Rāmāyaṇa de Vālmīki · Sarga 4.32
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.32.1
अङ्गदस्य वचः श्रुत्वा सुग्रीवः सचिवैः सह।
लक्ष्मणं कुपितं श्रुत्वा मुमोचासनमात्मवान् ॥ ४.३२.१ ॥
Al oír las palabras de Aṅgada y saber que Lakṣmaṇa estaba airado, Sugrīva, dueño de sí mismo, dejó su asiento junto con sus ministros.
4.32.2
स च तानब्रवीद् वाक्यं निश्चित्य गुरुलाघवम्।
मन्त्रज्ञान् मन्त्रकुशलो मन्त्रेषु परिनिष्ठितः ॥ ४.३२.२ ॥
Tras sopesar la gravedad y la levedad del asunto, él, diestro en el consejo y firme en las deliberaciones, dijo estas palabras a sus ministros, que conocían el consejo.
4.32.3
न मे दुर्व्याहृतं किंचिन्नापि मे दुरनुष्ठितम्।
लक्ष्मणो राघवभ्राता क्रुद्धः किमिति चिन्तये ॥ ४.३२.३ ॥
No he pronunciado ninguna palabra injuriosa ni he cometido ninguna mala acción. ¿Por qué estará airado Lakṣmaṇa, el hermano de Rāghava? Me lo pregunto.
4.32.4
असुहृद्भिर्ममामित्रैर्नित्यमन्तरदर्शिभिः।
मम दोषानसम्भूतान् श्रावितो राघवानुजः ॥ ४.३२.४ ॥
Mis enemigos y malquerientes, que siempre buscan mis defectos, han hecho oír al hermano menor de Rāghava faltas mías que nunca existieron.
4.32.5
अत्र तावद् यथाबुद्धिः सर्वैरेव यथाविधि।
भावस्य निश्चयस्तावद् विज्ञेयो निपुणं शनैः ॥ ४.३२.५ ॥
Aquí, por ahora, cada uno debe, según su entendimiento y debidamente, conocer con cuidado y lentamente la determinación de la intención.
4.32.6
न खल्वस्ति मम त्रासो लक्ष्मणान्नापि राघवात्।
मित्रं स्वस्थानकुपितं जनयत्येव सम्भ्रमम् ॥ ४.३२.६ ॥
Ciertamente no tengo temor ni de Lakṣmaṇa ni siquiera de Rāghava. Un amigo airado en su propio lugar solo produce agitación.
4.32.7
सर्वथा सुकरं मित्रं दुष्करं प्रतिपालनम्।
अनित्यत्वात् तु चित्तानां प्रीतिरल्पेऽपि भिद्यते ॥ ४.३२.७ ॥
Hacer amistad es fácil en todos los sentidos, pero mantenerla es difícil. Como los corazones son inestables, el afecto se quiebra incluso por una pequeña cosa.
4.32.8
अतो निमित्तं त्रस्तोऽहं रामेण तु महात्मना।
यन्ममोपकृतं शक्यं प्रतिकर्तुं न तन्मया ॥ ४.३२.८ ॥
Por eso temo a causa del magnánimo Rāma; el favor que me ha hecho, no puedo devolvérselo.
4.32.9
सुग्रीवेणैवमुक्ते तु हनूमान् हरिपुंगवः।
उवाच स्वेन तर्केण मध्ये वानरमन्त्रिणाम् ॥ ४.३२.९ ॥
Cuando Sugrīva habló así, Hanumān, el mejor de los monos, habló en medio de los ministros simios con su propio razonamiento.
4.32.10
सर्वथा नैतदाश्चर्यं यत् त्वं हरिगणेश्वर।
न विस्मरसि सुस्निग्धमुपकारं कृतं शुभम् ॥ ४.३२.१० ॥
No es en modo alguno sorprendente, señor de las huestes simias, que no olvides aquel favor tan afectuoso y auspicioso.
4.32.11
राघवेण तु वीरेण भयमुत्सृज्य दूरतः।
त्वत्प्रियार्थं हतो वाली शक्रतुल्यपराक्रमः ॥ ४.३२.११ ॥
El héroe Rāghava, sin temor y desde lejos, mató a Vālī, cuyo valor igualaba al de Indra, por tu bien.
4.32.12
सर्वथा प्रणयात् क्रुद्धो राघवो नात्र संशयः।
भ्रातरं सम्प्रहितवाँल्लक्ष्मणं लक्ष्मिवर्धनम् ॥ ४.३२.१२ ॥
Rāghava, por afecto, está sin duda airado; no hay duda de ello. Ha enviado a su hermano Lakṣmaṇa, aumentador de la fortuna.
4.32.13
त्वं प्रमत्तो न जानीषे कालं कालविदां वर।
फुल्लसप्तच्छदश्यामा प्रवृत्ता तु शरच्छुभा ॥ ४.३२.१३ ॥
¡Oh, el mejor entre los que conocen el tiempo! Estás distraído y no conoces el momento: ha llegado el otoño auspicioso, oscuro con los árboles saptaparṇa en flor.
4.32.14
निर्मलग्रहनक्षत्रा द्यौः प्रणष्टबलाहका।
प्रसन्नाश्च दिशः सर्वाः सरितश्च सरांसि च ॥ ४.३२.१४ ॥
El cielo está despejado con planetas y estrellas brillantes, sus nubes se han disipado; todas las direcciones, los ríos y los lagos están serenos.
4.32.15
प्राप्तमुद्योगकालं तु नावैषि हरिपुंगव।
त्वं प्रमत्त इति व्यक्तं लक्ष्मणोऽयमिहागतः ॥ ४.३२.१५ ॥
¡Oh, el mejor de los monos! Ha llegado el tiempo de actuar, pero no lo comprendes; es evidente que estás distraído, y por eso ha venido aquí este Lakṣmaṇa.
4.32.16
आर्तस्य हृतदारस्य परुषं पुरुषान्तरात्।
वचनं मर्षणीयं ते राघवस्य महात्मनः ॥ ४.३२.१६ ॥
Las palabras duras pronunciadas a través de otra persona por alguien afligido, cuya esposa ha sido raptada, debes soportarlas con paciencia; son palabras del magnánimo Rāghava.
4.32.17
कृतापराधस्य हि ते नान्यत् पश्याम्यहं क्षमम्।
अन्तरेणाञ्जलिं बद्ध्वा लक्ष्मणस्य प्रसादनात् ॥ ४.३२.१७ ॥
Para ti, que has cometido la falta, no veo otro camino adecuado que juntar las manos y apaciguar a Lakṣmaṇa.
4.32.18
नियुक्तैर्मन्त्रिभिर्वाच्यो ह्यवश्यं पार्थिवो हितम्।
इत एव भयं त्यक्त्वा ब्रवीम्यवधृतं वचः ॥ ४.३२.१८ ॥
Los ministros designados deben, sin duda, decir al rey lo que es beneficioso; por eso, dejando el temor a un lado, digo una palabra firme.
4.32.19
अभिक्रुद्धः समर्थो हि चापमुद्यम्य राघवः।
सदेवासुरगन्धर्वं वशे स्थापयितुं जगत् ॥ ४.३२.१९ ॥
Si Rāghava, completamente enfurecido, levanta su arco, es capaz de poner bajo su dominio al mundo entero, con dioses, asuras y gandharvas.
4.32.20
न स क्षमः कोपयितुं यः प्रसाद्यः पुनर्भवेत्।
पूर्वोपकारं स्मरता कृतज्ञेन विशेषतः ॥ ४.३२.२० ॥
Él, que recuerda un favor anterior y es especialmente agradecido, no es capaz de enojar a quien puede ser apaciguado de nuevo.
4.32.21
तस्य मूर्ध्ना प्रणम्य त्वं सपुत्रः ससुहृज्जनः।
राजंस्तिष्ठ स्वसमये भर्तुर्भार्येव तद्वशे ॥ ४.३२.२१ ॥
¡Oh rey! Con tus hijos y tus allegados, inclina la cabeza ante él y permanece bajo su poder, según tu palabra, como una esposa bajo el poder de su marido.
4.32.22
न रामरामानुजशासनं त्वया
कपीन्द्र युक्तं मनसाप्यपोहितुम्।
मनो हि ते ज्ञास्यति मानुषं बलं
सराघवस्यास्य सुरेन्द्रवर्चसः ॥ ४.३२.२२ ॥
¡Oh señor de los monos! No te conviene desatender ni siquiera en tu mente el mandato de Rāma y del hermano menor de Rāma. Tu propia mente llegará a conocer la fuerza humana de este Rāghava, radiante como el señor de los dioses.