वाल्मीकि रामायण · सर्ग 4.47
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.47.1
दर्शनार्थं तु वैदेह्याः सर्वतः कपिकुञ्जराः।
व्यादिष्टाः कपिराजेन यथोक्तं जग्मुरञ्जसा ॥ ४.४७.१ ॥
वैदेहीच्या दर्शनासाठी वानरश्रेष्ठांना सर्व दिशांना पाठवण्यात आले. कपिराजाच्या आज्ञेनुसार, सांगितल्याप्रमाणे ते तत्काळ निघाले.
4.47.2
ते सरांसि सरित्कक्षानाकाशं नगराणि च।
नदीदुर्गांस्तथा देशान् विचिन्वन्ति समन्ततः ॥ ४.४७.२ ॥
ते सरोवरे, नदीकाठची वने, मोकळे आकाश असलेले प्रदेश, नगरे, नद्यांची दुर्गम स्थळे आणि इतर देश सर्वत्र शोधू लागले.
4.47.3
सुग्रीवेण समाख्याताः सर्वे वानरयूथपाः।
तत्र देशान् विचिन्वन्ति सशैलवनकाननान् ॥ ४.४७.३ ॥
सुग्रीवाने सांगितल्यानुसार सर्व वानरयूथपती पर्वत, वने व अरण्यांसह त्या प्रदेशांत शोधू लागले.
4.47.4
विचित्य दिवसं सर्वे सीताधिगमने धृताः।
समायान्ति स्म मेदिन्यां निशाकालेषु वानराः ॥ ४.४७.४ ॥
सीतेला शोधण्यात गुंतलेले सर्व वानर दिवसभर शोधून रात्री भूमीवर एकत्र येत.
4.47.5
सर्वर्तुकांश्च देशेषु वानराः सफलद्रुमान्।
आसाद्य रजनीं शय्यां चक्रुः सर्वेष्वहःसु ते ॥ ४.४७.५ ॥
देशांमध्ये सर्व ऋतूंतील फळांनी भरलेल्या वृक्षांपाशी पोहोचून वानर प्रत्येक दिवशी रात्रीसाठी तेथेच शय्या करीत.
4.47.6
तदहः प्रथमं कृत्वा मासे प्रस्रवणं गताः।
कपिराजेन संगम्य निराशाः कपिकुञ्जराः ॥ ४.४७.६ ॥
तो दिवस पहिला मानून, एका महिन्याच्या आत ते प्रस्रवण पर्वतावर गेले. कपिराजाला भेटून, निराश होऊन वानरश्रेष्ठ परतले.
4.47.7
विचित्य तु दिशं पूर्वां यथोक्तां सचिवैः सह।
अदृष्ट्वा विनतः सीतामाजगाम महाबलः ॥ ४.४७.७ ॥
मंत्र्यांसह आज्ञेनुसार पूर्व दिशा शोधून, सीतेला न पाहता नम्रपणे तो महाबली परत आला.
4.47.8
दिशमप्युत्तरां सर्वां विविच्य स महाकपिः।
आगतः सह सैन्येन भीतः शतबलिस्तदा ॥ ४.४७.८ ॥
उत्तर दिशेचा सर्व भाग शोधून, तो महाकपी शतबली तेव्हा सैन्यासह भयभीत होऊन परत आला.
4.47.9
सुषेणः पश्चिमामाशां विविच्य सह वानरैः।
समेत्य मासे पूर्णे तु सुग्रीवमुपचक्रमे ॥ ४.४७.९ ॥
सुषेण पश्चिम दिशा शोधून वानरांसह एकत्र होऊन, महिना पूर्ण झाल्यावर सुग्रीवाकडे आला.
4.47.10
तं प्रस्रवणपृष्ठस्थं समासाद्याभिवाद्य च।
आसीनं सह रामेण सुग्रीवमिदमब्रुवन् ॥ ४.४७.१० ॥
प्रस्रवण पर्वताच्या पाठीवर असलेल्या त्याच्याजवळ जाऊन नमस्कार करून, रामासह बसलेल्या सुग्रीवाला ते असे म्हणाले.
4.47.11
विचिताः पर्वताः सर्वे वनानि गहनानि च।
निम्नगाः सागरान्ताश्च सर्वे जनपदाश्च ये ॥ ४.४७.११ ॥
सर्व पर्वत, घनदाट वने, समुद्रापर्यंत वाहणाऱ्या नद्या आणि जे जनपद आहेत ते सर्व शोधले आहेत.
4.47.12
गुहाश्च विचिताः सर्वा याश्च ते परिकीर्तिताः।
विचिताश्च महागुल्मा लताविततसंतताः ॥ ४.४७.१२ ॥
तुम्ही सांगितलेल्या सर्व गुहा शोधल्या आहेत; वेलींनी पसरलेली व गुंफलेली मोठी झुडुपेही शोधली आहेत.
4.47.13
गहनेषु च देशेषु दुर्गेषु विषमेषु च।
सत्त्वान्यतिप्रमाणानि विचितानि हतानि च।
ये चैव गहना देशा विचितास्ते पुनः पुनः ॥ ४.४७.१३ ॥
घनदाट प्रदेशांत, दुर्गम आणि खडबडीत ठिकाणी त्यांनी शोध घेतला; अतिविशाल प्राणी शोधून मारले गेले. जे घनदाट प्रदेश होते, ते पुन्हा पुन्हा शोधले गेले.
4.47.14
उदारसत्त्वाभिजनो हनूमान्
स मैथिलीं ज्ञास्यति वानरेन्द्र।
दिशं तु यामेव गता तु सीता
तामास्थितो वायुसुतो हनूमान् ॥ ४.४७.१४ ॥
उदार स्वभाव आणि कुलाचा तो हनुमान, हे वानरेंद्रा, मैथिलीला नक्कीच शोधून काढील; सीता ज्या दिशेने गेली होती, त्याच दिशेचा आश्रय घेऊन वायुपुत्र हनुमान (पुढे जाईल).