รามายณะของวาลมีกิ · สรรค 4.29
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.29.1
समीक्ष्य विमलं व्योम गतविद्युद्बलाहकम्।
सारसाकुलसंघुष्टं रम्यज्योत्स्नानुलेपनम् ॥ ४.२९.१ ॥
เมื่อมองดูท้องฟ้าอันใสสะอาด ที่ปราศจากสายฟ้าและเมฆฝน เต็มไปด้วยเสียงนกกระเรียนร้องก้อง และถูกแต้มด้วยแสงจันทร์อันงดงาม
4.29.2
समृद्धार्थं च सुग्रीवं मन्दधर्मार्थसंग्रहम्।
अत्यर्थं चासतां मार्गमेकान्तगतमानसम् ॥ ४.२९.२ ॥
สุครีพผู้มีกิจการเจริญรุ่งเรือง แต่หย่อนยานในการสะสมธรรมและทรัพย์ และมีใจมุ่งไปสู่หนทางของคนชั่วร้ายโดยสิ้นเชิง
4.29.3
निवृत्तकार्यं सिद्धार्थं प्रमदाभिरतं सदा।
प्राप्तवन्तमभिप्रेतान् सर्वानेव मनोरथान् ॥ ४.२९.३ ॥
ผู้มีกิจที่ทำเสร็จสิ้นแล้ว มีจุดหมายสำเร็จ และเสวยความสุขกับสตรีอยู่เสมอ ได้รับความปรารถนาทั้งปวงที่ตั้งใจไว้
4.29.4
स्वां च पत्नीमभिप्रेतां तारां चापि समीप्सिताम्।
विहरन्तमहोरात्रं कृतार्थं विगतज्वरम् ॥ ४.२९.४ ॥
ทรงสำราญทั้งกลางวันและกลางคืนกับพระชายาอันเป็นที่รัก และกับนางตารา ผู้ที่ท่านปรารถนาอย่างยิ่ง มีความสมหวัง ปราศจากความทุกข์ร้อน
4.29.5
क्रीडन्तमिव देवेशं गन्धर्वाप्सरसां गणैः।
मन्त्रिषु न्यस्तकार्यं च मन्त्रिणामनवेक्षकम् ॥ ४.२९.५ ॥
ราวกับเทพผู้เป็นใหญ่กำลังเล่นสนุกกับหมู่คนธรรพ์และนางอัปสร ท่านได้มอบภารกิจไว้กับเหล่าเสนาอำมาตย์ และไม่ได้กำกับดูแลเสนาอำมาตย์เหล่านั้น
4.29.6
उच्छिन्नराज्यसंदेहं कामवृत्तमिव स्थितम्।
निश्चितार्थोऽर्थतत्त्वज्ञः कालधर्मविशेषवित् ॥ ४.२९.६ ॥
ปราศจากความกังวลใดๆ เกี่ยวกับราชอาณาจักร ดำรงอยู่ดุจผู้ดำเนินชีวิตตามความปรารถนา มีจุดหมายมั่นคง รู้แจ้งความจริงของกิจการ และรู้หน้าที่เฉพาะของกาลเวลา
4.29.7
प्रसाद्य वाक्यैर्विविधैर्हेतुमद्भिर्मनोरमैः।
वाक्यविद् वाक्यतत्त्वज्ञं हरीशं मारुतात्मजः ॥ ४.२९.७ ॥
หนุมานบุตรของพระวายุ ผู้เชี่ยวชาญในการพูด ได้ใช้ถ้อยคำอันหลากหลาย ไพเราะ และมีเหตุผล เพื่อโน้มน้าวใจพญาวานร ผู้รู้ความหมายแท้จริงของถ้อยคำ
4.29.8
हितं तथ्यं च पथ्यं च सामधर्मार्थनीतिमत्।
प्रणयप्रीतिसंयुक्तं विश्वासकृतनिश्चयम् ॥ ४.२९.८ ॥
ถ้อยคำนั้นเป็นประโยชน์ เป็นความจริง และเป็นสิ่งที่ควรทำ มีนโยบายแห่งการประนีประนอม ธรรม และผลประโยชน์ประกอบด้วยความรักใคร่และไมตรี และมีความมุ่งมั่นที่ตั้งอยู่บนความไว้วางใจ
4.29.9
हरीश्वरमुपागम्य हनूमान् वाक्यमब्रवीत्।
राज्यं प्राप्तं यशश्चैव कौली श्रीरभिवर्धिता ॥ ४.२९.९ ॥
หนุมานเข้าไปหาพญาวานร แล้วกล่าวถ้อยคำนี้ว่า "ท่านได้ราชอาณาจักรและเกียรติยศมาแล้ว และโชคลาภของวงศ์ตระกูลก็เจริญขึ้นอย่างมาก"
4.29.10
मित्राणां संग्रहः शेषस्तद् भवान् कर्तुमर्हति।
यो हि मित्रेषु कालज्ञः सततं साधु वर्तते ॥ ४.२९.१० ॥
การรวบรวมมิตรที่เหลืออยู่ยังไม่ได้ทำ ดังนั้นท่านควรเป็นผู้ดำเนินการ ผู้ที่รู้จังหวะเวลาและปฏิบัติต่อมิตรอย่างดีอยู่เสมอ
4.29.11
तस्य राज्यं च कीर्तिश्च प्रतापश्चापि वर्धते।
यस्य कोशश्च दण्डश्च मित्राण्यात्मा च भूमिप।
समान्येतानि सर्वाणि स राज्यं महदश्नुते ॥ ४.२९.११ ॥
ผู้ที่มีคลังทรัพย์ กองทัพ มิตร และตนเอง ล้วนเจริญรุ่งเรืองเสมอกัน ราชอาณาจักร เกียรติยศ และอำนาจของเขาย่อมเพิ่มพูนขึ้น ข้าแต่พระราชา ผู้เช่นนั้นย่อมได้เสวยราชสมบัติอันยิ่งใหญ่
4.29.12
तद् भवान् वृत्तसम्पन्नः स्थितः पथि निरत्यये।
मित्रार्थमभिनीतार्थं यथावत् कर्तुमर्हति ॥ ४.२९.१२ ॥
เพราะฉะนั้น ท่านผู้ประกอบด้วยความประพฤติอันดีงาม ดำรงอยู่บนหนทางที่ไม่มีวันพลาด ควรปฏิบัติภารกิจที่ได้กล่าวไว้แล้วเพื่อประโยชน์ของมิตรให้ถูกต้องตามควร
4.29.13
संत्यज्य सर्वकर्माणि मित्रार्थे यो न वर्तते।
सम्भ्रमाद् विकृतोत्साहः सोऽनर्थैर्नावरुध्यते ॥ ४.२९.१३ ॥
ผู้ที่ละทิ้งกิจการทั้งปวง แล้วไม่ขวนขวายในกิจของมิตร และมีความกระตือรือร้นถูกรบกวนด้วยความวุ่นวาย ย่อมถูกความวิบัติครอบงำ
4.29.14
यो हि कालव्यतीतेषु मित्रकार्येषु वर्तते।
स कृत्वा महतोऽप्यर्थान्न मित्रार्थेन युज्यते ॥ ४.२९.१४ ॥
ผู้ที่ดำเนินการในกิจของมิตรเมื่อกาลเวลาล่วงเลยไปแล้ว แม้จะสำเร็จประโยชน์อันยิ่งใหญ่ ก็ไม่ได้ชื่อว่าร่วมในประโยชน์ของมิตร
4.29.15
तदिदं मित्रकार्यं नः कालातीतमरिंदम।
क्रियतां राघवस्यैतद् वैदेह्याः परिमार्गणम् ॥ ४.२९.१५ ॥
เพราะฉะนั้น กิจของมิตรของเรานี้ล่วงเลยเวลามาแล้ว ข้าแต่ผู้ปราบศัตรู ขอให้การค้นหาพระนางไวเทหีเพื่อพระราฆพะจงดำเนินการเดี๋ยวนี้เถิด
4.29.16
न च कालमतीतं ते निवेदयति कालवित्।
त्वरमाणोऽपि स प्राज्ञस्तव राजन् वशानुगः ॥ ४.२९.१६ ॥
และผู้มีปัญญาผู้รู้จังหวะเวลา แม้จะรีบร้อน ก็ไม่กราบทูลท่านว่าเวลาได้ล่วงเลยไปแล้ว ข้าแต่พระราชา เขาเป็นผู้ที่ดำเนินตามพระประสงค์ของท่าน
4.29.17
कुलस्य हेतुः स्फीतस्य दीर्घबन्धुश्च राघवः।
अप्रमेयप्रभावश्च स्वयं चाप्रतिमो गुणैः ॥ ४.२९.१७ ॥
พระราฆพะเป็นต้นเหตุแห่งความเจริญรุ่งเรืองของวงศ์ตระกูล และเป็นพันธมิตรผู้ยาวนาน อำนาจของพระองค์หาประมาณมิได้ และพระองค์เองก็ไม่มีผู้ใดเทียบเทียมในคุณธรรมทั้งหลาย
4.29.18
तस्य त्वं कुरु वै कार्यं पूर्वं तेन कृतं तव।
हरीश्वर कपिश्रेष्ठानाज्ञापयितुमर्हसि ॥ ४.२९.१८ ॥
จงทำกิจของพระองค์เถิด เพราะพระองค์ได้ทำกิจของท่านมาก่อนแล้ว ข้าแต่พญาวานร ท่านควรสั่งการแก่เหล่าวานรผู้เลิศ
4.29.19
नहि तावद् भवेत् कालो व्यतीतश्चोदनादृते।
चोदितस्य हि कार्यस्य भवेत् कालव्यतिक्रमः ॥ ४.२९.१९ ॥
ยังไม่มีเวลาใดล่วงเลยไปโดยปราศจากการเร่งเร้าของท่าน การล่าช้าจะเกิดขึ้นได้ก็เฉพาะในกิจที่ถูกเร่งเร้าแล้วเท่านั้น
4.29.20
अकर्तुरपि कार्यस्य भवान् कर्ता हरीश्वर।
किं पुनः प्रतिकर्तुस्ते राज्येन च वधेन च ॥ ४.२९.२० ॥
ข้าแต่พญาวานร แม้กิจที่ท่านมิได้ทำ ท่านก็จะเป็นผู้ทำให้สำเร็จ ยิ่งไปกว่านั้น สำหรับผู้ตอบแทนบุญคุณของท่าน ผู้ที่ทั้งให้ราชอาณาจักรแก่ท่านและสังหารศัตรูให้ท่าน จะยิ่งเป็นเช่นนั้นสักเพียงใด
4.29.21
शक्तिमानतिविक्रान्तो वानरर्क्षगणेश्वर।
कर्तुं दाशरथेः प्रीतिमाज्ञायां किं नु सज्जसे ॥ ४.२९.२१ ॥
โอ้เจ้าแห่งหมู่วานรและหมีผู้มีอำนาจและกล้าหาญยิ่ง เหตุใดท่านจึงยังลังเลในการปฏิบัติตามคำสั่งที่จะทำให้โอรสของท้าวทศรถพอพระทัย
4.29.22
कामं खलु शरैः शक्तः सुरासुरमहोरगान्।
वशे दाशरथिः कर्तुं त्वत्प्रतिज्ञामवेक्षते ॥ ४.२९.२२ ॥
แท้จริง โอรสของท้าวทศรถย่อมสามารถด้วยลูกศรของพระองค์ที่จะปราบแม้งูใหญ่ของเทพและอสูรได้ แต่พระองค์กำลังรอดูให้คำปฏิญาณของท่านสำเร็จ
4.29.23
प्राणत्यागाविशंकेन कृतं तेन महत् प्रियम्।
तस्य मार्गाम वैदेहीं पृथिव्यामपि चाम्बरे ॥ ४.२९.२३ ॥
แม้จะหวั่นเกรงการสูญเสียชีวิต พระองค์ก็ได้ทำความดีใหญ่หลวงให้แก่ท่านแล้ว เพราะพระองค์ พวกเราจะค้นหาพระนางไวเทหีทั้งบนแผ่นดินและแม้บนท้องฟ้า
4.29.24
देवदानवगन्धर्वा असुराः समरुद्गणाः।
न च यक्षा भयं तस्य कुर्युः किमिव राक्षसाः ॥ ४.२९.२४ ॥
ไม่ว่าเทพ ทานพ คนธรรพ์ อสูร หรือหมู่มรุต หรือแม้แต่ยักษ์ ก็ไม่อาจทำให้พระองค์หวาดกลัวได้ รากษสจะทำอะไรพระองค์ได้เล่า
4.29.25
तदेवं शक्तियुक्तस्य पूर्वं प्रतिकृतस्तथा।
रामस्यार्हसि पिङ्गेश कर्तुं सर्वात्मना प्रियम् ॥ ४.२९.२५ ॥
ดังนั้น ท่านควรกระทำสิ่งที่เป็นที่พอพระทัยของพระรามผู้ทรงอานุภาพ ผู้เคยตอบแทนอุปการะของท่านมาก่อนแล้ว โอ้เจ้าแห่งหมู่วานรสีทอง ท่านควรทำด้วยความทุ่มเทสุดกาย
4.29.26
नाधस्तादवनौ नाप्सु गतिर्नोपरि चाम्बरे।
कस्यचित् सज्जतेऽस्माकं कपीश्वर तवाज्ञया ॥ ४.२९.२६ ॥
โอ้เจ้าแห่งหมู่วานร ตามคำสั่งของท่าน ไม่มีสิ่งใดขัดขวางการเดินทางของพวกเรา ทั้งเบื้องล่างบนแผ่นดิน ในน้ำ หรือเบื้องบนบนท้องฟ้า
4.29.27
तदाज्ञापय कः किं ते कुतो वापि व्यवस्यतु।
हरयो ह्यप्रधृष्यास्ते सन्ति कोट्यग्रतोऽनघ ॥ ४.२९.२७ ॥
ขอท่านจงสั่งว่าใครควรทำอะไรและจากที่ใด โอ้ผู้ไร้มลทิน หมู่วานรของท่านไม่อาจถูกต้านทานได้ แม้ต่อหน้าสิบล้านตัวก็ตาม
4.29.28
तस्य तद् वचनं श्रुत्वा काले साधु निरूपितम्।
सुग्रीवः सत्त्वसम्पन्नश्चकार मतिमुत्तमाम् ॥ ४.२९.२८ ॥
เมื่อสุครีพผู้เปี่ยมด้วยความกล้าหาญได้ฟังคำพูดของท่านที่กล่าวได้ถูกต้องและเหมาะกาล ก็ตั้งใจอย่างยิ่งยวด
4.29.29
संदिदेशातिमतिमान् नीलं नित्यकृतोद्यमम्।
दिक्षु सर्वासु सर्वेषां सैन्यानामुपसंग्रहे ॥ ४.२९.२९ ॥
สุครีพผู้มีปัญญายิ่งได้สั่งให้นีลผู้ขยันหมั่นเพียรอยู่เสมอรวบรวมกองทัพทั้งหมดจากทุกทิศ
4.29.30
यथा सेना समग्रा मे यूथपालाश्च सर्वशः।
समागच्छन्त्यसङ्गेन सेनाग्र्ये ण तथा कुरु ॥ ४.२९.३० ॥
ขอให้ท่านจัดการให้กองทัพทั้งหมดของเราและเหล่าผู้นำหมู่มาพร้อมกันโดยไม่ชักช้า โอ้แม่ทัพ ขอท่านจงกระทำเช่นนั้นเถิด
4.29.31
ये त्वन्तपालाः प्लवगाः शीघ्रगा व्यवसायिनः।
समानयन्तु ते शीघ्रं त्वरिताः शासनान्मम।
स्वयं चानन्तरं कार्यं भवानेवानुपश्यतु ॥ ४.२९.३१ ॥
ขอให้เหล่าวานรผู้รักษาชายแดน ผู้ว่องไวในการเดินทางและมุ่งมั่น รีบรวบรวมทุกคนอย่างเร่งด่วนและกระตือรือร้นตามคำสั่งของเรา และภายหลังท่านเองจงกำกับดูแลงานนี้
4.29.32
त्रिपञ्चरात्रादूर्ध्वं यः प्राप्नुयादिह वानरः।
तस्य प्राणान्तिको दण्डो नात्र कार्या विचारणा ॥ ४.२९.३२ ॥
วานรตัวใดที่มาถึงที่นี่เกินสามหรือห้าคืนไป โทษของมันคือความตาย ในเรื่องนี้จะไม่มีการไตร่ตรองใดๆ อีก
4.29.33
हरींश्च वृद्धानुपयातु साङ्गदो
भवान् ममाज्ञामधिकृत्य निश्चितम्।
विधाय वेश्म प्रविवेश वीर्यवान् ॥ ४.२९.३३ ॥
ขอท่านจงไปพร้อมอังคทะยังหมู่วานรผู้อาวุโส และปฏิบัติตามคำสั่งของเราอย่างเด็ดขาด เมื่อกล่าวดังนี้แล้ว ผู้ทรงพลังนั้นก็เสด็จเข้าไปยังที่พักของพระองค์