รามายณะของวาลมีกิ · สรรค 4.43
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.43.1
ततः संदिश्य सुग्रीवः श्वशुरं पश्चिमां दिशम्।
वीरं शतबलिं नाम वानरं वानरेश्वरः ॥ ४.४३.१ ॥
จากนั้น สุครีพ ผู้เป็นใหญ่แห่งวานร ได้สั่งการแล้ว จึงส่งศวศุระของตนชื่อ ศตพลี ซึ่งเป็นวานรผู้กล้าหาญ ไปทางทิศตะวันตก
4.43.2
उवाच राजा सर्वज्ञः सर्ववानरसत्तमः।
वाक्यमात्महितं चैव रामस्य च हितं तदा ॥ ४.४३.२ ॥
พระราชา ผู้รู้ทุกสิ่ง และเป็นยอดของวานรทั้งปวง ได้กล่าวถ้อยคำที่เป็นประโยชน์ทั้งแก่ตนเองและแก่พระราม ในครานั้น
4.43.3
वृतः शतसहस्रेण त्वद्विधानां वनौकसाम्।
वैवस्वतसुतैः सार्धं प्रविष्टः सर्वमन्त्रिभिः ॥ ४.४३.३ ॥
ท่านถูกล้อมด้วยวานรป่าหนึ่งแสนตนเช่นพวกท่าน และเข้าไปพร้อมกับบุตรของพระวิวัสวัต และบรรดาอำมาตย์ทั้งปวง
4.43.4
दिशं ह्युदीचीं विक्रान्तां हिमशैलावतंसिकाम्।
सर्वतः परिमार्गध्वं रामपत्नीं यशस्विनीम् ॥ ४.४३.४ ॥
จงค้นหาให้ทั่วทุกแห่งในทิศเหนืออันกล้าหาญ ซึ่งประดับด้วยยอดเขาหิมาลัย เพื่อหาภรรยาอันรุ่งโรจน์ของพระราม
4.43.5
अस्मिन् कार्ये विनिर्वृत्ते कृते दाशरथेः प्रिये।
ऋणान्मुक्ता भविष्यामः कृतार्थार्थविदां वराः ॥ ४.४३.५ ॥
เมื่อกิจนี้สำเร็จลุล่วง และสิ่งที่เป็นที่รักของพระโอรสของท้าวทศรถได้สัมฤทธิ์แล้ว พวกเราจะพ้นจากหนี้บุญคุณ ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่ผู้รู้ความหมายแห่งประโยชน์
4.43.6
कृतं हि प्रियमस्माकं राघवेण महात्मना।
तस्य चेत्प्रतिकारोऽस्ति सफलं जीवितं भवेत् ॥ ४.४३.६ ॥
พระราฆพผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่ได้กระทำความดีแก่พวกเราแล้ว หากมีทางที่จะตอบแทนพระองค์ได้ ชีวิตของเราก็จะบังเกิดผล
4.43.7
अर्थिनः कार्यनिर्वृत्तिमकर्तुरपि यश्चरेत्।
तस्य स्यात् सफलं जन्म किं पुनः पूर्वकारिणः ॥ ४.४३.७ ॥
ผู้ใดที่พยายามให้กิจของผู้ร้องขอสำเร็จ แม้ผู้นั้นจะยังมิได้กระทำเอง การเกิดของผู้นั้นก็ย่อมบังเกิดผล ยิ่งกว่านั้นเล่า สำหรับผู้ที่เคยกระทำมาก่อนแล้ว
4.43.8
एतां बुद्धिं समास्थाय दृश्यते जानकी यथा।
तथा भवद्भिः कर्तव्यमस्मत्प्रियहितैषिभिः ॥ ४.४३.८ ॥
เมื่อยึดมั่นในความคิดนี้ ก็จะพบพระชานากีได้ ดังนั้น พวกท่านซึ่งปรารถนาความดีและประโยชน์แก่พวกเรา ก็ต้องปฏิบัติเช่นนั้น
4.43.9
अयं हि सर्वभूतानां मान्यस्तु नरसत्तमः।
अस्मासु च गतः प्रीतिं रामः परपुरंजयः ॥ ४.४३.९ ॥
ผู้ประเสริฐแห่งมนุษย์นี้ คือพระราม ผู้ชนะเมืองของศัตรู เป็นที่นับถือของสรรพสัตว์ทั้งปวง และได้แสดงความรักใคร่ต่อพวกเรา
4.43.10
इमानि बहुदुर्गाणि नद्यः शैलान्तराणि च।
भवन्तः परिमार्गन्तु बुद्धिविक्रमसम्पदा ॥ ४.४३.१० ॥
จงค้นหาให้ทั่วในที่ทุรกันดารมากมาย ตามแม่น้ำและหุบเขาเหล่านี้ ด้วยความฉลาดและกำลังอันสมบูรณ์ของท่าน
4.43.11
तत्र म्लेच्छान् पुलिन्दांश्च शूरसेनांस्तथैव च।
प्रस्थलान् भरतांश्चैव कुरूंश्च सह मद्रकैः ॥ ४.४३.११ ॥
ที่นั่น จงค้นหาในหมู่มิลัจฉะ ปุลินทะ ศูรเสนะ ปรัสถละ ภรตะ และกุรุ พร้อมทั้งชาวมัทรกะด้วย
4.43.12
काम्बोजयवनांश्चैव शकानां पत्तनानि च।
अन्वीक्ष्य दरदांश्चैव हिमवन्तं विचिन्वथ ॥ ४.४३.१२ ॥
จงสำรวจกัมโพชะ ยวนะ และเมืองของพวกศกะ ทั้งพวกทรทะ แล้วจงค้นหาอย่างละเอียดในเขาหิมาลัย
4.43.13
लोध्रपद्मकषण्डेषु देवदारुवनेषु च।
रावणः सह वैदेह्या मार्गितव्यस्ततस्ततः ॥ ४.४३.१३ ॥
ในป่าไม้โลธระและบัวหลวง และในป่าเทวทารุ พระราวณะพร้อมด้วยพระเวเทหี จะต้องถูกค้นหาไปทั่วทุกหนทุกแห่ง
4.43.14
ततः सोमाश्रमं गत्वा देवगन्धर्वसेवितम्।
कालं नाम महासानुं पर्वतं तं गमिष्यथ ॥ ४.४३.१४ ॥
จากนั้น เมื่อไปถึงอาศรมของพระโสม ซึ่งเทพและคนธรรพ์เข้าเฝ้าเป็นประจำ พวกท่านจะไปยังภูเขาชื่อกาละ ซึ่งมียอดใหญ่
4.43.15
महत्सु तस्य शैलेषु पर्वतेषु गुहासु च।
विचिन्वत महाभागां रामपत्नीमनिन्दिताम् ॥ ४.४३.१५ ॥
ในหมู่ศิลาใหญ่ ภูเขา และถ้ำของภูเขานั้น จงค้นหาพระภริยาของพระราม ผู้มีบุญวาสนามาก และไม่มีมลทิน
4.43.16
तमतिक्रम्य शैलेन्द्रं हेमगर्भं महागिरिम्।
ततः सुदर्शनं नाम पर्वतं गन्तुमर्हथ ॥ ४.४३.१६ ॥
เมื่อเลยภูเขาอันประเสริฐนั้น ซึ่งเป็นภูเขาใหญ่มีแก่นทองอยู่ภายใน แล้วพวกท่านควรไปยังภูเขาชื่อสุทรรศนะ
4.43.17
ततो देवसखो नाम पर्वतः पतगालयः।
नानापक्षिसमाकीर्णो विविधद्रुमभूषितः ॥ ४.४३.१७ ॥
จากนั้นคือภูเขาชื่อเทวสขะ เป็นที่อาศัยของนก เต็มไปด้วยนกหลายชนิดและประดับด้วยต้นไม้นานาพันธุ์
4.43.18
तस्य काननषण्डेषु निर्झरेषु गुहासु च।
रावणः सह वैदेह्या मार्गितव्यस्ततस्ततः ॥ ४.४३.१८ ॥
ในพุ่มป่า น้ำตก และถ้ำของภูเขานั้น พระราวณะพร้อมด้วยพระเวเทหี จะต้องถูกค้นหาไปทั่วทุกหนทุกแห่ง
4.43.19
तमतिक्रम्य चाकाशं सर्वतः शतयोजनम्।
अपर्वतनदीवृक्षं सर्वसत्त्वविवर्जितम् ॥ ४.४३.१९ ॥
เมื่อข้ามท้องฟ้านั้นไป ซึ่งกว้างร้อยโยชน์โดยรอบ ไร้ภูเขา แม่น้ำ และต้นไม้ และปราศจากสัตว์ทั้งปวง
4.43.20
तत्तु शीघ्रमतिक्रम्य कान्तारं रोमहर्षणम्।
कैलासं पाण्डुरं प्राप्य हृष्टा यूयं भविष्यथ ॥ ४.४३.२० ॥
เมื่อรีบข้ามป่ากันดารอันชวนให้ขนลุกนั้นไปแล้ว และไปถึงไกลาสาอันขาวโพลน พวกท่านจะเกิดความยินดี
4.43.21
तत्र पाण्डुरमेघाभं जाम्बूनदपरिष्कृतम्।
कुबेरभवनं रम्यं निर्मितं विश्वकर्मणा ॥ ४.४३.२१ ॥
ที่นั่นมีวิมานอันงดงามของท้าวกุเวร มีสีขาวดุจเมฆ ประดับด้วยทองชมพูนุท พระวิศวกรรมสร้างขึ้น
4.43.22
विशाला नलिनी यत्र प्रभूतकमलोत्पला।
हंसकारण्डवाकीर्णा अप्सरोगणसेविता ॥ ४.४३.२२ ॥
มีสระบัวใหญ่ซึ่งมีบัวและอุบลมากมาย เต็มไปด้วยหงส์และนกเป็ดน้ำ มีหมู่อัปสรคอยปรนนิบัติ
4.43.23
तत्र वैश्रवणो राजा सर्वलोकनमस्कृतः।
धनदो रमते श्रीमान् गुह्यकैः सह यक्षराट् ॥ ४.४३.२३ ॥
ที่นั่นท้าววัศรวณะ กษัตริย์ผู้ได้รับการนอบน้อมจากโลกทั้งสิ้น ผู้ประทานทรัพย์ ผู้เป็นจอมยักษ์อันรุ่งเรือง ประทับสำราญพร้อมด้วยคุหยกะทั้งหลาย
4.43.24
तस्य चन्द्रनिकाशेषु पर्वतेषु गुहासु च।
रावणः सह वैदेह्या मार्गितव्यस्ततस्ततः ॥ ४.४३.२४ ॥
ในภูเขาและถ้ำทั้งหลายอันสว่างดุจพระจันทร์ในอาณาเขตของท้าวนั้น ต้องค้นหาทศกัณฐ์พร้อมด้วยนางไวเทหีไปทุกหนทุกแห่ง
4.43.25
क्रौञ्चं तु गिरिमासाद्य बिलं तस्य सुदुर्गमम्।
अप्रमत्तैः प्रवेष्टव्यं दुष्प्रवेशं हि तत् स्मृतम् ॥ ४.४३.२५ ॥
เมื่อไปถึงภูเขาเกราญจะแล้ว ต้องเข้าไปในถ้ำของภูเขานั้นซึ่งเข้าไปได้ยากยิ่งด้วยความไม่ประมาท เพราะกล่าวกันว่าเข้าไปได้ยาก
4.43.26
वसन्ति हि महात्मानस्तत्र सूर्यसमप्रभाः।
देवैरभ्यर्थिताः सम्यग् देवरूपा महर्षयः ॥ ४.४३.२६ ॥
ที่นั่นมีมหาฤๅษีผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่ รุ่งเรืองดุจดวงอาทิตย์ พวกเทวดาอาราธนาไว้อย่างดี มีรูปร่างดุจเทพเจ้าอาศัยอยู่
4.43.27
क्रौञ्चस्य तु गुहाश्चान्याः सानूनि शिखराणि च।
निर्दराश्च नितम्बाश्च विचेतव्यास्ततस्ततः ॥ ४.४३.२७ ॥
ถ้ำอื่นๆ ของเกราญจะ ยอดเขา เชิงเขา หุบเขา และไหล่เขา ต้องค้นหาไปทุกหนทุกแห่ง
4.43.28
अवृक्षं कामशैलं च मानसं विहगालयम्।
न गतिस्तत्र भूतानां देवानां न च रक्षसाम् ॥ ४.४३.२८ ॥
กามศละซึ่งไร้ต้นไม้ และมานสะซึ่งเป็นที่อยู่ของนก ที่นั่นไม่มีทางให้สัตว์ทั้งหลาย ไม่มีทางให้เทวดา และไม่มีทางให้รากษส
4.43.29
स च सर्वैर्विचेतव्यः ससानुप्रस्थभूधरः।
क्रौञ्चं गिरिमतिक्रम्य मैनाको नाम पर्वतः ॥ ४.४३.२९ ॥
ภูเขานั้นพร้อมทั้งเชิงเขาและที่ราบบนภูเขา ทุกคนต้องค้นหา เมื่อผ่านภูเขาเกราญจะไปแล้ว มีภูเขาชื่อไมนาก
4.43.30
मयस्य भवनं तत्र दानवस्य स्वयंकृतम्।
मैनाकस्तु विचेतव्यः ससानुप्रस्थकन्दरः ॥ ४.४३.३० ॥
ที่นั่นมีวิมานของมยะ อสูรทานพ ซึ่งสร้างขึ้นด้วยตนเอง ต้องค้นหาไมนากพร้อมทั้งเชิงเขา ที่ราบ และถ้ำ
4.43.31
स्त्रीणामश्वमुखीनां तु निकेतस्तत्र तत्र तु।
तं देशं समतिक्रम्य आश्रमं सिद्धसेवितम् ॥ ४.४३.३१ ॥
มีที่อยู่ของสตรีหน้าม้าอยู่ทุกหนทุกแห่ง เมื่อผ่านเขตนั้นไปแล้ว จงไปถึงอาศรมที่พวกสิทธะเข้าไปอาศัย
4.43.32
सिद्धा वैखानसा यत्र वालखिल्याश्च तापसाः।
वन्दितव्यास्ततः सिद्धास्तपसा वीतकल्मषाः ॥ ४.४३.३२ ॥
ที่ใดมีพวกสิทธะ พวกไวขานสะ พวกวาลขิลยะ และพวกดาบส ที่นั่นพึงนอบน้อมพวกสิทธะ ผู้หลุดพ้นจากมลทินด้วยการบำเพ็ญตบะ
4.43.33
प्रष्टव्या चापि सीतायाः प्रवृत्तिर्विनयान्वितैः।
हेमपुष्करसंछन्नं तत्र वैखानसं सरः ॥ ४.४३.३३ ॥
ที่นั่นต้องถามข่าวคราวของพระนางสีดาด้วยความถ่อมตน มีสระไวขานสะ ปกคลุมด้วยบัวทอง
4.43.34
तरुणादित्यसंकाशैर्हंसैर्विचरितं शुभैः।
औपवाह्यः कुबेरस्य सार्वभौम इति स्मृतः ॥ ४.४३.३४ ॥
สระนั้นมีหงส์งามๆ ที่สว่างดุจดวงอาทิตย์อ่อนเที่ยวอยู่ ช้างพาหนะของท้าวกุเวรมีนามว่าสารวภเปามะ ดังที่ได้กล่าวไว้
4.43.35
गजः पर्येति तं देशं सदा सह करेणुभिः।
तत् सरः समतिक्रम्य नष्टचन्द्रदिवाकरम्।
अनक्षत्रगणं व्योम निष्पयोदमनादितम् ॥ ४.४३.३५ ॥
ช้างนั้นเที่ยวไปในเขตนั้นเสมอพร้อมด้วยช้างเพศเมียทั้งหลาย เมื่อผ่านสระนั้นไปแล้ว ก็มีท้องฟ้าที่ดวงอาทิตย์และดวงจันทร์หายไป ไร้หมู่ดาวฤกษ์ ไร้เมฆ และไม่มีเสียงใดๆ
4.43.36
गभस्तिभिरिवार्कस्य स तु देशः प्रकाश्यते।
विश्राम्यद्भिस्तपःसिद्धैर्देवकल्पैः स्वयंप्रभैः ॥ ४.४३.३६ ॥
เขตนั้นส่องสว่างดุจด้วยรัศมีของดวงอาทิตย์ โดยพวกสิทธะผู้บำเพ็ญตบะจนสำเร็จที่พักอยู่ ซึ่งเป็นดุจเทพเจ้า มีแสงในตัวเอง
4.43.37
तं तु देशमतिक्रम्य शैलोदा नाम निम्नगा।
उभयोस्तीरयोस्तस्याः कीचका नाम वेणवः ॥ ४.४३.३७ ॥
เมื่อผ่านเขตนั้นไปแล้ว มีแม่น้ำชื่อไศโลทา บนฝั่งทั้งสองของแม่น้ำนั้นมีไม้ไผ่ที่เรียกว่าเกีจกะ
4.43.38
ते नयन्ति परं तीरं सिद्धान् प्रत्यानयन्ति च।
उत्तराः कुरवस्तत्र कृतपुण्यप्रतिश्रयाः ॥ ४.४३.३८ ॥
ไม้ไผ่เหล่านั้นนำพวกสิทธะข้ามไปยังฝั่งโน้น และนำกลับมาอีก ที่นั่นมีชาวอุตตรกุรุอาศัยอยู่ ซึ่งเป็นที่พำนักของผู้ที่ทำความดีไว้แล้ว
4.43.39
ततः काञ्चनपद्माभिः पद्मिनीभिः कृतोदकाः।
नीलवैदूर्यपत्राढ्या नद्यस्तत्र सहस्रशः ॥ ४.४३.३९ ॥
จากนั้นมีแม่น้ำนับพันสายที่นั่น เต็มไปด้วยน้ำจากสระบัว มีบัวทองขึ้นอยู่ มีใบไพฑูรย์สีน้ำเงินอุดมสมบูรณ์
4.43.40
रक्तोत्पलवनैश्चात्र मण्डिताश्च हिरण्मयैः।
तरुणादित्यसंकाशा भान्ति तत्र जलाशयाः ॥ ४.४३.४० ॥
ที่นี่ แหล่งน้ำซึ่งประดับด้วยป่าบัวแดงและเครื่องทองคำ สว่างดุจดวงอาทิตย์อ่อนที่กำลังขึ้น
4.43.41
महार्हमणिपत्रैश्च काञ्चनप्रभकेसरैः।
नीलोत्पलवनैश्चित्रैः स देशः सर्वतो वृतः ॥ ४.४३.४१ ॥
ภูมิภาคนั้นถูกล้อมรอบทุกด้านด้วยสวนดอกบัวน้ำเงินอันงดงามน่าอัศจรรย์ มีกลีบทำด้วยอัญมณีอันมีค่ายิ่ง และเกสรเปล่งประกายดั่งทองคำ
4.43.42
निस्तुलाभिश्च मुक्ताभिर्मणिभिश्च महाधनैः।
उद्धूतपुलिनास्तत्र जातरूपैश्च निम्नगाः ॥ ४.४३.४२ ॥
ตลิ่งทรายของแม่น้ำในที่นั้นถูกคลื่นพัดให้ฟุ้งขึ้น และเต็มไปด้วยไข่มุกอันหาเปรียบมิได้ อัญมณี และทองคำอันมั่งคั่งยิ่ง
4.43.43
सर्वरत्नमयैश्चित्रैरवगाढा नगोत्तमैः।
जातरूपमयैश्चापि हुताशनसमप्रभैः ॥ ४.४३.४३ ॥
ที่นั้นเต็มไปด้วยภูเขาชั้นเลิศที่งดงามน่าอัศจรรย์ ประกอบด้วยอัญมณีทุกชนิด และยังมีภูเขาทองคำที่ส่องแสงดุจไฟ
4.43.44
नित्यपुष्पफलास्तत्र नगाः पत्ररथाकुलाः।
दिव्यगन्धरसस्पर्शाः सर्वकामान् स्रवन्ति च ॥ ४.४३.४४ ॥
ต้นไม้ในที่นั้นออกดอกและผลอยู่เสมอ และเต็มไปด้วยนกทั้งหลาย กลิ่น รส และสัมผัสของมันเป็นทิพย์ และมันให้ผลสนองความปรารถนาทั้งปวง
4.43.45
नानाकाराणि वासांसि फलन्त्यन्ये नगोत्तमाः।
मुक्तावैदूर्यचित्राणि भूषणानि तथैव च।
स्त्रीणां यान्यनुरूपाणि पुरुषाणां तथैव च ॥ ४.४३.४५ ॥
ต้นไม้ชั้นเลิศบางต้นออกผลเป็นผ้านุ่งห่มหลายรูปทรง และเครื่องประดับอันงดงามน่าอัศจรรย์ทำด้วยไข่มุกและไพฑูรย์ พร้อมทั้งสิ่งที่เหมาะแก่สตรีและแก่บุรุษเช่นกัน
4.43.46
सर्वर्तुसुखसेव्यानि फलन्त्यन्ये नगोत्तमाः।
महार्हमणिचित्राणि फलन्त्यन्ये नगोत्तमाः ॥ ४.४३.४६ ॥
ต้นไม้ชั้นเลิศบางต้นออกผลอันน่ารับประทานในทุกฤดูกาล ต้นไม้ชั้นเลิศอีกต้นหนึ่งออกสิ่งที่งดงามน่าอัศจรรย์ทำด้วยอัญมณีอันมีค่ายิ่ง
4.43.47
शयनानि प्रसूयन्ते चित्रास्तरणवन्ति च।
मनःकान्तानि माल्यानि फलन्त्यत्रापरे द्रुमाः ॥ ४.४३.४७ ॥
ที่นี่ต้นไม้อื่นๆ ให้กำเนิดที่นอนที่มีผ้าคลุมอันงดงามน่าอัศจรรย์ และพวงมาลัยที่เป็นที่ชื่นใจแก่จิตใจ
4.43.48
पानानि च महार्हाणि भक्ष्याणि विविधानि च।
स्त्रियश्च गुणसम्पन्ना रूपयौवनलक्षिताः ॥ ४.४३.४८ ॥
มีเครื่องดื่มอันมีค่ายิ่งและอาหารหลายชนิด และมีสตรีผู้ประกอบด้วยคุณธรรม มีรูปโฉมและความเยาว์วัยอันโดดเด่น
4.43.49
गन्धर्वाः किन्नराः सिद्धा नागा विद्याधरास्तथा।
रमन्ते सततं तत्र नारीभिर्भास्वरप्रभाः ॥ ४.४३.४९ ॥
คนธรรพ์ กินนร สิทธะ นาค และวิทยาธรทั้งหลายต่างรื่นรมย์อยู่ที่นั่นเป็นนิตย์ กับเหล่านารีผู้มีรัศมีเรืองรอง
4.43.50
सर्वे सुकृतकर्माणः सर्वे रतिपरायणाः।
सर्वे कामार्थसहिता वसन्ति सह योषितः ॥ ४.४३.५० ॥
ทุกคนล้วนได้กระทำกรรมดี ทุกคนล้วนยินดีในความสุขทางกาม และทุกคนที่มีความปรารถนาและทรัพย์สมบัติ ต่างอาศัยอยู่ร่วมกับสตรีของตน
4.43.51
गीतवादित्रनिर्घोषः सोत्कृष्टहसितस्वनः।
श्रूयते सततं तत्र सर्वभूतमनोरमः ॥ ४.४३.५१ ॥
ที่นั่นได้ยินเสียงขับร้องและดนตรีดังก้องอยู่เสมอ พร้อมทั้งเสียงหัวเราะอันดังลั่น ทำให้จิตใจของสรรพสัตว์ทั้งปวงชื่นบาน
4.43.52
तत्र नामुदितः कश्चिन्नात्र कश्चिदसत्प्रियः।
अहन्यहनि वर्धन्ते गुणास्तत्र मनोरमाः ॥ ४.४३.५२ ॥
ที่นั่นไม่มีใครเศร้าโศก และที่นี่ไม่มีใครชอบสิ่งที่ผิด คุณธรรมอันน่ายินดีเจริญงอกงามขึ้นทุกวันที่นั่น
4.43.53
समतिक्रम्य तं देशमुत्तरः पयसां निधिः।
तत्र सोमगिरिर्नाम मध्ये हेममयो महान् ॥ ४.४३.५३ ॥
ข้ามพ้นภูมิภาคนั้นไป ทางเหนือของมหาสมุทร ณ ใจกลางแห่งนั้นมีภูเขาทองคำอันยิ่งใหญ่ มีนามว่าโสมคีรี
4.43.54
इन्द्रलोकगता ये च ब्रह्मलोकगताश्च ये।
देवास्तं समवेक्षन्ते गिरिराजं दिवं गताः ॥ ४.४३.५४ ॥
เหล่าเทวดาที่ไปยังโลกของพระอินทร์และโลกของพระพรหม เมื่อขึ้นสู่สวรรค์แล้วย่อมเพ่งมองภูเขาอันเป็นราชาแห่งขุนเขานั้น
4.43.55
स तु देशो विसूर्योऽपि तस्य भासा प्रकाशते।
सूर्यलक्ष्म्याभिविज्ञेयस्तपतेव विवस्वता ॥ ४.४३.५५ ॥
ภูมิภาคนั้นแม้ไม่มีพระอาทิตย์ ก็สว่างไสวด้วยแสงของตนเอง ดุจดังที่รู้ได้ด้วยความรุ่งโรจน์ของพระวิวัสวาน (พระอาทิตย์) ผู้แผดแสงอยู่
4.43.56
भगवांस्तत्र विश्वात्मा शम्भुरेकादशात्मकः।
ब्रह्मा वसति देवेशो ब्रह्मर्षिपरिवारितः ॥ ४.४३.५६ ॥
ที่นั่นมีพระศัมภุผู้เป็นพระผู้มีโชคประทับอยู่ เป็นอาตมันแห่งจักรวาล มีสิบเอ็ดรูป และพระพรหมผู้เป็นเจ้าแห่งเทวดาประทับอยู่ ล้อมรอบด้วยพรหมฤๅษีทั้งหลาย
4.43.57
न कथंचन गन्तव्यं कुरूणामुत्तरेण वः।
अन्येषामपि भूतानां नानुक्रामति वै गतिः ॥ ४.४३.५७ ॥
พวกเจ้าไม่พึงไปทางเหนือของชาวกุรุโดยประการใดๆ แม้เส้นทางของสัตว์อื่นๆ ก็ไม่ไปถึงที่นั่นเช่นกัน
4.43.58
स हि सोमगिरिर्नाम देवानामपि दुर्गमः।
तमालोक्य ततः क्षिप्रमुपावर्तितुमर्हथ ॥ ४.४३.५८ ॥
โสมคีรีนั้นเป็นที่ยากจะไปถึงแม้สำหรับเหล่าเทวดา เมื่อได้เห็นแล้ว พวกเจ้าควรหันกลับไปโดยเร็ว
4.43.59
एतावद् वानरैः शक्यं गन्तुं वानरपुंगवाः।
अभास्करममर्यादं न जानीमस्ततः परम् ॥ ४.४३.५९ ॥
ข้าแต่วานรผู้เป็นเลิศ วานรไปได้เพียงเท่านี้เท่านั้น ส่วนเกินจากนี้ที่ไร้พระอาทิตย์และไม่มีขอบเขต พวกเรายังไม่รู้
4.43.60
सर्वमेतद् विचेतव्यं यन्मया परिकीर्तितम्।
यदन्यदपि नोक्तं च तत्रापि क्रियतां मतिः ॥ ४.४३.६० ॥
สิ่งทั้งปวงที่ข้าได้กล่าวไว้นี้ ต้องพิจารณาให้รอบคอบ และในสิ่งที่ข้ามิได้กล่าวไว้ ขอให้ใช้วิจารณญาณของตนเถิด
4.43.61
ततः कृतं दाशरथेर्महत्प्रियं
महत्प्रियं चापि ततो मम प्रियम्।
कृतं भविष्यत्यनिलानलोपमा
विदेहजादर्शनजेन कर्मणा ॥ ४.४३.६१ ॥
ครั้งนั้น การกระทำอันยิ่งใหญ่เพื่อความรักของพระโอรสท้าวทศรถได้สำเร็จแล้ว และหลังจากนั้น ความยินดีอันยิ่งใหญ่ของข้าพเจ้าก็สำเร็จด้วยเช่นกัน การกระทำนี้ซึ่งเปรียบดั่งลมและไฟ ได้สำเร็จลงด้วยการได้เห็นพระธิดาแห่งวิเทหะ
4.43.62
ततः कृतार्थाः सहिताः सबान्धवा
मयार्चिताः सर्वगुणैर्मनोरमैः।
चरिष्यथोर्वीं प्रति शान्तशत्रवः
सहप्रिया भूतधराः प्लवंगमाः ॥ ४.४३.६२ ॥
ครั้งนั้น เมื่อจุดมุ่งหมายของท่านสำเร็จแล้ว ท่านทั้งหลายพร้อมด้วยญาติพี่น้อง อันข้าพเจ้าได้ให้เกียรติด้วยคุณความดีทั้งปวงอันน่ายินดี ศัตรูของท่านสงบลงแล้ว ท่านจะท่องเที่ยวไปทั่วผืนแผ่นดินพร้อมด้วยคนรักทั้งหลาย ดูกรวานรผู้กระโดดได้ ผู้แบกรับแผ่นดิน