Rāmāyaṇa de Vālmīki · Sarga 4.35
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.35.1
तथा ब्रूवाणं सौमित्रिं प्रदीप्तमिव तेजसा।
अब्रवील्लक्ष्मणं तारा ताराधिपनिभानना ॥ ४.३५.१ ॥
Mientras Saumitri hablaba, ardiendo como con esplendor, Tārā, de rostro semejante al señor de las estrellas, dijo a Lakṣmaṇa.
4.35.2
नैवं लक्ष्मण वक्तव्यो नायं परुषमर्हति।
हरीणामीश्वरः श्रोतुं तव वक्त्राद् विशेषतः ॥ ४.३५.२ ॥
Lakṣmaṇa, no se debe hablar así. Él, señor de los monos, no merece oír palabras duras, y menos de tu boca.
4.35.3
नैवाकृतज्ञः सुग्रीवो न शठो नापि दारुणः।
नैवानृतकथो वीर न जिह्मश्च कपीश्वरः ॥ ४.३५.३ ॥
Héroe, Sugrīva no es ingrato, ni traidor, ni cruel; ese señor de los monos no habla falsedad ni es tortuoso.
4.35.4
उपकारं कृतं वीरो नाप्ययं विस्मृतः कपिः।
रामेण वीर सुग्रीवो यदन्यैर्दुष्करं रणे ॥ ४.३५.४ ॥
Héroe, este mono no ha olvidado el favor que hizo Rāma. Héroe, Sugrīva obtuvo por medio de Rāma lo que en la batalla es difícil para otros.
4.35.5
रामप्रसादात् कीर्तिं च कपिराज्यं च शाश्वतम्।
प्राप्तवानिह सुग्रीवो रुमां मां च परंतप ॥ ४.३५.५ ॥
Por la gracia de Rāma, Sugrīva ha obtenido aquí fama, el reino perdurable de los monos, a Rumā y a mí, oh abrasador de enemigos.
4.35.6
सुदुःखशयितः पूर्वं प्राप्येदं सुखमुत्तमम्।
प्राप्तकालं न जानीते विश्वामित्रो यथा मुनिः ॥ ४.३५.६ ॥
Sugrīva, que antes yacía en gran dolor, habiendo obtenido ahora esta suprema dicha, no conoce el tiempo propicio, como no lo conocía el sabio Viśvāmitra.
4.35.7
घृताच्यां किल संसक्तो दश वर्षाणि लक्ष्मण।
अहोऽमन्यत धर्मात्मा विश्वामित्रो महामुनिः ॥ ४.३५.७ ॥
Lakṣmaṇa, el gran sabio Viśvāmitra, de alma recta, estuvo apegado a la apsara Ghṛtācī durante diez años, y sin embargo lo creyó poco tiempo.
4.35.8
स हि प्राप्तं न जानीते कालं कालविदां वरः।
विश्वामित्रो महातेजाः किं पुनर्यः पृथग्जनः ॥ ४.३५.८ ॥
Incluso Viśvāmitra, el mejor entre los que conocen el tiempo y de gran esplendor, no supo el tiempo que había llegado; ¿qué decir entonces de un hombre común?
4.35.9
देहधर्मगतस्यास्य परिश्रान्तस्य लक्ष्मण।
अवितृप्तस्य कामेषु रामः क्षन्तुमिहार्हति ॥ ४.३५.९ ॥
Lakṣmaṇa, para este hombre, absorto en los placeres del cuerpo, agotado e insaciable en sus deseos, Rāma debe perdonar aquí.
4.35.10
न च रोषवशं तात गन्तुमर्हसि लक्ष्मण।
निश्चयार्थमविज्ञाय सहसा प्राकृतो यथा ॥ ४.३५.१० ॥
Querido Lakṣmaṇa, no debes ir bajo el dominio de la ira; sin conocer la verdad, no debes actuar precipitadamente como un hombre común.
4.35.11
सत्त्वयुक्ता हि पुरुषास्त्वद्विधाः पुरुषर्षभ।
अविमृश्य न रोषस्य सहसा यान्ति वश्यताम् ॥ ४.३५.११ ॥
Oh toro entre los hombres, los hombres dotados de virtud como tú no caen de pronto bajo el dominio de la ira sin reflexionar.
4.35.12
प्रसादये त्वां धर्मज्ञ सुग्रीवार्थं समाहिता।
महान् रोषसमुत्पन्नः संरम्भस्त्यज्यतामयम् ॥ ४.३५.१२ ॥
Oh conocedor del dharma, con ánimo sereno te suplico por Sugrīva: que se abandone esta gran furia nacida de la ira.
4.35.13
रुमां मां चाङ्गदं राज्यं धनधान्यपशूनि च।
रामप्रियार्थं सुग्रीवस्त्यजेदिति मतिर्मम ॥ ४.३५.१३ ॥
Rumā, a mí, a Aṅgada, el reino y la riqueza, el grano y el ganado: que Sugrīva lo abandone todo para complacer a Rāma, esa es mi opinión.
4.35.14
समानेष्यति सुग्रीवः सीतया सह राघवम्।
शशाङ्कमिव रोहिण्या हत्वा तं राक्षसाधमम् ॥ ४.३५.१४ ॥
Tras matar a aquel más vil de los rākṣasas, Sugrīva reunirá a Rāghava con Sītā, como la luna se une a Rohiṇī.
4.35.15
शतकोटिसहस्राणि लङ्कायां किल रक्षसाम्।
अयुतानि च षट्त्रिंशत्सहस्राणि शतानि च ॥ ४.३५.१५ ॥
En Laṅkā hay, en efecto, cien millones y miles de rākṣasas, decenas de miles, treinta y seis mil y cientos más.
4.35.16
अहत्वा तांश्च दुर्धर्षान् राक्षसान् कामरूपिणः।
न शक्यो रावणो हन्तुं येन सा मैथिली हृता ॥ ४.३५.१६ ॥
Sin matar a aquellos rākṣasas invencibles que toman la forma que quieren, no es posible matar a Rāvaṇa, por quien fue raptada la Maithilī.
4.35.17
ते न शक्या रणे हन्तुमसहायेन लक्ष्मण।
रावणः क्रूरकर्मा च सुग्रीवेण विशेषतः ॥ ४.३५.१७ ॥
Oh Lakṣmaṇa, no pueden ser vencidos en batalla por quien no tiene aliados; y el cruel Rāvaṇa tampoco puede ser abatido, especialmente sin Sugrīva.
4.35.18
एवमाख्यातवान् वाली स ह्यभिज्ञो हरीश्वरः।
आगमस्तु न मे व्यक्तः श्रवात् तस्य ब्रवीम्यहम् ॥ ४.३५.१८ ॥
Vālī lo ha declarado así, pues es sabio, señor de los monos; pero su fuente no me es clara—hablo solo por lo que oí de él.
4.35.19
त्वत्सहायनिमित्तं हि प्रेषिता हरिपुङ्गवाः।
आनेतुं वानरान् युद्धे सुबहून् हरिपुङ्गवान् ॥ ४.३५.१९ ॥
En efecto, los mejores monos han sido enviados para ayudarte, a traer para la batalla a muchos de los mejores monos.
4.35.20
तांश्च प्रतीक्षमाणोऽयं विक्रान्तान् सुमहाबलान्।
राघवस्यार्थसिद्ध्यर्थं न निर्याति हरीश्वरः ॥ ४.३५.२० ॥
Esperando a aquellos valientes y muy poderosos monos, este señor de los monos aún no sale para cumplir el propósito de Rāghava.
4.35.21
कृता सुसंस्था सौमित्रे सुग्रीवेण पुरा यथा।
अद्य तैर्वानरैः सर्वैरागन्तव्यं महाबलैः ॥ ४.३५.२१ ॥
Oh Saumitri, según el firme acuerdo que Sugrīva hizo antes, hoy todos esos monos poderosos deben llegar aquí.
4.35.22
ऋक्षकोटिसहस्राणि गोलाङ्गूलशतानि च।
अद्य त्वामुपयास्यन्ति जहि कोपमरिंदम।
कोट्योऽनेकास्तु काकुत्स्थ कपीनां दीप्ततेजसाम् ॥ ४.३५.२२ ॥
Miles de millones de osos y cientos de monos gopucha vendrán hoy a ti. Oh subyugador de enemigos, abandona tu ira. Oh Kākutstha, también vendrán muchos millones de monos de esplendor ardiente.
4.35.23
तव हि मुखमिदं निरीक्ष्य कोपात्
क्षतजसमे नयने निरीक्षमाणाः।
हरिवरवनिता न यान्ति शान्तिं
प्रथमभयस्य हि शङ्किताः स्म सर्वाः ॥ ४.३५.२३ ॥
Al ver este tu rostro y tus ojos rojos como sangre por la ira, las esposas de los mejores monos no encuentran paz; todas nosotras ya estamos temerosas de aquel primer terror.