ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ · ਸਰਗ 4.29
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.29.1
समीक्ष्य विमलं व्योम गतविद्युद्बलाहकम्।
सारसाकुलसंघुष्टं रम्यज्योत्स्नानुलेपनम् ॥ ४.२९.१ ॥
ਬਿਜਲੀ ਤੇ ਬੱਦਲ ਗਏ ਹੋਏ ਨਿਰਮਲ ਅੰਬਰ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਸਾਰਸਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਤੇ ਗੂੰਜਦਾ, ਸੋਹਣੀ ਚਾਂਦਨੀ ਨਾਲ ਲਿੱਪਿਆ ਹੋਇਆ।
4.29.2
समृद्धार्थं च सुग्रीवं मन्दधर्मार्थसंग्रहम्।
अत्यर्थं चासतां मार्गमेकान्तगतमानसम् ॥ ४.२९.२ ॥
ਜਿਸ ਦੇ ਕੰਮ ਸਫਲ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਸਨ ਉਹ ਸੁਗ੍ਰੀਵ; ਧਰਮ ਤੇ ਅਰਥ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਢਿੱਲਾ; ਦੁਸ਼ਟਾਂ ਦੇ ਰਾਹ ਵਿੱਚ ਹੀ ਜਿਸ ਦਾ ਮਨ ਪੂਰਾ ਲੱਗਾ ਹੋਇਆ ਸੀ।
4.29.3
निवृत्तकार्यं सिद्धार्थं प्रमदाभिरतं सदा।
प्राप्तवन्तमभिप्रेतान् सर्वानेव मनोरथान् ॥ ४.२९.३ ॥
ਕੰਮ ਮੁਕਾ ਚੁੱਕਾ, ਮਕਸਦ ਪੂਰੇ ਹੋ ਚੁੱਕੇ, ਸਦਾ ਇਸਤਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਰਮਿਆ ਹੋਇਆ, ਸਾਰੀਆਂ ਇੱਛਤ ਕਾਮਨਾਵਾਂ ਪਾ ਚੁੱਕਾ।
4.29.4
स्वां च पत्नीमभिप्रेतां तारां चापि समीप्सिताम्।
विहरन्तमहोरात्रं कृतार्थं विगतज्वरम् ॥ ४.२९.४ ॥
ਆਪਣੀ ਪਿਆਰੀ ਪਤਨੀ ਤੇ ਬਹੁਤ ਚਾਹੀ ਗਈ ਤਾਰਾ ਨਾਲ ਦਿਨ-ਰਾਤ ਵਿਹਾਰ ਕਰਦਾ, ਕਾਮਯਾਬ, ਫ਼ਿਕਰ-ਰਹਿਤ।
4.29.5
क्रीडन्तमिव देवेशं गन्धर्वाप्सरसां गणैः।
मन्त्रिषु न्यस्तकार्यं च मन्त्रिणामनवेक्षकम् ॥ ४.२९.५ ॥
ਜਿਵੇਂ ਦੇਵਰਾਜ ਗੰਧਰਵਾਂ ਤੇ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਦੇ ਟੋਲਿਆਂ ਨਾਲ ਖੇਡ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ; ਜਿਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਸੌਂਪੇ ਹੋਏ ਸਨ ਤੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ਸੀ।
4.29.6
उच्छिन्नराज्यसंदेहं कामवृत्तमिव स्थितम्।
निश्चितार्थोऽर्थतत्त्वज्ञः कालधर्मविशेषवित् ॥ ४.२९.६ ॥
ਰਾਜ ਬਾਰੇ ਸ਼ੱਕ-ਰਹਿਤ, ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਜੀਣ ਵਾਲੇ ਵਾਂਗ ਖੜ੍ਹਾ। ਪੱਕੇ ਮਕਸਦ ਵਾਲਾ, ਕੰਮ ਦੇ ਤੱਤ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ, ਕਾਲ ਦੇ ਧਰਮ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਪਛਾਣਨ ਵਾਲਾ।
4.29.7
प्रसाद्य वाक्यैर्विविधैर्हेतुमद्भिर्मनोरमैः।
वाक्यविद् वाक्यतत्त्वज्ञं हरीशं मारुतात्मजः ॥ ४.२९.७ ॥
ਬੋਲਣ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਮਾਰੁਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹਨੂਮਾਨ ਨੇ ਬੋਲਾਂ ਦੇ ਤੱਤ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਵਾਨਰਰਾਜ ਨੂੰ ਅਨੇਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨੋਹਰ ਅਤੇ ਤਰਕਪੂਰਨ ਬਚਨਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ।
4.29.8
हितं तथ्यं च पथ्यं च सामधर्मार्थनीतिमत्।
प्रणयप्रीतिसंयुक्तं विश्वासकृतनिश्चयम् ॥ ४.२९.८ ॥
ਉਹ ਬਚਨ ਹਿਤਕਾਰੀ, ਸੱਚਾ ਅਤੇ ਪਥਯ ਸੀ; ਸਾਮ, ਧਰਮ ਤੇ ਅਰਥ ਦੀ ਨੀਤੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਪਿਆਰ ਤੇ ਪ੍ਰੀਤ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਉੱਤੇ ਟਿਕਿਆ ਦ੍ਰਿੜ ਇਰਾਦਾ ਸੀ।
4.29.9
हरीश्वरमुपागम्य हनूमान् वाक्यमब्रवीत्।
राज्यं प्राप्तं यशश्चैव कौली श्रीरभिवर्धिता ॥ ४.२९.९ ॥
ਹਨੂਮਾਨ ਵਾਨਰੇਸ਼ਵਰ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ ਇਹ ਬਚਨ ਬੋਲਿਆ: “ਰਾਜ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਗਿਆ, ਯਸ਼ ਵੀ ਮਿਲਿਆ; ਕੁਲ ਦੀ ਸ਼ੋਭਾ ਵੀ ਵਧ ਗਈ ਹੈ।”
4.29.10
मित्राणां संग्रहः शेषस्तद् भवान् कर्तुमर्हति।
यो हि मित्रेषु कालज्ञः सततं साधु वर्तते ॥ ४.२९.१० ॥
ਮਿੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨਾ ਅਜੇ ਬਾਕੀ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ ਤੁਹਾਨੂੰ ਉਹ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਮਿੱਤਰਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਸਮੇਂ ਨੂੰ ਪਛਾਣ ਕੇ ਸਦਾ ਭਲਾ ਵਰਤਾਵਾ ਕਰਦਾ ਹੈ—
4.29.11
तस्य राज्यं च कीर्तिश्च प्रतापश्चापि वर्धते।
यस्य कोशश्च दण्डश्च मित्राण्यात्मा च भूमिप।
समान्येतानि सर्वाणि स राज्यं महदश्नुते ॥ ४.२९.११ ॥
ਜਿਸਦਾ ਖ਼ਜ਼ਾਨਾ, ਦੰਡ (ਸੈਨਾ), ਮਿੱਤਰ ਅਤੇ ਆਪਣਾ ਆਤਮਾ—ਇਹ ਸਭ ਬਰਾਬਰ ਪੁਸ਼ਟ ਹੋਣ, ਉਸਦਾ ਰਾਜ, ਕੀਰਤੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਤਾਪ ਵੀ ਵਧਦੇ ਹਨ; ਹੇ ਭੂਪਤੀ, ਅਜਿਹਾ ਰਾਜਾ ਵੱਡੇ ਰਾਜ ਦਾ ਭੋਗ ਕਰਦਾ ਹੈ।
4.29.12
तद् भवान् वृत्तसम्पन्नः स्थितः पथि निरत्यये।
मित्रार्थमभिनीतार्थं यथावत् कर्तुमर्हति ॥ ४.२९.१२ ॥
ਇਸ ਲਈ ਤੁਸੀਂ ਜੋ ਸਦਾਚਾਰ ਨਾਲ ਸੰਪੰਨ ਹੋ ਅਤੇ ਅਟੱਲ ਮਾਰਗ ਤੇ ਟਿਕੇ ਹੋ, ਮਿੱਤਰਾਂ ਦੇ ਭਲੇ ਲਈ ਜੋ ਮਕਸਦ ਪਹਿਲਾਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਠੀਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪੂਰਾ ਕਰਨਾ ਤੁਹਾਡੇ ਯੋਗ ਹੈ।
4.29.13
संत्यज्य सर्वकर्माणि मित्रार्थे यो न वर्तते।
सम्भ्रमाद् विकृतोत्साहः सोऽनर्थैर्नावरुध्यते ॥ ४.२९.१३ ॥
ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਛੱਡ ਕੇ ਜੋ ਮਿੱਤਰ ਦੇ ਕਾਜ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ, ਅਤੇ ਘਬਰਾਹਟ ਨਾਲ ਜਿਸਦਾ ਉਤਸ਼ਾਹ ਵਿਗੜ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅਨਰਥਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
4.29.14
यो हि कालव्यतीतेषु मित्रकार्येषु वर्तते।
स कृत्वा महतोऽप्यर्थान्न मित्रार्थेन युज्यते ॥ ४.२९.१४ ॥
ਸਮਾਂ ਬੀਤ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜੋ ਮਿੱਤਰ ਦੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੱਡੇ ਕੰਮ ਸਿਰੇ ਚਾੜ੍ਹ ਕੇ ਵੀ ਮਿੱਤਰ ਦੇ ਹਿਤ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਜੁੜਦਾ।
4.29.15
तदिदं मित्रकार्यं नः कालातीतमरिंदम।
क्रियतां राघवस्यैतद् वैदेह्याः परिमार्गणम् ॥ ४.२९.१५ ॥
ਇਸ ਲਈ ਸਾਡਾ ਇਹ ਮਿੱਤਰ-ਕਾਜ ਸਮਾਂ ਬੀਤ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਹੇ ਅਰਿੰਦਮ, ਰਾਘਵ ਲਈ ਵੈਦੇਹੀ ਦੀ ਖੋਜ ਹੁਣੇ ਕਰੋ।
4.29.16
न च कालमतीतं ते निवेदयति कालवित्।
त्वरमाणोऽपि स प्राज्ञस्तव राजन् वशानुगः ॥ ४.२९.१६ ॥
ਹੇ ਰਾਜਾ, ਸਮੇਂ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਉਹ ਗਿਆਨੀ ਉਤਾਵਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੋਇਆ ਵੀ ਬੀਤਿਆ ਸਮਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦੱਸਦਾ; ਉਹ ਤੁਹਾਡੇ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਚੱਲਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।
4.29.17
कुलस्य हेतुः स्फीतस्य दीर्घबन्धुश्च राघवः।
अप्रमेयप्रभावश्च स्वयं चाप्रतिमो गुणैः ॥ ४.२९.१७ ॥
ਰਾਘਵ (ਰਾਮ) ਆਪਣੇ ਕੁਲ ਦੀ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹਨ, ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਬੰਧੂ ਹਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਅਪਾਰ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਖੁਦ ਗੁਣਾਂ ਵਿੱਚ ਬੇਮਿਸਾਲ ਹਨ।
4.29.18
तस्य त्वं कुरु वै कार्यं पूर्वं तेन कृतं तव।
हरीश्वर कपिश्रेष्ठानाज्ञापयितुमर्हसि ॥ ४.२९.१८ ॥
ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਕੰਮ ਤੁਸੀਂ ਕਰੋ — ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਹੇ ਹਰੀਸ਼ਵਰ, ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਬਾਂਦਰਾਂ ਨੂੰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਹੁਕਮ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
4.29.19
नहि तावद् भवेत् कालो व्यतीतश्चोदनादृते।
चोदितस्य हि कार्यस्य भवेत् कालव्यतिक्रमः ॥ ४.२९.१९ ॥
ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਅਜੇ ਸਮਾਂ ਨਹੀਂ ਬੀਤਿਆ। ਜਿਸ ਕੰਮ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸਮੇਂ ਦੀ ਢਿੱਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
4.29.20
अकर्तुरपि कार्यस्य भवान् कर्ता हरीश्वर।
किं पुनः प्रतिकर्तुस्ते राज्येन च वधेन च ॥ ४.२९.२० ॥
ਹੇ ਵਾਨਰੇਸ਼ਵਰ! ਜੋ ਕੰਮ ਤੂੰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਵੀ ਤੂੰ ਹੀ ਕਰੇਂਗਾ। ਫਿਰ ਤੇਰੇ ਰਾਜ ਅਤੇ ਵਧ ਦਾ ਬਦਲਾ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਦੀ ਕੀ ਗੱਲ?
4.29.21
शक्तिमानतिविक्रान्तो वानरर्क्षगणेश्वर।
कर्तुं दाशरथेः प्रीतिमाज्ञायां किं नु सज्जसे ॥ ४.२९.२१ ॥
ਹੇ ਵਾਨਰ-ਰਿੱਛ ਗਣਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ! ਤੂੰ ਸ਼ਕਤੀਮਾਨ ਅਤੇ ਅਤਿ ਪਰਾਕ੍ਰਮੀ ਹੈਂ। ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹੁਕਮ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਕਿਉਂ ਝਿਜਕਦਾ ਹੈਂ?
4.29.22
कामं खलु शरैः शक्तः सुरासुरमहोरगान्।
वशे दाशरथिः कर्तुं त्वत्प्रतिज्ञामवेक्षते ॥ ४.२९.२२ ॥
ਦਸ਼ਰਥ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਆਪਣੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਦੇਵ-ਅਸੁਰਾਂ ਦੇ ਮਹਾਨਾਗਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਕਰਨ ਦੇ ਸਮਰੱਥ ਹੈ। ਫਿਰ ਵੀ ਉਹ ਤੇਰੀ ਪ੍ਰਤਿਗਿਆ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।
4.29.23
प्राणत्यागाविशंकेन कृतं तेन महत् प्रियम्।
तस्य मार्गाम वैदेहीं पृथिव्यामपि चाम्बरे ॥ ४.२९.२३ ॥
ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਦੇ ਤਿਆਗ ਦੇ ਡਰ ਨਾਲ ਵੀ ਉਸਨੇ ਤੇਰਾ ਵੱਡਾ ਉਪਕਾਰ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਸ ਲਈ ਅਸੀਂ ਵੈਦੇਹੀ ਨੂੰ ਧਰਤੀ ਅਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਵੀ ਲੱਭਾਂਗੇ।
4.29.24
देवदानवगन्धर्वा असुराः समरुद्गणाः।
न च यक्षा भयं तस्य कुर्युः किमिव राक्षसाः ॥ ४.२९.२४ ॥
ਦੇਵਤੇ, ਦਾਨਵ, ਗੰਧਰਵ, ਅਸੁਰ, ਮਰੁਤ ਗਣ ਅਤੇ ਯਕਸ਼ ਵੀ ਉਸ ਨੂੰ ਡਰ ਨਹੀਂ ਦੇ ਸਕਦੇ। ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੀ ਤਾਂ ਗੱਲ ਹੀ ਕੀ ਹੈ?
4.29.25
तदेवं शक्तियुक्तस्य पूर्वं प्रतिकृतस्तथा।
रामस्यार्हसि पिङ्गेश कर्तुं सर्वात्मना प्रियम् ॥ ४.२९.२५ ॥
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼ਕਤੀਮਾਨ ਰਾਮ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਉਪਕਾਰ ਕੀਤਾ ਸੀ; ਹੇ ਪਿੰਗੇਸ਼, ਤੈਨੂੰ ਪੂਰੇ ਮਨ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਿਆਰਾ ਕਾਰਜ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
4.29.26
नाधस्तादवनौ नाप्सु गतिर्नोपरि चाम्बरे।
कस्यचित् सज्जतेऽस्माकं कपीश्वर तवाज्ञया ॥ ४.२९.२६ ॥
ਹੇ ਕਪੀਸ਼ਵਰ, ਤੇਰੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਸਾਡੀ ਗਤੀ ਹੇਠਾਂ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ, ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ, ਜਾਂ ਉੱਪਰ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਦੁਆਰਾ ਰੁਕਦੀ ਨਹੀਂ।
4.29.27
तदाज्ञापय कः किं ते कुतो वापि व्यवस्यतु।
हरयो ह्यप्रधृष्यास्ते सन्ति कोट्यग्रतोऽनघ ॥ ४.२९.२७ ॥
ਇਸ ਲਈ ਹੁਕਮ ਦੇਹ ਕਿ ਕੌਣ ਕੀ ਕਰੇ ਅਤੇ ਕਿੱਥੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੇ। ਹੇ ਨਿਰਦੋਸ਼, ਤੇਰੇ ਬਾਂਦਰ ਕਰੋੜਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਵੀ ਅਜੇਯ ਹਨ।
4.29.28
तस्य तद् वचनं श्रुत्वा काले साधु निरूपितम्।
सुग्रीवः सत्त्वसम्पन्नश्चकार मतिमुत्तमाम् ॥ ४.२९.२८ ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਉਸ ਬਚਨ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ, ਜੋ ਠੀਕ ਸਮੇਂ ਤੇ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਸੱਤਵ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨੇ ਉੱਤਮ ਨਿਸ਼ਚਾ ਕੀਤਾ।
4.29.29
संदिदेशातिमतिमान् नीलं नित्यकृतोद्यमम्।
दिक्षु सर्वासु सर्वेषां सैन्यानामुपसंग्रहे ॥ ४.२९.२९ ॥
ਬਹੁਤ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨੇ ਸਦਾ ਉੱਦਮੀ ਨੀਲ ਨੂੰ ਸਾਰੀਆਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਾਰੀਆਂ ਸੈਨਾਵਾਂ ਇਕੱਠੀਆਂ ਕਰਨ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ।
4.29.30
यथा सेना समग्रा मे यूथपालाश्च सर्वशः।
समागच्छन्त्यसङ्गेन सेनाग्र्ये ण तथा कुरु ॥ ४.२९.३० ॥
ਮੇਰੀ ਸਾਰੀ ਸੈਨਾ ਅਤੇ ਯੂਥਪਾਲ ਬਿਨਾਂ ਦੇਰੀ ਦੇ ਇਕੱਠੇ ਆ ਜਾਣ, ਹੇ ਸੈਨਾਪਤੀ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰ।
4.29.31
ये त्वन्तपालाः प्लवगाः शीघ्रगा व्यवसायिनः।
समानयन्तु ते शीघ्रं त्वरिताः शासनान्मम।
स्वयं चानन्तरं कार्यं भवानेवानुपश्यतु ॥ ४.२९.३१ ॥
ਸਰਹੱਦੀ ਪਹਿਰੇਦਾਰ, ਤੇਜ਼ ਚੱਲਣ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਮਿਹਨਤੀ ਵਾਨਰ ਮੇਰੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਜਲਦੀ ਅਤੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਸਭ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨ; ਫਿਰ ਤੁਸੀਂ ਆਪ ਕੰਮ ਦੀ ਦੇਖ-ਰੇਖ ਕਰੋ।
4.29.32
त्रिपञ्चरात्रादूर्ध्वं यः प्राप्नुयादिह वानरः।
तस्य प्राणान्तिको दण्डो नात्र कार्या विचारणा ॥ ४.२९.३२ ॥
ਤਿੰਨ-ਪੰਜ ਰਾਤਾਂ ਬਾਅਦ ਜੋ ਵਾਨਰ ਇੱਥੇ ਆਵੇਗਾ, ਉਸਨੂੰ ਪ੍ਰਾਣਦੰਡ ਮਿਲੇਗਾ; ਇਸ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਵਿਚਾਰ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ।
4.29.33
हरींश्च वृद्धानुपयातु साङ्गदो
भवान् ममाज्ञामधिकृत्य निश्चितम्।
विधाय वेश्म प्रविवेश वीर्यवान् ॥ ४.२९.३३ ॥
ਅੰਗਦ ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ ਬਜ਼ੁਰਗ ਵਾਨਰਾਂ ਕੋਲ ਜਾਓ ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਹੁਕਮ ਨੂੰ ਪੱਕੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨਿਭਾਓ। ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਉਹ ਬਲਵਾਨ ਆਪਣੇ ਮਹਿਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋ ਗਿਆ।