รามายณะของวาลมีกิ · สรรค 4.3
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.3.1
वचो विज्ञाय हनुमान् सुग्रीवस्य महात्मनः।
पर्वतादृष्यमूकात् तु पुप्लुवे यत्र राघवौ ॥ ४.३.१ ॥
หนุมานรู้ความที่สุครีพผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่กล่าว จึงกระโดดจากเขาฤษยมูกไปยังที่ที่พระราฆวะทั้งสองประทับอยู่
4.3.2
कपिरूपं परित्यज्य हनुमान् मारुतात्मजः।
भिक्षुरूपं ततो भेजे शठबुद्धितया कपिः ॥ ४.३.२ ॥
หนุมาน บุตรของพระวายุ ละรูปลิงของตน แล้วแปลงเป็นรูปนักบวชขอทาน เพราะมีเจตนาแยบยล
4.3.3
ततश्च हनुमान् वाचा श्लक्ष्णया सुमनोज्ञया।
विनीतवदुपागम्य राघवौ प्रणिपत्य च ॥ ४.३.३ ॥
จากนั้นหนุมานใช้ถ้อยคำอ่อนหวานและน่าฟังยิ่ง เข้าไปหาพระราฆวะทั้งสองด้วยท่าทีถ่อมตน และถวายความเคารพ
4.3.4
आबभाषे च तौ वीरौ यथावत् प्रशशंस च।
सम्पूज्य विधिवद् वीरौ हनुमान् वानरोत्तमः ॥ ४.३.४ ॥
หนุมาน ผู้เลิศในหมู่วานร กล่าวกับวีรบุรุษทั้งสองตามที่สมควร ชมเชยและสักการะท่านทั้งสองตามวิธีที่ถูกต้อง
4.3.5
उवाच कामतो वाक्यं मृदु सत्यपराक्रमौ।
राजर्षिदेवप्रतिमौ तापसौ संशितव्रतौ ॥ ४.३.५ ॥
หนุมานกล่าวถ้อยคำอ่อนโยนอย่างเป็นอิสระแก่ดาบสทั้งสอง ผู้มีความกล้าหาญอันแท้จริง ประดุจราชฤๅษีและเทพเจ้า และมั่นคงในวัตรของตน
4.3.6
देशं कथमिमं प्राप्तौ भवन्तौ वरवर्णिनौ।
त्रासयन्तौ मृगगणानन्यांश्च वनचारिणः ॥ ४.३.६ ॥
ท่านทั้งสองมีผิวพรรณงดงาม มาถึงเขตแดนนี้ได้อย่างไร และทำให้ฝูงกวางกับสัตว์ป่าอื่น ๆ ต้องตกใจกลัว
4.3.7
पम्पातीररुहान् वृक्षान् वीक्षमाणौ समन्ततः।
इमां नदीं शुभजलां शोभयन्तौ तरस्विनौ ॥ ४.३.७ ॥
ท่านทั้งสองผู้ว่องไวและทรงพลัง มองดูต้นไม้ที่ขึ้นอยู่บนฝั่งแม่น้ำปัมปาไปรอบด้าน และทำให้แม่น้ำสายที่มีน้ำใสสะอาดนี้งดงามยิ่งขึ้น
4.3.8
धैर्यवन्तौ सुवर्णाभौ कौ युवां चीरवाससौ।
निःश्वसन्तौ वरभुजौ पीडयन्ताविमाः प्रजाः ॥ ४.३.८ ॥
ท่านทั้งสองผู้มั่นคง มีสีกายดุจทอง นุ่งห่มผ้าเปลือกไม้ ถอนใจอยู่ มีแขนทรงพลัง กำลังทำให้สัตว์ทั้งหลายเดือดร้อน ท่านทั้งสองเป็นใครกัน
4.3.9
सिंहविप्रेक्षितौ वीरौ महाबलपराक्रमौ।
शक्रचापनिभे चापे गृहीत्वा शत्रुनाशनौ ॥ ४.३.९ ॥
ท่านทั้งสองเป็นวีรบุรุษ มีสายตาดุจราชสีห์ มีกำลังและความกล้าหาญยิ่งใหญ่ ถืออาวุธคันธนูดุจคันธนูของพระอินทร์ เป็นผู้ทำลายศัตรู
4.3.10
श्रीमन्तौ रूपसम्पन्नौ वृषभश्रेष्ठविक्रमौ।
हस्तिहस्तोपमभुजौ द्युतिमन्तौ नरर्षभौ ॥ ४.३.१० ॥
ท่านทั้งสองรุ่งเรืองและงดงาม มีความกล้าหาญดุจจ่าฝูงวัวผู้เลิศ มีแขนดุจงวงช้าง มีรัศมีเจิดจ้า เป็นบุรุษผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่มนุษย์
4.3.11
प्रभया पर्वतेन्द्रोऽसौ युवयोरवभासितः।
राज्यार्हावमरप्रख्यौ कथं देशमिहागतौ ॥ ४.३.११ ॥
ภูเขาใหญ่แห่งนี้สว่างไสวด้วยรัศมีของท่านทั้งสอง ท่านควรครองราชย์ดุจเทพอมตะ เหตุใดท่านทั้งสองจึงมาถึงดินแดนนี้
4.3.12
पद्मपत्रेक्षणौ वीरौ जटामण्डलधारिणौ।
अन्योन्यसदृशौ वीरौ देवलोकादिहागतौ ॥ ४.३.१२ ॥
วีรบุรุษผู้มีดวงตาดุจกลีบบัว สวมมวยผมที่พันเป็นทรงเกล้า ทั้งสองต่างก็เหมือนกัน ท่านทั้งสองมาจากโลกของเทวดาที่นี่
4.3.13
यदृच्छयेव सम्प्राप्तौ चन्द्रसूर्यौ वसुंधराम्।
विशालवक्षसौ वीरौ मानुषौ देवरूपिणौ ॥ ४.३.१३ ॥
ประดุจโดยบังเอิญ พระจันทร์และพระอาทิตย์ลงมาสู่แผ่นดิน วีรบุรุษทั้งสองมีอกกว้าง เป็นมนุษย์แต่มีร่างของเทพเจ้า
4.3.14
सिंहस्कन्धौ महोत्साहौ समदाविव गोवृषौ।
आयताश्च सुवृत्ताश्च बाहवः परिघोपमाः ॥ ४.३.१४ ॥
มีไหล่ดุจราชสีห์ มีความกระตือรือร้นยิ่งใหญ่ ดุจโคจ่าฝูงที่กำลังตกมัน แขนของท่านยาว กลมกลึง และแข็งแรงดุจลูกลิ่ม
4.3.15
सर्वभूषणभूषार्हाः किमर्थं न विभूषिताः।
उभौ योग्यावहं मन्ये रक्षितुं पृथिवीमिमाम् ॥ ४.३.१५ ॥
ผู้คู่ควรจะประดับด้วยเครื่องอลังการทุกชนิด เหตุใดจึงไม่ประดับ ข้าพเจ้าเห็นว่าทั้งสองท่านคู่ควรจะปกป้องแผ่นดินนี้
4.3.16
ससागरवनां कृत्स्नां विन्ध्यमेरुविभूषिताम्।
इमे च धनुषी चित्रे श्लक्ष्णे चित्रानुलेपने ॥ ४.३.१६ ॥
แผ่นดินทั้งผืนพร้อมมหาสมุทรและป่าไม้ ประดับด้วยภูเขาวินธยะและเมรุ และคันธนูสองคันนี้ วิจิตรงดงามเกลี้ยงเกลา ทาด้วยน้ำยาสีต่าง ๆ
4.3.17
प्रकाशेते यथेन्द्रस्य वज्रे हेमविभूषिते।
सम्पूर्णाश्च शितैर्बाणैस्तूणाश्च शुभदर्शनाः ॥ ४.३.१७ ॥
คันธนูเหล่านั้นส่องประกายดุจสายฟ้าของพระอินทร์ที่ประดับด้วยทอง และแล่งธนูที่เต็มไปด้วยลูกศรคมก็น่าดูยิ่งนัก
4.3.18
जीवितान्तकरैर्घोरैर्ज्वलद्भिरिव पन्नगैः।
महाप्रमाणौ विपुलौ तप्तहाटकभूषणौ ॥ ४.३.१८ ॥
ดุจงูร้ายที่ลุกโพลงและอาจพรากชีวิต ท่านทั้งสองมีร่างกายใหญ่โต กว้างขวาง ประดับด้วยเครื่องอลังการทองคำที่หลอมแดง
4.3.19
खड्गावेतौ विराजेते निर्मुक्तभुजगाविव।
एवं मां परिभाषन्तं कस्माद् वै नाभिभाषतः ॥ ४.३.१९ ॥
ดาบสองเล่มนี้ส่องแสงดุจงูที่ลอกคราบแล้ว ข้าพเจ้าพูดกับท่านเช่นนี้ แต่เหตุใดท่านจึงไม่ตอบข้าพเจ้า
4.3.20
सुग्रीवो नाम धर्मात्मा कश्चिद् वानरपुङ्गवः।
वीरो विनिकृतो भ्रात्रा जगद्भ्रमति दुःखितः ॥ ४.३.२० ॥
มีวานรผู้เลิศนามว่าสุครีพ มีจิตใจชอบธรรม วีรบุรุษผู้ถูกพี่ชายทำร้าย ท่องเที่ยวไปในโลกด้วยความทุกข์
4.3.21
प्राप्तोऽहं प्रेषितस्तेन सुग्रीवेण महात्मना।
राज्ञा वानरमुख्यानां हनुमान् नाम वानरः ॥ ४.३.२१ ॥
ข้าพเจ้ามาที่นี่ตามที่พระสุครีพผู้มีจิตใจสูงส่งส่งมา พระองค์เป็นราชาแห่งหมู่วานรผู้เป็นหัวหน้า ข้าพเจ้าเป็นวานรนามว่าหนุมาน
4.3.22
युवाभ्यां स हि धर्मात्मा सुग्रीवः सख्यमिच्छति।
तस्य मां सचिवं वित्तं वानरं पवनात्मजम् ॥ ४.३.२२ ॥
พระสุครีพผู้มีใจประเสริฐนั้นปรารถนาจะเป็นมิตรกับท่านทั้งสอง จงรู้ไว้ว่าข้าพเจ้าเป็นเสนาบดีของพระองค์ เป็นวานรบุตรของพระพาย
4.3.23
भिक्षुरूपप्रतिच्छन्नं सुग्रीवप्रियकारणात्।
ऋष्यमूकादिह प्राप्तं कामगं कामचारिणम् ॥ ४.३.२३ ॥
ข้าพเจ้าแปลงกายเป็นภิกษุมาจากฤษยมูกที่นี่ เพื่อทำหน้าที่รับใช้พระสุครีพ ข้าพเจ้าสามารถไปไหนมาไหนได้ตามใจปรารถนา
4.3.24
एवमुक्त्वा तु हनुमांस्तौ वीरौ रामलक्ष्मणौ।
वाक्यज्ञो वाक्यकुशलः पुनर्नोवाच किंचन ॥ ४.३.२४ ॥
เมื่อหนุมานกล่าวดังนี้แล้ว ท่านผู้รู้ถ้อยคำและเชี่ยวชาญในการพูด ก็มิได้กล่าวอะไรต่อไปอีกกับวีรบุรุษทั้งสองคือพระรามและพระลักษมณ์
4.3.25
एतच्छ्रुत्वा वचस्तस्य रामो लक्ष्मणमब्रवीत्।
प्रहृष्टवदनः श्रीमान् भ्रातरं पार्श्वतः स्थितम् ॥ ४.३.२५ ॥
เมื่อได้ฟังถ้อยคำของหนุมานแล้ว พระรามผู้มีใบหน้าเปล่งรัศมีได้ตรัสกับพระลักษมณ์ผู้เป็นพี่ชายที่ยืนอยู่เคียงข้าง
4.3.26
सचिवोऽयं कपीन्द्रस्य सुग्रीवस्य महात्मनः।
तमेव कांक्षमाणस्य ममान्तिकमिहागतः ॥ ४.३.२६ ॥
ผู้นี้เป็นเสนาบดีของพระสุครีพผู้มีใจประเสริฐ ซึ่งเป็นจอมแห่งหมู่วานร เขาปรารถนาจะพบเราโดยเฉพาะจึงมาถึงที่นี่ต่อหน้าเรา
4.3.27
तमभ्यभाष सौमित्रे सुग्रीवसचिवं कपिम्।
वाक्यज्ञं मधुरैर्वाक्यैः स्नेहयुक्तमरिंदमम् ॥ ४.३.२७ ॥
ดูก่อนพระลักษมณ์บุตรแห่งสุมิตรา จงกล่าวกับวานรผู้เป็นเสนาบดีของพระสุครีพนั้น ผู้รู้ถ้อยคำและปราบศัตรูได้ ด้วยถ้อยคำอันหวานและเต็มไปด้วยความรักใคร่
4.3.28
नानृग्वेदविनीतस्य नायजुर्वेदधारिणः।
नासामवेदविदुषः शक्यमेवं विभाषितुम् ॥ ४.३.२८ ॥
ผู้ที่ไม่ได้ฝึกฝนในฤคเวท ไม่ทรงไว้ซึ่งยชุรเวท และไม่รู้สามเวท ย่อมไม่อาจพูดได้เช่นนี้
4.3.29
नूनं व्याकरणं कृत्स्नमनेन बहुधा श्रुतम्।
बहु व्याहरतानेन न किंचिदपशब्दितम् ॥ ४.३.२९ ॥
แน่นอนว่าผู้นี้ได้ศึกษาไวยากรณ์ทั้งหมดมาโดยหลากหลายวิธี เพราะแม้เขาพูดมากมายเพียงนี้ เขาก็มิได้เปล่งถ้อยคำผิดแม้เพียงคำเดียว
4.3.30
न मुखे नेत्रयोश्चापि ललाटे च भ्रुवोस्तथा।
अन्येष्वपि च सर्वेषु दोषः संविदितः क्वचित् ॥ ४.३.३० ॥
ในใบหน้า ในดวงตา ในหน้าผาก และในคิ้วทั้งสอง และแม้ในอวัยวะอื่นทั้งหมดของเขา ก็ไม่เคยพบความบกพร่องใดๆ ที่ใดเลย
4.3.31
अविस्तरमसंदिग्धमविलम्बितमव्यथम्।
उरःस्थं कण्ठगं वाक्यं वर्तते मध्यमस्वरम् ॥ ४.३.३१ ॥
ถ้อยคำที่ไม่ยืดยาว ไม่คลุมเครือ ไม่รีบร้อน และไม่ติดขัด ผุดขึ้นจากอก ออกจากลำคอ ด้วยเสียงระดับกลาง
4.3.32
संस्कारक्रमसम्पन्नामद्भुतामविलम्बिताम्।
उच्चारयति कल्याणीं वाचं हृदयहर्षिणीम् ॥ ४.३.३२ ॥
เขาเปล่งเสียงพูดที่เรียบร้อยและงดงาม น่าอัศจรรย์ ไม่รีบร้อน เป็นมงคล และทำให้จิตใจชื่นบาน
4.3.33
अनया चित्रया वाचा त्रिस्थानव्यञ्जनस्थया।
कस्य नाराध्यते चित्तमुद्यतासेररेरपि ॥ ४.३.३३ ॥
ด้วยถ้อยคำอันวิจิตรนี้ ซึ่งเปล่งออกจากสามระดับเสียง จิตใจของผู้ใดจะไม่ถูกโน้มนำให้พอใจ แม้แต่จิตใจของศัตรูที่ชักดาบขึ้นจ่ออยู่ก็ยังได้
4.3.34
एवंविधो यस्य दूतो न भवेत् पार्थिवस्य तु।
सिद्ध्यन्ति हि कथं तस्य कार्याणां गतयोऽनघ ॥ ४.३.३४ ॥
ดูก่อนผู้ไร้บาป หากกษัตริย์ใดไม่มีทูตผู้เป็นเช่นนี้ การดำเนินไปของกิจการทั้งหลายของพระองค์จะสำเร็จได้อย่างไร
4.3.35
एवंगुणगणैर्युक्ता यस्य स्युः कार्यसाधकाः।
तस्य सिद्ध्यन्ति सर्वेऽर्था दूतवाक्यप्रचोदिताः ॥ ४.३.३५ ॥
สำหรับผู้ที่มีทูตผู้ทำการให้สำเร็จ ประกอบด้วยคุณสมบัติอันมากมายเช่นนี้ วัตถุประสงค์ทั้งปวงของผู้นั้นย่อมสำเร็จลง ด้วยถ้อยคำของทูตเป็นแรงขับเคลื่อน
4.3.36
एवमुक्तस्तु सौमित्रिः सुग्रीवसचिवं कपिम्।
अभ्यभाषत वाक्यज्ञो वाक्यज्ञं पवनात्मजम् ॥ ४.३.३६ ॥
เมื่อถูกกล่าวถึงดังนี้ พระลักษมณ์ผู้รู้ถ้อยคำ ได้กล่าวกับวานรผู้เป็นเสนาบดีของพระสุครีพ คือหนุมานบุตรแห่งพระพาย ผู้ก็รู้ถ้อยคำเช่นกัน
4.3.37
विदिता नौ गुणा विद्वन् सुग्रीवस्य महात्मनः।
तमेव चावां मार्गावः सुग्रीवं प्लवगेश्वरम् ॥ ४.३.३७ ॥
ดูก่อนท่านผู้ทรงปัญญา เราทั้งสองรู้จักคุณสมบัติของพระสุครีพผู้มีใจประเสริฐแล้ว และพวกเราทั้งสองจะไปแสวงหาพระสุครีพนั้นเอง จอมแห่งหมู่วานร
4.3.38
यथा ब्रवीषि हनुमन् सुग्रीववचनादिह।
तत् तथा हि करिष्यावो वचनात् तव सत्तम ॥ ४.३.३८ ॥
ดูก่อนหนุมาน ตามที่ท่านกล่าวที่นี่ตามคำของพระสุครีพ ดูก่อนผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่ผู้ดี พวกเราก็จะทำเช่นนั้นตามคำของท่าน
4.3.39
तत् तस्य वाक्यं निपुणं निशम्य
प्रहृष्टरूपः पवनात्मजः कपिः।
मनः समाधाय जयोपपत्तौ
सख्यं तदा कर्तुमियेष ताभ्याम् ॥ ४.३.३९ ॥
เมื่อหนุมานบุตรแห่งพระพาย ผู้มีรูปโฉมเปี่ยมด้วยความปีติ ได้ฟังถ้อยคำอันชาญฉลาดของทั้งสองแล้ว ก็ตั้งจิตมั่นเพื่อให้ได้ชัยชนะ และปรารถนาจะสร้างมิตรภาพกับทั้งสองในคราวนั้น