వాల్మీకి రామాయణం · సర్గ 4.37
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.37.1
एवमुक्तस्तु सुग्रीवो लक्ष्मणेन महात्मना।
हनूमन्तं स्थितं पार्श्वे वचनं चेदमब्रवीत् ॥ ४.३७.१ ॥
మహాత్ముడైన లక్ష్మణుడు ఇలా చెప్పగా, సుగ్రీవుడు పక్కనే నిలిచియున్న హనుమంతునితో ఈ మాటలు పలికాడు.
4.37.2
महेन्द्रहिमवद्विन्ध्यकैलासशिखरेषु च।
मन्दरे पाण्डुशिखरे पञ्चशैलेषु ये स्थिताः ॥ ४.३७.२ ॥
మహేంద్ర, హిమవత్, వింధ్య, కైలాస శిఖరాలపైనా, మందరంపైనా, పాండు శిఖరంపైనా, ఐదు పర్వతాలపైనా ఎవరు ఉన్నారో—
4.37.3
तरुणादित्यवर्णेषु भ्राजमानेषु नित्यशः।
पर्वतेषु समुद्रान्ते पश्चिमस्यां तु ये दिशि ॥ ४.३७.३ ॥
లేత సూర్యుని వర్ణంలో, ఎల్లప్పుడూ ప్రకాశించే పర్వతాలపై, సముద్రతీరంలో, పశ్చిమ దిశలో ఎవరు ఉన్నారో—
4.37.4
आदित्यभवने चैव गिरौ संध्याभ्रसंनिभे।
पद्माचलवनं भीमाः संश्रिता हरिपुंगवाः ॥ ४.३७.४ ॥
సూర్యభవనంలోనూ, సంధ్యామేఘం వంటి పర్వతంపైనా, పద్మాచల వనంలోనూ ఆశ్రయం పొందిన భయంకర శ్రేష్ఠ వానరులు—
4.37.5
अञ्जनाम्बुदसंकाशाः कुञ्जरेन्द्रमहौजसः।
अञ्जने पर्वते चैव ये वसन्ति प्लवंगमाः ॥ ४.३७.५ ॥
అంజనం, నల్లమేఘం వంటి వర్ణం కలవారు, గజరాజులా మహాబలులు, అంజన పర్వతంపై నివసించే వానరులు—
4.37.6
महाशैलगुहावासा वानराः कनकप्रभाः।
मेरुपार्श्वगताश्चैव ये च धूम्रगिरिं श्रिताः ॥ ४.३७.६ ॥
మహాపర్వత గుహలలో నివసించే, బంగారు కాంతి గల వానరులు, మేరు పార్శ్వంలో ఉన్నవారు, ధూమగిరిని ఆశ్రయించినవారు—
4.37.7
तरुणादित्यवर्णाश्च पर्वते ये महारुणे।
पिबन्तो मधु मैरेयं भीमवेगाः प्लवंगमाः ॥ ४.३७.७ ॥
మహారుణ పర్వతంపై లేత సూర్యుని వర్ణంగల, మధువు మరియు మైరేయ మద్యం సేవించే, భయంకర వేగంగల ప్లవంగములు (ఉన్నారు).
4.37.8
वनेषु च सुरम्येषु सुगन्धिषु महत्सु च।
तापसाश्रमरम्येषु वनान्तेषु समन्ततः ॥ ४.३७.८ ॥
సుందరమైన, సుగంధభరితమైన, గొప్ప అడవులలో, తాపసుల ఆశ్రమాలతో రమణీయమైన అరణ్యాంచులలో అన్ని వైపులా (వానరులు ఉన్నారు).
4.37.9
तांस्तांस्त्वमानय क्षिप्रं पृथिव्यां सर्ववानरान्।
सामदानादिभिः कल्पैर्वानरैर्वेगवत्तरैः ॥ ४.३७.९ ॥
భూమిపై ఉన్న ఆ వానరులందరినీ శీఘ్రంగా తీసుకురా; సామ దాన మొదలైన ఉపాయాలతో, మరింత వేగవంతులైన వానరులతో.
4.37.10
प्रेषिताः प्रथमं ये च मयाऽऽज्ञाता महाजवाः।
त्वरणार्थं तु भूयस्त्वं सम्प्रेषय हरीश्वरान् ॥ ४.३७.१० ॥
ముందుగా పంపబడిన, నా ఆజ్ఞ పొందిన మహావేగవంతులైన వానరులు; అయినా త్వరణం కోసం మరోసారి నీవు ఆ వానరేశ్వరులను పంపు.
4.37.11
ये प्रसक्ताश्च कामेषु दीर्घसूत्राश्च वानराः।
इहानयस्व तान् शीघ्रं सर्वानेव कपीश्वरान् ॥ ४.३७.११ ॥
కామభోగాలలో మునిగినవారు, ఆలస్యం చేసేవారైన వానరులను, ఆ కపీశ్వరులందరినీ శీఘ్రంగా ఇక్కడికి తీసుకురా.
4.37.12
अहोभिर्दशभिर्ये च नागच्छन्ति ममाज्ञया।
हन्तव्यास्ते दुरात्मानो राजशासनदूषकाः ॥ ४.३७.१२ ॥
పది రోజులలో నా ఆజ్ఞ ప్రకారం రాని వారు — ఆ దురాత్ములు, రాజాజ్ఞను ఉల్లంఘించినవారు — సంహరించదగినవారు.
4.37.13
शतान्यथ सहस्राणि कोट्यश्च मम शासनात्।
प्रयान्तु कपिसिंहानां निदेशे मम ये स्थिताः ॥ ४.३७.१३ ॥
నా ఆజ్ఞ మేరకు వందలు, వేలు, కోట్లమంది, నా నిర్దేశంలో ఉన్న సింహ సమాన వానరులు బయలుదేరాలి.
4.37.14
मेघपर्वतसंकाशाश्छादयन्त इवाम्बरम्।
घोररूपाः कपिश्रेष्ठा यान्तु मच्छासनादितः ॥ ४.३७.१४ ॥
మేఘ పర్వతాలవలె, ఆకాశాన్ని కప్పినట్లు, భయంకర రూపులైన శ్రేష్ఠ వానరులు నా ఆజ్ఞతో ఇక్కడినుంచి వెళ్లాలి.
4.37.15
ते गतिज्ञा गतिं गत्वा पृथिव्यां सर्ववानराः।
आनयन्तु हरीन् सर्वांस्त्वरिताः शासनान्मम ॥ ४.३७.१५ ॥
మార్గాలు తెలిసిన ఆ వానరులు భూమిపై వెళ్లి, త్వరగా నా ఆజ్ఞతో వానరులందరినీ తీసుకురావాలి.
4.37.16
तस्य वानरराजस्य श्रुत्वा वायुसुतो वचः।
दिक्षु सर्वासु विक्रान्तान् प्रेषयामास वानरान् ॥ ४.३७.१६ ॥
ఆ వానరరాజు మాటలు విని వాయుపుత్రుడు అన్ని దిక్కులకు పరాక్రమశాలులైన వానరులను పంపించాడు.
4.37.17
ते पदं विष्णुविक्रान्तं पतत्त्रिज्योतिरध्वगाः।
प्रयाताः प्रहिता राज्ञा हरयस्तु क्षणेन वै ॥ ४.३७.१७ ॥
రాజు పంపిన ఆ వానరులు, విష్ణుని అడుగుజాడలవంటి, పక్షులు-నక్షత్రాలు సంచరించే మార్గంలో ప్రయాణించి, క్షణంలోనే బయలుదేరారు.
4.37.18
ते समुद्रेषु गिरिषु वनेषु च सरस्सु च।
वानरा वानरान् सर्वान् रामहेतोरचोदयन् ॥ ४.३७.१८ ॥
ఆ వానరులు సముద్రాలలో, పర్వతాలలో, అడవులలో, సరస్సులలో, రాముని కోసం అన్ని వానరులను ప్రేరేపించారు.
4.37.19
मृत्युकालोपमस्याज्ञां राजराजस्य वानराः।
सुग्रीवस्याययुः श्रुत्वा सुग्रीवभयशङ्किताः ॥ ४.३७.१९ ॥
మృత్యుకాలంలా భయంకరుడైన రాజాధిరాజు సుగ్రీవుని ఆజ్ఞ విని, సుగ్రీవుని భయంతో శంకితులైన వానరులు వచ్చారు.
4.37.20
ततस्तेऽञ्जनसंकाशा गिरेस्तस्मान्महाबलाः।
तिस्रः कोट्यः प्लवंगानां निर्ययुर्यत्र राघवः ॥ ४.३७.२० ॥
అప్పుడు అంజనంలా నల్లని ఆ మహాబలులైన వానరులు ఆ పర్వతం నుండి మూడు కోట్ల మంది బయలుదేరి, రాఘవుడు ఉన్న చోటికి వెళ్లారు.
4.37.21
अस्तं गच्छति यत्रार्कस्तस्मिन् गिरिवरे रताः।
संतप्तहेमवर्णाभास्तस्मात् कोट्यो दश च्युताः ॥ ४.३७.२१ ॥
సూర్యుడు అస్తమించే ఆ శ్రేష్ఠ పర్వతంపై ఆనందంగా ఉన్న, కరిగిన బంగారు కాంతి గల పది కోట్ల వానరులు ఆ పర్వతం నుండి బయలుదేరారు.
4.37.22
कैलासशिखरेभ्यश्च सिंहकेसरवर्चसाम्।
ततः कोटिसहस्राणि वानराणां समागमन् ॥ ४.३७.२२ ॥
కైలాస శిఖరాల నుండి, సింహపు కేసరాల కాంతి గల వానరులు; అప్పుడు వేలకోట్ల వానరులు అక్కడికి చేరారు.
4.37.23
फलमूलेन जीवन्तो हिमवन्तमुपाश्रिताः।
तेषां कोटिसहस्राणां सहस्रं समवर्तत ॥ ४.३७.२३ ॥
పండ్లు, దుంపలతో జీవిస్తూ హిమవంతాన్ని ఆశ్రయించిన ఆ వేలకోట్ల వానరులలో వెయ్యి మంది (మరింత) చేరారు.
4.37.24
अङ्गारकसमानानां भीमानां भीमकर्मणाम्।
विन्ध्याद् वानरकोटीनां सहस्राण्यपतन् द्रुतम् ॥ ४.३७.२४ ॥
నిప్పు కణికల్లా ఎర్రనివారు, భయంకర కర్మలు చేసే ఆ భీకర వానరుల వేలకోట్ల మంది వింధ్య పర్వతం నుండి వేగంగా దిగారు.
4.37.25
क्षीरोदवेलानिलयास्तमालवनवासिनः।
नारिकेलाशनाश्चैव तेषां संख्या न विद्यते ॥ ४.३७.२५ ॥
క్షీరసాగర తీరంలో నివసించేవారు, తమాల వనాలలో వసించేవారు, కొబ్బరికాయలు తినేవారు - వారి సంఖ్య తెలియదు.
4.37.26
वनेभ्यो गह्वरेभ्यश्च सरिद्भ्यश्च महाबलाः।
आगच्छद् वानरी सेना पिबन्तीव दिवाकरम् ॥ ४.३७.२६ ॥
అడవుల నుండి, గుహల నుండి, నదుల నుండి మహాబలురైన వానర సైన్యం వచ్చింది; అది సూర్యుణ్ణి త్రాగుతున్నట్లు కనిపించింది.
4.37.27
ये तु त्वरयितुं याता वानराः सर्ववानरान्।
ते वीरा हिमवच्छैले ददृशुस्तं महाद्रुमम् ॥ ४.३७.२७ ॥
సమస్త వానరులను త్వరపెట్టడానికి వెళ్ళిన ఆ వీర వానరులు, హిమాలయ శిఖరంపై ఆ మహావృక్షాన్ని చూశారు.
4.37.28
तस्मिन् गिरिवरे पुण्ये यज्ञो माहेश्वरः पुरा।
सर्वदेवमनस्तोषो बभूव सुमनोरमः ॥ ४.३७.२८ ॥
ఆ పవిత్రమైన శ్రేష్ఠ పర్వతంపై పూర్వం మాహేశ్వర యజ్ఞం జరిగింది; అది సమస్త దేవతల మనస్సులను సంతోషపరచి అత్యంత మనోహరమైనదిగా ఉంది.
4.37.29
अन्ननिस्यन्दजातानि मूलानि च फलानि च।
अमृतस्वादुकल्पानि ददृशुस्तत्र वानराः ॥ ४.३७.२९ ॥
అక్కడ వానరులు అన్నరసంతో పుట్టిన, అమృతంలా రుచిగల వేర్లను, పండ్లను చూశారు.
4.37.30
तदन्नसम्भवं दिव्यं फलमूलं मनोहरम्।
यः कश्चित् सकृदश्नाति मासं भवति तर्पितः ॥ ४.३७.३० ॥
ఆ అన్నం నుండి పుట్టిన దివ్యమైన, మనోహరమైన పండ్లను, వేర్లను ఎవరైనా ఒక్కసారి తింటే, అతడు ఒక నెలరోజులు తృప్తితో ఉంటాడు.
4.37.31
तानि मूलानि दिव्यानि फलानि च फलाशनाः।
औषधानि च दिव्यानि जगृहुर्हरिपुंगवाः ॥ ४.३७.३१ ॥
ఆ దివ్య మూలాలను, ఫలాలను, దివ్య ఔషధులను ఫలాహారులైన శ్రేష్ఠ వానరులు గ్రహించారు.
4.37.32
तस्माच्च यज्ञायतनात् पुष्पाणि सुरभीणि च।
आनिन्युर्वानरा गत्वा सुग्रीवप्रियकारणात् ॥ ४.३७.३२ ॥
ఆ యజ్ఞ స్థలం నుండి వానరులు సుగ్రీవుని సంతోషపెట్టడానికై వెళ్లి సుగంధ పుష్పాలను తెచ్చారు.
4.37.33
ते तु सर्वे हरिवराः पृथिव्यां सर्ववानरान्।
संचोदयित्वा त्वरितं यूथानां जग्मुरग्रतः ॥ ४.३७.३३ ॥
ఆ శ్రేష్ఠ వానరులందరూ భూమిపై ఉన్న వానరులందరినీ త్వరగా ప్రేరేపించి, యూథాలకు ముందుగా వెళ్లారు.
4.37.34
ते तु तेन मुहूर्तेन कपयः शीघ्रचारिणः।
किष्किन्धां त्वरया प्राप्ताः सुग्रीवो यत्र वानरः ॥ ४.३७.३४ ॥
ఆ శీఘ్రగామి వానరులు ఆ క్షణంలోనే త్వరగా కిష్కింధకు చేరారు, అక్కడ వానరరాజు సుగ్రీవుడు ఉన్నాడు.
4.37.35
ते गृहीत्वौषधीः सर्वाः फलमूलं च वानराः।
तं प्रतिग्राहयामासुर्वचनं चेदमब्रुवन् ॥ ४.३७.३५ ॥
ఆ వానరులు అన్ని ఔషధులను, ఫలమూలాలను తీసుకుని, అతనికి స్వీకరింపజేసి ఈ మాట అన్నారు.
4.37.36
सर्वे परिसृताः शैलाः सरितश्च वनानि च।
पृथिव्यां वानराः सर्वे शासनादुपयान्ति ते ॥ ४.३७.३६ ॥
పర్వతాలు, నదులు, వనాలు అన్నీ వెతకబడ్డాయి; భూమిపై ఉన్న వానరులందరూ నీ ఆజ్ఞానుసారం వస్తున్నారు.
4.37.37
एवं श्रुत्वा ततो हृष्टः सुग्रीवः प्लवगाधिपः।
प्रतिजग्राह च प्रीतस्तेषां सर्वमुपायनम् ॥ ४.३७.३७ ॥
ఇది విని సంతోషించిన వానరాధిపతి సుగ్రీవుడు, వారు తెచ్చిన కానుకలన్నింటినీ ప్రీతితో స్వీకరించాడు.