Rāmāyaṇa de Vālmīki · Sarga 4.53
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.53.1
ततस्ते ददृशुर्घोरं सागरं वरुणालयम्।
अपारमभिगर्जन्तं घोरैरूर्मिभिराकुलम् ॥ ४.५३.१ ॥
Entonces vieron el terrible océano, morada de Varuṇa, inmenso, rugiente, agitado por olas espantosas.
4.53.2
मयस्य मायाविहितं गिरिदुर्गं विचिन्वताम्।
तेषां मासो व्यतिक्रान्तो यो राज्ञा समयः कृतः ॥ ४.५३.२ ॥
Mientras buscaban la fortaleza montañosa creada por la ilusión de Maya, pasó aquel mes que el rey había fijado como plazo.
4.53.3
विन्ध्यस्य तु गिरेः पादे सम्प्रपुष्पितपादपे।
उपविश्य महात्मानश्चिन्तामापेदिरे तदा ॥ ४.५३.३ ॥
Entonces, sentados al pie del monte Vindhya, donde los árboles estaban en plena floración, aquellos magnánimos cayeron en la angustia.
4.53.4
ततः पुष्पातिभाराग्राँल्लताशतसमावृतान्।
द्रुमान् वासन्तिकान् दृष्ट्वा बभूवुर्भयशङ्किताः ॥ ४.५३.४ ॥
Entonces, al ver los árboles de primavera, con las copas inclinadas por el peso de las flores y envueltos en cientos de enredaderas, se llenaron de temor e inquietud.
4.53.5
ते वसन्तमनुप्राप्तं प्रतिवेद्य परस्परम्।
नष्टसंदेशकालार्था निपेतुर्धरणीतले ॥ ४.५३.५ ॥
Anunciándose unos a otros que había llegado la primavera, habiendo perdido el mensaje, el tiempo y el propósito, cayeron al suelo.
4.53.6
ततस्तान् कपिवृद्धांश्च शिष्टांश्चैव वनौकसः।
वाचा मधुरयाऽऽभाष्य यथावदनुमान्य च ॥ ४.५३.६ ॥
Entonces aquellos habitantes del bosque, dirigiéndose con dulces palabras, como correspondía, a los monos ancianos y a los sabios, y honrándolos,
4.53.7
स तु सिंहवृषस्कन्धः पीनायतभुजः कपिः।
युवराजो महाप्राज्ञ अङ्गदो वाक्यमब्रवीत् ॥ ४.५३.७ ॥
Aquel mono de hombros como de león y toro, de brazos gruesos y largos, el príncipe heredero, el muy sabio Aṅgada, pronunció estas palabras.
4.53.8
शासनात् कपिराजस्य वयं सर्वे विनिर्गताः।
मासः पूर्णो बिलस्थानां हरयः किं न बुध्यत ॥ ४.५३.८ ॥
Por orden del rey de los monos partimos todos. El mes de los que están en la cueva se ha cumplido, oh monos. ¿No lo comprendéis?
4.53.9
वयमाश्वयुजे मासि कालसंख्याव्यवस्थिताः।
प्रस्थिताः सोऽपि चातीतः किमतः कार्यमुत्तरम् ॥ ४.५३.९ ॥
Partimos, fijados por el cómputo del tiempo, en el mes de Āśvina; y ese mes también ha pasado. ¿Qué debemos hacer ahora?
4.53.10
भवन्तः प्रत्ययं प्राप्ता नीतिमार्गविशारदाः।
हितेष्वभिरता भर्तुर्निसृष्टाः सर्वकर्मसु ॥ ४.५३.१० ॥
Todos vosotros sois diestros en las sendas de la prudencia y dignos de confianza, dedicados al bienestar de vuestro señor, enviados para toda tarea.
4.53.11
कर्मस्वप्रतिमाः सर्वे दिक्षु विश्रुतपौरुषाः।
मां पुरस्कृत्य निर्याताः पिङ्गाक्षप्रतिचोदिताः ॥ ४.५३.११ ॥
Todos vosotros, incomparables en las obras y renombrados por vuestro valor en todas las direcciones, partisteis con yo a la cabeza, impulsados por el de ojos rojizos, Sugrīva.
4.53.12
इदानीमकृतार्थानां मर्तव्यं नात्र संशयः।
हरिराजस्य संदेशमकृत्वा कः सुखी भवेत् ॥ ४.५३.१२ ॥
Ahora, para quienes no han cumplido su propósito, la muerte es segura; no hay duda. ¿Quién podría ser feliz sin cumplir el mensaje del rey de los monos?
4.53.13
अस्मिन्नतीते काले तु सुग्रीवेण कृते स्वयम्।
प्रायोपवेशनं युक्तं सर्वेषां च वनौकसाम् ॥ ४.५३.१३ ॥
Cuando este tiempo haya pasado, un ayuno hasta la muerte, emprendido por el propio Sugrīva, es apropiado para todos los habitantes del bosque.
4.53.14
तीक्ष्णः प्रकृत्या सुग्रीवः स्वामिभावे व्यवस्थितः।
न क्षमिष्यति नः सर्वानपराधकृतो गतान् ॥ ४.५३.१४ ॥
Sugrīva, feroz por naturaleza y ya establecido como señor, no perdonará a todos nosotros, que nos fuimos como culpables.
4.53.15
अप्रवृत्तौ च सीतायाः पापमेव करिष्यति।
तस्मात् क्षममिहाद्यैव गन्तुं प्रायोपवेशनम् ॥ ४.५३.१५ ॥
Como no hay noticias de Sītā, él ciertamente cometerá el mal. Por eso es conveniente que hoy mismo, aquí, vayamos al ayuno hasta la muerte.
4.53.16
त्यक्त्वा पुत्रांश्च दारांश्च धनानि च गृहाणि च।
ध्रुवं नो हिंसते राजा सर्वान् प्रतिगतानितः ॥ ४.५३.१६ ॥
Aunque hayamos abandonado hijos, esposas, riquezas y casas, el rey ciertamente dañará a todos nosotros, que hemos regresado desde aquí.
4.53.17
वधेनाप्रतिरूपेण श्रेयान् मृत्युरिहैव नः।
न चाहं यौवराज्येन सुग्रीवेणाभिषेचितः ॥ ४.५३.१७ ॥
La muerte aquí mismo es mejor para nosotros que una matanza indigna. Y yo no fui ungido como príncipe heredero por Sugrīva.
4.53.18
नरेन्द्रेणाभिषिक्तोऽस्मि रामेणाक्लिष्टकर्मणा।
स पूर्वं बद्धवैरो मां राजा दृष्ट्वा व्यतिक्रमम् ॥ ४.५३.१८ ॥
He sido ungido por Rāma, señor de los hombres, de acciones sin esfuerzo. Aquel rey, que antes me guardaba enemistad, al ver mi transgresión—
4.53.19
घातयिष्यति दण्डेन तीक्ष्णेन कृतनिश्चयः।
किं मे सुहृद्भिर्व्यसनं पश्यद्भिर्जीवितान्तरे।
इहैव प्रायमासिष्ये पुण्ये सागररोधसि ॥ ४.५३.१९ ॥
Él ha resuelto hacerme matar con un castigo cruel. ¿De qué me sirve ver esta desgracia ante mis amigos en medio de la vida? Aquí mismo, en esta santa orilla del océano, me sentaré en ayuno hasta la muerte.
4.53.20
एतच्छ्रुत्वा कुमारेण युवराजेन भाषितम्।
सर्वे ते वानरश्रेष्ठाः करुणं वाक्यमब्रुवन् ॥ ४.५३.२० ॥
Al escuchar estas palabras pronunciadas por el príncipe heredero, todos aquellos mejores de los vānaras pronunciaron palabras compasivas.
4.53.21
तीक्ष्णः प्रकृत्या सुग्रीवः प्रियारक्तश्च राघवः।
समीक्ष्याकृतकार्यांस्तु तस्मिंश्च समये गते ॥ ४.५३.२१ ॥
Sugrīva es duro por naturaleza, y Rāghava está apegado a lo querido. Al ver las tareas sin cumplir, y habiendo pasado aquel plazo señalado.
4.53.22
अदृष्टायां च वैदेह्यां दृष्ट्वा चैव समागतान्।
राघवप्रियकामाय घातयिष्यत्यसंशयम् ॥ ४.५३.२२ ॥
Como Vaidehī no ha sido hallada, y al vernos a todos reunidos, deseando complacer a Rāghava, sin duda nos hará matar.
4.53.23
न क्षमं चापराद्धानां गमनं स्वामिपार्श्वतः।
प्रधानभूताश्च वयं सुग्रीवस्य समागताः ॥ ४.५३.२३ ॥
No conviene que quienes han ofendido vayan al lado de su señor; y nosotros, que somos los principales servidores de Sugrīva, nos hemos reunido.
4.53.24
इहैव सीतामन्वीक्ष्य प्रवृत्तिमुपलभ्य वा।
नो चेद् गच्छाम तं वीरं गमिष्यामो यमक्षयम् ॥ ४.५३.२४ ॥
Habiendo buscado a Sītā aquí mismo, u obtenido noticias de ella; si no, vayamos a aquel héroe, a la morada de Yama.
4.53.25
प्लवङ्गमानां तु भयार्दितानां
श्रुत्वा वचस्तार इदं बभाषे।
अलं विषादेन बिलं प्रविश्य
वसाम सर्वे यदि रोचते वः ॥ ४.५३.२५ ॥
Al oír las palabras de los monos, afligidos por el miedo, Tāra dijo esto: Basta de desaliento. Entremos todos en esta cueva y habitémosla, si os parece bien.
4.53.26
इदं हि मायाविहितं सुदुर्गमं
प्रभूतपुष्पोदकभोज्यपेयम्।
इहास्ति नो नैव भयं पुरंदरा-
न्न राघवाद् वानरराजतोऽपि वा ॥ ४.५३.२६ ॥
Esta cueva fue creada por ilusión y es muy difícil de entrar, rebosante de flores, agua, comida y bebida. Aquí no tenemos temor, ni de Indra, ni de Rāghava, ni siquiera del rey de los monos.
4.53.27
श्रुत्वाङ्गदस्यापि वचोऽनुकूल-
मूचुश्च सर्वे हरयः प्रतीताः।
यथा न हन्येम तथा विधान-
मसक्तमद्यैव विधीयतां नः ॥ ४.५३.२७ ॥
Al oír que también las palabras de Aṅgada eran acertadas, todos los monos, tranquilizados, dijeron: Idead un plan para que no seamos muertos; que se disponga hoy mismo, sin demora, lo necesario para nosotros.