వాల్మీకి రామాయణం · సర్గ 4.35
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.35.1
तथा ब्रूवाणं सौमित्रिं प्रदीप्तमिव तेजसा।
अब्रवील्लक्ष्मणं तारा ताराधिपनिभानना ॥ ४.३५.१ ॥
ఈ విధంగా తేజస్సుతో ప్రజ్వలిస్తున్నట్లు మాట్లాడుతున్న సౌమిత్రితో, చంద్రుని వంటి ముఖం గల తార లక్ష్మణునితో ఇలా అన్నది.
4.35.2
नैवं लक्ष्मण वक्तव्यो नायं परुषमर्हति।
हरीणामीश्वरः श्रोतुं तव वक्त्राद् विशेषतः ॥ ४.३५.२ ॥
లక్ష్మణా, ఇలా అనకూడదు. ఈయన కఠిన వాక్యాలు వినదగినవాడు కాదు; వానరాధీశుడు, ముఖ్యంగా నీ నోటి నుండి.
4.35.3
नैवाकृतज्ञः सुग्रीवो न शठो नापि दारुणः।
नैवानृतकथो वीर न जिह्मश्च कपीश्वरः ॥ ४.३५.३ ॥
వీరా, సుగ్రీవుడు కృతఘ్నుడు కాడు, కపటి కాడు, క్రూరుడూ కాడు; అసత్యం పలికేవాడూ కాడు, వంకరవాడూ కాడు, ఈ కపీశ్వరుడు.
4.35.4
उपकारं कृतं वीरो नाप्ययं विस्मृतः कपिः।
रामेण वीर सुग्रीवो यदन्यैर्दुष्करं रणे ॥ ४.३५.४ ॥
వీరా, రాముడు చేసిన ఉపకారాన్ని ఈ కపి మరచిపోలేదు. వీరా, యుద్ధంలో ఇతరులకు కష్టమైనది రాముని వల్ల సుగ్రీవునికి లభించింది.
4.35.5
रामप्रसादात् कीर्तिं च कपिराज्यं च शाश्वतम्।
प्राप्तवानिह सुग्रीवो रुमां मां च परंतप ॥ ४.३५.५ ॥
రాముని అనుగ్రహంతో సుగ్రీవుడు ఇక్కడ కీర్తిని, శాశ్వతమైన కపిరాజ్యాన్ని, రుమను, నన్నూ పొందాడు, శత్రుసంహారీ.
4.35.6
सुदुःखशयितः पूर्वं प्राप्येदं सुखमुत्तमम्।
प्राप्तकालं न जानीते विश्वामित्रो यथा मुनिः ॥ ४.३५.६ ॥
పూర్వం అతిదుఃఖంలో పడి ఉన్న ఇతడు, ఇప్పుడు ఈ ఉత్తమ సుఖాన్ని పొంది, విశ్వామిత్ర మునిలా తగిన కాలాన్ని తెలుసుకోవడం లేదు.
4.35.7
घृताच्यां किल संसक्तो दश वर्षाणि लक्ष्मण।
अहोऽमन्यत धर्मात्मा विश्वामित्रो महामुनिः ॥ ४.३५.७ ॥
లక్ష్మణా, ధర్మాత్ముడైన మహాముని విశ్వామిత్రుడు ఘృతాచి అప్సరతో పదేళ్లపాటు ఆసక్తుడై ఉన్నాడు; అయినా అది కాలం అని అతడు భావించలేదు.
4.35.8
स हि प्राप्तं न जानीते कालं कालविदां वरः।
विश्वामित्रो महातेजाः किं पुनर्यः पृथग्जनः ॥ ४.३५.८ ॥
కాలజ్ఞులలో శ్రేష్ఠుడు, మహాతేజస్వి అయిన విశ్వామిత్రుడే ప్రాప్తమైన కాలాన్ని గ్రహించలేదు; మరి సామాన్యుడి మాట ఏమిటి?
4.35.9
देहधर्मगतस्यास्य परिश्रान्तस्य लक्ष्मण।
अवितृप्तस्य कामेषु रामः क्षन्तुमिहार्हति ॥ ४.३५.९ ॥
లక్ష్మణా, దేహసుఖాలలో మునిగినవాడు, అలసినవాడు, కోరికలతో తృప్తి చెందనివాడు అయిన ఇతడిని ఇక్కడ రాముడు క్షమించాలి.
4.35.10
न च रोषवशं तात गन्तुमर्हसि लक्ष्मण।
निश्चयार्थमविज्ञाय सहसा प्राकृतो यथा ॥ ४.३५.१० ॥
ప్రియ లక్ష్మణా, నీవు కోపవశుడవై వెళ్లకూడదు; నిశ్చయాన్ని తెలుసుకోకుండా సామాన్యుడిలా హఠాత్తుగా ప్రవర్తించకూడదు.
4.35.11
सत्त्वयुक्ता हि पुरुषास्त्वद्विधाः पुरुषर्षभ।
अविमृश्य न रोषस्य सहसा यान्ति वश्यताम् ॥ ४.३५.११ ॥
పురుషర్షభా, నీ వంటి సత్త్వగుణులు ఆలోచించకుండా హఠాత్తుగా కోపవశులు కారు.
4.35.12
प्रसादये त्वां धर्मज्ञ सुग्रीवार्थं समाहिता।
महान् रोषसमुत्पन्नः संरम्भस्त्यज्यतामयम् ॥ ४.३५.१२ ॥
ధర్మజ్ఞా, సుగ్రీవుని కోసం ఏకాగ్రచిత్తంతో నిన్ను ప్రసన్నం చేయమని వేడుకుంటున్నాను; కోపం వల్ల కలిగిన ఈ గొప్ప ఆవేశాన్ని విడిచిపెట్టు.
4.35.13
रुमां मां चाङ्गदं राज्यं धनधान्यपशूनि च।
रामप्रियार्थं सुग्रीवस्त्यजेदिति मतिर्मम ॥ ४.३५.१३ ॥
రుమను, నన్ను, అంగదుడిని, రాజ్యాన్ని, ధనధాన్యపశువులను కూడా రాముడిని సంతోషపెట్టడానికి సుగ్రీవుడు విడిచిపెట్టాలని నా అభిప్రాయం.
4.35.14
समानेष्यति सुग्रीवः सीतया सह राघवम्।
शशाङ्कमिव रोहिण्या हत्वा तं राक्षसाधमम् ॥ ४.३५.१४ ॥
ఆ అధమ రాక్షసుడిని చంపి, రోహిణితో చంద్రుడు కలిసినట్టు, సుగ్రీవుడు సీతతో రాఘవుడిని కలుపుతాడు.
4.35.15
शतकोटिसहस्राणि लङ्कायां किल रक्षसाम्।
अयुतानि च षट्त्रिंशत्सहस्राणि शतानि च ॥ ४.३५.१५ ॥
లంకలో నిజంగా రాక్షసులు వందల కోట్లు, వేలాది, పదివేలు, ముప్పై ఆరువేలు, వందలు ఉన్నారు.
4.35.16
अहत्वा तांश्च दुर्धर्षान् राक्षसान् कामरूपिणः।
न शक्यो रावणो हन्तुं येन सा मैथिली हृता ॥ ४.३५.१६ ॥
ఆ దుర్ధర్షులైన, ఇష్టరూపం ధరించగల రాక్షసులను చంపకుండా, మైథిలిని అపహరించిన రావణుడిని చంపడం సాధ్యం కాదు.
4.35.17
ते न शक्या रणे हन्तुमसहायेन लक्ष्मण।
रावणः क्रूरकर्मा च सुग्रीवेण विशेषतः ॥ ४.३५.१७ ॥
ఓ లక్ష్మణా! వారిని యుద్ధంలో సహాయం లేకుండా చంపడం సాధ్యం కాదు; క్రూరకర్ముడైన రావణుడినీ, ముఖ్యంగా సుగ్రీవుని సహాయం లేకుండా చంపలేము.
4.35.18
एवमाख्यातवान् वाली स ह्यभिज्ञो हरीश्वरः।
आगमस्तु न मे व्यक्तः श्रवात् तस्य ब्रवीम्यहम् ॥ ४.३५.१८ ॥
ఇలా వాలి చెప్పాడు; అతను జ్ఞాని, వానర ప్రభువు. కానీ దాని మూలం నాకు స్పష్టంగా తెలియదు; అతని మాట విని నేను చెబుతున్నాను.
4.35.19
त्वत्सहायनिमित्तं हि प्रेषिता हरिपुङ्गवाः।
आनेतुं वानरान् युद्धे सुबहून् हरिपुङ्गवान् ॥ ४.३५.१९ ॥
మీకు సహాయం చేయడానికే శ్రేష్ఠ వానరులు పంపబడ్డారు; యుద్ధంలో అనేక మంది శ్రేష్ఠ వానరులను తీసుకురావడానికి.
4.35.20
तांश्च प्रतीक्षमाणोऽयं विक्रान्तान् सुमहाबलान्।
राघवस्यार्थसिद्ध्यर्थं न निर्याति हरीश्वरः ॥ ४.३५.२० ॥
ఆ పరాక్రమవంతులైన, అత్యంత బలవంతులైన వానరులకై ఎదురు చూస్తూ, ఈ వానరరాజు రాఘవుని కార్యసిద్ధి కోసం ఇంకా బయలుదేరడం లేదు.
4.35.21
कृता सुसंस्था सौमित्रे सुग्रीवेण पुरा यथा।
अद्य तैर्वानरैः सर्वैरागन्तव्यं महाबलैः ॥ ४.३५.२१ ॥
ఓ సౌమిత్రీ, సుగ్రీవుడు ముందు చేసిన సుదృఢమైన ఏర్పాటు ప్రకారం, ఈ రోజు ఆ మహాబలశాలురైన వానరులందరూ ఇక్కడికి రావాలి.
4.35.22
ऋक्षकोटिसहस्राणि गोलाङ्गूलशतानि च।
अद्य त्वामुपयास्यन्ति जहि कोपमरिंदम।
कोट्योऽनेकास्तु काकुत्स्थ कपीनां दीप्ततेजसाम् ॥ ४.३५.२२ ॥
వేల కోట్ల ఎలుగుబంట్లు, వందల గోలాంగూలులు నేడు మీ వద్దకు వస్తారు. శత్రుసంహారకా, కోపాన్ని విడువుము. కాకుత్స్థా, ప్రకాశించే తేజస్సు గల వానరుల కోట్లాది మంది కూడా వస్తారు.
4.35.23
तव हि मुखमिदं निरीक्ष्य कोपात्
क्षतजसमे नयने निरीक्षमाणाः।
हरिवरवनिता न यान्ति शान्तिं
प्रथमभयस्य हि शङ्किताः स्म सर्वाः ॥ ४.३५.२३ ॥
మీ ఈ ముఖాన్ని, కోపంతో రక్తంలా ఎర్రబడిన కళ్లను చూసి శ్రేష్ఠ వానరుల భార్యలు శాంతిని పొందడం లేదు. మేమందరం ముందే భయంతో శంకించి ఉన్నాము.