ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ · ਸਰਗ 4.35
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.35.1
तथा ब्रूवाणं सौमित्रिं प्रदीप्तमिव तेजसा।
अब्रवील्लक्ष्मणं तारा ताराधिपनिभानना ॥ ४.३५.१ ॥
ਤੇਜ ਨਾਲ ਜਿਵੇਂ ਬਲਦੇ ਹੋਏ ਸੌਮਿਤ੍ਰੀ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੋਲਦੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਵਰਗੇ ਮੁਖ ਵਾਲੀ ਤਾਰਾ ਨੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।
4.35.2
नैवं लक्ष्मण वक्तव्यो नायं परुषमर्हति।
हरीणामीश्वरः श्रोतुं तव वक्त्राद् विशेषतः ॥ ४.३५.२ ॥
ਲਕਸ਼ਮਣ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਕਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਬਾਂਦਰਾਂ ਦਾ ਸਵਾਮੀ ਕਠੋਰ ਬੋਲ ਸੁਣਨ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਤੇਰੇ ਮੂੰਹੋਂ।
4.35.3
नैवाकृतज्ञः सुग्रीवो न शठो नापि दारुणः।
नैवानृतकथो वीर न जिह्मश्च कपीश्वरः ॥ ४.३५.३ ॥
ਵੀਰਾ, ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨਾ ਅਕ੍ਰਿਤਗਿਆ ਹੈ, ਨਾ ਛਲੀਆ, ਨਾ ਕਰੂਰ; ਨਾ ਝੂਠ ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਨਾ ਟੇਢਾ, ਉਹ ਕਪੀਸ਼ਵਰ।
4.35.4
उपकारं कृतं वीरो नाप्ययं विस्मृतः कपिः।
रामेण वीर सुग्रीवो यदन्यैर्दुष्करं रणे ॥ ४.३५.४ ॥
ਵੀਰਾ, ਰਾਮ ਦਾ ਕੀਤਾ ਉਪਕਾਰ ਇਹ ਕਪੀ ਨਹੀਂ ਭੁੱਲਿਆ। ਵੀਰਾ, ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਜੋ ਹੋਰਾਂ ਲਈ ਔਖਾ ਸੀ, ਉਹ ਰਾਮ ਦੇ ਕਾਰਨ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।
4.35.5
रामप्रसादात् कीर्तिं च कपिराज्यं च शाश्वतम्।
प्राप्तवानिह सुग्रीवो रुमां मां च परंतप ॥ ४.३५.५ ॥
ਰਾਮ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਹੀ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨੇ ਇੱਥੇ ਯਸ਼, ਕਪੀਆਂ ਦਾ ਸਦੀਵੀ ਰਾਜ, ਰੁਮਾ ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਹੇ ਸ਼ਤਰੂਤਾਪਨ।
4.35.6
सुदुःखशयितः पूर्वं प्राप्येदं सुखमुत्तमम्।
प्राप्तकालं न जानीते विश्वामित्रो यथा मुनिः ॥ ४.३५.६ ॥
ਪਹਿਲਾਂ ਬਹੁਤ ਦੁੱਖ ਵਿੱਚ ਪਿਆ ਇਹ ਸੁਗ੍ਰੀਵ, ਹੁਣ ਇਹ ਉੱਤਮ ਸੁਖ ਪਾ ਕੇ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਮੁਨੀ ਵਾਂਗ ਠੀਕ ਸਮਾਂ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ।
4.35.7
घृताच्यां किल संसक्तो दश वर्षाणि लक्ष्मण।
अहोऽमन्यत धर्मात्मा विश्वामित्रो महामुनिः ॥ ४.३५.७ ॥
ਹੇ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਧਰਮਾਤਮਾ ਮਹਾਮੁਨੀ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤਰ ਘ੍ਰਿਤਾਚੀ ਅਪਸਰਾ ਨਾਲ ਦਸ ਸਾਲ ਆਸਕਤ ਰਹੇ; ਫਿਰ ਵੀ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਥੋੜ੍ਹਾ ਸਮਝਿਆ।
4.35.8
स हि प्राप्तं न जानीते कालं कालविदां वरः।
विश्वामित्रो महातेजाः किं पुनर्यः पृथग्जनः ॥ ४.३५.८ ॥
ਕਾਲ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਅਤੇ ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤਰ ਵੀ ਆਏ ਸਮੇਂ ਨੂੰ ਨਾ ਸਮਝ ਸਕੇ; ਫਿਰ ਆਮ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਕੀ ਗੱਲ?
4.35.9
देहधर्मगतस्यास्य परिश्रान्तस्य लक्ष्मण।
अवितृप्तस्य कामेषु रामः क्षन्तुमिहार्हति ॥ ४.३५.९ ॥
ਹੇ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਦੇਹ-ਸੁਖਾਂ ਵਿੱਚ ਲੀਨ, ਥੱਕੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਕਾਮਨਾਵਾਂ ਤੋਂ ਅਤ੍ਰਿਪਤ ਇਸ ਨੂੰ ਇੱਥੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਮਾਫ਼ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
4.35.10
न च रोषवशं तात गन्तुमर्हसि लक्ष्मण।
निश्चयार्थमविज्ञाय सहसा प्राकृतो यथा ॥ ४.३५.१० ॥
ਹੇ ਪਿਆਰੇ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਤੈਨੂੰ ਗੁੱਸੇ ਦੇ ਵੱਸ ਨਹੀਂ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ; ਨਿਸ਼ਚੇ ਨੂੰ ਜਾਣੇ ਬਿਨਾਂ ਆਮ ਮਨੁੱਖ ਵਾਂਗ ਅਚਾਨਕ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ।
4.35.11
सत्त्वयुक्ता हि पुरुषास्त्वद्विधाः पुरुषर्षभ।
अविमृश्य न रोषस्य सहसा यान्ति वश्यताम् ॥ ४.३५.११ ॥
ਹੇ ਪੁਰਸ਼ਰਿਸ਼ਭ, ਤੇਰੇ ਵਰਗੇ ਸੱਤ੍ਵਗੁਣੀ ਪੁਰਸ਼ ਵਿਚਾਰ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ ਅਚਾਨਕ ਗੁੱਸੇ ਦੇ ਵੱਸ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ।
4.35.12
प्रसादये त्वां धर्मज्ञ सुग्रीवार्थं समाहिता।
महान् रोषसमुत्पन्नः संरम्भस्त्यज्यतामयम् ॥ ४.३५.१२ ॥
ਹੇ ਧਰਮ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ, ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਲਈ ਇਕਾਗਰ ਮਨ ਨਾਲ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਦੀ ਹਾਂ; ਗੁੱਸੇ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਇਹ ਵੱਡਾ ਉਬਾਲ ਛੱਡ ਦੇ।
4.35.13
रुमां मां चाङ्गदं राज्यं धनधान्यपशूनि च।
रामप्रियार्थं सुग्रीवस्त्यजेदिति मतिर्मम ॥ ४.३५.१३ ॥
ਰੁਮਾ, ਮੈਨੂੰ, ਅੰਗਦ, ਰਾਜ, ਧਨ-ਧਾਨ ਅਤੇ ਪਸ਼ੂ ਵੀ—ਰਾਮ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਨ ਲਈ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਇਹ ਸਭ ਤਿਆਗ ਦੇਵੇ, ਇਹ ਮੇਰੀ ਰਾਏ ਹੈ।
4.35.14
समानेष्यति सुग्रीवः सीतया सह राघवम्।
शशाङ्कमिव रोहिण्या हत्वा तं राक्षसाधमम् ॥ ४.३५.१४ ॥
ਉਸ ਅਧਮ ਰਾਕਸ਼ਸ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਜਿਵੇਂ ਚੰਦਰਮਾ ਰੋਹਿਣੀ ਨਾਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਸੀਤਾ ਸਮੇਤ ਰਾਘਵ ਨੂੰ ਮਿਲਾਏਗਾ।
4.35.15
शतकोटिसहस्राणि लङ्कायां किल रक्षसाम्।
अयुतानि च षट्त्रिंशत्सहस्राणि शतानि च ॥ ४.३५.१५ ॥
ਲੰਕਾ ਵਿੱਚ ਸੱਚਮੁੱਚ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਸੌ ਕਰੋੜ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ, ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ, ਛੱਤੀ ਹਜ਼ਾਰ ਅਤੇ ਸੈਂਕੜੇ ਹੈ।
4.35.16
अहत्वा तांश्च दुर्धर्षान् राक्षसान् कामरूपिणः।
न शक्यो रावणो हन्तुं येन सा मैथिली हृता ॥ ४.३५.१६ ॥
ਉਹਨਾਂ ਦੁਰਧਰਸ਼, ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਰੂਪ ਬਦਲਣ ਵਾਲੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰੇ ਬਿਨਾਂ, ਮੈਥਿਲੀ ਨੂੰ ਹਰਨ ਵਾਲੇ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਮਾਰਨਾ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ।
4.35.17
ते न शक्या रणे हन्तुमसहायेन लक्ष्मण।
रावणः क्रूरकर्मा च सुग्रीवेण विशेषतः ॥ ४.३५.१७ ॥
ਹੇ ਲਕਸ਼ਮਣ! ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਬਿਨਾਂ ਸਹਾਇਤਾ ਮਾਰਨਾ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ; ਕਰੂਰ ਕਰਮ ਵਾਲੇ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਵੀ, ਖ਼ਾਸਕਰ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ, ਮਾਰਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ।
4.35.18
एवमाख्यातवान् वाली स ह्यभिज्ञो हरीश्वरः।
आगमस्तु न मे व्यक्तः श्रवात् तस्य ब्रवीम्यहम् ॥ ४.३५.१८ ॥
ਵਾਲੀ ਨੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਸੀ; ਉਹ ਗਿਆਨੀ ਵਾਨਰਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਹੈ। ਪਰ ਇਸ ਦਾ ਸਰੋਤ ਮੇਰੇ ਲਈ ਸਪਸ਼ਟ ਨਹੀਂ; ਉਸ ਤੋਂ ਸੁਣਨ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਕਹਿੰਦਾ ਹਾਂ।
4.35.19
त्वत्सहायनिमित्तं हि प्रेषिता हरिपुङ्गवाः।
आनेतुं वानरान् युद्धे सुबहून् हरिपुङ्गवान् ॥ ४.३५.१९ ॥
ਤੁਹਾਡੀ ਸਹਾਇਤਾ ਲਈ ਹੀ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਵਾਨਰ ਭੇਜੇ ਗਏ ਹਨ, ਯੁੱਧ ਲਈ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਵਾਨਰਾਂ ਨੂੰ ਲਿਆਉਣ ਲਈ।
4.35.20
तांश्च प्रतीक्षमाणोऽयं विक्रान्तान् सुमहाबलान्।
राघवस्यार्थसिद्ध्यर्थं न निर्याति हरीश्वरः ॥ ४.३५.२० ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਬਹਾਦਰ ਅਤੇ ਅਤਿ ਬਲਸ਼ਾਲੀ ਵਾਨਰਾਂ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਇਹ ਵਾਨਰਰਾਜ ਰਾਘਵ ਦਾ ਕਾਰਜ ਸਿੱਧ ਕਰਨ ਲਈ ਅਜੇ ਨਹੀਂ ਨਿਕਲ ਰਿਹਾ।
4.35.21
कृता सुसंस्था सौमित्रे सुग्रीवेण पुरा यथा।
अद्य तैर्वानरैः सर्वैरागन्तव्यं महाबलैः ॥ ४.३५.२१ ॥
ਹੇ ਸੌਮਿਤ੍ਰੀ, ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਜਿਵੇਂ ਪੱਕਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਉਸੇ ਅਨੁਸਾਰ ਅੱਜ ਉਹ ਸਾਰੇ ਮਹਾਬਲੀ ਵਾਨਰ ਇੱਥੇ ਆਉਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
4.35.22
ऋक्षकोटिसहस्राणि गोलाङ्गूलशतानि च।
अद्य त्वामुपयास्यन्ति जहि कोपमरिंदम।
कोट्योऽनेकास्तु काकुत्स्थ कपीनां दीप्ततेजसाम् ॥ ४.३५.२२ ॥
ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਕਰੋੜ ਰਿੱਛ ਅਤੇ ਸੈਂਕੜੇ ਗੋਲਾਂਗੂਲ ਅੱਜ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਆਉਣਗੇ। ਹੇ ਸ਼ਤਰੂਆਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਕ੍ਰੋਧ ਤਿਆਗੋ। ਹੇ ਕਾਕੁਤਸਥ, ਚਮਕਦੇ ਤੇਜ ਵਾਲੇ ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਅਨੇਕ ਕਰੋੜਾਂ ਵੀ ਆਉਣਗੇ।
4.35.23
तव हि मुखमिदं निरीक्ष्य कोपात्
क्षतजसमे नयने निरीक्षमाणाः।
हरिवरवनिता न यान्ति शान्तिं
प्रथमभयस्य हि शङ्किताः स्म सर्वाः ॥ ४.३५.२३ ॥
ਤੁਹਾਡਾ ਇਹ ਮੁਖ ਅਤੇ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਲਹੂ ਵਰਗੀਆਂ ਲਾਲ ਅੱਖਾਂ ਵੇਖ ਕੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਵਾਨਰਾਂ ਦੀਆਂ ਇਸਤਰੀਆਂ ਸ਼ਾਂਤ ਨਹੀਂ ਹੋ ਰਹੀਆਂ। ਅਸੀਂ ਸਾਰੀਆਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਡਰ ਨਾਲ ਸ਼ੰਕਿਤ ਹਾਂ।