ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ · ਸਰਗ 4.3
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.3.1
वचो विज्ञाय हनुमान् सुग्रीवस्य महात्मनः।
पर्वतादृष्यमूकात् तु पुप्लुवे यत्र राघवौ ॥ ४.३.१ ॥
ਮਹਾਤਮਾ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਦੇ ਬਚਨ ਨੂੰ ਸਮਝ ਕੇ ਹਨੂੰਮਾਨ ਰਿਸ਼ਯਮੂਕ ਪਰਬਤ ਤੋਂ ਉਸ ਥਾਂ ਵੱਲ ਛਾਲ ਮਾਰੀ ਜਿੱਥੇ ਦੋਵੇਂ ਰਾਘਵ ਸਨ।
4.3.2
कपिरूपं परित्यज्य हनुमान् मारुतात्मजः।
भिक्षुरूपं ततो भेजे शठबुद्धितया कपिः ॥ ४.३.२ ॥
ਬਾਂਦਰ ਰੂਪ ਤਿਆਗ ਕੇ ਪਵਨ-ਪੁੱਤਰ ਹਨੂੰਮਾਨ ਨੇ ਫਿਰ ਚਤੁਰਾਈ ਭਰੀ ਸੋਚ ਨਾਲ ਭਿਖਾਰੀ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰਿਆ।
4.3.3
ततश्च हनुमान् वाचा श्लक्ष्णया सुमनोज्ञया।
विनीतवदुपागम्य राघवौ प्रणिपत्य च ॥ ४.३.३ ॥
ਫਿਰ ਹਨੂੰਮਾਨ ਨੇ ਕੋਮਲ ਅਤੇ ਮਨ ਨੂੰ ਭਾਉਣ ਵਾਲੀ ਬਾਣੀ ਨਾਲ, ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ ਦੋਵੇਂ ਰਾਘਵਾਂ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕੀਤਾ।
4.3.4
आबभाषे च तौ वीरौ यथावत् प्रशशंस च।
सम्पूज्य विधिवद् वीरौ हनुमान् वानरोत्तमः ॥ ४.३.४ ॥
ਵਾਨਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਹਨੂੰਮਾਨ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਵੀਰਾਂ ਨਾਲ ਯੋਗ ਢੰਗ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕੀਤੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਆਦਰ ਕੀਤਾ।
4.3.5
उवाच कामतो वाक्यं मृदु सत्यपराक्रमौ।
राजर्षिदेवप्रतिमौ तापसौ संशितव्रतौ ॥ ४.३.५ ॥
ਸੱਚੇ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਵਾਲੇ, ਰਾਜਰਿਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਰਗੇ, ਕਠੋਰ ਵਰਤ ਵਾਲੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋ ਤਪਸਵੀਆਂ ਨੂੰ ਹਨੂੰਮਾਨ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਕੋਮਲ ਬਚਨ ਕਹੇ।
4.3.6
देशं कथमिमं प्राप्तौ भवन्तौ वरवर्णिनौ।
त्रासयन्तौ मृगगणानन्यांश्च वनचारिणः ॥ ४.३.६ ॥
ਹੇ ਸੁੰਦਰ ਵਰਨ ਵਾਲੇ ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ, ਮ੍ਰਿਗ-ਝੁੰਡਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਬਨਚਾਰੀ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਡਰਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਇਸ ਥਾਂ ਕਿਵੇਂ ਆਏ ਹੋ?
4.3.7
पम्पातीररुहान् वृक्षान् वीक्षमाणौ समन्ततः।
इमां नदीं शुभजलां शोभयन्तौ तरस्विनौ ॥ ४.३.७ ॥
ਪੰਪਾ ਦੇ ਕੰਢੇ ਉੱਗੇ ਰੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਵੇਖਦੇ ਹੋਏ, ਇਸ ਸ਼ੁਭ ਜਲ ਵਾਲੀ ਨਦੀ ਦੀ ਸ਼ੋਭਾ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਤੇਜਸਵੀ।
4.3.8
धैर्यवन्तौ सुवर्णाभौ कौ युवां चीरवाससौ।
निःश्वसन्तौ वरभुजौ पीडयन्ताविमाः प्रजाः ॥ ४.३.८ ॥
ਧੀਰਜ ਵਾਲੇ, ਸੋਨੇ ਵਰਗੀ ਆਭਾ ਵਾਲੇ, ਛਾਲ ਦੇ ਕਪੜੇ ਪਹਿਨੇ, ਠੰਢੇ ਸਾਹ ਭਰਦੇ, ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਬਾਹਾਂ ਵਾਲੇ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਪੀੜਾ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਕੌਣ ਹੋ?
4.3.9
सिंहविप्रेक्षितौ वीरौ महाबलपराक्रमौ।
शक्रचापनिभे चापे गृहीत्वा शत्रुनाशनौ ॥ ४.३.९ ॥
ਸ਼ੇਰ ਵਰਗੀ ਨਜ਼ਰ ਵਾਲੇ ਵੀਰ, ਮਹਾਨ ਬਲ ਅਤੇ ਪਰਾਕਰਮ ਵਾਲੇ, ਇੰਦਰ-ਧਨੁਸ਼ ਵਰਗੇ ਧਨੁਸ਼ ਚੁੱਕ ਕੇ ਵੈਰੀਆਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ।
4.3.10
श्रीमन्तौ रूपसम्पन्नौ वृषभश्रेष्ठविक्रमौ।
हस्तिहस्तोपमभुजौ द्युतिमन्तौ नरर्षभौ ॥ ४.३.१० ॥
ਸ਼ੋਭਾਵਾਨ, ਰੂਪ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਬਲਦ ਵਰਗੇ ਪਰਾਕਰਮੀ, ਹਾਥੀ ਦੀ ਸੁੰਡ ਵਰਗੀਆਂ ਬਾਹਾਂ ਵਾਲੇ, ਚਮਕਦਾਰ, ਨਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ।
4.3.11
प्रभया पर्वतेन्द्रोऽसौ युवयोरवभासितः।
राज्यार्हावमरप्रख्यौ कथं देशमिहागतौ ॥ ४.३.११ ॥
ਤੁਹਾਡੇ ਦੋਹਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਭਾ ਨਾਲ ਇਹ ਪਰਬਤਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਰੌਸ਼ਨ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਰਾਜ ਦੇ ਯੋਗ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਰਗੇ ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਇਸ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਆਏ?
4.3.12
पद्मपत्रेक्षणौ वीरौ जटामण्डलधारिणौ।
अन्योन्यसदृशौ वीरौ देवलोकादिहागतौ ॥ ४.३.१२ ॥
ਕਮਲ ਦੀਆਂ ਪੰਖੜੀਆਂ ਵਰਗੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ, ਜਟਾਵਾਂ ਦਾ ਜੂੜਾ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਵਰਗੇ ਵੀਰ, ਦੇਵਲੋਕ ਤੋਂ ਤੁਸੀਂ ਇੱਥੇ ਆਏ ਹੋ।
4.3.13
यदृच्छयेव सम्प्राप्तौ चन्द्रसूर्यौ वसुंधराम्।
विशालवक्षसौ वीरौ मानुषौ देवरूपिणौ ॥ ४.३.१३ ॥
ਜਿਵੇਂ ਇਤਫ਼ਾਕ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਤੇ ਆਏ ਚੰਦਰਮਾ ਤੇ ਸੂਰਜ ਹੋਣ, ਚੌੜੀਆਂ ਛਾਤੀਆਂ ਵਾਲੇ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਵੀਰ ਮਨੁੱਖ ਹੁੰਦੇ ਹੋਏ ਵੀ ਦੇਵਰੂਪ ਹਨ।
4.3.14
सिंहस्कन्धौ महोत्साहौ समदाविव गोवृषौ।
आयताश्च सुवृत्ताश्च बाहवः परिघोपमाः ॥ ४.३.१४ ॥
ਸ਼ੇਰ ਵਰਗੇ ਮੋਢੇ, ਮਹਾਨ ਉਤਸ਼ਾਹ ਵਾਲੇ, ਮਸਤ ਬਲਦਾਂ ਵਰਗੇ; ਲੰਮੀਆਂ, ਗੋਲ ਅਤੇ ਪਰਿਘ ਵਰਗੀਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ।
4.3.15
सर्वभूषणभूषार्हाः किमर्थं न विभूषिताः।
उभौ योग्यावहं मन्ये रक्षितुं पृथिवीमिमाम् ॥ ४.३.१५ ॥
ਸਾਰੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਉਹ ਕਿਉਂ ਸਜੇ ਹੋਏ ਨਹੀਂ? ਮੈਂ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਇਸ ਧਰਤੀ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਯੋਗ ਹਨ।
4.3.16
ससागरवनां कृत्स्नां विन्ध्यमेरुविभूषिताम्।
इमे च धनुषी चित्रे श्लक्ष्णे चित्रानुलेपने ॥ ४.३.१६ ॥
ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਅਤੇ ਜੰਗਲਾਂ ਵਾਲੀ ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ, ਵਿੰਧਿਆ ਤੇ ਮੇਰੂ ਪਰਬਤਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ੋਭਿਤ; ਅਤੇ ਇਹ ਦੋ ਵਿਚਿਤ੍ਰ, ਚਿਕਨੇ, ਰੰਗੀਨ ਲੇਪ ਵਾਲੇ ਧਨੁਸ਼।
4.3.17
प्रकाशेते यथेन्द्रस्य वज्रे हेमविभूषिते।
सम्पूर्णाश्च शितैर्बाणैस्तूणाश्च शुभदर्शनाः ॥ ४.३.१७ ॥
ਇੰਦਰ ਦੇ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸਜੇ ਵਜ੍ਰਾਂ ਵਾਂਗ ਇਹ ਚਮਕਦੇ ਹਨ; ਤਿੱਖੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰੇ, ਵੇਖਣ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਭ ਤਰਕਸ਼।
4.3.18
जीवितान्तकरैर्घोरैर्ज्वलद्भिरिव पन्नगैः।
महाप्रमाणौ विपुलौ तप्तहाटकभूषणौ ॥ ४.३.१८ ॥
ਜਾਨ ਲੈਣ ਵਾਲੇ, ਭਿਆਨਕ, ਬਲਦੇ ਸੱਪਾਂ ਵਾਂਗ; ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਵੱਡੇ ਸਰੀਰ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਤਪਾਏ ਸੋਨੇ ਦੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸ਼ੋਭਿਤ ਹਨ।
4.3.19
खड्गावेतौ विराजेते निर्मुक्तभुजगाविव।
एवं मां परिभाषन्तं कस्माद् वै नाभिभाषतः ॥ ४.३.१९ ॥
ਕੁੰਜ ਲਾਹੇ ਹੋਏ ਸੱਪਾਂ ਵਾਂਗ ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਤਲਵਾਰਾਂ ਚਮਕ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੈਂ ਗੱਲ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਫਿਰ ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਉੱਤਰ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ?
4.3.20
सुग्रीवो नाम धर्मात्मा कश्चिद् वानरपुङ्गवः।
वीरो विनिकृतो भ्रात्रा जगद्भ्रमति दुःखितः ॥ ४.३.२० ॥
ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨਾਮ ਦਾ ਧਰਮਾਤਮਾ ਇੱਕ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਵਾਨਰ ਹੈ। ਵੀਰ ਉਹ ਭਰਾ ਵੱਲੋਂ ਅਪਮਾਨਿਤ ਹੋ ਕੇ ਦੁਖੀ ਹੋਇਆ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਭਟਕ ਰਿਹਾ ਹੈ।
4.3.21
प्राप्तोऽहं प्रेषितस्तेन सुग्रीवेण महात्मना।
राज्ञा वानरमुख्यानां हनुमान् नाम वानरः ॥ ४.३.२१ ॥
ਮਹਾਤਮਾ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਭੇਜਿਆ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਆਇਆ ਹਾਂ। ਵਾਨਰ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਦਾ ਦੂਤ ਮੈਂ ਹਾਂ, ਮੇਰਾ ਨਾਮ ਹਨੂਮਾਨ ਵਾਨਰ ਹੈ।
4.3.22
युवाभ्यां स हि धर्मात्मा सुग्रीवः सख्यमिच्छति।
तस्य मां सचिवं वित्तं वानरं पवनात्मजम् ॥ ४.३.२२ ॥
ਉਹ ਧਰਮਾਤਮਾ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਤੁਹਾਡੇ ਦੋਹਾਂ ਨਾਲ ਮਿੱਤਰਤਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦਾ ਮੰਤਰੀ, ਪਵਨ-ਪੁੱਤਰ ਵਾਨਰ ਮੈਨੂੰ ਜਾਣੋ।
4.3.23
भिक्षुरूपप्रतिच्छन्नं सुग्रीवप्रियकारणात्।
ऋष्यमूकादिह प्राप्तं कामगं कामचारिणम् ॥ ४.३.२३ ॥
ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਦਾ ਭਲਾ ਕਰਨ ਲਈ ਭਿਖਾਰੀ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਮੈਂ ਰਿਸ਼ਯਮੂਕ ਤੋਂ ਇੱਥੇ ਆਇਆ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਮਨ ਚਾਹੇ ਥਾਂ ਜਾਣ ਅਤੇ ਫਿਰਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਰੱਖਦਾ ਹਾਂ।
4.3.24
एवमुक्त्वा तु हनुमांस्तौ वीरौ रामलक्ष्मणौ।
वाक्यज्ञो वाक्यकुशलः पुनर्नोवाच किंचन ॥ ४.३.२४ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ, ਬੋਲੀ ਦਾ ਜਾਣਕਾਰ ਅਤੇ ਬੋਲਣ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁਣ ਹਨੂਮਾਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਹਾਂ ਵੀਰਾਂ ਰਾਮ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨਾਲ ਫਿਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਬੋਲਿਆ।
4.3.25
एतच्छ्रुत्वा वचस्तस्य रामो लक्ष्मणमब्रवीत्।
प्रहृष्टवदनः श्रीमान् भ्रातरं पार्श्वतः स्थितम् ॥ ४.३.२५ ॥
ਉਸ ਦੇ ਇਹ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਪ੍ਰਸੰਨ ਮੁਖ ਵਾਲੇ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ ਰਾਮ ਨੇ ਨੇੜੇ ਖੜ੍ਹੇ ਭਰਾ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
4.3.26
सचिवोऽयं कपीन्द्रस्य सुग्रीवस्य महात्मनः।
तमेव कांक्षमाणस्य ममान्तिकमिहागतः ॥ ४.३.२६ ॥
ਇਹ ਮਹਾਤਮਾ ਕਪੀਂਦਰ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਦਾ ਮੰਤਰੀ ਹੈ; ਮੈਨੂੰ ਹੀ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੋਇਆ ਇੱਥੇ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆਇਆ ਹੈ।
4.3.27
तमभ्यभाष सौमित्रे सुग्रीवसचिवं कपिम्।
वाक्यज्ञं मधुरैर्वाक्यैः स्नेहयुक्तमरिंदमम् ॥ ४.३.२७ ॥
ਹੇ ਸੌਮਿਤ੍ਰੀ! ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਦੇ ਮੰਤਰੀ, ਬੋਲਣ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਅਤੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਦਬਾਉਣ ਵਾਲੇ ਉਸ ਕਪਿ ਨਾਲ ਮਿੱਠੇ ਅਤੇ ਸਨੇਹ ਭਰੇ ਬੋਲਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰ।
4.3.28
नानृग्वेदविनीतस्य नायजुर्वेदधारिणः।
नासामवेदविदुषः शक्यमेवं विभाषितुम् ॥ ४.३.२८ ॥
ਜਿਸ ਨੇ ਰਿਗਵੇਦ ਵਿੱਚ ਸਿਖਲਾਈ ਨਹੀਂ ਲਈ, ਯਜੁਰਵੇਦ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ, ਸਾਮਵੇਦ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ, ਉਹ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਬੋਲ ਸਕਦਾ।
4.3.29
नूनं व्याकरणं कृत्स्नमनेन बहुधा श्रुतम्।
बहु व्याहरतानेन न किंचिदपशब्दितम् ॥ ४.३.२९ ॥
ਯਕੀਨਨ ਇਸ ਨੇ ਵਿਆਕਰਨ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਤੇ ਕਈ ਢੰਗਾਂ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹਿਆ ਹੈ; ਇੰਨਾ ਬੋਲ ਕੇ ਵੀ ਇਸ ਨੇ ਕੋਈ ਗਲਤ ਸ਼ਬਦ ਨਹੀਂ ਕਿਹਾ।
4.3.30
न मुखे नेत्रयोश्चापि ललाटे च भ्रुवोस्तथा।
अन्येष्वपि च सर्वेषु दोषः संविदितः क्वचित् ॥ ४.३.३० ॥
ਇਸ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ, ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ, ਮੱਥੇ ਵਿੱਚ, ਭਰਵੱਟਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਭ ਅੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕਿਤੇ ਕੋਈ ਨੁਕਸ ਨਹੀਂ ਦਿਸਦਾ।
4.3.31
अविस्तरमसंदिग्धमविलम्बितमव्यथम्।
उरःस्थं कण्ठगं वाक्यं वर्तते मध्यमस्वरम् ॥ ४.३.३१ ॥
ਨਾ ਬਹੁਤ ਵਿਸਤਾਰ ਵਾਲਾ, ਨਾ ਸੰਦੇਹ ਭਰਿਆ, ਨਾ ਦੇਰੀ ਵਾਲਾ, ਨਾ ਅਟਕਦਾ; ਛਾਤੀ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਅਤੇ ਗਲੇ ਤੋਂ ਨਿਕਲਦਾ ਮੱਧਮ ਸੁਰ ਦਾ ਬੋਲ।
4.3.32
संस्कारक्रमसम्पन्नामद्भुतामविलम्बिताम्।
उच्चारयति कल्याणीं वाचं हृदयहर्षिणीम् ॥ ४.३.३२ ॥
ਸੰਸਕਾਰੀ ਕ੍ਰਮ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਅਦਭੁਤ, ਬਿਨਾਂ ਦੇਰੀ ਦਾ, ਸ਼ੁਭ ਅਤੇ ਹਿਰਦੇ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਬੋਲ ਉਹ ਉਚਾਰਦਾ ਹੈ।
4.3.33
अनया चित्रया वाचा त्रिस्थानव्यञ्जनस्थया।
कस्य नाराध्यते चित्तमुद्यतासेररेरपि ॥ ४.३.३३ ॥
ਛਾਤੀ, ਗਲਾ ਅਤੇ ਸਿਰ ਦੇ ਤਿੰਨਾਂ ਥਾਵਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਇਸ ਅਨੋਖੀ ਬੋਲੀ ਨਾਲ, ਉੱਚੀ ਤਲਵਾਰ ਵਾਲੇ ਵੈਰੀ ਦਾ ਮਨ ਵੀ ਕਿਸਦਾ ਨਹੀਂ ਮੋਹਿਆ ਜਾਂਦਾ?
4.3.34
एवंविधो यस्य दूतो न भवेत् पार्थिवस्य तु।
सिद्ध्यन्ति हि कथं तस्य कार्याणां गतयोऽनघ ॥ ४.३.३४ ॥
ਜਿਸ ਰਾਜੇ ਕੋਲ ਅਜਿਹਾ ਦੂਤ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਹੇ ਨਿਰਦੋਸ਼, ਉਸਦੇ ਕੰਮਾਂ ਦੀ ਗਤੀ ਕਿਵੇਂ ਸਿਰੇ ਚੜ੍ਹੇ?
4.3.35
एवंगुणगणैर्युक्ता यस्य स्युः कार्यसाधकाः।
तस्य सिद्ध्यन्ति सर्वेऽर्था दूतवाक्यप्रचोदिताः ॥ ४.३.३५ ॥
ਅਜਿਹੇ ਗੁਣਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਕਾਰਜ-ਸਾਧਕ ਜਿਸ ਕੋਲ ਹੋਣ, ਦੂਤ ਦੇ ਬੋਲਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੋ ਕੇ ਉਸਦੇ ਸਾਰੇ ਉਦੇਸ਼ ਸਿਰੇ ਚੜ੍ਹਦੇ ਹਨ।
4.3.36
एवमुक्तस्तु सौमित्रिः सुग्रीवसचिवं कपिम्।
अभ्यभाषत वाक्यज्ञो वाक्यज्ञं पवनात्मजम् ॥ ४.३.३६ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖੇ ਜਾਣ ਤੇ, ਬੋਲ ਦੇ ਮਰਮ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਸੌਮਿਤ੍ਰੀ ਨੇ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਦੇ ਮੰਤਰੀ ਕਪਿ ਨੂੰ, ਬੋਲਣ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਪਵਨਪੁੱਤਰ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।
4.3.37
विदिता नौ गुणा विद्वन् सुग्रीवस्य महात्मनः।
तमेव चावां मार्गावः सुग्रीवं प्लवगेश्वरम् ॥ ४.३.३७ ॥
ਹੇ ਵਿਦਵਾਨ! ਮਹਾਤਮਾ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਦੇ ਗੁਣ ਸਾਡੇ ਜਾਣੂ ਹਨ; ਵਾਨਰਰਾਜ ਉਸ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨੂੰ ਹੀ ਅਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਲੱਭਾਂਗੇ।
4.3.38
यथा ब्रवीषि हनुमन् सुग्रीववचनादिह।
तत् तथा हि करिष्यावो वचनात् तव सत्तम ॥ ४.३.३८ ॥
ਹੇ ਹਨੁਮਾਨ! ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਦੇ ਬਚਨ ਅਨੁਸਾਰ ਇੱਥੇ ਆਖਦਾ ਹੈਂ, ਹੇ ਸੱਤਮ, ਤੇਰੇ ਬਚਨ ਅਨੁਸਾਰ ਅਸੀਂ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੀ ਕਰਾਂਗੇ।
4.3.39
तत् तस्य वाक्यं निपुणं निशम्य
प्रहृष्टरूपः पवनात्मजः कपिः।
मनः समाधाय जयोपपत्तौ
सख्यं तदा कर्तुमियेष ताभ्याम् ॥ ४.३.३९ ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਉਸ ਨਿਪੁੰਨ ਬਚਨ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ ਪਵਨਪੁੱਤਰ ਵਾਨਰ ਦਾ ਰੂਪ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਖਿੜ ਉੱਠਿਆ; ਜਿੱਤ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਵੱਲ ਮਨ ਟਿਕਾ ਕੇ ਉਸ ਵੇਲੇ ਉਹ ਦੋਹਾਂ ਨਾਲ ਮਿੱਤਰਤਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ।