Rāmāyaṇa de Vālmīki · Sarga 4.28
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.28.1
स तदा वालिनं हत्वा सुग्रीवमभिषिच्य च।
वसन् माल्यवतः पृष्ठे रामो लक्ष्मणमब्रवीत् ॥ ४.२८.१ ॥
Então, tendo morto Vālin e ungido Sugrīva, Rāma, morando na encosta do Mālyavat, falou a Lakṣmaṇa.
4.28.2
अयं स कालः सम्प्राप्तः समयोऽद्य जलागमः।
सम्पश्य त्वं नभो मेघैः संवृतं गिरिसंनिभैः ॥ ४.२८.२ ॥
Chegou aquela estação; hoje chega a época das chuvas. Olha o céu coberto de nuvens semelhantes a montanhas.
4.28.3
नवमासधृतं गर्भं भास्करस्य गभस्तिभिः।
पीत्वा रसं समुद्राणां द्यौः प्रसूते रसायनम् ॥ ४.२८.३ ॥
Tendo carregado no ventre nove meses com os raios do sol e bebido a essência dos oceanos, o céu dá à luz o elixir da vida.
4.28.4
शक्यमम्बरमारुह्य मेघसोपानपंक्तिभिः।
कुटजार्जुनमालाभिरलंकर्तुं दिवाकरः ॥ ४.२८.४ ॥
Subindo ao céu por fileiras de degraus de nuvens, o sol é capaz de adorná-lo com guirlandas de flores de kuṭaja e arjuna.
4.28.5
संध्यारागोत्थितैस्ताम्रैरन्तेष्वपि च पाण्डुभिः।
स्निग्धैरभ्रपटच्छेदैर्बद्धव्रणमिवाम्बरम् ॥ ४.२८.५ ॥
Com tons cobreados surgidos do brilho do crepúsculo, pálidos nas bordas, e rasgões lisos no tecido das nuvens, o céu parece uma ferida enfaixada.
4.28.6
मन्दमारुतिनिःश्वासं संध्याचन्दनरञ्जितम्।
आपाण्डुजलदं भाति कामातुरमिवाम्बरम् ॥ ४.२८.६ ॥
Com brisas suaves como suspiros, tingido pelo sândalo do crepúsculo e com nuvens pálidas, o céu brilha como um apaixonado.
4.28.7
एषा घर्मपरिक्लिष्टा नववारिपरिप्लुता।
सीतेव शोकसंतप्ता मही बाष्पं विमुञ्चति ॥ ४.२८.७ ॥
Esta terra, exausta do calor e encharcada de água nova, derrama lágrimas como Sītā atormentada pela dor.
4.28.8
मेघोदरविनिर्मुक्ताः कर्पूरदलशीतलाः।
शक्यमञ्जलिभिः पातुं वाताः केतकगन्धिनः ॥ ४.२८.८ ॥
Os ventos libertados dos ventres das nuvens, frescos como folhas de cânfora e perfumados com flores de ketaka, são tão frescos que poderiam ser bebidos em conchas das mãos.
4.28.9
एष फुल्लार्जुनः शैलः केतकैरभिवासितः।
सुग्रीव इव शान्तारिर्धाराभिरभिषिच्यते ॥ ४.२८.९ ॥
Esta montanha, com suas árvores arjuna em flor e perfumada de flores de ketaka, é ungida com correntezas como Sugrīva, cujo inimigo foi apaziguado.
4.28.10
मेघकृष्णाजिनधरा धारायज्ञोपवीतिनः।
मारुतापूरितगुहाः प्राधीता इव पर्वताः ॥ ४.२८.१० ॥
As montanhas, vestindo as peles negras de antílope das nuvens e os cordões sagrados das correntezas, com cavernas cheias de vento, são como sábios que terminaram a recitação dos Vedas.
4.28.11
कशाभिरिव हैमीभिर्विद्युद्भिरभिताडितम्।
अन्तःस्तनितनिर्घोषं सवेदनमिवाम्बरम् ॥ ४.२८.११ ॥
O céu, açoitado por todos os lados como por chicotes de relâmpagos dourados, com o rugido do trovão ecoando por dentro, parece sofrer de dor.
4.28.12
नीलमेघाश्रिता विद्युत् स्फुरन्ती प्रतिभाति मे।
स्फुरन्ती रावणस्याङ्के वैदेहीव तपस्विनी ॥ ४.२८.१२ ॥
O relâmpago, repousando na nuvem azul-escura e cintilando, parece-me a asceta Vaidehī cintilando no colo de Rāvaṇa.
4.28.13
इमास्ता मन्मथवतां हिताः प्रतिहता दिशः।
अनुलिप्ता इव घनैर्नष्टग्रहनिशाकराः ॥ ४.२८.१३ ॥
Estas direções, gratas aos que são tomados por Manmatha, estão obstruídas, como se untadas de densas nuvens, com planetas e lua perdidos de vista.
4.28.14
क्वचिद् बाष्पाभिसंरुद्धान् वर्षागमसमुत्सुकान्।
कुटजान् पश्य सौमित्रे पुष्पितान् गिरिसानुषु।
मम शोकाभिभूतस्य कामसंदीपनान् स्थितान् ॥ ४.२८.१४ ॥
Olha, Saumitri, as árvores kuṭaja em flor nas encostas das montanhas, ansiosas pela chegada das chuvas, aqui e ali envoltas em névoa. Para mim, abatido pela dor, elas se erguem como acendedoras do desejo.
4.28.15
रजः प्रशान्तं सहिमोऽद्य वायु-
र्निदाघदोषप्रसराः प्रशान्ताः।
स्थिता हि यात्रा वसुधाधिपानां
प्रवासिनो यान्ति नराः स्वदेशान् ॥ ४.२८.१५ ॥
A poeira assentou; agora o vento está fresco, e a extensão dos males do verão cessou. As expedições dos reis cessaram, e os viajantes retornam às suas terras.
4.28.16
सम्प्रस्थिता मानसवासलुब्धाः
प्रियान्विताः सम्प्रति चक्रवाकाः।
अभीक्ष्णवर्षोदकविक्षतेषु
यानानि मार्गेषु न सम्पतन्ति ॥ ४.२८.१६ ॥
Agora os cakravāka, ansiosos por morar no lago Mānasa, partiram com suas companheiras. Nas estradas feridas pela água incessante das chuvas, os veículos já não avançam.
4.28.17
क्वचित् प्रकाशं क्वचिदप्रकाशं
नभः प्रकीर्णाम्बुधरं विभाति।
क्वचित् क्वचित् पर्वतसंनिरुद्धं
रूपं यथा शान्तमहार्णवस्य ॥ ४.२८.१७ ॥
O céu brilha, aqui claro, ali escuro, adornado por nuvens dispersas; aqui e ali, retido pelas montanhas, parece a superfície de um grande oceano calmo.
4.28.18
व्यामिश्रितं सर्जकदम्बपुष्पै-
र्नवं जलं पर्वतधातुताम्रम्।
मयूरकेकाभिरनुप्रयातं
शैलापगाः शीघ्रतरं वहन्ति ॥ ४.२८.१८ ॥
Misturada com flores de sarja e kadamba, avermelhada pelos minerais das montanhas, a água nova é levada com grande rapidez pelos riachos da montanha, acompanhada pelos gritos dos pavões.
4.28.19
रसाकुलं षट्पदसंनिकाशं
प्रभुज्यते जम्बुफलं प्रकामम्।
अनेकवर्णं पवनावधूतं
भूमौ पतत्याम्रफलं विपक्वम् ॥ ४.२८.१९ ॥
O jambu suculento, escuro como abelhas, é comido à vontade; a manga madura de muitas cores, sacudida pelo vento, cai ao chão.
4.28.20
विद्युत्पताकाः सबलाकमालाः
शैलेन्द्रकूटाकृतिसंनिकाशाः।
गर्जन्ति मेघाः समुदीर्णनादा
मत्ता गजेन्द्रा इव संयुगस्थाः ॥ ४.२८.२० ॥
As nuvens, com relâmpagos como bandeiras e guirlandas de garças, semelhantes aos picos do rei das montanhas, trovejam com fortes estrondos, como elefantes furiosos postados na batalha.
4.28.21
वर्षोदकाप्यायितशाद्वलानि
प्रवृत्तनृत्तोत्सवबर्हिणानि।
वनानि निर्वृष्टबलाहकानि
पश्यापराह्णेष्वधिकं विभान्ति ॥ ४.२८.२१ ॥
Veja as florestas, com a grama nutrida pela água da chuva, onde os pavões dançam em festiva alegria e as nuvens já despejaram suas águas; à tarde elas resplandecem ainda mais.
4.28.22
समुद्वहन्तः सलिलातिभारं
बलाकिनो वारिधरा नदन्तः।
महत्सु शृङ्गेषु महीधराणां
विश्रम्य विश्रम्य पुनः प्रयान्ति ॥ ४.२८.२२ ॥
Carregando o grande peso de suas águas, as nuvens com garças trovejam; repousam uma e outra vez nos altos picos das montanhas e então seguem adiante.
4.28.23
मेघाभिकामा परिसम्पतन्ती
सम्मोदिता भाति बलाकपंक्तिः।
वातावधूता वरपौण्डरीकी
लम्बेव माला रुचिराम्बरस्य ॥ ४.२८.२३ ॥
A fileira de garças, ansiosa pelas nuvens e voando alegremente por toda parte, brilha como uma bela guirlanda pendente do céu, feita de excelentes lótus brancos agitados pelo vento.
4.28.24
बालेन्द्रगोपान्तरचित्रितेन
विभाति भूमिर्नवशाद्वलेन।
गात्रानुपृक्तेन शुकप्रभेण
नारीव लाक्षोक्षितकम्बलेन ॥ ४.२८.२४ ॥
A terra, adornada com jovens insetos indragopa e coberta de capim verde e novo, brilha como uma mulher envolta em um cobertor verde-papagaio que se gruda ao corpo e é salpicado de tinta de laca.
4.28.25
निद्रा शनैः केशवमभ्युपैति
द्रुतं नदी सागरमभ्युपैति।
हृष्टा बलाका घनमभ्युपैति
कान्ता सकामा प्रियमभ्युपैति ॥ ४.२८.२५ ॥
O sono aproxima-se lentamente de Keśava; o rio corre rapidamente para o oceano; a garça alegre aproxima-se da nuvem; a amada, cheia de desejo, vai até seu amado.
4.28.26
जाता वनान्ताः शिखिसुप्रनृत्ता
जाताः कदम्बाः सकदम्बशाखाः।
जाता वृषा गोषु समानकामा
जाता मही सस्यवनाभिरामा ॥ ४.२८.२६ ॥
Nas bordas das florestas os pavões dançam lindamente; árvores kadamba brotaram, com flores kadamba em seus galhos; entre as vacas os touros tornaram-se igualmente desejosos; e a terra tornou-se encantadora com plantações e bosques.
4.28.27
वहन्ति वर्षन्ति नदन्ति भान्ति
ध्यायन्ति नृत्यन्ति समाश्वसन्ति।
नद्यो घना मत्तगजा वनान्ताः
प्रियाविहीनाः शिखिनः प्लवंगमाः ॥ ४.२८.२७ ॥
Os rios correm, as nuvens derramam chuva, rugem e resplandecem; os elefantes enfurecidos meditam, dançam e se consolam; nas bordas das florestas, pavões e macacos estão privados de seu amado.
4.28.28
प्रहर्षिताः केतकिपुष्पगन्ध-
माघ्राय मत्ता वननिर्झरेषु।
प्रपातशब्दाकुलिता गजेन्द्राः
सार्धं मयूरैः समदा नदन्ति ॥ ४.२८.२८ ॥
Encantados e enlouquecidos pelo perfume das flores de ketaki, os elefantes principais, agitados pelo estrondo das cachoeiras da floresta, trombeteiam junto com os pavões.
4.28.29
धारानिपातैरभिहन्यमानाः
कदम्बशाखासु विलम्बमानाः।
क्षणार्जितं पुष्परसावगाढं
शनैर्मदं षट्चरणास्त्यजन्ति ॥ ४.२८.२९ ॥
Atingidas pelas correntes de chuva, pendendo dos ramos das árvores kadamba, as abelhas, imersas no néctar colhido num instante, abandonam lentamente sua embriaguez.
4.28.30
अङ्गारचूर्णोत्करसंनिकाशैः
फलैः सुपर्याप्तरसैः समृद्धैः।
जम्बूद्रुमाणां प्रविभान्ति शाखा
निपीयमाना इव षट्पदौघैः ॥ ४.२८.३० ॥
Semelhantes a montes de pó de brasa, os galhos das árvores jambu, ricos de frutos maduros e suculentos, brilham como se fossem sorvidos por enxames de abelhas.
4.28.31
तडित्पताकाभिरलंकृताना-
मुदीर्णगम्भीरमहारवाणाम्।
विभान्ति रूपाणि बलाहकानां
रणोत्सुकानामिव वारणानाम् ॥ ४.२८.३१ ॥
Adornadas com estandartes de relâmpagos, as formas das nuvens rugem profunda e fortemente, brilhando como elefantes ansiosos pela batalha.
4.28.32
मार्गानुगः शैलवनानुसारी
सम्प्रस्थितो मेघरवं निशम्य।
युद्धाभिकामः प्रतिनादशङ्की
मत्तो गजेन्द्रः प्रतिसंनिवृत्तः ॥ ४.२८.३२ ॥
Seguindo o caminho e percorrendo as florestas da montanha, o majestoso elefante enlouquecido, tendo ouvido o trovão das nuvens e partido, ansioso por combate e suspeitando de um rival no eco, volta atrás.
4.28.33
क्वचित् प्रगीता इव षट्पदौघैः
क्वचित् प्रनृत्ता इव नीलकण्ठैः।
क्वचित् प्रमत्ता इव वारणेन्द्रै-
र्विभान्त्यनेकाश्रयिणो वनान्ताः ॥ ४.२८.३३ ॥
Ora parecem cantados por enxames de abelhas, ora dançados por pavões, ora cheios de elefantes em fúria: as orlas da floresta, abrigo de muitos, resplandecem.
4.28.34
कदम्बसर्जार्जुनकन्दलाढ्या
वनान्तभूमिर्मधुवारिपूर्णा।
मयूरमत्ताभिरुतप्रनृत्तै-
रापानभूमिप्रतिमा विभाति ॥ ४.२८.३४ ॥
O chão da floresta, rico em kadambas, sarjas, arjunas e brotos tenros, cheio de água de mel, brilha como um salão de bebidas, pois os pavões embriagados dançam saltando.
4.28.35
मुक्तासमाभं सलिलं पतद् वै
सुनिर्मलं पत्रपुटेषु लग्नम्।
हृष्टा विवर्णच्छदना विहंगाः
सुरेन्द्रदत्तं तृषिताः पिबन्ति ॥ ४.२८.३५ ॥
Água limpa como pérolas cai e fica retida nos cálices das folhas; as aves sedentas, alegres, de plumagem desbotada, bebem a água dada pelo senhor dos deuses.
4.28.36
षट्पादतन्त्रीमधुराभिधानं
प्लवंगमोदीरितकण्ठतालम्।
आविष्कृतं मेघमृदङ्गनादै-
र्वनेषु संगीतमिव प्रवृत्तम् ॥ ४.२८.३६ ॥
De doce nome pelas cordas das abelhas, com garganta e compasso dos macacos, revelado pelos tambores das nuvens: nas florestas parece ter começado uma música.
4.28.37
क्वचित् प्रनृत्तैः क्वचिदुन्नदद्भिः
क्वचिच्च वृक्षाग्रनिषण्णकायैः।
व्यालम्बबर्हाभरणैर्मयूरै-
र्वनेषु संगीतमिव प्रवृत्तम् ॥ ४.२८.३७ ॥
Ora dançando, ora gritando, ora pousados no topo das árvores, os pavões com longas penas de cauda como adorno: nas florestas parece ter começado uma música.
4.28.38
स्वनैर्घनानां प्लवगाः प्रबुद्धा
विहाय निद्रां चिरसंनिरुद्धाम्।
अनेकरूपाकृतिवर्णनादा
नवाम्बुधाराभिहता नदन्ति ॥ ४.२८.३८ ॥
Despertados pelo estrondo das nuvens, os macacos, abandonando o sono longamente contido, de muitas formas, figuras, cores e vozes, atingidos pelas torrentes da chuva nova, rugem.
4.28.39
नद्यः समुद्वाहितचक्रवाका-
स्तटानि शीर्णान्यपवाहयित्वा।
दृप्ता नवप्रावृतपूर्णभोगा-
दृतं स्वभर्तारमुपोपयान्ति ॥ ४.२८.३९ ॥
Os rios, arrastando as aves cakravāka e varrendo as margens partidas, inchados com a plenitude da nova estação das chuvas, aproximam-se a seu tempo do seu senhor, o oceano.
4.28.40
नीलेषु नीला नववारिपूर्णा
मेघेषु मेघाः प्रतिभान्ति सक्ताः।
दवाग्निदग्धेषु दवाग्निदग्धाः
शैलेषु शैला इव बद्धमूलाः ॥ ४.२८.४० ॥
Nuvens escuras cheias de água nova aparecem entre as escuras, aderidas às nuvens; e os queimados pelo fogo da floresta aparecem entre as montanhas queimadas pelo fogo, como montanhas de raízes firmes.
4.28.41
प्रमत्तसंनादितबर्हिणानि
सशक्रगोपाकुलशाद्वलानि।
चरन्ति नीपार्जुनवासितानि
गजाः सुरम्याणि वनान्तराणि ॥ ४.२८.४१ ॥
Nas belas extensões da floresta, onde pavões embriagados gritam alto, onde a relva está cheia de insetos indragopa e perfumada pelas árvores nīpa e arjuna, vagueiam os elefantes.
4.28.42
नवाम्बुधाराहतकेसराणि
द्रुतं परित्यज्य सरोरुहाणि।
कदम्बपुष्पाणि सकेसराणि
नवानि हृष्टा भ्रमराः पिबन्ति ॥ ४.२८.४२ ॥
Abandonando depressa os lótus cujos estames são atingidos pelas torrentes da chuva nova, as abelhas encantadas bebem das flores frescas do kadamba, com os seus estames.
4.28.43
मत्ता गजेन्द्रा मुदिता गवेन्द्रा
वनेषु विक्रान्ततरा मृगेन्द्राः।
रम्या नगेन्द्राः निभृता नरेन्द्राः
प्रक्रीडितो वारिधरैः सुरेन्द्रः ॥ ४.२८.४३ ॥
Elefantes soberanos, embriagados e exultantes; touros régios e jubilosos; leões ainda mais bravos nas florestas; montanhas encantadoras e reis serenos — o senhor dos deuses (Indra) brinca com as nuvens.
4.28.44
मेघाः समुद्भूतसमुद्रनादा
महाजलौघैर्गगनावलम्बाः।
नदीस्तटाकानि सरांसि वापी-
र्महीं च कृत्स्नामपवाहयन्ति ॥ ४.२८.४४ ॥
Nuvens que rugem como o oceano pendem do céu; com grandes torrentes de água, arrastam rios, tanques, lagos, poços e toda a terra.
4.28.45
वर्षप्रवेगा विपुलाः पतन्ति
प्रवान्ति वाताः समुदीर्णवेगाः।
प्रणष्टकूलाः प्रवहन्ति शीघ्रं
नद्यो जलं विप्रतिपन्नमार्गाः ॥ ४.२८.४५ ॥
Com a força impetuosa das chuvas caem torrentes pesadas; sopram ventos de ímpeto crescente; os rios, tendo perdido as margens e os cursos, correm velozes levando as águas.
4.28.46
नरैर्नरेन्द्रा इव पर्वतेन्द्राः
सुरेन्द्रदत्तैः पवनोपनीतैः।
घनाम्बुकुम्भैरभिषिच्यमाना
रूपं श्रियं स्वामिव दर्शयन्ति ॥ ४.२८.४६ ॥
Como reis ungidos por homens, as montanhas soberanas, banhadas com jarros de água das nuvens dados pelo senhor dos deuses e trazidos pelo vento, parecem mostrar sua própria beleza e esplendor.
4.28.47
घनोपगूढं गगनं न तारा
न भास्करो दर्शनमभ्युपैति।
नवैर्जलौघैर्धरणी वितृप्ता
तमोविलिप्ता न दिशः प्रकाशाः ॥ ४.२८.४७ ॥
O céu está envolto em nuvens densas; nem estrelas nem o sol se deixam ver. A terra está saciada por novas torrentes de água, e as direções, untadas de escuridão, não resplandecem.
4.28.48
महान्ति कूटानि महीधराणां
धाराविधौतान्यधिकं विभान्ति।
महाप्रमाणैर्विपुलैः प्रपातै-
र्मुक्ताकलापैरिव लम्बमानैः ॥ ४.२८.४८ ॥
Os grandes picos das montanhas, lavados pelas correntezas, brilham intensamente; suas vastas cachoeiras, como fios de pérolas pendentes, aparecem.
4.28.49
शैलोपलप्रस्खलमानवेगाः
शैलोत्तमानां विपुलाः प्रपाताः।
गुहासु संनादितबर्हिणासु
हारा विकीर्यन्त इवावभान्ति ॥ ४.२८.४९ ॥
As vastas cachoeiras das melhores montanhas, com sua força deslizando sobre rochas e pedras, aparecem nas cavernas onde os pavões cantam, como se colares de pérolas fossem espalhados.
4.28.50
शीघ्रप्रवेगा विपुलाः प्रपाता
निर्धौतशृङ्गोपतला गिरीणाम्।
मुक्ताकलापप्रतिमाः पतन्तो
महागुहोत्सङ्गतलैर्ध्रियन्ते ॥ ४.२८.५० ॥
As vastas cachoeiras das montanhas correm velozes; as bases de seus picos foram lavadas. Caindo como fios de pérolas, parecem sustentadas pelos fundos das grandes cavernas.
4.28.51
सुरतामर्दविच्छिन्नाः स्वर्गस्त्रीहारमौक्तिकाः।
पतन्ति चातुला दिक्षु तोयधाराः समन्ततः ॥ ४.२८.५१ ॥
Como pérolas dos colares das mulheres celestiais, rompidas no ardor do amor, correntes de água incomparáveis caem em todas as direções, por todos os lados.
4.28.52
विलीयमानैर्विहगैर्निमीलद्भिश्च पङ्कजैः।
विकसन्त्या च मालत्या गतोऽस्तं ज्ञायते रविः ॥ ४.२८.५२ ॥
Com as aves se recolhendo, os lótus se fechando e o jasmim se abrindo, sabe-se que o sol se pôs.
4.28.53
वृत्ता यात्रा नरेन्द्राणां सेना पथ्येव वर्तते।
वैराणि चैव मार्गाश्च सलिलेन समीकृताः ॥ ४.२८.५३ ॥
A marcha dos reis cessou; o exército permanece, por assim dizer, na estrada. Inimizades e caminhos foram igualmente nivelados pela água.
4.28.54
मासि प्रौष्ठपदे ब्रह्म ब्राह्मणानां विवक्षताम्।
अयमध्यायसमयः सामगानामुपस्थितः ॥ ४.२८.५४ ॥
No mês de Prauṣṭhapada chegou o tempo de estudo para os brâmanes que desejam recitar o Veda e para os cantores do Sāman.
4.28.55
निवृत्तकर्मायतनो नूनं संचितसंचयः।
आषाढीमभ्युपगतो भरतः कोसलाधिपः ॥ ४.२८.५५ ॥
Tendo concluído seus deveres rituais e reunido suas provisões, Bharata, senhor de Kosala, certamente chegou ao mês de Āṣāḍhī.
4.28.56
नूनमापूर्यमाणायाः सरय्वा वर्धते रयः।
मां समीक्ष्य समायान्तमयोध्याया इव स्वनः ॥ ४.२८.५६ ॥
Certamente a correnteza do Sarayū, que se enche, aumenta; ao me ver chegar, ressoa como o clamor de Ayodhyā.
4.28.57
इमाः स्फीतगुणा वर्षाः सुग्रीवः सुखमश्नुते।
विजितारिः सदारश्च राज्ये महति च स्थितः ॥ ४.२८.५७ ॥
Sugrīva desfruta felizmente destas estações chuvosas cheias de virtudes, tendo vencido seu inimigo, com sua esposa, estabelecido no grande reino.
4.28.58
अहं तु हृतदारश्च राज्याच्च महतश्च्युतः।
नदीकूलमिव क्लिन्नमवसीदामि लक्ष्मण ॥ ४.२८.५८ ॥
Mas eu, cuja esposa foi tomada e que caí do grande reino, ó Lakṣmaṇa, afundo, encharcado como uma margem de rio.
4.28.59
शोकश्च मम विस्तीर्णो वर्षाश्च भृशदुर्गमाः।
रावणश्च महाञ्छत्रुरपारः प्रतिभाति मे ॥ ४.२८.५९ ॥
Minha dor é vasta, as estações chuvosas são muito difíceis de atravessar, e o grande inimigo Rāvaṇa me parece sem limites.
4.28.60
अयात्रां चैव दृष्ट्वेमां मार्गांश्च भृशदुर्गमान्।
प्रणते चैव सुग्रीवे न मया किंचिदीरितम् ॥ ४.२८.६० ॥
Vendo esta viagem e estes caminhos muito difíceis, e mesmo quando Sugrīva se curvou, nada disse.
4.28.61
अपि चापि परिक्लिष्टं चिराद् दारैः समागतम्।
आत्मकार्यगरीयस्त्वाद् वक्तुं नेच्छामि वानरम् ॥ ४.२८.६१ ॥
Embora ele esteja exausto e tenha se reunido às suas esposas após muito tempo, pelo peso da minha própria tarefa não desejo falar com aquele macaco.
4.28.62
स्वयमेव हि विश्रम्य ज्ञात्वा कालमुपागतम्।
उपकारं च सुग्रीवो वेत्स्यते नात्र संशयः ॥ ४.२८.६२ ॥
Ele mesmo, após descansar e saber que o momento chegou, também reconhecerá o favor; não há dúvida disso.
4.28.63
तस्मात् कालप्रतीक्षोऽहं स्थितोऽस्मि शुभलक्षण।
सुग्रीवस्य नदीनां च प्रसादमभिकांक्षयन् ॥ ४.२८.६३ ॥
Portanto, ó tu de sinais auspiciosos, permaneci aqui esperando o momento certo, desejando o favor de Sugrīva e dos rios.
4.28.64
उपकारेण वीरो हि प्रतीकारेण युज्यते।
अकृतज्ञोऽप्रतिकृतो हन्ति सत्त्ववतां मनः ॥ ४.२८.६४ ॥
O herói se vincula pela retribuição de um serviço com outro; o ingrato que não retribui fere o coração dos virtuosos.
4.28.65
अथैवमुक्तः प्रणिधाय लक्ष्मणः
कृताञ्जलिस्तत् प्रतिपूज्य भाषितम्।
उवाच रामं स्वभिरामदर्शनं
प्रदर्शयन् दर्शनमात्मनः शुभम् ॥ ४.२८.६५ ॥
Assim interpelado, Lakṣmaṇa, atento, com as palmas unidas e honrando aquela fala, dirigiu-se a Rāma, de aparência tão agradável, mostrando sua própria forma auspiciosa.
4.28.66
यदुक्तमेतत् तव सर्वमीप्सितं
नरेन्द्र कर्ता नचिराद्धरीश्वरः।
शरत्प्रतीक्षः क्षमतामिमं भवान्
जलप्रपातं रिपुनिग्रहे धृतः ॥ ४.२८.६६ ॥
Ó senhor dos homens! Tudo o que desejas, o senhor dos macacos em breve realizará. Firme em subjugar os inimigos, suporta esta torrente de chuva e aguarda o outono.