ヴァールミーキのラーマーヤナ · サルガ 4.28
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.28.1
स तदा वालिनं हत्वा सुग्रीवमभिषिच्य च।
वसन् माल्यवतः पृष्ठे रामो लक्ष्मणमब्रवीत् ॥ ४.२८.१ ॥
そのときラーマは、ヴァーリンを殺し、スグリーヴァに灌頂を施した後、マーリヤヴァト山の斜面に住みながら、ラクシュマナに語った。
4.28.2
अयं स कालः सम्प्राप्तः समयोऽद्य जलागमः।
सम्पश्य त्वं नभो मेघैः संवृतं गिरिसंनिभैः ॥ ४.२८.२ ॥
その季節がやって来た。今日は雨季の到来だ。山のような雲に覆われた空を見よ。
4.28.3
नवमासधृतं गर्भं भास्करस्य गभस्तिभिः।
पीत्वा रसं समुद्राणां द्यौः प्रसूते रसायनम् ॥ ४.२८.३ ॥
太陽の光線によって九か月の胎を宿し、海の精髄を飲み干して、空は命の甘露を産み出す。
4.28.4
शक्यमम्बरमारुह्य मेघसोपानपंक्तिभिः।
कुटजार्जुनमालाभिरलंकर्तुं दिवाकरः ॥ ४.२८.४ ॥
雲の階段の列をたどって空に登り、クタジャとアルジュナの花の首飾りで空を飾ることが太陽にはできる。
4.28.5
संध्यारागोत्थितैस्ताम्रैरन्तेष्वपि च पाण्डुभिः।
स्निग्धैरभ्रपटच्छेदैर्बद्धव्रणमिवाम्बरम् ॥ ४.२८.५ ॥
夕焼けの輝きから生じた銅色に、縁は淡く、雲の布にできた滑らかな裂け目があり、空はまるで包帯を巻いた傷のようだ。
4.28.6
मन्दमारुतिनिःश्वासं संध्याचन्दनरञ्जितम्।
आपाण्डुजलदं भाति कामातुरमिवाम्बरम् ॥ ४.२८.६ ॥
そよ風をため息とし、夕暮れの白檀に染まり、淡く色づいた雲を抱いて、空は恋に悩む者のように輝く。
4.28.7
एषा घर्मपरिक्लिष्टा नववारिपरिप्लुता।
सीतेव शोकसंतप्ता मही बाष्पं विमुञ्चति ॥ ४.२८.७ ॥
暑さに疲れ、新しい雨に濡れたこの大地は、悲しみに苦しむシーターのように涙を流している。
4.28.8
मेघोदरविनिर्मुक्ताः कर्पूरदलशीतलाः।
शक्यमञ्जलिभिः पातुं वाताः केतकगन्धिनः ॥ ४.२८.८ ॥
雲の腹から放たれた風は、樟脳の葉のように涼しく、ケータキーの花の香りに満ち、両手ですくって飲めるほど冷たい。
4.28.9
एष फुल्लार्जुनः शैलः केतकैरभिवासितः।
सुग्रीव इव शान्तारिर्धाराभिरभिषिच्यते ॥ ४.२८.९ ॥
アルジュナの木が花開き、ケータキーの花に香る この山は、敵が鎮められたスグリーヴァのように、流れによって灌頂されている。
4.28.10
मेघकृष्णाजिनधरा धारायज्ञोपवीतिनः।
मारुतापूरितगुहाः प्राधीता इव पर्वताः ॥ ४.२८.१० ॥
雲の黒い鹿皮をまとい、滝の聖紐をかけ、風に満ちた洞窟を持つ山々は、ヴェーダの誦読を終えた聖者のようだ。
4.28.11
कशाभिरिव हैमीभिर्विद्युद्भिरभिताडितम्।
अन्तःस्तनितनिर्घोषं सवेदनमिवाम्बरम् ॥ ४.२८.११ ॥
金色の稲妻の鞭で四方から打たれたかのように、内に雷鳴を響かせ、苦痛に耐える空。
4.28.12
नीलमेघाश्रिता विद्युत् स्फुरन्ती प्रतिभाति मे।
स्फुरन्ती रावणस्याङ्के वैदेहीव तपस्विनी ॥ ४.२८.१२ ॥
濃紺の雲に寄り添い輝く稲妻は、私には、ラーヴァナの膝の上で輝く苦行者ヴァidehīのように見える。
4.28.13
इमास्ता मन्मथवतां हिताः प्रतिहता दिशः।
अनुलिप्ता इव घनैर्नष्टग्रहनिशाकराः ॥ ४.२८.१३ ॥
愛欲に悩む者にとって好ましいこの方角は塞がれ、濃い雲に塗られたかのように、惑星と月は見えなくなっている。
4.28.14
क्वचिद् बाष्पाभिसंरुद्धान् वर्षागमसमुत्सुकान्।
कुटजान् पश्य सौमित्रे पुष्पितान् गिरिसानुषु।
मम शोकाभिभूतस्य कामसंदीपनान् स्थितान् ॥ ४.२८.१४ ॥
見よ、サウミトリよ。雨季の到来を待ちわびて、水気に覆われ、山の斜面に咲くクータジャの木々を。悲しみに打ちのめされた私には、それらは欲情をかき立てるものとして立っている。
4.28.15
रजः प्रशान्तं सहिमोऽद्य वायु-
र्निदाघदोषप्रसराः प्रशान्ताः।
स्थिता हि यात्रा वसुधाधिपानां
प्रवासिनो यान्ति नराः स्वदेशान् ॥ ४.२८.१५ ॥
塵は収まり、今や風は涼しく、夏の害悪の広がりも止んだ。王たちの遠征は止まり、旅人たちは自分の国へ帰っていく。
4.28.16
सम्प्रस्थिता मानसवासलुब्धाः
प्रियान्विताः सम्प्रति चक्रवाकाः।
अभीक्ष्णवर्षोदकविक्षतेषु
यानानि मार्गेषु न सम्पतन्ति ॥ ४.२८.१६ ॥
今、マーナサ湖に住むことを願う赤いガチョウたちは伴侶とともに飛び立った。絶え間ない雨水に傷つけられた道では、乗り物はもう進めない。
4.28.17
क्वचित् प्रकाशं क्वचिदप्रकाशं
नभः प्रकीर्णाम्बुधरं विभाति।
क्वचित् क्वचित् पर्वतसंनिरुद्धं
रूपं यथा शान्तमहार्णवस्य ॥ ४.२८.१७ ॥
空はあちらは明るく、こちらは暗く、散らばった雲に飾られて輝く。ところどころ山々に遮られ、静かな大海の姿のように見える。
4.28.18
व्यामिश्रितं सर्जकदम्बपुष्पै-
र्नवं जलं पर्वतधातुताम्रम्।
मयूरकेकाभिरनुप्रयातं
शैलापगाः शीघ्रतरं वहन्ति ॥ ४.२८.१८ ॥
沙羅樹と蒲桃の花が混じり、山の鉱土で赤く染まった新しい水を、孔雀の鳴き声を伴って山の流れが速やかに運んでいる。
4.28.19
रसाकुलं षट्पदसंनिकाशं
प्रभुज्यते जम्बुफलं प्रकामम्।
अनेकवर्णं पवनावधूतं
भूमौ पतत्याम्रफलं विपक्वम् ॥ ४.२८.१९ ॥
汁に満ちた、蜜蜂のように黒いジャンブの実が存分に食べられ、様々な色をした、風に揺さぶられた熟したマンゴーが地に落ちる。
4.28.20
विद्युत्पताकाः सबलाकमालाः
शैलेन्द्रकूटाकृतिसंनिकाशाः।
गर्जन्ति मेघाः समुदीर्णनादा
मत्ता गजेन्द्रा इव संयुगस्थाः ॥ ४.२८.२० ॥
稲妻を旗とし、鶴の列を飾りとした雲は、山の王の峰のような姿で大きく轟き、戦場に立つ猛り狂った象王のようだ。
4.28.21
वर्षोदकाप्यायितशाद्वलानि
प्रवृत्तनृत्तोत्सवबर्हिणानि।
वनानि निर्वृष्टबलाहकानि
पश्यापराह्णेष्वधिकं विभान्ति ॥ ४.२८.२१ ॥
雨水に育まれた草原があり、孔雀が祭りのように舞い、雲が雨を降らせ終えた森を見よ。午後にはそれらはいっそう輝いている。
4.28.22
समुद्वहन्तः सलिलातिभारं
बलाकिनो वारिधरा नदन्तः।
महत्सु शृङ्गेषु महीधराणां
विश्रम्य विश्रम्य पुनः प्रयान्ति ॥ ४.२८.२२ ॥
水の重い荷を担い、鶴を伴い、轟く雲は、山々の高い峰々で幾度も休んでは、また進んで行く。
4.28.23
मेघाभिकामा परिसम्पतन्ती
सम्मोदिता भाति बलाकपंक्तिः।
वातावधूता वरपौण्डरीकी
लम्बेव माला रुचिराम्बरस्य ॥ ४.२८.२३ ॥
雲を慕い、喜んであたりを飛び交う鶴の列は、風に揺らされた見事な白蓮からなる、空の美しい垂れ下がる花飾りのように輝いている。
4.28.24
बालेन्द्रगोपान्तरचित्रितेन
विभाति भूमिर्नवशाद्वलेन।
गात्रानुपृक्तेन शुकप्रभेण
नारीव लाक्षोक्षितकम्बलेन ॥ ४.२८.२४ ॥
若い因陀羅虫で彩られ、若い緑の草に覆われた大地は、鸚鵡のような緑色で体にまとわりつき、ラックの染料を散らした毛布にくるまれた女性のように輝いている。
4.28.25
निद्रा शनैः केशवमभ्युपैति
द्रुतं नदी सागरमभ्युपैति।
हृष्टा बलाका घनमभ्युपैति
कान्ता सकामा प्रियमभ्युपैति ॥ ४.२८.२५ ॥
眠りはゆっくりとケーシャヴァに近づく。川は速やかに海へと向かう。喜ぶ鶴は雲に近づく。欲望に満ちた愛しい女は愛する人のもとへ行く。
4.28.26
जाता वनान्ताः शिखिसुप्रनृत्ता
जाताः कदम्बाः सकदम्बशाखाः।
जाता वृषा गोषु समानकामा
जाता मही सस्यवनाभिरामा ॥ ४.२८.२६ ॥
森の端では孔雀が美しく舞い踊る。枝にカダンバの花をつけたカダンバの木が生え出た。牛の群れの中では雄牛たちが等しく欲情している。大地は作物と林で美しく彩られた。
4.28.27
वहन्ति वर्षन्ति नदन्ति भान्ति
ध्यायन्ति नृत्यन्ति समाश्वसन्ति।
नद्यो घना मत्तगजा वनान्ताः
प्रियाविहीनाः शिखिनः प्लवंगमाः ॥ ४.२८.२७ ॥
川は流れ、雲は雨を降らせ、轟き、輝く。狂った象は瞑想し、踊り、慰めを得る。森の端では孔雀と猿が愛する者を失っている。
4.28.28
प्रहर्षिताः केतकिपुष्पगन्ध-
माघ्राय मत्ता वननिर्झरेषु।
प्रपातशब्दाकुलिता गजेन्द्राः
सार्धं मयूरैः समदा नदन्ति ॥ ४.२८.२८ ॥
ケータキ花の香りに歓喜し酔いしれ、森の滝の轟音に動揺した象の王たちは、孔雀とともに吠え立てる。
4.28.29
धारानिपातैरभिहन्यमानाः
कदम्बशाखासु विलम्बमानाः।
क्षणार्जितं पुष्परसावगाढं
शनैर्मदं षट्चरणास्त्यजन्ति ॥ ४.२८.२९ ॥
降り注ぐ雨の流れに打たれ、カダンバの枝にぶら下がり、一瞬で得た花の蜜に深く浸った蜜蜂は、ゆっくりと酔いを手放す。
4.28.30
अङ्गारचूर्णोत्करसंनिकाशैः
फलैः सुपर्याप्तरसैः समृद्धैः।
जम्बूद्रुमाणां प्रविभान्ति शाखा
निपीयमाना इव षट्पदौघैः ॥ ४.२८.३० ॥
炭の粉の山のように、汁気たっぷりの熟した実に満ちたジャンブの木の枝々は、蜜蜂の群れに吸われているかのように輝く。
4.28.31
तडित्पताकाभिरलंकृताना-
मुदीर्णगम्भीरमहारवाणाम्।
विभान्ति रूपाणि बलाहकानां
रणोत्सुकानामिव वारणानाम् ॥ ४.२८.३१ ॥
稲妻の旗で飾られ、深く大きな轟音を響かせる雲の姿は、戦いに逸る象のように輝く。
4.28.32
मार्गानुगः शैलवनानुसारी
सम्प्रस्थितो मेघरवं निशम्य।
युद्धाभिकामः प्रतिनादशङ्की
मत्तो गजेन्द्रः प्रतिसंनिवृत्तः ॥ ४.२८.३२ ॥
道に従い山の森をさまよう、酔った象の王は、雲の雷鳴を聞いて出発したものの、戦いを望みながら木霊に敵がいるのではと疑い、引き返す。
4.28.33
क्वचित् प्रगीता इव षट्पदौघैः
क्वचित् प्रनृत्ता इव नीलकण्ठैः।
क्वचित् प्रमत्ता इव वारणेन्द्रै-
र्विभान्त्यनेकाश्रयिणो वनान्ताः ॥ ४.२८.३३ ॥
ある時は蜜蜂の群れに歌われたかのように、ある時は孔雀に舞われたかのように、ある時は発情した象の王に満たされたかのように、多くの生き物を宿す森の縁が輝いている。
4.28.34
कदम्बसर्जार्जुनकन्दलाढ्या
वनान्तभूमिर्मधुवारिपूर्णा।
मयूरमत्ताभिरुतप्रनृत्तै-
रापानभूमिप्रतिमा विभाति ॥ ४.२८.३४ ॥
カダンバ、サルジャ、アルジュナの樹と若芽に富み、蜜水に満ちた林の大地は、酔った孔雀が舞い上がって踊るさまで酒場のように輝いている。
4.28.35
मुक्तासमाभं सलिलं पतद् वै
सुनिर्मलं पत्रपुटेषु लग्नम्।
हृष्टा विवर्णच्छदना विहंगाः
सुरेन्द्रदत्तं तृषिताः पिबन्ति ॥ ४.२८.३५ ॥
真珠のように澄んだ水が落ちて葉の杯にとどまり、渇いた喜ぶ鳥たちが、羽色のくすんだまま、インドラが施したその水を飲んでいる。
4.28.36
षट्पादतन्त्रीमधुराभिधानं
प्लवंगमोदीरितकण्ठतालम्।
आविष्कृतं मेघमृदङ्गनादै-
र्वनेषु संगीतमिव प्रवृत्तम् ॥ ४.२८.३६ ॥
蜜蜂の弦のように甘美な名を持ち、猿たちの喉と拍子で発せられ、雲の太鼓の響きに現れた音楽が、森でまさに始まったかのようである。
4.28.37
क्वचित् प्रनृत्तैः क्वचिदुन्नदद्भिः
क्वचिच्च वृक्षाग्रनिषण्णकायैः।
व्यालम्बबर्हाभरणैर्मयूरै-
र्वनेषु संगीतमिव प्रवृत्तम् ॥ ४.२८.३७ ॥
ある時は舞い、ある時は鳴き、ある時は木々の梢にとまり、長い尾羽を飾りとする孔雀によって、森でまさに音楽が始まったかのようである。
4.28.38
स्वनैर्घनानां प्लवगाः प्रबुद्धा
विहाय निद्रां चिरसंनिरुद्धाम्।
अनेकरूपाकृतिवर्णनादा
नवाम्बुधाराभिहता नदन्ति ॥ ४.२८.३८ ॥
雲の轟きに目覚めた猿たちは、長く抑えられていた眠りを捨て、さまざまな姿、形、色、声をもち、新しい雨の激流に打たれて吠え立てる。
4.28.39
नद्यः समुद्वाहितचक्रवाका-
स्तटानि शीर्णान्यपवाहयित्वा।
दृप्ता नवप्रावृतपूर्णभोगा-
दृतं स्वभर्तारमुपोपयान्ति ॥ ४.२८.३९ ॥
河はチャクラヴァーカの鳥を流し、崩れた岸を押し流し、新しい雨季の豊かさに膨れ上がって、季節のままに主である海へと向かう。
4.28.40
नीलेषु नीला नववारिपूर्णा
मेघेषु मेघाः प्रतिभान्ति सक्ताः।
दवाग्निदग्धेषु दवाग्निदग्धाः
शैलेषु शैला इव बद्धमूलाः ॥ ४.२८.४० ॥
新しい水に満ちた黒い雲が黒い雲の中に現れ、雲に寄り添っている。山火事に焼かれたものは、山火事に焼かれた山々の中に、根を深く張った山のように現れる。
4.28.41
प्रमत्तसंनादितबर्हिणानि
सशक्रगोपाकुलशाद्वलानि।
चरन्ति नीपार्जुनवासितानि
गजाः सुरम्याणि वनान्तराणि ॥ ४.२८.४१ ॥
孔雀が夢中になって鳴き叫び、インドラゴーパ虫の満ちた草原があり、ニーパ樹とアルジュナ樹の香りに満ちた美しい森の一帯を、象が歩き回る。
4.28.42
नवाम्बुधाराहतकेसराणि
द्रुतं परित्यज्य सरोरुहाणि।
कदम्बपुष्पाणि सकेसराणि
नवानि हृष्टा भ्रमराः पिबन्ति ॥ ४.२८.४२ ॥
新しい雨の激流に花芯を打たれた蓮を急いで捨て、喜んだ蜜蜂は、花芯ごと新しいカダンバの花の蜜を吸う。
4.28.43
मत्ता गजेन्द्रा मुदिता गवेन्द्रा
वनेषु विक्रान्ततरा मृगेन्द्राः।
रम्या नगेन्द्राः निभृता नरेन्द्राः
प्रक्रीडितो वारिधरैः सुरेन्द्रः ॥ ४.२८.४३ ॥
酔い、喜ぶ象の王たち、喜ぶ牛の王たち、森でいっそう勇猛な獅子の王たち、麗しい山々、静かな王たち――神々の主インドラは雲と戯れる。
4.28.44
मेघाः समुद्भूतसमुद्रनादा
महाजलौघैर्गगनावलम्बाः।
नदीस्तटाकानि सरांसि वापी-
र्महीं च कृत्स्नामपवाहयन्ति ॥ ४.२८.४४ ॥
海のように轟く雲が空に垂れ込め、大いなる水の奔流で川、池、湖、井戸、そして大地全体を押し流している。
4.28.45
वर्षप्रवेगा विपुलाः पतन्ति
प्रवान्ति वाताः समुदीर्णवेगाः।
प्रणष्टकूलाः प्रवहन्ति शीघ्रं
नद्यो जलं विप्रतिपन्नमार्गाः ॥ ४.२८.४५ ॥
雨の猛烈な勢いで大量の水が降り注ぎ、荒れ狂う勢いで風が吹く。岸を失い道を見失った川々は、水を運んで速やかに流れ去る。
4.28.46
नरैर्नरेन्द्रा इव पर्वतेन्द्राः
सुरेन्द्रदत्तैः पवनोपनीतैः।
घनाम्बुकुम्भैरभिषिच्यमाना
रूपं श्रियं स्वामिव दर्शयन्ति ॥ ४.२८.४६ ॥
人によって油を注がれた王のように、神々の主が与え風が運んできた雲の水瓶に浴せられる山々の王は、自らの姿と輝きを示しているかのようだ。
4.28.47
घनोपगूढं गगनं न तारा
न भास्करो दर्शनमभ्युपैति।
नवैर्जलौघैर्धरणी वितृप्ता
तमोविलिप्ता न दिशः प्रकाशाः ॥ ४.२८.४७ ॥
空は濃い雲に覆われ、星も太陽も姿を見せない。新たな水の奔流に大地は満ち足り、闇に塗られた四方はもはや明るくない。
4.28.48
महान्ति कूटानि महीधराणां
धाराविधौतान्यधिकं विभान्ति।
महाप्रमाणैर्विपुलैः प्रपातै-
र्मुक्ताकलापैरिव लम्बमानैः ॥ ४.२८.४८ ॥
山々の大きな峰は流れに洗われて、いっそう輝いている。その広大な滝は、垂れ下がる真珠の首飾りのように見える。
4.28.49
शैलोपलप्रस्खलमानवेगाः
शैलोत्तमानां विपुलाः प्रपाताः।
गुहासु संनादितबर्हिणासु
हारा विकीर्यन्त इवावभान्ति ॥ ४.२८.४९ ॥
高山の広大な滝は、岩や石の上を勢いよく滑り落ち、孔雀の鳴く洞窟で、散らばった首飾りのように見える。
4.28.50
शीघ्रप्रवेगा विपुलाः प्रपाता
निर्धौतशृङ्गोपतला गिरीणाम्।
मुक्ताकलापप्रतिमाः पतन्तो
महागुहोत्सङ्गतलैर्ध्रियन्ते ॥ ४.२८.५० ॥
山々の広大な滝は速く流れ、峰の麓は洗われている。真珠の首飾りのように落ちる滝は、大きな洞窟の底に支えられているかのように見える。
4.28.51
सुरतामर्दविच्छिन्नाः स्वर्गस्त्रीहारमौक्तिकाः।
पतन्ति चातुला दिक्षु तोयधाराः समन्ततः ॥ ४.२८.५१ ॥
天界の女性たちの首飾りが愛の戯れで砕けて散った真珠のように、比類ない水の流れが四方八方に降り注いでいる。
4.28.52
विलीयमानैर्विहगैर्निमीलद्भिश्च पङ्कजैः।
विकसन्त्या च मालत्या गतोऽस्तं ज्ञायते रविः ॥ ४.२८.५२ ॥
鳥たちが静まり、蓮が閉じ、ジャスミンが開くことから、太陽が沈んだことが知られる。
4.28.53
वृत्ता यात्रा नरेन्द्राणां सेना पथ्येव वर्तते।
वैराणि चैव मार्गाश्च सलिलेन समीकृताः ॥ ४.२८.५३ ॥
王たちの遠征は止み、軍勢はまるで道の上にとどまっているかのようだ。敵意も道も、水によって等しくならされた。
4.28.54
मासि प्रौष्ठपदे ब्रह्म ब्राह्मणानां विवक्षताम्।
अयमध्यायसमयः सामगानामुपस्थितः ॥ ४.२८.५४ ॥
プラウシュタパダの月、ヴェーダを誦じたいバラモンたちとサーマ歌手たちにとって、学習の時期が訪れた。
4.28.55
निवृत्तकर्मायतनो नूनं संचितसंचयः।
आषाढीमभ्युपगतो भरतः कोसलाधिपः ॥ ४.२८.५५ ॥
祭祀の務めを終え、蓄えを集めたコーサラの王バラタは、きっとアーシャーダ月に至っているだろう。
4.28.56
नूनमापूर्यमाणायाः सरय्वा वर्धते रयः।
मां समीक्ष्य समायान्तमयोध्याया इव स्वनः ॥ ४.२८.५६ ॥
きっと増水したサラユー川の流れは勢いを増している。私が来るのを見て、アヨーディヤーの喧騒のように轟いているのだ。
4.28.57
इमाः स्फीतगुणा वर्षाः सुग्रीवः सुखमश्नुते।
विजितारिः सदारश्च राज्ये महति च स्थितः ॥ ४.२८.५७ ॥
この恵み豊かな雨季を、スグリーヴァは敵を打ち破り、妻とともに広大な王国に座して、安楽に享受している。
4.28.58
अहं तु हृतदारश्च राज्याच्च महतश्च्युतः।
नदीकूलमिव क्लिन्नमवसीदामि लक्ष्मण ॥ ४.२८.५८ ॥
しかし私は、妻を奪われ、大きな王国から転落した者だ。ラクシュマナよ、川岸が水に濡れて崩れるように、私は沈み込んでいる。
4.28.59
शोकश्च मम विस्तीर्णो वर्षाश्च भृशदुर्गमाः।
रावणश्च महाञ्छत्रुरपारः प्रतिभाति मे ॥ ४.२८.५९ ॥
私の悲しみは広大で、雨季は越えがたく、大敵ラーヴァナは私には果てしないものに思える。
4.28.60
अयात्रां चैव दृष्ट्वेमां मार्गांश्च भृशदुर्गमान्।
प्रणते चैव सुग्रीवे न मया किंचिदीरितम् ॥ ४.२८.६० ॥
この旅とひどく困難な道を見て、またスグリーヴァが頭を垂れた時も、私は何も言わなかった。
4.28.61
अपि चापि परिक्लिष्टं चिराद् दारैः समागतम्।
आत्मकार्यगरीयस्त्वाद् वक्तुं नेच्छामि वानरम् ॥ ४.२८.६१ ॥
彼は疲れ果て、長い時を経て妻たちと再会したばかりだが、自分の務めの重さゆえ、私はあの猿に話しかけたくない。
4.28.62
स्वयमेव हि विश्रम्य ज्ञात्वा कालमुपागतम्।
उपकारं च सुग्रीवो वेत्स्यते नात्र संशयः ॥ ४.२८.६२ ॥
彼自身が休息し、時が来たことを知れば、恩義にも気づくだろう。これに疑いはない。
4.28.63
तस्मात् कालप्रतीक्षोऽहं स्थितोऽस्मि शुभलक्षण।
सुग्रीवस्य नदीनां च प्रसादमभिकांक्षयन् ॥ ४.२८.६३ ॥
ゆえに、吉相をそなえた者よ、私は時を待ちながら、スグリーヴァと河々の恵みを望んでここに留まっている。
4.28.64
उपकारेण वीरो हि प्रतीकारेण युज्यते।
अकृतज्ञोऽप्रतिकृतो हन्ति सत्त्ववतां मनः ॥ ४.२८.६४ ॥
勇者は恩に恩で報いることによって結ばれる。恩知らずで報いぬ者は、善人の心を傷つける。
4.28.65
अथैवमुक्तः प्रणिधाय लक्ष्मणः
कृताञ्जलिस्तत् प्रतिपूज्य भाषितम्।
उवाच रामं स्वभिरामदर्शनं
प्रदर्शयन् दर्शनमात्मनः शुभम् ॥ ४.२८.६५ ॥
このように言われると、ラクシュマナは注意深く、合掌してその言葉を敬い、自らの吉相を示しつつ、極めて麗しい姿のラーマに語った。
4.28.66
यदुक्तमेतत् तव सर्वमीप्सितं
नरेन्द्र कर्ता नचिराद्धरीश्वरः।
शरत्प्रतीक्षः क्षमतामिमं भवान्
जलप्रपातं रिपुनिग्रहे धृतः ॥ ४.२८.६६ ॥
人の王よ、あなたの望むすべては、猿の王がまもなく成し遂げるでしょう。敵を征伐する決意のあなたは、この大雨の奔流に耐え、秋を待ってください。