Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣ · ସର୍ଗ 4.39

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

4.39.1

बाहुभ्यां सम्परिष्वज्य प्रत्युवाच कृताञ्जलिम् ॥ ४.३९.१ ॥

ଦୁଇ ବାହୁରେ ତାକୁ ଗାଢ଼ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି, ଯୁକ୍ତକରରେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ତାକୁ (ରାମ) ଉତ୍ତର ଦେଲେ।

4.39.2

यदिन्द्रो वर्षते वर्षं न तच्चित्रं भविष्यति।
आदित्योऽसौ सहस्रांशुः कुर्याद् वितिमिरं नभः ॥ ४.३९.२ ॥

ଇନ୍ଦ୍ର ବର୍ଷା କଲେ ତାହା ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ନୁହେଁ; ସେହି ସହସ୍ରରଶ୍ମି ସୂର୍ଯ୍ୟ ଆକାଶକୁ ଅନ୍ଧକାରହୀନ କରନ୍ତି।

4.39.3

चन्द्रमा रजनीं कुर्यात् प्रभया सौम्य निर्मलाम्।
त्वद्विधो वापि मित्राणां प्रीतिं कुर्यात् परंतप ॥ ४.३९.३ ॥

ଚନ୍ଦ୍ର ନିଜ ପ୍ରଭାରେ ରାତ୍ରିକୁ ନିର୍ମଳ କରନ୍ତି, ହେ ସୌମ୍ୟ; ହେ ଶତ୍ରୁତାପକ, ତୁମ ପରି ଲୋକ ମଧ୍ୟ ମିତ୍ରମାନଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦ ଦିଅନ୍ତି।

4.39.4

एवं त्वयि न तच्चित्रं भवेद् यत् सौम्य शोभनम्।
जानाम्यहं त्वां सुग्रीव सततं प्रियवादिनम् ॥ ४.३९.४ ॥

ଏହିପରି ତୁମ ମଧ୍ୟରେ ଶୁଭ ଆଚରଣ ଥିବା ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ନୁହେଁ, ହେ ସୌମ୍ୟ; ସୁଗ୍ରୀବ, ମୁଁ ଜାଣେ ତୁମେ ସର୍ବଦା ପ୍ରିୟବାଦୀ।

4.39.5

त्वत्सनाथः सखे संख्ये जेतास्मि सकलानरीन्।
त्वमेव मे सुहृन्मित्रं साहाय्यं कर्तुमर्हसि ॥ ४.३९.५ ॥

ହେ ସଖା, ତୁମ ସହାୟତାରେ ମୁଁ ଯୁଦ୍ଧରେ ସମସ୍ତ ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ଜିତିବି; ତୁମେ ହିଁ ମୋର ହିତୈଷୀ ଓ ମିତ୍ର, ତୁମେ ମୋତେ ସାହାଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ।

4.39.6

जहारात्मविनाशाय मैथिलीं राक्षसाधमः।
वञ्चयित्वा तु पौलोमीमनुह्लादो यथा शचीम् ॥ ४.३९.६ ॥

ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅଧମ ସେ ନିଜ ବିନାଶ ପାଇଁ ମୈଥିଲୀ (ସୀତା)ଙ୍କୁ ହରଣ କଲା; ଅନୁହ୍ରାଦ ଯେପରି ପୌଲୋମୀ ଶଚୀଙ୍କୁ ପ୍ରତାରଣା କରି ହରଣ କରିଥିଲା।

4.39.7

नचिरात् तं वधिष्यामि रावणं निशितैः शरैः।
पौलोम्याः पितरं दृप्तं शतक्रतुरिवारिहा ॥ ४.३९.७ ॥

ଶୀଘ୍ର ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ମୁଁ ସେ ଗର୍ବିତ ରାବଣକୁ ବଧ କରିବି, ଯେପରି ଶତ୍ରୁହନ୍ତା ଶତକ୍ରତୁ (ଇନ୍ଦ୍ର) ପୌଲୋମୀଙ୍କ ଗର୍ବିତ ପିତାଙ୍କୁ ବଧ କରିଥିଲେ।

4.39.8

एतस्मिन्नन्तरे चैव रजः समभिवर्तत।
उष्णतीव्रां सहस्रांशोश्छादयद् गगने प्रभाम् ॥ ४.३९.८ ॥

ସେତିକିବେଳେ ଧୂଳି ଉଠି ଆକାଶରେ ସହସ୍ରାଂଶୁ (ସୂର୍ଯ୍ୟ)ଙ୍କ ଉଷ୍ଣ ତୀବ୍ର ପ୍ରଭାକୁ ଆଚ୍ଛାଦିତ କଲା।

4.39.9

दिशः पर्याकुलाश्चासंस्तमसा तेन दूषिताः।
चचाल च मही सर्वा सशैलवनकानना ॥ ४.३९.९ ॥

ସେହି ଅନ୍ଧକାରରେ ଦିଗସବୁ ବ୍ୟାକୁଳ ଓ ମଳିନ ହେଲେ; ପର୍ବତ, ବନ ଓ ଅରଣ୍ୟ ସହିତ ସମସ୍ତ ପୃଥିବୀ କମ୍ପିତ ହେଲା।

4.39.10

ततो नगेन्द्रसंकाशैस्तीक्ष्णदंष्ट्रैर्महाबलैः।
कृत्स्ना संछादिता भूमिरसंख्येयैः प्लवंगमैः ॥ ४.३९.१० ॥

ତା'ପରେ ପର୍ବତ ସଦୃଶ, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଦାନ୍ତ ଥିବା, ମହାବଳୀ ଅସଂଖ୍ୟ ବାନରମାନେ ସମସ୍ତ ପୃଥିବୀ ଆଚ୍ଛାଦିତ କଲେ।

4.39.11

निमेषान्तरमात्रेण ततस्तैर्हरियूथपैः।
कोटीशतपरीवारैर्वानरैर्हरियूथपैः ॥ ४.३९.११ ॥

ପଲକ ମାତ୍ରରେ ସେହି ବାନର-ଯୂଥପତିମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା, ଶହ କୋଟି ପରିବାରଯୁକ୍ତ ବାନରମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା, ବାନର-ଯୂଥପତିମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା (ପୃଥିବୀ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲା)।

4.39.12

नादेयैः पार्वतेयैश्च सामुद्रैश्च महाबलैः।
हरिभिर्मेघनिर्ह्रादैरन्यैश्च वनवासिभिः ॥ ४.३९.१२ ॥

ନଦୀ, ପର୍ବତ ଓ ସମୁଦ୍ରର ମହାବଳୀ ବାନରମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା, ମେଘ ଗର୍ଜନ ପରି ଗର୍ଜନକାରୀ ବାନରମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଏବଂ ଅନ୍ୟ ବନବାସୀ ବାନରମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା (ପୃଥିବୀ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲା)।

4.39.13

तरुणादित्यवर्णैश्च शशिगौरैश्च वानरैः।
पद्मकेसरवर्णैश्च श्वेतैर्हेमकृतालयैः ॥ ४.३९.१३ ॥

ତରୁଣ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ବର୍ଣ୍ଣର, ଚନ୍ଦ୍ର ପରି ଗୌର, ପଦ୍ମକେଶରର ବର୍ଣ୍ଣର, ଶ୍ୱେତ ଏବଂ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଆଳୟବିଶିଷ୍ଟ ବାନରମାନଙ୍କ ସହିତ।

4.39.14

कोटीसहस्रैर्दशभिः श्रीमान् परिवृतस्तदा।
वीरः शतबलिर्नाम वानरः प्रत्यदृश्यत ॥ ४.३९.१४ ॥

ଦଶ ହଜାର କୋଟି ବାନରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘେରାଯାଇଥିବା ଶ୍ରୀମାନ ବୀର ଶତବଳି ନାମକ ବାନର ସେତେବେଳେ ଦେଖାଗଲା।

4.39.15

ततः काञ्चनशैलाभस्ताराया वीर्यवान् पिता।
अनेकैर्बहुसाहस्रैः कोटिभिः प्रत्यदृश्यत ॥ ४.३९.१५ ॥

ତା'ପରେ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ପର୍ବତ ପରି ଦୀପ୍ତ, ତାରାଙ୍କ ବୀର୍ଯ୍ୟବାନ ପିତା ଅନେକ ହଜାର କୋଟି ବାନରଙ୍କ ସହିତ ଦେଖାଗଲେ।

4.39.16

तथापरेण कोटीनां सहस्रेण समन्वितः।
पिता रुमायाः सम्प्राप्तः सुग्रीवश्वशुरो विभुः ॥ ४.३९.१६ ॥

ସେହିପରି ଅନ୍ୟ ପାର୍ଶ୍ୱରୁ ହଜାର କୋଟି ବାନରଙ୍କ ସହିତ ରୁମାଙ୍କ ପିତା, ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ଶାଶୁରବାପା, ସମର୍ଥ ବୀର ଆସି ପହଞ୍ଚିଲେ।

4.39.17

पद्मकेसरसंकाशस्तरुणार्कनिभाननः।
बुद्धिमान् वानरश्रेष्ठः सर्ववानरसत्तमः ॥ ४.३९.१७ ॥

ପଦ୍ମକେଶର ପରି ଦୀପ୍ତ, ତରୁଣ ସୂର୍ଯ୍ୟ ସଦୃଶ ମୁଖବିଶିଷ୍ଟ, ବୁଦ୍ଧିମାନ, ବାନରଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସମସ୍ତ ବାନରଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଉତ୍ତମ।

4.39.18

अनेकैर्बहुसाहस्त्रैर्वानराणां समन्वितः।
पिता हनुमतः श्रीमान् केसरी प्रत्यदृश्यत ॥ ४.३९.१८ ॥

ଅନେକ ହଜାର ବାନରଙ୍କ ସହିତ ହନୁମାନଙ୍କ ଶ୍ରୀମାନ ପିତା କେଶରୀ ଦେଖାଗଲେ।

4.39.19

गोलाङ्गूलमहाराजो गवाक्षो भीमविक्रमः।
वृतः कोटिसहस्रेण वानराणामदृश्यत ॥ ४.३९.१९ ॥

ଗୋଲାଙ୍ଗୂଲ ମହାରାଜ ଗବାକ୍ଷ, ଭୟଙ୍କର ପରାକ୍ରମୀ, ବାନରମାନଙ୍କ ହଜାର କୋଟିରେ ଘେରାଯାଇ ଦୃଶ୍ୟମାନ ହେଲେ।

4.39.20

ऋक्षाणां भीमवेगानां धूम्रः शत्रुनिबर्हणः।
वृतः कोटिसहस्राभ्यां द्वाभ्यां समभिवर्तत ॥ ४.३९.२० ॥

ଭୟଙ୍କର ବେଗଶାଳୀ ଭାଲୁମାନଙ୍କ ଶତ୍ରୁନାଶକ ଧୂମ୍ର ଦୁଇ ହଜାର କୋଟିରେ ଘେରାଯାଇ ନିକଟକୁ ଆସିଲେ।

4.39.21

महाचलनिभैर्घोरैः पनसो नाम यूथपः।
आजगाम महावीर्यस्तिसृभिः कोटिभिर्वृतः ॥ ४.३९.२१ ॥

ମହାପର୍ବତ ପରି ଭୟଙ୍କର ଯୂଥପତି ପନସ, ମହାବୀର୍ଯ୍ୟ, ତିନି କୋଟି ବାନରରେ ଘେରାଯାଇ ଆସିଲେ।

4.39.22

नीलाञ्जनचयाकारो नीलो नामैष यूथपः।
अदृश्यत महाकायः कोटिभिर्दशभिर्वृतः ॥ ४.३९.२२ ॥

ନୀଳ ଅଞ୍ଜନ ରାଶି ପରି ଆକାରର, ମହାକାୟ ଯୂଥପତି ନୀଳ, ଦଶ କୋଟି ବାନରରେ ଘେରାଯାଇ ଦୃଶ୍ୟମାନ ହେଲେ।

4.39.23

ततः काञ्चनशैलाभो गवयो नाम यूथपः।
आजगाम महावीर्यः कोटिभिः पञ्चभिर्वृतः ॥ ४.३९.२३ ॥

ଏବେ ସୁନା ପର୍ବତ ପରି ଦୀପ୍ତ ଯୂଥପତି ଗବୟ, ମହାବୀର୍ଯ୍ୟ, ପାଞ୍ଚ କୋଟି ବାନରରେ ଘେରାଯାଇ ଆସିଲେ।

4.39.24

दरीमुखश्च बलवान् यूथपोऽभ्याययौ तदा।
वृतः कोटिसहस्रेण सुग्रीवं समवस्थितः ॥ ४.३९.२४ ॥

ବଳବାନ ଯୂଥପତି ଦରୀମୁଖ ସେତେବେଳେ ହଜାର କୋଟି ବାନରରେ ଘେରାଯାଇ ଆସି ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ନିକଟରେ ଠିଆ ହେଲେ।

4.39.25

मैन्दश्च द्विविदश्चोभावश्विपुत्रौ महाबलौ।
कोटिकोटिसहस्रेण वानराणामदृश्यताम् ॥ ४.३९.२५ ॥

ଅଶ୍ୱିନୀକୁମାରଙ୍କ ଦୁଇ ମହାବଳୀ ପୁତ୍ର ମୈନ୍ଦ ଓ ଦ୍ୱିବିଦ ବାନରମାନଙ୍କ କୋଟି କୋଟି ସହସ୍ର ସହିତ ଦୃଶ୍ୟମାନ ହେଲେ।

4.39.26

गजश्च बलवान् वीरस्तिसृभिः कोटिभिर्वृतः।
आजगाम महातेजाः सुग्रीवस्य समीपतः ॥ ४.३९.२६ ॥

ବଳବାନ ବୀର ଗଜ, ମହାତେଜସ୍ୱୀ, ତିନି କୋଟି ବାନରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘେରା ହୋଇ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସିଲେ।

4.39.27

ऋक्षराजो महातेजा जाम्बवान्नाम नामतः।
कोटिभिर्दशभिर्व्याप्तः सुग्रीवस्य वशे स्थितः ॥ ४.३९.२७ ॥

ମହାତେଜସ୍ୱୀ ଋକ୍ଷରାଜ ଜାମ୍ବବାନ ଦଶ କୋଟି ସହିତ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ବଶରେ ଠିଆ ହୋଇଥିଲେ।

4.39.28

रुमणो नाम तेजस्वी विक्रान्तैर्वानरैर्वृतः।
आगतो बलवांस्तूर्णं कोटीशतसमावृतः ॥ ४.३९.२८ ॥

ରୁମଣ ନାମକ ତେଜସ୍ୱୀ, ବଳବାନ, ପରାକ୍ରମୀ ବାନରମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘେରା ହୋଇ, ଶହେ କୋଟି ସହିତ ଶୀଘ୍ର ଆସିଲେ।

4.39.29

ततः कोटिसहस्राणां सहस्रेण शतेन च।
पृष्ठतोऽनुगतः प्राप्तो हरिभिर्गन्धमादनः ॥ ४.३९.२९ ॥

ତା'ପରେ ସହସ୍ର କୋଟି, ଏକ ହଜାର ଓ ଶହେ ବାନର ସହିତ ପଛରେ ଅନୁସରଣ କରି ଗନ୍ଧମାଦନ ଆସିଲେ।

4.39.30

ततः पद्मसहस्रेण वृतः शङ्कुशतेन च।
युवराजोऽङ्गदः प्राप्तः पितुस्तुल्यपराक्रमः ॥ ४.३९.३० ॥

ତା'ପରେ ସହସ୍ର ପଦ୍ମ ଓ ଶହେ ଶଙ୍କୁ ଦ୍ୱାରା ଘେରା ହୋଇ, ପିତା ସମାନ ପରାକ୍ରମୀ ଯୁବରାଜ ଅଙ୍ଗଦ ଆସିଲେ।

4.39.31

ततस्ताराद्युतिस्तारो हरिभिर्भीमविक्रमैः।
पञ्चभिर्हरिकोटीभिर्दूरतः पर्यदृश्यत ॥ ४.३९.३१ ॥

ତା'ପରେ ତାରାଙ୍କ ଦ୍ୟୁତିଯୁକ୍ତ ତାର, ଭୀଷଣ ପରାକ୍ରମୀ ପାଞ୍ଚ କୋଟି ବାନରଙ୍କ ସହିତ ଦୂରରୁ ଦୃଷ୍ଟ ହେଲେ।

4.39.32

इन्द्रजानुः कविर्वीरो यूथपः प्रत्यदृश्यत।
एकादशानां कोटीनामीश्वरस्तैश्च संवृतः ॥ ४.३९.३२ ॥

ଇନ୍ଦ୍ରଜାନୁ, ବୀର କବି ନାମକ ଯୂଥପତି, ଏଗାର କୋଟି ବାନରଙ୍କ ଅଧିପତି ହୋଇ ସେମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘେରି ଦୃଷ୍ଟ ହେଲେ।

4.39.33

ततो रम्भस्त्वनुप्राप्तस्तरुणादित्यसंनिभः।
अयुतेन वृतश्चैव सहस्रेण शतेन च ॥ ४.३९.३३ ॥

ତା'ପରେ ନବ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ରମ୍ଭ ଆସିଲେ; ସେ ଦଶ ହଜାର, ହଜାର ଓ ଶହେ ବାନରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘେରି ରହିଥିଲେ।

4.39.34

ततो यूथपतिर्वीरो दुर्मुखो नाम वानरः।
प्रत्यदृश्यत कोटीभ्यां द्वाभ्यां परिवृतो बली ॥ ४.३९.३४ ॥

ତା'ପରେ ଦୁର୍ମୁଖ ନାମକ ବୀର ଯୂଥପତି ବାନର, ଦୁଇ କୋଟି ବାନରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘେରି ବଳୀ ଭାବେ ଦୃଷ୍ଟ ହେଲେ।

4.39.35

कैलासशिखराकारैर्वानरैर्भीमविक्रमैः।
वृतः कोटिसहस्रेण हनुमान् प्रत्यदृश्यत ॥ ४.३९.३५ ॥

କୈଳାସ ଶିଖର ପରି ଆକାରବିଶିଷ୍ଟ, ଭୀଷଣ ପରାକ୍ରମୀ ବାନରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା, ହଜାର କୋଟି ବାନରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘେରି ହନୁମାନ ଦୃଷ୍ଟ ହେଲେ।

4.39.36

नलश्चापि महावीर्यः संवृतो द्रुमवासिभिः।
कोटीशतेन सम्प्राप्तः सहस्रेण शतेन च ॥ ४.३९.३६ ॥

ମହାବୀର୍ଯ୍ୟ ନଳ ମଧ୍ୟ ବୃକ୍ଷବାସୀ ବାନରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘେରି ଆସିଲେ; ଶହେ କୋଟି, ହଜାର ଓ ଶହେ ବାନର ତାଙ୍କ ସହିତ ଥିଲେ।

4.39.37

ततो दधिमुखः श्रीमान् कोटिभिर्दशभिर्वृतः।
सम्प्राप्तोऽभिनदंस्तस्य सुग्रीवस्य महात्मनः ॥ ४.३९.३७ ॥

ତା'ପରେ ଶ୍ରୀମାନ ଦଧିମୁଖ ଦଶ କୋଟି ବାନରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘେରି ହୋଇ ଆସି ମହାତ୍ମା ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଗର୍ଜନ କରି ପହଞ୍ଚିଲେ।

4.39.38

शरभः कुमुदो वह्निर्वानरो रंह एव च।
एते चान्ये च बहवो वानराः कामरूपिणः ॥ ४.३९.३८ ॥

ଶରଭ, କୁମୁଦ, ବହ୍ନି, ବାନର ଓ ରଂହ, ଏମାନେ ଓ ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ରୂପ ଧାରଣ କରିପାରୁଥିବା ଅନ୍ୟ ବହୁ ବାନର ଆସିଲେ।

4.39.39

आवृत्य पृथिवीं सर्वां पर्वतांश्च वनानि च।
यूथपाः समनुप्राप्ता येषां संख्या न विद्यते ॥ ४.३९.३९ ॥

ସମଗ୍ର ପୃଥିବୀ, ପର୍ବତ ଓ ବନକୁ ଆଚ୍ଛାଦିତ କରି ଯୂଥପତିମାନେ ଆସି ପହଞ୍ଚିଲେ; ଯେଉଁମାନଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ଜଣାପଡ଼ିଲାନାହିଁ।

4.39.40

आगताश्च निविष्टाश्च पृथिव्यां सर्ववानराः।
आप्लवन्तः प्लवन्तश्च गर्जन्तश्च प्लवंगमाः।
अभ्यवर्तन्त सुग्रीवं सूर्यमभ्रगणा इव ॥ ४.३९.४० ॥

ସମସ୍ତ ବାନର ଆସି ପୃଥିବୀରେ ଡେରା ପକାଇଲେ; ଡେଇଁ, ଲମ୍ଫ ଦେଇ ଓ ଗର୍ଜନ କରି ସେହି କପିମାନେ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସିଲେ, ମେଘସମୂହ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଆଡ଼କୁ ଯାଉଥିବା ପରି।

4.39.41

कुर्वाणा बहुशब्दांश्च प्रकृष्टा बाहुशालिनः।
शिरोभिर्वानरेन्द्राय सुग्रीवाय न्यवेदयन् ॥ ४.३९.४१ ॥

ବହୁ ଶବ୍ଦ କରି, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଓ ବାହୁବଳୀ ସେହି ବାନରମାନେ ମସ୍ତକ ନତ କରି ବାନରରାଜ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କୁ ନିଜର ଆଗମନ ନିବେଦନ କଲେ।

4.39.42

अपरे वानरश्रेष्ठाः संगम्य च यथोचितम्।
सुग्रीवेण समागम्य स्थिताः प्राञ्जलयस्तदा ॥ ४.३९.४२ ॥

ଅନ୍ୟ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବାନରମାନେ ଯଥୋଚିତ ଭାବେ ନିକଟକୁ ଯାଇ, ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କୁ ସାକ୍ଷାତ କରି ସେତେବେଳେ କରଯୋଡ଼ି ଠିଆ ହେଲେ।

4.39.43

सुग्रीवस्त्वरितो रामे सर्वांस्तान् वानरर्षभान्।
निवेदयित्वा धर्मज्ञः स्थितः प्राञ्जलिरब्रवीत् ॥ ४.३९.४३ ॥

ଧର୍ମଜ୍ଞ ସୁଗ୍ରୀବ ଶୀଘ୍ର ରାମଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ସେହି ସମସ୍ତ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବାନରମାନଙ୍କୁ ଉପସ୍ଥାପନ କରି, କରଯୋଡ଼ି ଠିଆ ହୋଇ କହିଲେ।

4.39.44

यथासुखं पर्वतनिर्झरेषु
वनेषु सर्वेषु च वानरेन्द्राः।
निवेशयित्वा विधिवद् बलानि
बलं बलज्ञः प्रतिपत्तुमीष्टे ॥ ४.३९.४४ ॥

ପର୍ବତ ନିର୍ଝର ଓ ସମସ୍ତ ବନରେ ବାନରେନ୍ଦ୍ରମାନଙ୍କୁ ସୁଖରେ ରଖି, ବିଧି ଅନୁସାରେ ସେନା ସ୍ଥାପନ କରି, ବଳକୁ ଜାଣୁଥିବା ଜଣେ ସେହି ବଳକୁ ସମ୍ଭାଳିବାକୁ ସମର୍ଥ।