ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣ · ସର୍ଗ 4.35
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.35.1
तथा ब्रूवाणं सौमित्रिं प्रदीप्तमिव तेजसा।
अब्रवील्लक्ष्मणं तारा ताराधिपनिभानना ॥ ४.३५.१ ॥
ତେଜରେ ଜଳୁଥିବା ଭଳି କହୁଥିବା ସୌମିତ୍ରିଙ୍କୁ ଚନ୍ଦ୍ରସମ ମୁଖବିଶିଷ୍ଟା ତାରା ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ କହିଲେ।
4.35.2
नैवं लक्ष्मण वक्तव्यो नायं परुषमर्हति।
हरीणामीश्वरः श्रोतुं तव वक्त्राद् विशेषतः ॥ ४.३५.२ ॥
ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ଏପରି କହିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ବାନରମାନଙ୍କ ରାଜା କଠୋର ବାକ୍ୟ ଶୁଣିବାର ଯୋଗ୍ୟ ନୁହନ୍ତି, ବିଶେଷତଃ ତୁମ ମୁଖରୁ।
4.35.3
नैवाकृतज्ञः सुग्रीवो न शठो नापि दारुणः।
नैवानृतकथो वीर न जिह्मश्च कपीश्वरः ॥ ४.३५.३ ॥
ବୀର, ସୁଗ୍ରୀବ କୃତଘ୍ନ ନୁହଁନ୍ତି, ଶଠ ନୁହଁନ୍ତି, ନିର୍ଦ୍ଦୟ ମଧ୍ୟ ନୁହଁନ୍ତି; ମିଛ କହୁଥିବା ନୁହଁନ୍ତି, କୁଟିଳ ମଧ୍ୟ ନୁହଁନ୍ତି, ସେ କପୀଶ୍ୱର।
4.35.4
उपकारं कृतं वीरो नाप्ययं विस्मृतः कपिः।
रामेण वीर सुग्रीवो यदन्यैर्दुष्करं रणे ॥ ४.३५.४ ॥
ବୀର, ରାମଙ୍କର କୃତ ଉପକାର ଏହି କପି ଭୁଲିନାହାଁନ୍ତି। ହେ ବୀର, ଯୁଦ୍ଧରେ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଯାହା କଠିନ, ରାମଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସୁଗ୍ରୀବ ତାହା ପାଇଛନ୍ତି।
4.35.5
रामप्रसादात् कीर्तिं च कपिराज्यं च शाश्वतम्।
प्राप्तवानिह सुग्रीवो रुमां मां च परंतप ॥ ४.३५.५ ॥
ରାମଙ୍କ କୃପାରୁ ସୁଗ୍ରୀବ ଏଠାରେ ଯଶ, କପିରାଜ୍ୟ ଚିରସ୍ଥାୟୀ ଭାବେ, ରୁମା ଏବଂ ମୋତେ ପାଇଛନ୍ତି, ହେ ଶତ୍ରୁତାପନ।
4.35.6
सुदुःखशयितः पूर्वं प्राप्येदं सुखमुत्तमम्।
प्राप्तकालं न जानीते विश्वामित्रो यथा मुनिः ॥ ४.३५.६ ॥
ପୂର୍ବରେ ଅତି ଦୁଃଖରେ ଶୟନ କରିଥିବା ଏହି ସୁଗ୍ରୀବ, ଏବେ ଏହି ଉତ୍ତମ ସୁଖ ପାଇ, ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ମୁନିଙ୍କ ପରି ଉପଯୁକ୍ତ ସମୟ ଜାଣୁନାହାଁନ୍ତି।
4.35.7
घृताच्यां किल संसक्तो दश वर्षाणि लक्ष्मण।
अहोऽमन्यत धर्मात्मा विश्वामित्रो महामुनिः ॥ ४.३५.७ ॥
ହେ ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ଧର୍ମାତ୍ମା ମହାମୁନି ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ଘୃତାଚୀ ଅପ୍ସରା ସହିତ ଦଶ ବର୍ଷ ଆସକ୍ତ ଥିଲେ; ତଥାପି ସେ ସମୟକୁ ସେ ଅଳ୍ପ ବୋଲି ଭାବିଥିଲେ।
4.35.8
स हि प्राप्तं न जानीते कालं कालविदां वरः।
विश्वामित्रो महातेजाः किं पुनर्यः पृथग्जनः ॥ ४.३५.८ ॥
କାଳଜ୍ଞମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଓ ମହାତେଜସ୍ୱୀ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ମଧ୍ୟ ଉପସ୍ଥିତ ସମୟ ଜାଣି ନ ଥିଲେ; ସାଧାରଣ ମଣିଷର କଥା ତ ଦୂରର।
4.35.9
देहधर्मगतस्यास्य परिश्रान्तस्य लक्ष्मण।
अवितृप्तस्य कामेषु रामः क्षन्तुमिहार्हति ॥ ४.३५.९ ॥
ହେ ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ଦେହସୁଖରେ ଲୀନ, କ୍ଳାନ୍ତ ଓ କାମନାରେ ଅତୃପ୍ତ ଏହି ଲୋକକୁ ଏଠାରେ ରାମ କ୍ଷମା କରିବା ଉଚିତ।
4.35.10
न च रोषवशं तात गन्तुमर्हसि लक्ष्मण।
निश्चयार्थमविज्ञाय सहसा प्राकृतो यथा ॥ ४.३५.१० ॥
ହେ ପ୍ରିୟ ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ତୁମେ କ୍ରୋଧର ବଶବର୍ତ୍ତୀ ହୋଇ ଯିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ; ନିଶ୍ଚୟ ନ ଜାଣି ସାଧାରଣ ଲୋକ ପରି ହଠାତ୍ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।
4.35.11
सत्त्वयुक्ता हि पुरुषास्त्वद्विधाः पुरुषर्षभ।
अविमृश्य न रोषस्य सहसा यान्ति वश्यताम् ॥ ४.३५.११ ॥
ହେ ପୁରୁଷର୍ଷଭ, ତୁମ ପରି ସତ୍ତ୍ୱଗୁଣୀ ପୁରୁଷମାନେ ବିଚାର ନ କରି ହଠାତ୍ କ୍ରୋଧର ବଶବର୍ତ୍ତୀ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ।
4.35.12
प्रसादये त्वां धर्मज्ञ सुग्रीवार्थं समाहिता।
महान् रोषसमुत्पन्नः संरम्भस्त्यज्यतामयम् ॥ ४.३५.१२ ॥
ହେ ଧର୍ମଜ୍ଞ, ସୁଗ୍ରୀବ ପାଇଁ ଏକାଗ୍ର ମନରେ ମୁଁ ତୁମକୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରୁଛି; କ୍ରୋଧରୁ ଜାତ ଏହି ମହାଉତ୍ତେଜନା ତ୍ୟାଗ କର।
4.35.13
रुमां मां चाङ्गदं राज्यं धनधान्यपशूनि च।
रामप्रियार्थं सुग्रीवस्त्यजेदिति मतिर्मम ॥ ४.३५.१३ ॥
ରୁମା, ମୋତେ, ଅଙ୍ଗଦ, ରାଜ୍ୟ, ଧନଧାନ୍ୟ ଓ ପଶୁ ମଧ୍ୟ—ରାମଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବାକୁ ସୁଗ୍ରୀବ ଏସବୁ ତ୍ୟାଗ କରନ୍ତୁ, ଏହା ମୋ ମତ।
4.35.14
समानेष्यति सुग्रीवः सीतया सह राघवम्।
शशाङ्कमिव रोहिण्या हत्वा तं राक्षसाधमम् ॥ ४.३५.१४ ॥
ସେହି ଅଧମ ରାକ୍ଷସକୁ ବଧ କରି, ଚନ୍ଦ୍ର ଯେପରି ରୋହିଣୀ ସହ ମିଳିତ ହୁଏ, ସୁଗ୍ରୀବ ସୀତାଙ୍କ ସହ ରାଘବଙ୍କୁ ମିଳାଇବ।
4.35.15
शतकोटिसहस्राणि लङ्कायां किल रक्षसाम्।
अयुतानि च षट्त्रिंशत्सहस्राणि शतानि च ॥ ४.३५.१५ ॥
ଲଙ୍କାରେ ପ୍ରକୃତରେ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କର ଶହେ କୋଟି, ହଜାର ହଜାର, ଅଯୁତ, ଛତିଶ ହଜାର ଓ ଶହେ ଅଛନ୍ତି।
4.35.16
अहत्वा तांश्च दुर्धर्षान् राक्षसान् कामरूपिणः।
न शक्यो रावणो हन्तुं येन सा मैथिली हृता ॥ ४.३५.१६ ॥
ସେହି ଦୁର୍ଦ୍ଧର୍ଷ, ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ରୂପ ବଦଳାଉଥିବା ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କୁ ନ ମାରି, ମୈଥିଲୀଙ୍କୁ ହରଣକାରୀ ରାବଣକୁ ମାରିବା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ।
4.35.17
ते न शक्या रणे हन्तुमसहायेन लक्ष्मण।
रावणः क्रूरकर्मा च सुग्रीवेण विशेषतः ॥ ४.३५.१७ ॥
ହେ ଲକ୍ଷ୍ମଣ! ସେମାନଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ସହାୟବିହୀନ ହୋଇ ମାରିବା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ; କ୍ରୂରକର୍ମା ରାବଣକୁ ମଧ୍ୟ, ବିଶେଷକରି ସୁଗ୍ରୀବ ବିନା, ମାରିବା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ।
4.35.18
एवमाख्यातवान् वाली स ह्यभिज्ञो हरीश्वरः।
आगमस्तु न मे व्यक्तः श्रवात् तस्य ब्रवीम्यहम् ॥ ४.३५.१८ ॥
ବାଳୀ ଏହିପରି କହିଥିଲେ; ସେ ଜ୍ଞାନୀ ବାନରରାଜ। କିନ୍ତୁ ଏହାର ଉତ୍ସ ମୋ ପାଇଁ ସ୍ପଷ୍ଟ ନୁହେଁ; ତାଙ୍କଠାରୁ ଶୁଣିବାରୁ ମୁଁ କହୁଛି।
4.35.19
त्वत्सहायनिमित्तं हि प्रेषिता हरिपुङ्गवाः।
आनेतुं वानरान् युद्धे सुबहून् हरिपुङ्गवान् ॥ ४.३५.१९ ॥
ଆପଣଙ୍କ ସାହାଯ୍ୟ ପାଇଁ ହିଁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବାନରମାନେ ପ୍ରେରିତ ହୋଇଛନ୍ତି, ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ବହୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବାନରଙ୍କୁ ଆଣିବା ପାଇଁ।
4.35.20
तांश्च प्रतीक्षमाणोऽयं विक्रान्तान् सुमहाबलान्।
राघवस्यार्थसिद्ध्यर्थं न निर्याति हरीश्वरः ॥ ४.३५.२० ॥
ସେହି ବିକ୍ରାନ୍ତ ଓ ମହାବଳୀ ବାନରମାନଙ୍କୁ ଅପେକ୍ଷା କରି ଏହି ବାନରରାଜ ରାଘବଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ ସିଦ୍ଧି ପାଇଁ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବାହାରୁ ନାହାଁନ୍ତି।
4.35.21
कृता सुसंस्था सौमित्रे सुग्रीवेण पुरा यथा।
अद्य तैर्वानरैः सर्वैरागन्तव्यं महाबलैः ॥ ४.३५.२१ ॥
ହେ ସୌମିତ୍ରି, ସୁଗ୍ରୀବ ପୂର୍ବରୁ ଯେପରି ଦୃଢ଼ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିଥିଲେ, ସେହିପରି ଆଜି ସେହି ମହାବଳୀ ବାନରମାନେ ସମସ୍ତେ ଏଠାକୁ ଆସିବେ।
4.35.22
ऋक्षकोटिसहस्राणि गोलाङ्गूलशतानि च।
अद्य त्वामुपयास्यन्ति जहि कोपमरिंदम।
कोट्योऽनेकास्तु काकुत्स्थ कपीनां दीप्ततेजसाम् ॥ ४.३५.२२ ॥
ହଜାର ହଜାର କୋଟି ଭାଲୁ ଓ ଶତ ଶତ ଗୋଲାଙ୍ଗୂଳ ଆଜି ଆପଣଙ୍କ ପାଖକୁ ଆସିବେ। ହେ ଶତ୍ରୁଦମନ, କ୍ରୋଧ ତ୍ୟାଗ କରନ୍ତୁ। ହେ କାକୁତ୍ସ୍ଥ, ଦୀପ୍ତତେଜା ବାନରଙ୍କର ଅନେକ କୋଟି ମଧ୍ୟ ଆସିବେ।
4.35.23
तव हि मुखमिदं निरीक्ष्य कोपात्
क्षतजसमे नयने निरीक्षमाणाः।
हरिवरवनिता न यान्ति शान्तिं
प्रथमभयस्य हि शङ्किताः स्म सर्वाः ॥ ४.३५.२३ ॥
ଆପଣଙ୍କ ଏହି ମୁଖ ଓ କ୍ରୋଧରେ ରକ୍ତ ପରି ଲାଲ ଆଖି ଦେଖି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବାନରମାନଙ୍କ ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ଶାନ୍ତି ପାଉନାହାଁନ୍ତି। ଆମେ ସମସ୍ତେ ପୂର୍ବରୁ ଭୟରେ ଶଙ୍କିତ ଅଛୁ।