवेन्द्रः ॥ ४.२४.१३ ॥
สหาย ข้ามีบาปนี้ อันไม่ควรคิด ควรหลีกเลี่ยง ไม่ควรปรารถนา และแม้ตนเองก็ไม่ควรมอง เพราะการฆ่าพี่ชาย เหมือนดั่งพระอินทร์ที่ได้รับบาปจากการฆ่าบุตรของตวัษฏฤ
4.24.14
पाप्मानमिन्द्रस्य मही जलं च
वृक्षाश्च कामं जगृहुः स्त्रियश्च।
को नाम पाप्मानमिमं सहेत
शाखामृगस्य प्रतिपत्तुमिच्छेत् ॥ ४.२४.१४ ॥
แผ่นดิน น้ำ ต้นไม้ และสตรี ต่างรับบาปของพระอินทร์ไปตามใจปรารถนา แต่ใครเล่าจะทนรับบาปนี้ได้ หรือใครจะปรารถนาเอาบาปของลิงมาไว้กับตน
4.24.15
नार्हामि सम्मानमिमं प्रजानां
न यौवराज्यं कुत एव राज्यम्।
अधर्मयुक्तं कुलनाशयुक्त-
मेवंविधं राघव कर्म कृत्वा ॥ ४.२४.१५ ॥
ข้าไม่สมควรได้รับเกียรติยศนี้จากประชาชน ไม่สมควรได้ตำแหน่งยุวราช และยิ่งไม่สมควรได้ราชสมบัติ ข้าแต่พระราฆพ เพราะข้าได้กระทำการเช่นนี้ อันประกอบด้วยอธรรมและนำไปสู่ความพินาศของวงศ์ตระกูล
4.24.16
पापस्य कर्तास्मि विगर्हितस्य
क्षुद्रस्य लोकापकृतस्य लोके।
शोको महान् मामभिवर्ततेऽयं
वृष्टेर्यथा निम्नमिवाम्बुवेगः ॥ ४.२४.१६ ॥
ข้าเป็นผู้ทำบาป ถูกตำหนิ เป็นคนต่ำช้า และเป็นผู้สร้างความเสียหายแก่โลก ความโศกอันยิ่งใหญ่นี้ถาโถมมาครอบงำข้า ดั่งกระแสน้ำฝนที่ไหลหลากลงสู่ที่ต่ำ
4.24.17
सोदर्यघातापरगात्रवालः
संतापहस्ताक्षिशिरोविषाणः।
एनोमयो मामभिहन्ति हस्ती
दृप्तो नदीकूलमिव प्रवृद्धः ॥ ४.२४.१७ ॥
บาปจากการฆ่าพี่น้องพุ่งเข้าใส่ข้า ดั่งช้างที่คลั่งไคล้ซึ่งงวง ดวงตา และศีรษะไหม้ด้วยความเจ็บปวด กำลังพุ่งชนฝั่งแม่น้ำที่บวมขึ้น
4.24.18
अंहो बतेदं नृवराविषह्यं
निवर्तते मे हृदि साधुवृत्तम्।
अग्नौ विवर्णं परितप्यमानं
किट्टं यथा राघव जातरूपम् ॥ ४.२४.१८ ॥
ว้า ความบาปนี้ช่างทนไม่ไหว ข้าแต่ผู้ประเสริฐแห่งมนุษย์ พระราฆพ ความประพฤติอันดีงามได้ถอยไปจากใจของข้า ดั่งสนิมที่ถูกเผาไฟจนทองเสียสี
4.24.19
महाबलानां हरियूथपाना-
मिदं कुलं राघव मन्निमित्तम्।
अस्याङ्गदस्यापि च शोकतापा-
दर्धस्थितप्राणमितीव मन्ये ॥ ४.२४.१९ ॥
ข้าแต่พระราฆพ เพราะข้า วงศ์ตระกูลของจอมฝูงลิงผู้มีกำลังมหาศาลนี้จึงตกอยู่ในอันตราย และข้าคิดว่า แม้ชีวิตของอังคทก็แขวนอยู่เพียงครึ่งเดียว เพราะความโศกและความร้อนรน
4.24.20
सुतः सुलभ्यः सुजनः सुवश्यः
कुतस्तु पुत्रः सदृशोऽङ्गदेन।
न चापि विद्येत स वीर देशो
यस्मिन् भवेत् सोदरसंनिकर्षः ॥ ४.२४.२० ॥
บุตรนั้นหาได้ง่าย ผู้ดีก็หาได้ง่าย และผู้ที่ควบคุมได้ง่ายก็มีอยู่ แต่บุตรที่เหมือนอังคทจะหาได้จากที่ใดเล่า ข้าแต่วีรบุรุษ และในแผ่นดินใดเล่าที่จะพบความใกล้ชิดของพี่น้องร่วมอุทร
4.24.21
अद्याङ्गदो वीरवरो न जीवे-
ज्जीवेत माता परिपालनार्थम्।
विना तु पुत्रं परितापदीना
सा नैव जीवेदिति निश्चितं मे ॥ ४.२४.२१ ॥
วันนี้อังคทะผู้ยอดวีรบุรุษจะไม่มีชีวิตอยู่ มารดาของเขาอาจมีชีวิตอยู่ได้เพียงเพื่อเลี้ยงดูเขา แต่เมื่อขาดบุตรชายไปแล้ว นางซึ่งทุกข์ระทมด้วยความโศกเศร้าจะไม่มีชีวิตอยู่อย่างแน่นอน นี่คือความเชื่อมั่นของข้าพเจ้า
4.24.22
सोऽहं प्रवेक्ष्याम्यतिदीप्तमग्निं
भ्रात्रा च पुत्रेण च सख्यमिच्छन्।
इमे विचेष्यन्ति हरिप्रवीराः
सीतां निदेशे परिवर्तमानाः ॥ ४.२४.२२ ॥
เพราะฉะนั้น ข้าพเจ้าจะเข้าไปในกองไฟที่ลุกโชน ด้วยปรารถนาจะมีไมตรีกับน้องชายและบุตรชาย ฝูงวีรพลลิงผู้เลิศเหล่านี้ซึ่งปฏิบัติตามบัญชาของข้าพเจ้า จะค้นหาสีดา
4.24.23
कृत्स्नं तु ते सेत्स्यति कार्यमेत-
न्मय्यप्यतीते मनुजेन्द्रपुत्र।
कुलस्य हन्तारमजीवनार्हं
रामानुजानीहि कृतागसं माम् ॥ ४.२४.२३ ॥
แม้ข้าพเจ้าจะล่วงลับไปแล้ว กิจทั้งหมดนี้ของท่านก็จะสำเร็จ โอ บุตรแห่งพระราชาของมนุษย์ ขอพระรามโปรดอนุญาตให้ข้าพเจ้า ผู้มีความผิด ผู้ฆ่าเครือญาติ และไม่คู่ควรแก่การมีชีวิต ไปเถิด
4.24.24
इत्येवमार्तस्य रघुप्रवीरः
श्रुत्वा वचो वालिजघन्यजस्य।
संजातबाष्पः परवीरहन्ता
रामो मुहूर्तं विमना बभूव ॥ ४.२४.२४ ॥
เมื่อพระรามผู้เป็นวีรบุรุษของราชวงศ์รฆุ ผู้สังหารนักรบฝ่ายศัตรู ได้ฟังถ้อยคำของน้องชายคนเล็กของวาลีผู้โศกเศร้าเช่นนั้น พระองค์ก็น้ำตาคลอ และทรงเศร้าหมองอยู่ครู่หนึ่ง
4.24.25
तस्मिन् क्षणेऽभीक्ष्णमवेक्षमाणः
क्षितिक्षमावान् भुवनस्य गोप्ता।
रामो रुदन्तीं व्यसने निमग्नां
समुत्सुकः सोऽथ ददर्श ताराम् ॥ ४.२४.२५ ॥
ในขณะนั้น พระรามผู้อดทนดั่งแผ่นดิน ผู้ปกป้องโลก ทรงมองดูอยู่เนืองๆ แล้วทอดพระเนตรนางตาราด้วยความห่วงใย นางกำลังร้องไห้และจมอยู่ในความทุกข์
4.24.26
तां चारुनेत्रां कपिसिंहनाथां
पतिं समाश्लिष्य तदा शयानाम्।
उत्थापयामासुरदीनसत्त्वां
मन्त्रिप्रधानाः कपिराजपत्नीम् ॥ ४.२४.२६ ॥
ฝ่ายอำมาตย์ผู้ใหญ่ได้พยุงชายานางของพญาวานร นางมีดวงตางาม เป็นมเหสีของราชาแห่งฝูงวานรดั่งราชสีห์ ขณะที่นางนอนกอดสามีอยู่ แต่จิตใจของนางยังไม่ย่อท้อ
4.24.27
सा विस्फुरन्ती परिरभ्यमाणा
भर्तुः समीपादपनीयमाना।
ददर्श रामं शरचापपाणिं
स्वतेजसा सूर्यमिव ज्वलन्तम् ॥ ४.२४.२७ ॥
นางดิ้นรนขณะถูกพาให้ห่างจากสามี ในขณะที่คนอื่นกอดนางไว้ นางเห็นพระรามถือคันธนูและลูกศรในมือ ทรงรุ่งโรจน์ด้วยรัศมีของพระองค์เอง ดั่งดวงอาทิตย์
4.24.28
सुसंवृतं पार्थिवलक्षणैश्च
तं चारुनेत्रं मृगशावनेत्रा।
अदृष्टपूर्वं पुरुषप्रधान-
मयं स काकुत्स्थ इति प्रजज्ञे ॥ ४.२४.२८ ॥
ผู้มีดวงตางามดุจลูกกวางนั้นได้ทรงประดับด้วยเครื่องหมายแห่งกษัตริย์ เป็นผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่มนุษย์ที่นางไม่เคยเห็นมาก่อน นางจึงรู้ว่า นี่คือกากุตสถ์
4.24.29
तस्येन्द्रकल्पस्य दुरासदस्य
महानुभावस्य समीपमार्या।
आर्तातितूर्णं व्यसनं प्रपन्ना
जगाम तारा परिविह्वलन्ती ॥ ४.२४.२९ ॥
นางตาราผู้สูงศักดิ์ มีความทุกข์ร้อนใจ รีบเข้าไปหาพระองค์ผู้ประดุจพระอินทร์ ยากที่จะเข้าถึง มีอานุภาพยิ่งใหญ่ นางเต็มไปด้วยความงุนงงสับสน
4.24.30
तं सा समासाद्य विशुद्धसत्त्वं
शोकेन सम्भ्रान्तशरीरभावा।
मनस्विनी वाक्यमुवाच तारा
रामं रणोत्कर्षणलब्धलक्ष्यम् ॥ ४.२४.३० ॥
นางตาราผู้มีใจมั่นคง มีจิตใจบริสุทธิ์ เมื่อไปถึงพระองค์ ร่างกายและจิตใจของนางสั่นไหวด้วยความโศก นางจึงกล่าวถ้อยคำนี้กับพระราม ผู้บรรลุเป้าหมายด้วยความเป็นเลิศในการรบ
4.24.31
त्वमप्रमेयश्च दुरासदश्च
जितेन्द्रियश्चोत्तमधर्मकश्च।
अक्षीणकीर्तिश्च विचक्षणश्च
क्षितिक्षमावान् क्षतजोपमाक्षः ॥ ४.२४.३१ ॥
ท่านไม่อาจวัดได้ ยากที่จะเข้าถึง ควบคุมอินทรีย์ได้ และประเสริฐด้วยธรรมอันสูงสุด มีเกียรติยศที่ไม่เสื่อมคลาย ฉลาดรอบคอบ อดทนดั่งแผ่นดิน มีดวงตาแดงดั่งโลหิต
4.24.32
त्वमात्तबाणासनबाणपाणि-
र्महाबलः संहननोपपन्नः।
मनुष्यदेहाभ्युदयं विहाय
दिव्येन देहाभ्युदयेन युक्तः ॥ ४.२४.३२ ॥
ท่านถือคันธนูและลูกศรในมือ มีกำลังมหาศาล มีร่างกายแข็งแรงบริบูรณ์ ท่านได้ละทิ้งความรุ่งเรืองของร่างมนุษย์ไปแล้ว และเข้าถึงความรุ่งโรจน์ของร่างทิพย์
4.24.33
येनैव बाणेन हतः प्रियो मे
तेनैव बाणेन हि मां जहीहि।
हता गमिष्यामि समीपमस्य
न मां विना वीर रमेत वाली ॥ ४.२४.३३ ॥
ด้วยลูกศรดอกเดียวกับที่ทำให้ที่รักของข้าพเจ้าต้องล้มลง ขอท่านจงสังหารข้าพเจ้าด้วยลูกศรนั้นเถิด เมื่อข้าพเจ้าตายแล้ว ข้าพเจ้าจะไปอยู่เคียงข้างเขา โอ วีรบุรุษ วาลีจะไม่มีความสุขหากไม่มีข้าพเจ้า
4.24.34
स्वर्गेऽपि पद्मामलपत्रनेत्र
समेत्य सम्प्रेक्ष्य च मामपश्यन्।
न ह्येष उच्चावचताम्रचूडा
विचित्रवेषाप्सरसोऽभजिष्यत् ॥ ४.२४.३४ ॥
แม้ในสวรรค์ ผู้มีดวงตาดั่งกลีบบัวนี้เมื่อได้พบข้าพเจ้าและมองเห็นข้าพเจ้า แต่เมื่อไม่เห็นข้าพเจ้า เขาก็คงไม่ไปหาเหล่านางอัปสรผู้แต่งกายงดงามหลากหลายเป็นแน่
4.24.35
स्वर्गेऽपि शोकं च विवर्णतां च
मया विना प्राप्स्यति वीर वाली।
रम्ये नगेन्द्रस्य तटावकाशे
विदेहकन्यारहितो यथा त्वम् ॥ ४.२४.३५ ॥
โอ วีรบุรุษ แม้ในสวรรค์ วาลีจะได้รับความโศกเศร้าและความซีดเซียว เมื่อไม่มีข้าพเจ้า เหมือนท่านที่อยู่บนไหล่เขาอันงดงาม ปราศจากธิดาแห่งแคว้นวิเทหะ
4.24.36
त्वं वेत्थ तावद् वनिताविहीनः
प्राप्नोति दुःखं पुरुषः कुमारः।
तत् त्वं प्रजानञ्जहि मां न वाली
दुःखं ममादर्शनजं भजेत ॥ ४.२४.३६ ॥
ท่านรู้ดีว่า บุรุษหนุ่มที่ปราศจากภรรยาย่อมได้รับความทุกข์ ดังนั้น เมื่อท่านรู้ดีเช่นนี้ ขออย่าได้ละทิ้งข้าพเจ้าเลย มิใช่วาลีที่จะได้รับความทุกข์ แต่ความทุกข์ที่เกิดจากการพรากจากข้าพเจ้าต่างหากจะมาถึงท่าน
4.24.37
यच्चापि मन्येत भवान् महात्मा
स्त्रीघातदोषस्तु भवेन्न मह्यम्।
आत्मेयमस्येति हि मां जहि त्वं
न स्त्रीवधः स्यान्मनुजेन्द्रपुत्र ॥ ४.२४.३७ ॥
และหากท่านผู้ยิ่งใหญ่คิดว่า โทษของการฆ่าสตรีจะไม่ตกแก่ข้าพเจ้า ก็ขอให้รู้ไว้ว่านางนี้เป็นตัวตนของเขาเอง ดังนั้นขอท่านจงสังหารข้าพเจ้าเถิด โอ บุตรแห่งพระราชาของมนุษย์ นี่จะไม่เป็นการฆ่าสตรี
4.24.38
शास्त्रप्रयोगाद् विविधाश्च वेदा-
दनन्यरूपाः पुरुषस्य दाराः।
दारप्रदानाद्धि न दानमन्यत्
प्रदृश्यते ज्ञानवतां हि लोके ॥ ४.२४.३८ ॥
ตามหลักคัมภีร์และพระเวทต่างๆ ภรรยาของบุรุษแม้มีมากก็มีรูปเดียวกัน ไม่ใช่ผู้อื่น ในโลกนี้ ผู้มีปัญญาย่อมเห็นว่าไม่มีทานใดยิ่งไปกว่าการให้ภรรยา
4.24.39
त्वं चापि मां तस्य मम प्रियस्य
प्रदास्यसे धर्ममवेक्ष्य वीर।
अनेन दानेन न लप्स्यसे त्व-
मधर्मयोगं मम वीर घातात् ॥ ४.२४.३९ ॥
โอ วีรบุรุษ ท่านเองก็จะพิจารณาธรรม แล้วจะมอบข้าพเจ้าแก่ผู้เป็นที่รักของข้าพเจ้านั้น ด้วยทานนี้ โอ วีรบุรุษ ท่านจะไม่ได้รับการผูกพันกับอธรรม อันเกิดจากการฆ่าข้าพเจ้า
4.24.40
आर्तामनाथामपनीयमाना-
मेवंगतां नार्हसि मामहन्तुम्।
अहं हि मातङ्गविलासगामिना
प्लवंगमानामृषभेण धीमता।
विना वरार्होत्तमहेममालिना
चिरं न शक्ष्यामि नरेन्द्र जीवितुम् ॥ ४.२४.४० ॥
ข้าพเจ้าวอนขอท่าน อย่าได้สังหารข้าพเจ้าซึ่งเป็นทุกข์ ไร้ที่พึ่ง ทั้งยังถูกพาไปในสภาพเช่นนี้เลย โอ ราชาแห่งมนุษย์ ข้าพเจ้าจะมีชีวิตอยู่ได้ไม่นานหากปราศจากวีรบุรุษวานรผู้ฉลาดนั้น ผู้มีท่วงท่าดั่งช้าง สวมพวงมาลัยทองคำอันประเสริฐ
4.24.41
इत्येवमुक्तस्तु विभुर्महात्मा
तारां समाश्वास्य हितं बभाषे।
मा वीरभार्ये विमतिं कुरुष्व
लोको हि सर्वो विहितो विधात्रा ॥ ४.२४.४१ ॥
เมื่อถูกกล่าวเช่นนี้แล้ว พระผู้ทรงอำนาจและมีจิตใจยิ่งใหญ่นั้นได้ปลอบโยนนางตารา และตรัสถ้อยคำอันเป็นประโยชน์ว่า อย่าได้ท้อใจเลย ภรรยาของวีรบุรุษ เพราะโลกทั้งสิ้นนี้พระผู้สร้างได้กำหนดไว้แล้ว
4.24.42
तं चैव सर्वं सुखदुःखयोगं
लोकोऽब्रवीत् तेन कृतं विधात्रा।
त्रयोऽपि लोका विहितं विधानं
नातिक्रमन्ते वशगा हि तस्य ॥ ४.२४.४२ ॥
ทั้งหมดนี้ คือการผสมผสานของความสุขและความทุกข์ ผู้คนกล่าวกันว่าพระผู้สร้างเป็นผู้ทำให้เป็นเช่นนั้น โลกทั้งสามไม่อาจล่วงละเมิดข้อกำหนดที่พระองค์ทรงจัดไว้ เพราะทั้งหมดอยู่ใต้อำนาจของพระองค์
4.24.43
प्रीतिं परां प्राप्स्यसि तां तथैव
पुत्रश्च ते प्राप्स्यति यौवराज्यम्।
धात्रा विधानं विहितं तथैव
न शूरपत्न्यः परिदेवयन्ति ॥ ४.२४.४३ ॥
เจ้าจะได้รับความปีติยินดีอย่างยิ่ง และโอรสของเจ้าจะได้รับตำแหน่งยุพราช เป็นไปตามที่พระผู้สร้างได้กำหนดไว้ฉันใด ก็จะเป็นฉันนั้น ภรรยาของวีรบุรุษย่อมไม่คร่ำครวญ
4.24.44
आश्वासिता तेन महात्मना तु
प्रभावयुक्तेन परंतपेन।
सा वीरपत्नी ध्वनता मुखेन
सुवेषरूपा विरराम तारा ॥ ४.२४.४४ ॥
เมื่อได้รับการปลอบโยนจากท่านผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่ ผู้มีอานุภาพและทำให้ศัตรูหวาดหวั่น นางตารา ภรรยาของวีรบุรุษ ผู้งดงามทั้งอาภรณ์และรูปร่าง ก็หยุดเสียงคร่ำครวญจากปากของนาง