వాల్మీకి రామాయణం · సర్గ 4.53
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.53.1
ततस्ते ददृशुर्घोरं सागरं वरुणालयम्।
अपारमभिगर्जन्तं घोरैरूर्मिभिराकुलम् ॥ ४.५३.१ ॥
అప్పుడు వారు భయంకరమైన, వరుణుని నివాసమైన, అపారమైన సముద్రాన్ని చూశారు; అది గర్జిస్తూ భయంకర తరంగాలతో అల్లకల్లోలంగా ఉంది.
4.53.2
मयस्य मायाविहितं गिरिदुर्गं विचिन्वताम्।
तेषां मासो व्यतिक्रान्तो यो राज्ञा समयः कृतः ॥ ४.५३.२ ॥
మయుని మాయతో నిర్మితమైన పర్వత దుర్గాన్ని వెతుకుతూ ఉండగా, రాజు నిర్ణయించిన గడువైన ఆ నెల గడిచిపోయింది.
4.53.3
विन्ध्यस्य तु गिरेः पादे सम्प्रपुष्पितपादपे।
उपविश्य महात्मानश्चिन्तामापेदिरे तदा ॥ ४.५३.३ ॥
అప్పుడు వింధ్య పర్వత పాదంలో, వృక్షాలు పూర్తిగా పూసిన చోట కూర్చుని, ఆ మహాత్ములు చింతలో మునిగిపోయారు.
4.53.4
ततः पुष्पातिभाराग्राँल्लताशतसमावृतान्।
द्रुमान् वासन्तिकान् दृष्ट्वा बभूवुर्भयशङ्किताः ॥ ४.५३.४ ॥
అప్పుడు వందలాది లతలతో చుట్టబడి, పూల భారంతో శిఖరాలు వంగిన వసంత వృక్షాలను చూసి వారు భయంతో శంకించారు.
4.53.5
ते वसन्तमनुप्राप्तं प्रतिवेद्य परस्परम्।
नष्टसंदेशकालार्था निपेतुर्धरणीतले ॥ ४.५३.५ ॥
వసంతం వచ్చిందని ఒకరికొకరు తెలియజేసుకుని, సందేశం, కాలం, ప్రయోజనం కోల్పోయి వారు నేలపై కూలిపోయారు.
4.53.6
ततस्तान् कपिवृद्धांश्च शिष्टांश्चैव वनौकसः।
वाचा मधुरयाऽऽभाष्य यथावदनुमान्य च ॥ ४.५३.६ ॥
అప్పుడు ఆ వనవాసులు ఆ వృద్ధ వానరులను, సజ్జనులను మధురమైన మాటలతో యథావిధిగా సంబోధించి, గౌరవించారు.
4.53.7
स तु सिंहवृषस्कन्धः पीनायतभुजः कपिः।
युवराजो महाप्राज्ञ अङ्गदो वाक्यमब्रवीत् ॥ ४.५३.७ ॥
సింహం, వృషభం వంటి భుజస్కంధాలు, బలిష్ఠమైన దీర్ఘ బాహువులు కలిగిన ఆ వానరుడు, యువరాజు, మహాప్రాజ్ఞుడు అంగదుడు ఇలా పలికాడు.
4.53.8
शासनात् कपिराजस्य वयं सर्वे विनिर्गताः।
मासः पूर्णो बिलस्थानां हरयः किं न बुध्यत ॥ ४.५३.८ ॥
వానరరాజు ఆజ్ఞ మేరకు మనమంతా బయలుదేరాము. వానరులారా, గుహలో ఉన్నవారి మాసం పూర్తయింది; మీకు అర్థం కావడం లేదా?
4.53.9
वयमाश्वयुजे मासि कालसंख्याव्यवस्थिताः।
प्रस्थिताः सोऽपि चातीतः किमतः कार्यमुत्तरम् ॥ ४.५३.९ ॥
మనం ఆశ్వయుజ మాసంలో, కాలగణన ప్రకారం నిర్ణయించబడి బయలుదేరాము; ఆ మాసమూ గతించిపోయింది. ఇకపై ఏమి చేయాలి?
4.53.10
भवन्तः प्रत्ययं प्राप्ता नीतिमार्गविशारदाः।
हितेष्वभिरता भर्तुर्निसृष्टाः सर्वकर्मसु ॥ ४.५३.१० ॥
మీరంతా నీతిమార్గంలో నేర్పరులు, విశ్వాసపాత్రులు; యజమాని హితంలో నిమగ్నులై, అన్ని కార్యాలకు పంపబడిన వారు.
4.53.11
कर्मस्वप्रतिमाः सर्वे दिक्षु विश्रुतपौरुषाः।
मां पुरस्कृत्य निर्याताः पिङ्गाक्षप्रतिचोदिताः ॥ ४.५३.११ ॥
కార్యాలలో సాటిలేనివారు, అన్ని దిక్కులలో పరాక్రమంతో ప్రసిద్ధులైన మీరందరూ, నన్ను ముందుంచి, పింగాక్షుడు (సుగ్రీవుడు) ప్రేరణతో బయలుదేరారు.
4.53.12
इदानीमकृतार्थानां मर्तव्यं नात्र संशयः।
हरिराजस्य संदेशमकृत्वा कः सुखी भवेत् ॥ ४.५३.१२ ॥
ఇప్పుడు కార్యం నెరవేరని వారికి మరణం తప్పదు; ఇందులో సందేహం లేదు. వానరరాజు సందేశాన్ని నెరవేర్చకుండా ఎవరు సుఖంగా ఉండగలరు?
4.53.13
अस्मिन्नतीते काले तु सुग्रीवेण कृते स्वयम्।
प्रायोपवेशनं युक्तं सर्वेषां च वनौकसाम् ॥ ४.५३.१३ ॥
ఈ సమయం గడిచిన తర్వాత, సుగ్రీవుడే స్వయంగా చేయించినట్లు, వనవాసులందరికీ ప్రాయోపవేశనం తగినదే.
4.53.14
तीक्ष्णः प्रकृत्या सुग्रीवः स्वामिभावे व्यवस्थितः।
न क्षमिष्यति नः सर्वानपराधकृतो गतान् ॥ ४.५३.१४ ॥
స్వభావంతో కఠినుడైన సుగ్రీవుడు, ప్రభువు స్థానంలో ఉండి, అపరాధులుగా వెళ్లిన మనందరినీ క్షమించడు.
4.53.15
अप्रवृत्तौ च सीतायाः पापमेव करिष्यति।
तस्मात् क्षममिहाद्यैव गन्तुं प्रायोपवेशनम् ॥ ४.५३.१५ ॥
సీత గురించి వార్త లేకపోవడంతో అతడు నిశ్చయంగా పాపమే చేస్తాడు. కాబట్టి ఇక్కడే ఈ రోజే ప్రాయోపవేశనానికి వెళ్లడం తగినది.
4.53.16
त्यक्त्वा पुत्रांश्च दारांश्च धनानि च गृहाणि च।
ध्रुवं नो हिंसते राजा सर्वान् प्रतिगतानितः ॥ ४.५३.१६ ॥
పుత్రులను, భార్యలను, ధనాన్ని, గృహాలను విడిచినా, ఇక్కడినుండి తిరిగి వెళ్లిన మనందరికీ రాజు నిశ్చయంగా హాని చేస్తాడు.
4.53.17
वधेनाप्रतिरूपेण श्रेयान् मृत्युरिहैव नः।
न चाहं यौवराज्येन सुग्रीवेणाभिषेचितः ॥ ४.५३.१७ ॥
అనుచితమైన వధ కంటే ఇక్కడే మరణించడమే మనకు మేలు. నేను సుగ్రీవునిచే యువరాజ పదవిలో అభిషేకించబడలేదు.
4.53.18
नरेन्द्रेणाभिषिक्तोऽस्मि रामेणाक्लिष्टकर्मणा।
स पूर्वं बद्धवैरो मां राजा दृष्ट्वा व्यतिक्रमम् ॥ ४.५३.१८ ॥
నేను అలసట లేని కర్మలు చేసే నరేంద్రుడు రాముడిచే అభిషేకించబడినవాడను. పూర్వం నాతో వైరం కలిగి ఉన్న ఆ రాజు, నా అతిక్రమాన్ని చూసి—.
4.53.19
घातयिष्यति दण्डेन तीक्ष्णेन कृतनिश्चयः।
किं मे सुहृद्भिर्व्यसनं पश्यद्भिर्जीवितान्तरे।
इहैव प्रायमासिष्ये पुण्ये सागररोधसि ॥ ४.५३.१९ ॥
ఆయన కఠినమైన దండనతో నన్ను చంపాలని నిశ్చయించుకున్నాడు. జీవిత మధ్యంలో మిత్రుల ముందు ఈ విపత్తును చూడటం వల్ల నాకేమి లాభం? ఇక్కడే, ఈ పవిత్ర సముద్ర తీరంలో, ప్రాయోపవేశం చేస్తాను.
4.53.20
एतच्छ्रुत्वा कुमारेण युवराजेन भाषितम्।
सर्वे ते वानरश्रेष्ठाः करुणं वाक्यमब्रुवन् ॥ ४.५३.२० ॥
యువరాజు కుమారుడు పలికిన ఈ మాటలను విని, ఆ వానర శ్రేష్ఠులందరూ కరుణతో కూడిన మాటలు పలికారు.
4.53.21
तीक्ष्णः प्रकृत्या सुग्रीवः प्रियारक्तश्च राघवः।
समीक्ष्याकृतकार्यांस्तु तस्मिंश्च समये गते ॥ ४.५३.२१ ॥
సుగ్రీవుడు స్వభావంతో కఠినుడు; రాఘవుడు ప్రియానురాగం కలవాడు. అసంపూర్ణ కార్యాలను చూసి, ఆ గడువు గడిచిపోగా.
4.53.22
अदृष्टायां च वैदेह्यां दृष्ट्वा चैव समागतान्।
राघवप्रियकामाय घातयिष्यत्यसंशयम् ॥ ४.५३.२२ ॥
వైదేహి కనబడకపోవడంతో, మేమంతా సమకూడి ఉండటం చూసి, రాఘవుని ప్రీతిని కోరి ఆయన నిస్సందేహంగా మమ్మల్ని చంపిస్తాడు.
4.53.23
न क्षमं चापराद्धानां गमनं स्वामिपार्श्वतः।
प्रधानभूताश्च वयं सुग्रीवस्य समागताः ॥ ४.५३.२३ ॥
అపరాధం చేసినవారు యజమాని దగ్గరకు వెళ్లడం తగదు. మేము సుగ్రీవుని ప్రధాన సేవకులుగా సమకూడి వచ్చాము.
4.53.24
इहैव सीतामन्वीक्ष्य प्रवृत्तिमुपलभ्य वा।
नो चेद् गच्छाम तं वीरं गमिष्यामो यमक्षयम् ॥ ४.५३.२४ ॥
ఇక్కడే సీతను వెతికి, లేదా ఆమె సమాచారం పొంది; లేకపోతే ఆ వీరుని దగ్గరకు వెళ్దాం, యమలోకానికి వెళ్దాం.
4.53.25
प्लवङ्गमानां तु भयार्दितानां
श्रुत्वा वचस्तार इदं बभाषे।
अलं विषादेन बिलं प्रविश्य
वसाम सर्वे यदि रोचते वः ॥ ४.५३.२५ ॥
భయంతో పీడితులైన వానరుల మాటలు విని తారుడు ఇలా అన్నాడు: విషాదం చాలు; మీకు ఇష్టమైతే మనమంతా ఈ గుహలో ప్రవేశించి ఉందాం.
4.53.26
इदं हि मायाविहितं सुदुर्गमं
प्रभूतपुष्पोदकभोज्यपेयम्।
इहास्ति नो नैव भयं पुरंदरा-
न्न राघवाद् वानरराजतोऽपि वा ॥ ४.५३.२६ ॥
ఈ గుహ మాయతో నిర్మితమైనది, ప్రవేశించడానికి అత్యంత కష్టమైనది; ఇక్కడ పుష్కలంగా పూలు, నీరు, ఆహారం, పానీయం ఉన్నాయి. ఇక్కడ ఇంద్రుని వల్లగాని, రాఘవుని వల్లగాని, వానరరాజు వల్లగాని మనకు భయం లేదు.
4.53.27
श्रुत्वाङ्गदस्यापि वचोऽनुकूल-
मूचुश्च सर्वे हरयः प्रतीताः।
यथा न हन्येम तथा विधान-
मसक्तमद्यैव विधीयतां नः ॥ ४.५३.२७ ॥
అంగదుని మాటలు కూడా అనుకూలమైనవని విని వానరులంతా సంతోషించి ఇలా అన్నారు: మేము చావకుండా ఉండేలా ఏర్పాటు చేయండి; ఈ రోజే ఆలస్యం లేకుండా మాకు ఆ విధంగా ఏర్పాటు చేయాలి.