Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣ · ସର୍ଗ 4.37

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

4.37.1

एवमुक्तस्तु सुग्रीवो लक्ष्मणेन महात्मना।
हनूमन्तं स्थितं पार्श्वे वचनं चेदमब्रवीत् ॥ ४.३७.१ ॥

ମହାତ୍ମା ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଏହିପରି କୁହାଯିବା ପରେ, ସୁଗ୍ରୀବ ପାର୍ଶ୍ବରେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ହନୁମାନଙ୍କୁ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ।

4.37.2

महेन्द्रहिमवद्विन्ध्यकैलासशिखरेषु च।
मन्दरे पाण्डुशिखरे पञ्चशैलेषु ये स्थिताः ॥ ४.३७.२ ॥

ମହେନ୍ଦ୍ର, ହିମବାନ୍, ବିନ୍ଧ୍ୟ, କୈଳାସ ଶିଖରରେ, ମନ୍ଦରରେ, ପାଣ୍ଡୁଶିଖରରେ ଏବଂ ପଞ୍ଚଶୈଳରେ ଯେଉଁମାନେ ରହିଛନ୍ତି—

4.37.3

तरुणादित्यवर्णेषु भ्राजमानेषु नित्यशः।
पर्वतेषु समुद्रान्ते पश्चिमस्यां तु ये दिशि ॥ ४.३७.३ ॥

ତରୁଣ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ବର୍ଣ୍ଣର, ସର୍ବଦା ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ପର୍ବତରେ, ସମୁଦ୍ର କୂଳରେ, ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ ଯେଉଁମାନେ ଅଛନ୍ତି—

4.37.4

आदित्यभवने चैव गिरौ संध्याभ्रसंनिभे।
पद्माचलवनं भीमाः संश्रिता हरिपुंगवाः ॥ ४.३७.४ ॥

ସୂର୍ଯ୍ୟ ଭବନରେ, ସନ୍ଧ୍ୟା ମେଘ ପରି ଗିରିରେ, ପଦ୍ମାଚଳ ବନରେ ଆଶ୍ରୟ ନେଇଥିବା ଭୟଙ୍କର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବାନରମାନେ—

4.37.5

अञ्जनाम्बुदसंकाशाः कुञ्जरेन्द्रमहौजसः।
अञ्जने पर्वते चैव ये वसन्ति प्लवंगमाः ॥ ४.३७.५ ॥

ଅଞ୍ଜନ ଓ ମେଘ ସଦୃଶ ବର୍ଣ୍ଣର, ଗଜରାଜ ପରି ମହାବଳଶାଳୀ, ଅଞ୍ଜନ ପର୍ବତରେ ରହୁଥିବା ଡେଇଁଥିବା ବାନରମାନେ—

4.37.6

महाशैलगुहावासा वानराः कनकप्रभाः।
मेरुपार्श्वगताश्चैव ये च धूम्रगिरिं श्रिताः ॥ ४.३७.६ ॥

ମହାପର୍ବତ ଗୁମ୍ଫାରେ ବାସ କରୁଥିବା, ସୁବର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରଭାର ବାନରମାନେ, ମେରୁ ପାର୍ଶ୍ବରେ ରହିଥିବା, ଏବଂ ଧୂମଗିରିକୁ ଆଶ୍ରୟ କରିଥିବା—

4.37.7

तरुणादित्यवर्णाश्च पर्वते ये महारुणे।
पिबन्तो मधु मैरेयं भीमवेगाः प्लवंगमाः ॥ ४.३७.७ ॥

ମହାରୁଣ ପର୍ବତରେ ତରୁଣ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ବର୍ଣ୍ଣର, ମଧୁ ଓ ମୈରେୟ ମଦ୍ୟ ପାନ କରୁଥିବା, ଭୀଷଣ ବେଗର ପ୍ଲବଙ୍ଗମମାନେ (ଅଛନ୍ତି).

4.37.8

वनेषु च सुरम्येषु सुगन्धिषु महत्सु च।
तापसाश्रमरम्येषु वनान्तेषु समन्ततः ॥ ४.३७.८ ॥

ସୁନ୍ଦର, ସୁଗନ୍ଧିତ, ମହାନ ବନରେ ଓ ତପସ୍ୱୀଙ୍କ ଆଶ୍ରମରେ ରମଣୀୟ ବନାନ୍ତରେ ସବୁ ଦିଗରେ (ବାନରମାନେ ଅଛନ୍ତି).

4.37.9

तांस्तांस्त्वमानय क्षिप्रं पृथिव्यां सर्ववानरान्।
सामदानादिभिः कल्पैर्वानरैर्वेगवत्तरैः ॥ ४.३७.९ ॥

ପୃଥିବୀ ଉପରେ ଥିବା ସେହି ସମସ୍ତ ବାନରମାନଙ୍କୁ ତୁମେ ଶୀଘ୍ର ଆଣ; ସାମ, ଦାନ ଆଦି ଉପାୟରେ, ଅତି ବେଗବାନ ବାନରମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା।

4.37.10

प्रेषिताः प्रथमं ये च मयाऽऽज्ञाता महाजवाः।
त्वरणार्थं तु भूयस्त्वं सम्प्रेषय हरीश्वरान् ॥ ४.३७.१० ॥

ପୂର୍ବରୁ ପଠାଯାଇଥିବା ଏବଂ ମୋ ଦ୍ୱାରା ଆଜ୍ଞାପ୍ରାପ୍ତ ମହାବେଗୀ ବାନରମାନେ; ତଥାପି ତ୍ୱରା ପାଇଁ ତୁମେ ପୁନର୍ବାର ସେହି ବାନରେଶ୍ୱରମାନଙ୍କୁ ପଠାଅ।

4.37.11

ये प्रसक्ताश्च कामेषु दीर्घसूत्राश्च वानराः।
इहानयस्व तान् शीघ्रं सर्वानेव कपीश्वरान् ॥ ४.३७.११ ॥

ଯେଉଁ ବାନରମାନେ କାମଭୋଗରେ ଆସକ୍ତ ଓ ଦୀର୍ଘସୂତ୍ରୀ, ସେହି ସମସ୍ତ କପୀଶ୍ୱରମାନଙ୍କୁ ତୁମେ ଶୀଘ୍ର ଏଠାକୁ ଆଣ।

4.37.12

अहोभिर्दशभिर्ये च नागच्छन्ति ममाज्ञया।
हन्तव्यास्ते दुरात्मानो राजशासनदूषकाः ॥ ४.३७.१२ ॥

ଦଶ ଦିନ ମଧ୍ୟରେ ମୋ ଆଜ୍ଞାରେ ଯେଉଁମାନେ ଆସିବେ ନାହିଁ, ସେହି ଦୁରାତ୍ମାମାନେ, ରାଜଶାସନ ଦୂଷକ, ବଧଯୋଗ୍ୟ।

4.37.13

शतान्यथ सहस्राणि कोट्यश्च मम शासनात्।
प्रयान्तु कपिसिंहानां निदेशे मम ये स्थिताः ॥ ४.३७.१३ ॥

ମୋ ଆଜ୍ଞାରେ ଶହ, ହଜାର ଓ କୋଟି, ମୋ ନିର୍ଦ୍ଦେଶରେ ଥିବା କପିସିଂହମାନେ ଯାତ୍ରା କରନ୍ତୁ।

4.37.14

मेघपर्वतसंकाशाश्छादयन्त इवाम्बरम्।
घोररूपाः कपिश्रेष्ठा यान्तु मच्छासनादितः ॥ ४.३७.१४ ॥

ମେଘ ଓ ପର୍ବତ ସଦୃଶ, ଆକାଶ ଆଚ୍ଛାଦନ କରୁଥିବା, ଭୟଙ୍କର ରୂପ କପିଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ ମୋ ଆଜ୍ଞାରେ ଏଠାରୁ ଯାଆନ୍ତୁ।

4.37.15

ते गतिज्ञा गतिं गत्वा पृथिव्यां सर्ववानराः।
आनयन्तु हरीन् सर्वांस्त्वरिताः शासनान्मम ॥ ४.३७.१५ ॥

ପଥ ଜାଣିଥିବା ସେହି ସମସ୍ତ ବାନର ପୃଥିବୀରେ ଯାଇ, ଶୀଘ୍ର ମୋ ଆଜ୍ଞାରେ ସମସ୍ତ ହରିମାନଙ୍କୁ ଆଣନ୍ତୁ।

4.37.16

तस्य वानरराजस्य श्रुत्वा वायुसुतो वचः।
दिक्षु सर्वासु विक्रान्तान् प्रेषयामास वानरान् ॥ ४.३७.१६ ॥

ସେହି ବାନରରାଜଙ୍କ ବଚନ ଶୁଣି ବାୟୁପୁତ୍ର ସମସ୍ତ ଦିଗକୁ ବୀର ବାନରମାନଙ୍କୁ ପଠାଇଲେ।

4.37.17

ते पदं विष्णुविक्रान्तं पतत्त्रिज्योतिरध्वगाः।
प्रयाताः प्रहिता राज्ञा हरयस्तु क्षणेन वै ॥ ४.३७.१७ ॥

ରାଜାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରେରିତ ସେହି ହରିମାନେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପାଦ ସଦୃଶ ପଥରେ, ପକ୍ଷୀ ଓ ନକ୍ଷତ୍ରଙ୍କ ମାର୍ଗରେ ଚାଲି କ୍ଷଣମାତ୍ରରେ ଯାତ୍ରା କଲେ।

4.37.18

ते समुद्रेषु गिरिषु वनेषु च सरस्सु च।
वानरा वानरान् सर्वान् रामहेतोरचोदयन् ॥ ४.३७.१८ ॥

ସେହି ବାନରମାନେ ସମୁଦ୍ର, ପର୍ବତ, ବନ ଓ ସରୋବରରେ ରାମଙ୍କ ପାଇଁ ସମସ୍ତ ବାନରଙ୍କୁ ପ୍ରେରଣା ଦେଲେ।

4.37.19

मृत्युकालोपमस्याज्ञां राजराजस्य वानराः।
सुग्रीवस्याययुः श्रुत्वा सुग्रीवभयशङ्किताः ॥ ४.३७.१९ ॥

ମୃତ୍ୟୁକାଳ ସଦୃଶ ରାଜାଧିରାଜ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ଶୁଣି, ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ଭୟରେ ଶଙ୍କିତ ବାନରମାନେ ଆସିଲେ।

4.37.20

ततस्तेऽञ्जनसंकाशा गिरेस्तस्मान्महाबलाः।
तिस्रः कोट्यः प्लवंगानां निर्ययुर्यत्र राघवः ॥ ४.३७.२० ॥

ତା'ପରେ ଅଞ୍ଜନ ସଦୃଶ ସେହି ମହାବଳୀ ବାନରମାନେ ସେହି ପର୍ବତରୁ ତିନି କୋଟି ସଂଖ୍ୟାରେ ବାହାରିଲେ, ଯେଉଁଠି ରାଘବ ଥିଲେ।

4.37.21

अस्तं गच्छति यत्रार्कस्तस्मिन् गिरिवरे रताः।
संतप्तहेमवर्णाभास्तस्मात् कोट्यो दश च्युताः ॥ ४.३७.२१ ॥

ସୂର୍ଯ୍ୟ ଅସ୍ତ ଯାଉଥିବା ସେହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପର୍ବତରେ ରମଣ କରୁଥିବା, ତପ୍ତ ସୁନାର ବର୍ଣ୍ଣ ଭଳି ଦଶ କୋଟି ବାନର ସେଠାରୁ ବାହାରିଲେ।

4.37.22

कैलासशिखरेभ्यश्च सिंहकेसरवर्चसाम्।
ततः कोटिसहस्राणि वानराणां समागमन् ॥ ४.३७.२२ ॥

କୈଳାସ ଶିଖରରୁ ଏବଂ ସିଂହ କେଶର ସଦୃଶ ତେଜ ଥିବା ବାନରମାନେ; ତା'ପରେ ହଜାର କୋଟି ବାନର ସେଠାରେ ଏକତ୍ର ହେଲେ।

4.37.23

फलमूलेन जीवन्तो हिमवन्तमुपाश्रिताः।
तेषां कोटिसहस्राणां सहस्रं समवर्तत ॥ ४.३७.२३ ॥

ଫଳ ଓ ମୂଳରେ ଜୀବନ ଧାରଣ କରି ହିମାଳୟର ଆଶ୍ରୟ ନେଇଥିବା ସେହି ହଜାର କୋଟି ବାନରଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଏକ ହଜାର (ଆହୁରି ଏକତ୍ର ହେଲେ)।

4.37.24

अङ्गारकसमानानां भीमानां भीमकर्मणाम्।
विन्ध्याद् वानरकोटीनां सहस्राण्यपतन् द्रुतम् ॥ ४.३७.२४ ॥

ଅଙ୍ଗାର ସଦୃଶ, ଭୀଷଣ କର୍ମ କରୁଥିବା ସେହି ଭୀମ ବାନରଙ୍କ ହଜାର କୋଟି ବିନ୍ଧ୍ୟରୁ ଶୀଘ୍ର ଓହ୍ଲାଇଲେ।

4.37.25

क्षीरोदवेलानिलयास्तमालवनवासिनः।
नारिकेलाशनाश्चैव तेषां संख्या न विद्यते ॥ ४.३७.२५ ॥

କ୍ଷୀରସାଗର କୂଳରେ ରହୁଥିବା, ତମାଳ ବନରେ ବସବାସ କରୁଥିବା ଏବଂ ନଡ଼ିଆ ଖାଉଥିବା ସେମାନଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ଜଣାପଡ଼େ ନାହିଁ।

4.37.26

वनेभ्यो गह्वरेभ्यश्च सरिद्भ्यश्च महाबलाः।
आगच्छद् वानरी सेना पिबन्तीव दिवाकरम् ॥ ४.३७.२६ ॥

ବନ, ଗୁମ୍ଫା ଓ ନଦୀରୁ ମହାବଳୀ ବାନରସେନା ଆସୁଥିଲା; ଯେମିତି ସେମାନେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ପିଉଥିଲେ।

4.37.27

ये तु त्वरयितुं याता वानराः सर्ववानरान्।
ते वीरा हिमवच्छैले ददृशुस्तं महाद्रुमम् ॥ ४.३७.२७ ॥

ସମସ୍ତ ବାନରଙ୍କୁ ତ୍ୱରା କରାଇବା ପାଇଁ ଯାଇଥିବା ସେହି ବୀର ବାନରମାନେ ହିମାଳୟ ଶୈଳରେ ସେହି ମହାବୃକ୍ଷକୁ ଦେଖିଲେ।

4.37.28

तस्मिन् गिरिवरे पुण्ये यज्ञो माहेश्वरः पुरा।
सर्वदेवमनस्तोषो बभूव सुमनोरमः ॥ ४.३७.२८ ॥

ସେହି ପବିତ୍ର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପର୍ବତରେ ପୂର୍ବେ ମାହେଶ୍ୱର ଯଜ୍ଞ ହୋଇଥିଲା; ତାହା ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ମନକୁ ତୃପ୍ତ କରିଥିଲା ଏବଂ ଅତି ମନୋରମ ଥିଲା।

4.37.29

अन्ननिस्यन्दजातानि मूलानि च फलानि च।
अमृतस्वादुकल्पानि ददृशुस्तत्र वानराः ॥ ४.३७.२९ ॥

ସେଠାରେ ବାନରମାନେ ଅନ୍ନରସରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଅମୃତ ପରି ସ୍ୱାଦୁ ମୂଳ ଓ ଫଳ ଦେଖିଲେ।

4.37.30

तदन्नसम्भवं दिव्यं फलमूलं मनोहरम्।
यः कश्चित् सकृदश्नाति मासं भवति तर्पितः ॥ ४.३७.३० ॥

ସେହି ଅନ୍ନରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଦିବ୍ୟ ଓ ମନୋହର ଫଳ-ମୂଳ ଯିଏ ଥରେ ଖାଏ, ସେ ଏକ ମାସ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତୃପ୍ତ ରହେ।

4.37.31

तानि मूलानि दिव्यानि फलानि च फलाशनाः।
औषधानि च दिव्यानि जगृहुर्हरिपुंगवाः ॥ ४.३७.३१ ॥

ସେହି ଦିବ୍ୟ ମୂଳ ଓ ଫଳ ଏବଂ ଦିବ୍ୟ ଔଷଧି ଫଳାହାରୀ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବାନରମାନେ ନେଲେ।

4.37.32

तस्माच्च यज्ञायतनात् पुष्पाणि सुरभीणि च।
आनिन्युर्वानरा गत्वा सुग्रीवप्रियकारणात् ॥ ४.३७.३२ ॥

ସେହି ଯଜ୍ଞସ୍ଥଳରୁ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବା ପାଇଁ ବାନରମାନେ ଯାଇ ସୁଗନ୍ଧିତ ପୁଷ୍ପ ଆଣିଲେ।

4.37.33

ते तु सर्वे हरिवराः पृथिव्यां सर्ववानरान्।
संचोदयित्वा त्वरितं यूथानां जग्मुरग्रतः ॥ ४.३७.३३ ॥

ସେହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବାନରମାନେ ପୃଥିବୀର ସମସ୍ତ ବାନରଙ୍କୁ ଶୀଘ୍ର ପ୍ରେରଣା ଦେଇ ଯୂଥମାନଙ୍କ ଆଗରେ ଗଲେ।

4.37.34

ते तु तेन मुहूर्तेन कपयः शीघ्रचारिणः।
किष्किन्धां त्वरया प्राप्ताः सुग्रीवो यत्र वानरः ॥ ४.३७.३४ ॥

ସେହି ଶୀଘ୍ରଗାମୀ ବାନରମାନେ ସେହି କ୍ଷଣରେ ଶୀଘ୍ର କିଷ୍କିନ୍ଧାରେ ପହଞ୍ଚିଲେ, ଯେଉଁଠି ବାନରରାଜ ସୁଗ୍ରୀବ ଥିଲେ।

4.37.35

ते गृहीत्वौषधीः सर्वाः फलमूलं च वानराः।
तं प्रतिग्राहयामासुर्वचनं चेदमब्रुवन् ॥ ४.३७.३५ ॥

ବାନରମାନେ ସମସ୍ତ ଔଷଧି ଓ ଫଳମୂଳ ନେଇ ତାଙ୍କୁ ଗ୍ରହଣ କରାଇଲେ ଏବଂ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ।

4.37.36

सर्वे परिसृताः शैलाः सरितश्च वनानि च।
पृथिव्यां वानराः सर्वे शासनादुपयान्ति ते ॥ ४.३७.३६ ॥

ସମସ୍ତ ପର୍ବତ, ନଦୀ ଓ ବନ ଖୋଜାଯାଇସାରିଛି; ପୃଥିବୀର ସମସ୍ତ ବାନର ଆପଣଙ୍କ ଆଦେଶରେ ଆସୁଛନ୍ତି।

4.37.37

एवं श्रुत्वा ततो हृष्टः सुग्रीवः प्लवगाधिपः।
प्रतिजग्राह च प्रीतस्तेषां सर्वमुपायनम् ॥ ४.३७.३७ ॥

ଏହା ଶୁଣି ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ ବାନରରାଜ ସୁଗ୍ରୀବ ପ୍ରୀତିପୂର୍ବକ ସେମାନଙ୍କର ସମସ୍ତ ଉପହାର ଗ୍ରହଣ କଲେ।