ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣ · ସର୍ଗ 4.43
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.43.1
ततः संदिश्य सुग्रीवः श्वशुरं पश्चिमां दिशम्।
वीरं शतबलिं नाम वानरं वानरेश्वरः ॥ ४.४३.१ ॥
ତା'ପରେ ବାନରେଶ୍ୱର ସୁଗ୍ରୀବ ପଶ୍ଚିମ ଦିଗକୁ ନିଜ ଶ୍ୱଶୁର, ବୀର ଶତବଳି ନାମକ ବାନରଙ୍କୁ ପଠାଇଲେ।
4.43.2
उवाच राजा सर्वज्ञः सर्ववानरसत्तमः।
वाक्यमात्महितं चैव रामस्य च हितं तदा ॥ ४.४३.२ ॥
ସର୍ବଜ୍ଞ ରାଜା, ସମସ୍ତ ବାନରଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସୁଗ୍ରୀବ ସେତେବେଳେ ନିଜ ଓ ରାମଙ୍କ ହିତକର ବାକ୍ୟ କହିଲେ।
4.43.3
वृतः शतसहस्रेण त्वद्विधानां वनौकसाम्।
वैवस्वतसुतैः सार्धं प्रविष्टः सर्वमन्त्रिभिः ॥ ४.४३.३ ॥
ତୁମ ପରି ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ଅରଣ୍ୟବାସୀ ବାନରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘେରି, ବୈବସ୍ୱତଙ୍କ ପୁତ୍ରଗଣ ଓ ସମସ୍ତ ମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ସହ ସେ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
4.43.4
दिशं ह्युदीचीं विक्रान्तां हिमशैलावतंसिकाम्।
सर्वतः परिमार्गध्वं रामपत्नीं यशस्विनीम् ॥ ४.४३.४ ॥
ବୀରତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ, ହିମାଳୟ ଶିଖରରେ ଶୋଭିତ ଉତ୍ତର ଦିଗରେ ରାମଙ୍କ ଯଶସ୍ୱିନୀ ପତ୍ନୀଙ୍କୁ ସର୍ବତ୍ର ଖୋଜ।
4.43.5
अस्मिन् कार्ये विनिर्वृत्ते कृते दाशरथेः प्रिये।
ऋणान्मुक्ता भविष्यामः कृतार्थार्थविदां वराः ॥ ४.४३.५ ॥
ଏ କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପନ୍ନ ହେଲେ ଏବଂ ଦଶରଥପୁତ୍ରଙ୍କ ପ୍ରିୟକାର୍ଯ୍ୟ ସିଦ୍ଧ ହେଲେ, ହେ ଅର୍ଥଜ୍ଞଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠଗଣ, ଆମେ ଋଣମୁକ୍ତ ହେବୁ।
4.43.6
कृतं हि प्रियमस्माकं राघवेण महात्मना।
तस्य चेत्प्रतिकारोऽस्ति सफलं जीवितं भवेत् ॥ ४.४३.६ ॥
ମହାତ୍ମା ରାଘବ ଆମ ପ୍ରତି ଉପକାର କରିଛନ୍ତି। ତାଙ୍କର ପ୍ରତିଦାନ ଦେଇ ପାରିଲେ ଆମ ଜୀବନ ସଫଳ ହେବ।
4.43.7
अर्थिनः कार्यनिर्वृत्तिमकर्तुरपि यश्चरेत्।
तस्य स्यात् सफलं जन्म किं पुनः पूर्वकारिणः ॥ ४.४३.७ ॥
ଯାଚକଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ ସିଦ୍ଧି ପାଇଁ ଯେ ନିଜେ କିଛି ନ କରିଥିବା ଲୋକ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଚେଷ୍ଟା କରେ, ତାର ଜନ୍ମ ସଫଳ ହୁଏ; ପୂର୍ବରୁ କାମ କରିଥିବା ଲୋକ ବିଷୟରେ ଆଉ କଣ କହିବା!
4.43.8
एतां बुद्धिं समास्थाय दृश्यते जानकी यथा।
तथा भवद्भिः कर्तव्यमस्मत्प्रियहितैषिभिः ॥ ४.४३.८ ॥
ଏହି ବୁଦ୍ଧି ଅବଲମ୍ବନ କରି ଜାନକୀ ଯେପରି ମିଳିବେ, ସେପରି ଆମର ପ୍ରିୟ ଓ ହିତ ଇଚ୍ଛୁକ ଆପଣମାନେ କରିବା ଉଚିତ।
4.43.9
अयं हि सर्वभूतानां मान्यस्तु नरसत्तमः।
अस्मासु च गतः प्रीतिं रामः परपुरंजयः ॥ ४.४३.९ ॥
ଏହି ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ପାଇଁ ମାନ୍ୟ; ଆମ ପ୍ରତି ମଧ୍ୟ ଏଙ୍କର ପ୍ରୀତି ଅଛି। ଏ ରାମ, ଶତ୍ରୁ ନଗର ଜୟକାରୀ।
4.43.10
इमानि बहुदुर्गाणि नद्यः शैलान्तराणि च।
भवन्तः परिमार्गन्तु बुद्धिविक्रमसम्पदा ॥ ४.४३.१० ॥
ଏହି ବହୁ ଦୁର୍ଗମ ସ୍ଥାନ, ନଦୀ ଓ ପର୍ବତ ଉପତ୍ୟକା ଆପଣମାନେ ବୁଦ୍ଧି ଓ ପରାକ୍ରମର ସମ୍ପଦ ସହିତ ଭଲ ଭାବେ ଖୋଜନ୍ତୁ।
4.43.11
तत्र म्लेच्छान् पुलिन्दांश्च शूरसेनांस्तथैव च।
प्रस्थलान् भरतांश्चैव कुरूंश्च सह मद्रकैः ॥ ४.४३.११ ॥
ସେଠାକାର ମ୍ଲେଚ୍ଛ, ପୁଲିନ୍ଦ, ଶୂରସେନ, ପ୍ରସ୍ଥଳ, ଭରତ ଓ କୁରୁ ଏବଂ ମଦ୍ରକମାନଙ୍କ ସହିତ ମଧ୍ୟ ଖୋଜନ୍ତୁ।
4.43.12
काम्बोजयवनांश्चैव शकानां पत्तनानि च।
अन्वीक्ष्य दरदांश्चैव हिमवन्तं विचिन्वथ ॥ ४.४३.१२ ॥
କାମ୍ବୋଜ ଓ ଯବନ ଏବଂ ଶକମାନଙ୍କ ନଗରଗୁଡ଼ିକ ଦେଖି, ଦରଦମାନଙ୍କୁ ବି ଦେଖି, ହିମାଳୟକୁ ଭଲ ଭାବେ ଖୋଜନ୍ତୁ।
4.43.13
लोध्रपद्मकषण्डेषु देवदारुवनेषु च।
रावणः सह वैदेह्या मार्गितव्यस्ततस्ततः ॥ ४.४३.१३ ॥
ଲୋଧ୍ର ଓ ପଦ୍ମ ଝାଡ଼ରେ ଏବଂ ଦେବଦାରୁ ବନରେ, ବୈଦେହୀ ସହିତ ଥିବା ରାବଣଙ୍କୁ ଇତସ୍ତତଃ ଖୋଜିବା ଉଚିତ।
4.43.14
ततः सोमाश्रमं गत्वा देवगन्धर्वसेवितम्।
कालं नाम महासानुं पर्वतं तं गमिष्यथ ॥ ४.४३.१४ ॥
ତା'ପରେ ଦେବ-ଗନ୍ଧର୍ବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେବିତ ସୋମାଶ୍ରମକୁ ଯାଇ, ବଡ଼ ଶିଖରବିଶିଷ୍ଟ କାଳ ନାମକ ସେହି ପର୍ବତକୁ ତୁମେ ଯିବ।
4.43.15
महत्सु तस्य शैलेषु पर्वतेषु गुहासु च।
विचिन्वत महाभागां रामपत्नीमनिन्दिताम् ॥ ४.४३.१५ ॥
ତାହାର ବଡ଼ ବଡ଼ ଶୈଳ, ପର୍ବତ ଓ ଗୁହାରେ ମହାଭାଗ୍ୟବତୀ, ନିର୍ଦ୍ଦୋଷା ରାମପତ୍ନୀଙ୍କୁ ଖୋଜ।
4.43.16
तमतिक्रम्य शैलेन्द्रं हेमगर्भं महागिरिम्।
ततः सुदर्शनं नाम पर्वतं गन्तुमर्हथ ॥ ४.४३.१६ ॥
ସେହି ଶୈଳରାଜ, ସୁବର୍ଣ୍ଣଗର୍ଭ ମହାଗିରିକୁ ଅତିକ୍ରମ କରି, ତା'ପରେ ସୁଦର୍ଶନ ନାମକ ପର୍ବତକୁ ଯିବା ଉଚିତ।
4.43.17
ततो देवसखो नाम पर्वतः पतगालयः।
नानापक्षिसमाकीर्णो विविधद्रुमभूषितः ॥ ४.४३.१७ ॥
ତା'ପରେ ଦେବସଖ ନାମକ ପର୍ବତ, ଯାହା ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କର ଆଳୟ, ନାନା ପ୍ରକାର ପକ୍ଷୀରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ ବିବିଧ ବୃକ୍ଷରେ ଶୋଭିତ।
4.43.18
तस्य काननषण्डेषु निर्झरेषु गुहासु च।
रावणः सह वैदेह्या मार्गितव्यस्ततस्ततः ॥ ४.४३.१८ ॥
ତାହାର ବନ ଝାଡ଼, ନିର୍ଝର ଓ ଗୁହାରେ ବୈଦେହୀ ସହିତ ଥିବା ରାବଣଙ୍କୁ ଇତସ୍ତତଃ ଖୋଜିବା ଉଚିତ।
4.43.19
तमतिक्रम्य चाकाशं सर्वतः शतयोजनम्।
अपर्वतनदीवृक्षं सर्वसत्त्वविवर्जितम् ॥ ४.४३.१९ ॥
ଚାରିପାଖରେ ଶହେ ଯୋଜନ ବ୍ୟାପିଥିବା ସେ ଆକାଶ ଅତିକ୍ରମ କର; ସେଠାରେ ପର୍ବତ, ନଦୀ, ବୃକ୍ଷ ନାହିଁ, କୌଣସି ପ୍ରାଣୀ ନାହିଁ।
4.43.20
तत्तु शीघ्रमतिक्रम्य कान्तारं रोमहर्षणम्।
कैलासं पाण्डुरं प्राप्य हृष्टा यूयं भविष्यथ ॥ ४.४३.२० ॥
ସେ ରୋମାଞ୍ଚକର ଅରଣ୍ୟକୁ ଶୀଘ୍ର ଅତିକ୍ରମ କରି, ଧଳା କୈଳାସରେ ପହଞ୍ଚି ତୁମେମାନେ ହର୍ଷିତ ହେବ।
4.43.21
तत्र पाण्डुरमेघाभं जाम्बूनदपरिष्कृतम्।
कुबेरभवनं रम्यं निर्मितं विश्वकर्मणा ॥ ४.४३.२१ ॥
ସେଠାରେ ଧଳା ମେଘ ପରି, ସୁନାରେ ସଜ୍ଜିତ, ବିଶ୍ୱକର୍ମାଙ୍କ ନିର୍ମିତ ରମ୍ୟ କୁବେରଭବନ ଅଛି।
4.43.22
विशाला नलिनी यत्र प्रभूतकमलोत्पला।
हंसकारण्डवाकीर्णा अप्सरोगणसेविता ॥ ४.४३.२२ ॥
ସେଠାରେ ବିଶାଳ କମଳ ସରୋବର ଅଛି; ତାହା ବହୁ କମଳ ଓ ନୀଳୋତ୍ପଳରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ, ହଂସ ଓ କାରଣ୍ଡବରେ ଆଚ୍ଛାଦିତ, ଅପ୍ସରାଗଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେବିତ।
4.43.23
तत्र वैश्रवणो राजा सर्वलोकनमस्कृतः।
धनदो रमते श्रीमान् गुह्यकैः सह यक्षराट् ॥ ४.४३.२३ ॥
ସେଠାରେ ସର୍ବଲୋକ ଦ୍ୱାରା ନମସ୍କୃତ, ଧନଦାତା, ଶ୍ରୀମାନ୍ ରାଜା ବୈଶ୍ରବଣ, ଯକ୍ଷରାଜ, ଗୁହ୍ୟକମାନଙ୍କ ସହ ରମଣ କରନ୍ତି।
4.43.24
तस्य चन्द्रनिकाशेषु पर्वतेषु गुहासु च।
रावणः सह वैदेह्या मार्गितव्यस्ततस्ततः ॥ ४.४३.२४ ॥
ତାଙ୍କ ଚନ୍ଦ୍ର ସଦୃଶ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ପର୍ବତ ଓ ଗୁମ୍ଫାରେ, ବୈଦେହୀ ସହିତ ଥିବା ରାବଣଙ୍କୁ ଏଣେତେଣେ ଖୋଜିବାକୁ ହେବ।
4.43.25
क्रौञ्चं तु गिरिमासाद्य बिलं तस्य सुदुर्गमम्।
अप्रमत्तैः प्रवेष्टव्यं दुष्प्रवेशं हि तत् स्मृतम् ॥ ४.४३.२५ ॥
କ୍ରୌଞ୍ଚ ପର୍ବତରେ ପହଞ୍ଚି ତାହାର ଅତି ଦୁର୍ଗମ ଗୁମ୍ଫାରେ ସାବଧାନତାରେ ପ୍ରବେଶ କରିବା ଉଚିତ; ତାହା ପ୍ରବେଶ କରିବା କଷ୍ଟକର ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
4.43.26
वसन्ति हि महात्मानस्तत्र सूर्यसमप्रभाः।
देवैरभ्यर्थिताः सम्यग् देवरूपा महर्षयः ॥ ४.४३.२६ ॥
ସେଠାରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ସଦୃଶ ତେଜସ୍ୱୀ, ଦେବତାମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଭଲଭାବେ ପ୍ରାର୍ଥିତ, ଦେବରୂପୀ ମହାତ୍ମା ମହର୍ଷିମାନେ ବାସ କରନ୍ତି।
4.43.27
क्रौञ्चस्य तु गुहाश्चान्याः सानूनि शिखराणि च।
निर्दराश्च नितम्बाश्च विचेतव्यास्ततस्ततः ॥ ४.४३.२७ ॥
କ୍ରୌଞ୍ଚ ପର୍ବତର ଅନ୍ୟ ଗୁମ୍ଫା, ଶିଖର, ଢାଲୁ, ଉପତ୍ୟକା ଓ କଡ଼ ସବୁ ସ୍ଥାନରେ ଖୋଜିବା ଉଚିତ।
4.43.28
अवृक्षं कामशैलं च मानसं विहगालयम्।
न गतिस्तत्र भूतानां देवानां न च रक्षसाम् ॥ ४.४३.२८ ॥
ବୃକ୍ଷବିହୀନ କାମଶୈଳ ଓ ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କର ଆବାସ ମାନସ — ସେଠାକୁ ପ୍ରାଣୀ, ଦେବତା କିମ୍ବା ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କର ଗତି ନାହିଁ।
4.43.29
स च सर्वैर्विचेतव्यः ससानुप्रस्थभूधरः।
क्रौञ्चं गिरिमतिक्रम्य मैनाको नाम पर्वतः ॥ ४.४३.२९ ॥
ସେହି ପର୍ବତ, ତାହାର ଢାଲୁ ଓ ମାଳଭୂମି ସହିତ, ସମସ୍ତେ ଖୋଜିବା ଉଚିତ; କ୍ରୌଞ୍ଚ ପର୍ବତ ଅତିକ୍ରମ କଲେ ମୈନାକ ନାମକ ପର୍ବତ ଅଛି।
4.43.30
मयस्य भवनं तत्र दानवस्य स्वयंकृतम्।
मैनाकस्तु विचेतव्यः ससानुप्रस्थकन्दरः ॥ ४.४३.३० ॥
ସେଠାରେ ଦାନବ ମୟଙ୍କର ସ୍ୱୟଂ ନିର୍ମିତ ଭବନ ଅଛି; ମୈନାକ ପର୍ବତକୁ ତାହାର ଢାଲୁ, ମାଳଭୂମି ଓ ଗୁମ୍ଫା ସହିତ ଖୋଜିବା ଉଚିତ।
4.43.31
स्त्रीणामश्वमुखीनां तु निकेतस्तत्र तत्र तु।
तं देशं समतिक्रम्य आश्रमं सिद्धसेवितम् ॥ ४.४३.३१ ॥
ସେଠାରେ ସେଠାରେ ଘୋଡ଼ାମୁହଁ ନାରୀମାନଙ୍କର ନିବାସ ଅଛି। ସେହି ପ୍ରଦେଶ ଅତିକ୍ରମ କରି ସିଦ୍ଧମାନଙ୍କ ସେବିତ ଆଶ୍ରମରେ (ପହଞ୍ଚ)।
4.43.32
सिद्धा वैखानसा यत्र वालखिल्याश्च तापसाः।
वन्दितव्यास्ततः सिद्धास्तपसा वीतकल्मषाः ॥ ४.४३.३२ ॥
ସିଦ୍ଧ, ବୈଖାନସ, ବାଳଖିଲ୍ୟ ଓ ତାପସମାନେ ଯେଉଁଠି ଅଛନ୍ତି, ସେଠାରେ ସିଦ୍ଧମାନଙ୍କୁ ବନ୍ଦନା କରିବା ଉଚିତ; ସେମାନେ ତପସ୍ୟାରେ ନିଷ୍ପାପ।
4.43.33
प्रष्टव्या चापि सीतायाः प्रवृत्तिर्विनयान्वितैः।
हेमपुष्करसंछन्नं तत्र वैखानसं सरः ॥ ४.४३.३३ ॥
ବିନୟ ସହ ସେଠାରେ ସୀତାଙ୍କ ସମ୍ବାଦ ମଧ୍ୟ ପଚାରିବା ଉଚିତ। ସେଠାରେ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ପଦ୍ମରେ ଆଚ୍ଛାଦିତ ବୈଖାନସ ସରୋବର ଅଛି।
4.43.34
तरुणादित्यसंकाशैर्हंसैर्विचरितं शुभैः।
औपवाह्यः कुबेरस्य सार्वभौम इति स्मृतः ॥ ४.४३.३४ ॥
ଉଦୟ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ସୁନ୍ଦର ହଂସମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବିଚରିତ ସେହି ସରୋବର। କୁବେରଙ୍କ ଔପବାହ୍ୟ (ବାହନ ହାତୀ) 'ସାର୍ବଭୌମ' ନାମରେ ସ୍ମୃତ।
4.43.35
गजः पर्येति तं देशं सदा सह करेणुभिः।
तत् सरः समतिक्रम्य नष्टचन्द्रदिवाकरम्।
अनक्षत्रगणं व्योम निष्पयोदमनादितम् ॥ ४.४३.३५ ॥
ସେହି ହାତୀ ସର୍ବଦା ହଞ୍ଜିନୀମାନଙ୍କ ସହିତ ସେହି ପ୍ରଦେଶରେ ବୁଲେ। ସେହି ସରୋବର ଅତିକ୍ରମ କଲେ ସୂର୍ଯ୍ୟ-ଚନ୍ଦ୍ର ଲୋପ ପାଇଥିବା, ନକ୍ଷତ୍ରଗଣ ନଥିବା, ମେଘହୀନ, ଶବ୍ଦହୀନ ଆକାଶ ମିଳେ।
4.43.36
गभस्तिभिरिवार्कस्य स तु देशः प्रकाश्यते।
विश्राम्यद्भिस्तपःसिद्धैर्देवकल्पैः स्वयंप्रभैः ॥ ४.४३.३६ ॥
ସୂର୍ଯ୍ୟ କିରଣ ପରି ସେହି ପ୍ରଦେଶ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ—ବିଶ୍ରାମରତ, ତପସିଦ୍ଧ, ଦେବତୁଲ୍ୟ, ସ୍ୱୟଂପ୍ରଭ ସିଦ୍ଧମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା।
4.43.37
तं तु देशमतिक्रम्य शैलोदा नाम निम्नगा।
उभयोस्तीरयोस्तस्याः कीचका नाम वेणवः ॥ ४.४३.३७ ॥
ସେହି ପ୍ରଦେଶ ଅତିକ୍ରମ କଲେ ଶୈଲୋଦା ନାମକ ଏକ ନଦୀ ଅଛି। ତାହାର ଉଭୟ କୂଳରେ କୀଚକ ନାମକ ବଂଶ ଅଛି।
4.43.38
ते नयन्ति परं तीरं सिद्धान् प्रत्यानयन्ति च।
उत्तराः कुरवस्तत्र कृतपुण्यप्रतिश्रयाः ॥ ४.४३.३८ ॥
ସେମାନେ ସିଦ୍ଧମାନଙ୍କୁ ଅପର କୂଳକୁ ନେଇଯାଆନ୍ତି ଓ ଫେରାଇ ଆଣନ୍ତି। ସେଠାରେ ଉତ୍ତର କୁରୁ ଅଛନ୍ତି; ସେମାନେ ପୁଣ୍ୟକର୍ମକାରୀଙ୍କ ବାସସ୍ଥାନ।
4.43.39
ततः काञ्चनपद्माभिः पद्मिनीभिः कृतोदकाः।
नीलवैदूर्यपत्राढ्या नद्यस्तत्र सहस्रशः ॥ ४.४३.३९ ॥
ତା'ପରେ ସେଠାରେ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ପଦ୍ମଯୁକ୍ତ ପଦ୍ମସରୋବରର ଜଳରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ନୀଳ ବୈଦୂର୍ଯ୍ୟ ପତ୍ରରେ ସମୃଦ୍ଧ ହଜାର ହଜାର ନଦୀ ଅଛି।
4.43.40
रक्तोत्पलवनैश्चात्र मण्डिताश्च हिरण्मयैः।
तरुणादित्यसंकाशा भान्ति तत्र जलाशयाः ॥ ४.४३.४० ॥
ଏଠାରେ ରକ୍ତ ପଦ୍ମବନ ଓ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଅଳଙ୍କାରରେ ଶୋଭିତ ଜଳାଶୟ ଉଦୟମାନ ତରୁଣ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ।
4.43.41
महार्हमणिपत्रैश्च काञ्चनप्रभकेसरैः।
नीलोत्पलवनैश्चित्रैः स देशः सर्वतो वृतः ॥ ४.४३.४१ ॥
ମହାମୂଲ୍ୟ ମଣିର ପତ୍ର, ସୁବର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରଭାର କେଶର ଓ ନୀଳ ପଦ୍ମର ଅଦ୍ଭୁତ ବନ ଦ୍ୱାରା ସେହି ପ୍ରଦେଶ ସବୁଆଡ଼େ ଘେରା।
4.43.42
निस्तुलाभिश्च मुक्ताभिर्मणिभिश्च महाधनैः।
उद्धूतपुलिनास्तत्र जातरूपैश्च निम्नगाः ॥ ४.४३.४२ ॥
ସେଠାର ନଦୀମାନଙ୍କର ବାଲିଚର ଅନୁପମ ମୁକ୍ତା, ମଣି ଓ ମହାଧନ ସୁବର୍ଣ୍ଣରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଢେଉରେ ଆଲୋଡ଼ିତ।
4.43.43
सर्वरत्नमयैश्चित्रैरवगाढा नगोत्तमैः।
जातरूपमयैश्चापि हुताशनसमप्रभैः ॥ ४.४३.४३ ॥
ତାହା ସର୍ବରତ୍ନମୟ, ବିଚିତ୍ର, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପର୍ବତରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା; ସୁବର୍ଣ୍ଣମୟ ଓ ଅଗ୍ନିସମ ପ୍ରଭାଯୁକ୍ତ ପର୍ବତରେ ମଧ୍ୟ।
4.43.44
नित्यपुष्पफलास्तत्र नगाः पत्ररथाकुलाः।
दिव्यगन्धरसस्पर्शाः सर्वकामान् स्रवन्ति च ॥ ४.४३.४४ ॥
ସେଠାର ବୃକ୍ଷସବୁ ସର୍ବଦା ଫୁଲ ଓ ଫଳଯୁକ୍ତ, ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ; ସେମାନଙ୍କ ଗନ୍ଧ, ରସ ଓ ସ୍ପର୍ଶ ଦିବ୍ୟ; ସେମାନେ ସମସ୍ତ କାମନା ପୂରଣ କରନ୍ତି।
4.43.45
नानाकाराणि वासांसि फलन्त्यन्ये नगोत्तमाः।
मुक्तावैदूर्यचित्राणि भूषणानि तथैव च।
स्त्रीणां यान्यनुरूपाणि पुरुषाणां तथैव च ॥ ४.४३.४५ ॥
ଅନ୍ୟ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୃକ୍ଷସବୁ ନାନା ଆକୃତିର ବସ୍ତ୍ର ଫଳାନ୍ତି; ମୁକ୍ତା ଓ ବୈଦୂର୍ଯ୍ୟର ବିଚିତ୍ର ଅଳଙ୍କାର ମଧ୍ୟ ସେପରି; ସ୍ତ୍ରୀ ଓ ପୁରୁଷଙ୍କ ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ ଯାହା ସେପରି।
4.43.46
सर्वर्तुसुखसेव्यानि फलन्त्यन्ये नगोत्तमाः।
महार्हमणिचित्राणि फलन्त्यन्ये नगोत्तमाः ॥ ४.४३.४६ ॥
ଅନ୍ୟ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୃକ୍ଷସବୁ ସମସ୍ତ ଋତୁରେ ସୁଖରେ ଉପଭୋଗ୍ୟ ଫଳ ଫଳାନ୍ତି; ଅନ୍ୟ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୃକ୍ଷସବୁ ମହାମୂଲ୍ୟ ମଣିରେ ବିଚିତ୍ର ଫଳ ଫଳାନ୍ତି।
4.43.47
शयनानि प्रसूयन्ते चित्रास्तरणवन्ति च।
मनःकान्तानि माल्यानि फलन्त्यत्रापरे द्रुमाः ॥ ४.४३.४७ ॥
ଏଠାରେ ଅନ୍ୟ ବୃକ୍ଷସବୁ ବିଚିତ୍ର ଆସ୍ତରଣଯୁକ୍ତ ଶଯ୍ୟା ଉତ୍ପନ୍ନ କରନ୍ତି; ମନକୁ ଭାଏ ଏପରି ମାଳାମାନ ମଧ୍ୟ ଫଳନ୍ତି।
4.43.48
पानानि च महार्हाणि भक्ष्याणि विविधानि च।
स्त्रियश्च गुणसम्पन्ना रूपयौवनलक्षिताः ॥ ४.४३.४८ ॥
ମହାମୂଲ୍ୟ ପାନୀୟ ଓ ନାନା ଭକ୍ଷ୍ୟ ଅଛି; ଗୁଣସମ୍ପନ୍ନା, ରୂପ ଓ ଯୌବନ ଲକ୍ଷଣଯୁକ୍ତ ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଅଛନ୍ତି।
4.43.49
गन्धर्वाः किन्नराः सिद्धा नागा विद्याधरास्तथा।
रमन्ते सततं तत्र नारीभिर्भास्वरप्रभाः ॥ ४.४३.४९ ॥
ଗନ୍ଧର୍ବ, କିନ୍ନର, ସିଦ୍ଧ, ନାଗ ଏବଂ ବିଦ୍ୟାଧରମାନେ ସେଠାରେ ସର୍ବଦା ଉଜ୍ଜ୍ବଳ ପ୍ରଭାବିଶିଷ୍ଟ ନାରୀମାନଙ୍କ ସହ ରମଣ କରନ୍ତି।
4.43.50
सर्वे सुकृतकर्माणः सर्वे रतिपरायणाः।
सर्वे कामार्थसहिता वसन्ति सह योषितः ॥ ४.४३.५० ॥
ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ସୁକୃତକର୍ମୀ, ସମସ୍ତେ ରତିପରାୟଣ; କାମ ଓ ଅର୍ଥସମ୍ପନ୍ନ ହୋଇ ସମସ୍ତେ ନାରୀମାନଙ୍କ ସହ ବାସ କରନ୍ତି।
4.43.51
गीतवादित्रनिर्घोषः सोत्कृष्टहसितस्वनः।
श्रूयते सततं तत्र सर्वभूतमनोरमः ॥ ४.४३.५१ ॥
ସେଠାରେ ଗୀତ ଓ ବାଦ୍ୟର ନିର୍ଘୋଷ ଏବଂ ଉଚ୍ଚ ହସର ଶବ୍ଦ ସର୍ବଦା ଶୁଣାଯାଏ; ତାହା ସର୍ବଭୂତର ମନ ରମାଇଥାଏ।
4.43.52
तत्र नामुदितः कश्चिन्नात्र कश्चिदसत्प्रियः।
अहन्यहनि वर्धन्ते गुणास्तत्र मनोरमाः ॥ ४.४३.५२ ॥
ସେଠାରେ କେହି ଅପ୍ରସନ୍ନ ନୁହନ୍ତି; ଏଠାରେ କେହି ଅସତ୍ପ୍ରିୟ ନୁହନ୍ତି; ସେଠାରେ ଦିନକୁ ଦିନ ମନୋରମ ଗୁଣ ବଢ଼ିଥାଏ।
4.43.53
समतिक्रम्य तं देशमुत्तरः पयसां निधिः।
तत्र सोमगिरिर्नाम मध्ये हेममयो महान् ॥ ४.४३.५३ ॥
ସେହି ପ୍ରଦେଶ ଅତିକ୍ରମ କରି, ସମୁଦ୍ରର ଉତ୍ତରେ ସୋମଗିରି ନାମକ ସୁବର୍ଣ୍ଣମୟ ମହାନ୍ ପର୍ବତ ଅଛି।
4.43.54
इन्द्रलोकगता ये च ब्रह्मलोकगताश्च ये।
देवास्तं समवेक्षन्ते गिरिराजं दिवं गताः ॥ ४.४३.५४ ॥
ଇନ୍ଦ୍ରଲୋକ ଓ ବ୍ରହ୍ମଲୋକକୁ ଯାଇଥିବା ଯେଉଁ ଦେବତାମାନେ, ସେମାନେ ସ୍ୱର୍ଗରେ ପହଞ୍ଚି ସେହି ଗିରିରାଜକୁ ନିରୀକ୍ଷଣ କରନ୍ତି।
4.43.55
स तु देशो विसूर्योऽपि तस्य भासा प्रकाशते।
सूर्यलक्ष्म्याभिविज्ञेयस्तपतेव विवस्वता ॥ ४.४३.५५ ॥
ସେହି ପ୍ରଦେଶ ସୂର୍ଯ୍ୟହୀନ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ତାହାର ଆଲୋକରେ ଦୀପ୍ତ ହୁଏ; ଜ୍ୱଳନ୍ତ ବିବସ୍ୱାନ (ସୂର୍ଯ୍ୟ)ଙ୍କ ଶୋଭାରେ ଚିହ୍ନିତ ହେଉଥିବା ପରି।
4.43.56
भगवांस्तत्र विश्वात्मा शम्भुरेकादशात्मकः।
ब्रह्मा वसति देवेशो ब्रह्मर्षिपरिवारितः ॥ ४.४३.५६ ॥
ସେଠାରେ ବିଶ୍ୱାତ୍ମା, ଏକାଦଶ ରୂପଧାରୀ ଭଗବାନ ଶମ୍ଭୁ ବାସ କରନ୍ତି; ଦେବେଶ ବ୍ରହ୍ମା ବ୍ରହ୍ମର୍ଷିମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବେଷ୍ଟିତ ହୋଇ ବାସ କରନ୍ତି।
4.43.57
न कथंचन गन्तव्यं कुरूणामुत्तरेण वः।
अन्येषामपि भूतानां नानुक्रामति वै गतिः ॥ ४.४३.५७ ॥
ଆପଣମାନେ କୌଣସି ଉପାୟରେ କୁରୁମାନଙ୍କର ଉତ୍ତର ଦିଗକୁ ଯିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ; ଅନ୍ୟ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କର ଗତି ମଧ୍ୟ ସେଠାକୁ ପହଞ୍ଚେ ନାହିଁ।
4.43.58
स हि सोमगिरिर्नाम देवानामपि दुर्गमः।
तमालोक्य ततः क्षिप्रमुपावर्तितुमर्हथ ॥ ४.४३.५८ ॥
ସେହି ସୋମଗିରି ନାମକ ପର୍ବତ ଦେବତାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଦୁର୍ଗମ; ତାହାକୁ ଦେଖିବା ପରେ ଆପଣମାନେ ଶୀଘ୍ର ଫେରିବା ଉଚିତ।
4.43.59
एतावद् वानरैः शक्यं गन्तुं वानरपुंगवाः।
अभास्करममर्यादं न जानीमस्ततः परम् ॥ ४.४३.५९ ॥
ହେ ବାନର ଶ୍ରେଷ୍ଠଗଣ, ବାନରମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏତିକି ଦୂର ଯିବା ସମ୍ଭବ; ଏହାର ପରେ, ସୂର୍ଯ୍ୟହୀନ ଓ ସୀମାହୀନ ପ୍ରଦେଶ ଆମେ ଜାଣୁ ନାହୁଁ।
4.43.60
सर्वमेतद् विचेतव्यं यन्मया परिकीर्तितम्।
यदन्यदपि नोक्तं च तत्रापि क्रियतां मतिः ॥ ४.४३.६० ॥
ମୁଁ ଯାହା କହିଲି ତାହା ସବୁ ଭଲ ଭାବେ ବିଚାର କରିବା ଉଚିତ; ଏବଂ ଯାହା କହି ନାହିଁ ସେଥିରେ ମଧ୍ୟ ନିଜ ବୁଦ୍ଧି ପ୍ରୟୋଗ କର।
4.43.61
ततः कृतं दाशरथेर्महत्प्रियं
महत्प्रियं चापि ततो मम प्रियम्।
कृतं भविष्यत्यनिलानलोपमा
विदेहजादर्शनजेन कर्मणा ॥ ४.४३.६१ ॥
ତା'ପରେ ଦଶରଥ ପୁତ୍ରଙ୍କର ମହତ୍ ପ୍ରିୟକାର୍ଯ୍ୟ ସଂପନ୍ନ ହେଲା, ଏବଂ ତାହା ପରେ ମୋର ମଧ୍ୟ ମହତ୍ ପ୍ରିୟ ହେଲା। ବାୟୁ ଓ ଅଗ୍ନି ସମାନ ଏହି କର୍ମ ବିଦେହ-କନ୍ୟାଙ୍କ ଦର୍ଶନରୁ ସିଦ୍ଧ ହେଲା।
4.43.62
ततः कृतार्थाः सहिताः सबान्धवा
मयार्चिताः सर्वगुणैर्मनोरमैः।
चरिष्यथोर्वीं प्रति शान्तशत्रवः
सहप्रिया भूतधराः प्लवंगमाः ॥ ४.४३.६२ ॥
ତା'ପରେ ଆପଣମାନଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟ ସିଦ୍ଧ ହୋଇ, ବନ୍ଧୁଙ୍କ ସହିତ, ମୋ ଦ୍ୱାରା ମନୋରମ ସର୍ବଗୁଣରେ ସମ୍ମାନିତ ହୋଇ, ଶତ୍ରୁମାନେ ଶାନ୍ତ ହୋଇ, ପ୍ରିୟଙ୍କ ସହିତ, ହେ ପୃଥିବୀଧାରୀ ବାନରଗଣ, ଆପଣମାନେ ପୃଥିବୀରେ ବିଚରଣ କରିବେ।