ವಾಲ್ಮೀಕಿ ರಾಮಾಯಣ · ಸರ್ಗ 4.53
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.53.1
ततस्ते ददृशुर्घोरं सागरं वरुणालयम्।
अपारमभिगर्जन्तं घोरैरूर्मिभिराकुलम् ॥ ४.५३.१ ॥
ಆಗ ಅವರು ಭಯಂಕರವಾದ, ವರುಣನ ನೆಲೆಯಾದ, ಅಪಾರ ಸಮುದ್ರವನ್ನು ಕಂಡರು; ಅದು ಘೋರ ಅಲೆಗಳಿಂದ ಕ್ಷೋಭೆಗೊಂಡು ಗರ್ಜಿಸುತ್ತಿತ್ತು.
4.53.2
मयस्य मायाविहितं गिरिदुर्गं विचिन्वताम्।
तेषां मासो व्यतिक्रान्तो यो राज्ञा समयः कृतः ॥ ४.५३.२ ॥
ಮಯನ ಮಾಯೆಯಿಂದ ನಿರ್ಮಿತವಾದ ಪರ್ವತ ದುರ್ಗವನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಿರುವಾಗ, ರಾಜನು ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದ ಆ ಒಂದು ತಿಂಗಳ ಗಡುವು ಕಳೆದುಹೋಯಿತು.
4.53.3
विन्ध्यस्य तु गिरेः पादे सम्प्रपुष्पितपादपे।
उपविश्य महात्मानश्चिन्तामापेदिरे तदा ॥ ४.५३.३ ॥
ಆಗ ವಿಂಧ್ಯ ಪರ್ವತದ ತಪ್ಪಲಿನಲ್ಲಿ, ಮರಗಳು ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹೂ ಬಿಟ್ಟಿದ್ದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ಆ ಮಹಾತ್ಮರು ಚಿಂತೆಗೀಡಾದರು.
4.53.4
ततः पुष्पातिभाराग्राँल्लताशतसमावृतान्।
द्रुमान् वासन्तिकान् दृष्ट्वा बभूवुर्भयशङ्किताः ॥ ४.५३.४ ॥
ಆಗ ನೂರಾರು ಬಳ್ಳಿಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿ, ಹೂವಿನ ಭಾರದಿಂದ ತುದಿ ಬಾಗಿದ ವಸಂತ ವೃಕ್ಷಗಳನ್ನು ನೋಡಿ ಅವರು ಭಯಶಂಕೆಗೊಂಡರು.
4.53.5
ते वसन्तमनुप्राप्तं प्रतिवेद्य परस्परम्।
नष्टसंदेशकालार्था निपेतुर्धरणीतले ॥ ४.५३.५ ॥
ವಸಂತ ಬಂದಿದೆ ಎಂದು ಪರಸ್ಪರ ತಿಳಿಸಿ, ಸಂದೇಶ, ಕಾಲ ಮತ್ತು ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡು ಅವರು ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದರು.
4.53.6
ततस्तान् कपिवृद्धांश्च शिष्टांश्चैव वनौकसः।
वाचा मधुरयाऽऽभाष्य यथावदनुमान्य च ॥ ४.५३.६ ॥
ಆಗ ಆ ವನವಾಸಿಗಳು ಆ ಹಿರಿಯ ಕಪಿಗಳನ್ನೂ ಸಜ್ಜನರನ್ನೂ ಮಧುರ ಮಾತುಗಳಿಂದ ಯಥಾವಿಧಿಯಾಗಿ ಸಂಬೋಧಿಸಿ, ಗೌರವಿಸಿದರು.
4.53.7
स तु सिंहवृषस्कन्धः पीनायतभुजः कपिः।
युवराजो महाप्राज्ञ अङ्गदो वाक्यमब्रवीत् ॥ ४.५३.७ ॥
ಸಿಂಹ ಮತ್ತು ವೃಷಭದಂತಹ ಭುಜಗಳು, ದಪ್ಪವೂ ದೀರ್ಘವೂ ಆದ ತೋಳುಗಳುಳ್ಳ ಆ ವಾನರ, ಯುವರಾಜ, ಮಹಾಪ್ರಾಜ್ಞ ಅಂಗದನು ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದನು.
4.53.8
शासनात् कपिराजस्य वयं सर्वे विनिर्गताः।
मासः पूर्णो बिलस्थानां हरयः किं न बुध्यत ॥ ४.५३.८ ॥
ವಾನರರಾಜನ ಆಜ್ಞೆಯಂತೆ ನಾವೆಲ್ಲರೂ ಹೊರಟೆವು. ವಾನರರೇ, ಗುಹೆಯಲ್ಲಿರುವವರ ತಿಂಗಳು ಮುಗಿದಿದೆ; ನಿಮಗೆ ಅರ್ಥವಾಗುತ್ತಿಲ್ಲವೇ?
4.53.9
वयमाश्वयुजे मासि कालसंख्याव्यवस्थिताः।
प्रस्थिताः सोऽपि चातीतः किमतः कार्यमुत्तरम् ॥ ४.५३.९ ॥
ನಾವು ಆಶ್ವಯುಜ ಮಾಸದಲ್ಲಿ, ಕಾಲ ಎಣಿಕೆಯಿಂದ ನಿಗದಿಯಾಗಿ ಹೊರಟೆವು; ಆ ಮಾಸವೂ ಕಳೆದುಹೋಯಿತು. ಇದರ ನಂತರ ಏನು ಮಾಡಬೇಕು?
4.53.10
भवन्तः प्रत्ययं प्राप्ता नीतिमार्गविशारदाः।
हितेष्वभिरता भर्तुर्निसृष्टाः सर्वकर्मसु ॥ ४.५३.१० ॥
ನೀವೆಲ್ಲರೂ ನೀತಿಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ನಿಪುಣರು, ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹರು; ಒಡೆಯನ ಹಿತದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದವರು, ಎಲ್ಲ ಕೆಲಸಗಳಿಗೂ ಕಳುಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟವರು.
4.53.11
कर्मस्वप्रतिमाः सर्वे दिक्षु विश्रुतपौरुषाः।
मां पुरस्कृत्य निर्याताः पिङ्गाक्षप्रतिचोदिताः ॥ ४.५३.११ ॥
ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಅಪ್ರತಿಮರಾದ, ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ಪರಾಕ್ರಮದಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾದ ನೀವೆಲ್ಲರೂ ನನ್ನನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಪಿಂಗಾಕ್ಷನಿಂದ (ಸುಗ್ರೀವನಿಂದ) ಪ್ರೇರಿತರಾಗಿ ಹೊರಟಿರಿ.
4.53.12
इदानीमकृतार्थानां मर्तव्यं नात्र संशयः।
हरिराजस्य संदेशमकृत्वा कः सुखी भवेत् ॥ ४.५३.१२ ॥
ಈಗ ಗುರಿ ಈಡೇರದವರಿಗೆ ಸಾವು ತಪ್ಪದು; ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂದೇಹವಿಲ್ಲ. ವಾನರರಾಜನ ಸಂದೇಶವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸದೆ ಯಾರು ಸುಖಿಯಾಗಿರಬಲ್ಲರು?
4.53.13
अस्मिन्नतीते काले तु सुग्रीवेण कृते स्वयम्।
प्रायोपवेशनं युक्तं सर्वेषां च वनौकसाम् ॥ ४.५३.१३ ॥
ಈ ಕಾಲ ಕಳೆದ ಬಳಿಕ, ಸುಗ್ರೀವನೇ ಸ್ವತಃ ಮಾಡಿಸಿದಂತೆ, ಎಲ್ಲ ವನವಾಸಿಗಳಿಗೂ ಪ್ರಾಯೋಪವೇಶನವು ಯುಕ್ತವಾಗಿದೆ.
4.53.14
तीक्ष्णः प्रकृत्या सुग्रीवः स्वामिभावे व्यवस्थितः।
न क्षमिष्यति नः सर्वानपराधकृतो गतान् ॥ ४.५३.१४ ॥
ಸ್ವಭಾವತಃ ಕಠೋರನಾದ ಸುಗ್ರೀವನು, ಒಡೆಯನ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿ, ಅಪರಾಧಿಗಳಾಗಿ ಹೋದ ನಮ್ಮೆಲ್ಲರನ್ನೂ ಕ್ಷಮಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
4.53.15
अप्रवृत्तौ च सीतायाः पापमेव करिष्यति।
तस्मात् क्षममिहाद्यैव गन्तुं प्रायोपवेशनम् ॥ ४.५३.१५ ॥
ಸೀತೆಯ ಸುದ್ದಿ ಸಿಗದಿದ್ದರೆ ಅವನು ಖಂಡಿತವಾಗಿ ಪಾಪವನ್ನೇ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಇಲ್ಲಿಯೇ ಇಂದೇ ಪ್ರಾಯೋಪವೇಶನಕ್ಕೆ ಹೋಗುವುದು ಯುಕ್ತ.
4.53.16
त्यक्त्वा पुत्रांश्च दारांश्च धनानि च गृहाणि च।
ध्रुवं नो हिंसते राजा सर्वान् प्रतिगतानितः ॥ ४.५३.१६ ॥
ಮಕ್ಕಳನ್ನು, ಹೆಂಡತಿಯರನ್ನು, ಧನವನ್ನು, ಮನೆಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದರೂ, ಇಲ್ಲಿಂದ ಹಿಂದಿರುಗಿ ಹೋದ ನಮ್ಮೆಲ್ಲರಿಗೂ ರಾಜನು ಖಂಡಿತವಾಗಿ ಹಾನಿ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ.
4.53.17
वधेनाप्रतिरूपेण श्रेयान् मृत्युरिहैव नः।
न चाहं यौवराज्येन सुग्रीवेणाभिषेचितः ॥ ४.५३.१७ ॥
ಅನುಚಿತವಾದ ವಧೆಗಿಂತ ಇಲ್ಲಿಯೇ ಸಾವು ನಮಗೆ ಶ್ರೇಷ್ಠ. ನಾನು ಸುಗ್ರೀವನಿಂದ ಯುವರಾಜ ಪದವಿಗೆ ಅಭಿಷೇಕಿಸಲ್ಪಟ್ಟವನೂ ಅಲ್ಲ.
4.53.18
नरेन्द्रेणाभिषिक्तोऽस्मि रामेणाक्लिष्टकर्मणा।
स पूर्वं बद्धवैरो मां राजा दृष्ट्वा व्यतिक्रमम् ॥ ४.५३.१८ ॥
ನಾನು ಆಯಾಸವಿಲ್ಲದ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಮಾಡುವ ನರೇಂದ್ರ ರಾಮನಿಂದ ಅಭಿಷೇಕಿಸಲ್ಪಟ್ಟವನು. ಹಿಂದೆ ನನ್ನೊಡನೆ ವೈರವಿದ್ದ ಆ ರಾಜನು, ನನ್ನ ಉಲ್ಲಂಘನೆಯನ್ನು ನೋಡಿ—.
4.53.19
घातयिष्यति दण्डेन तीक्ष्णेन कृतनिश्चयः।
किं मे सुहृद्भिर्व्यसनं पश्यद्भिर्जीवितान्तरे।
इहैव प्रायमासिष्ये पुण्ये सागररोधसि ॥ ४.५३.१९ ॥
ಅವನು ಕಠಿಣ ದಂಡನೆಯಿಂದ ನನ್ನನ್ನು ಕೊಲ್ಲಿಸಲು ನಿಶ್ಚಯಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಬದುಕಿನ ನಡುವೆ ಸ್ನೇಹಿತರ ಮುಂದೆ ಈ ವಿಪತ್ತನ್ನು ನೋಡುವುದರಿಂದ ನನಗೇನು ಲಾಭ? ಇಲ್ಲಿಯೇ, ಈ ಪವಿತ್ರ ಸಾಗರ ತೀರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಯೋಪವೇಶ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ.
4.53.20
एतच्छ्रुत्वा कुमारेण युवराजेन भाषितम्।
सर्वे ते वानरश्रेष्ठाः करुणं वाक्यमब्रुवन् ॥ ४.५३.२० ॥
ಯುವರಾಜ ಕುಮಾರನ ಈ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿ ಆ ಎಲ್ಲ ಶ್ರೇಷ್ಠ ವಾನರರು ಕರುಣೆಯ ಮಾತುಗಳನ್ನಾಡಿದರು.
4.53.21
तीक्ष्णः प्रकृत्या सुग्रीवः प्रियारक्तश्च राघवः।
समीक्ष्याकृतकार्यांस्तु तस्मिंश्च समये गते ॥ ४.५३.२१ ॥
ಸುಗ್ರೀವನು ಸ್ವಭಾವದಿಂದಲೇ ಕಠಿಣನು; ರಾಘವನು ಪ್ರಿಯಾನುರಾಗಿಯು. ಅಪೂರ್ಣ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ನೋಡಿ, ಆ ಕಾಲಾವಧಿ ಕಳೆದ ಮೇಲೆ.
4.53.22
अदृष्टायां च वैदेह्यां दृष्ट्वा चैव समागतान्।
राघवप्रियकामाय घातयिष्यत्यसंशयम् ॥ ४.५३.२२ ॥
ವೈದೇಹಿ ಕಾಣದಿರುವುದರಿಂದ, ನಾವೆಲ್ಲರೂ ಒಟ್ಟಾಗಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡು, ರಾಘವನನ್ನು ಮೆಚ್ಚಿಸುವ ಬಯಕೆಯಿಂದ ಅವನು ನಿಸ್ಸಂದೇಹವಾಗಿ ನಮ್ಮನ್ನು ಕೊಲ್ಲಿಸುವನು.
4.53.23
न क्षमं चापराद्धानां गमनं स्वामिपार्श्वतः।
प्रधानभूताश्च वयं सुग्रीवस्य समागताः ॥ ४.५३.२३ ॥
ಅಪರಾಧ ಮಾಡಿದವರು ಒಡೆಯನ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗುವುದು ಸರಿಯಲ್ಲ. ನಾವು ಸುಗ್ರೀವನ ಪ್ರಧಾನ ಸೇವಕರಾಗಿ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಬಂದಿದ್ದೇವೆ.
4.53.24
इहैव सीतामन्वीक्ष्य प्रवृत्तिमुपलभ्य वा।
नो चेद् गच्छाम तं वीरं गमिष्यामो यमक्षयम् ॥ ४.५३.२४ ॥
ಇಲ್ಲಿಯೇ ಸೀತೆಯನ್ನು ಹುಡುಕಿ, ಅಥವಾ ಅವಳ ಸುದ್ದಿಯನ್ನು ಪಡೆದು; ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಆ ವೀರನ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗೋಣ, ಯಮಲೋಕಕ್ಕೆ.
4.53.25
प्लवङ्गमानां तु भयार्दितानां
श्रुत्वा वचस्तार इदं बभाषे।
अलं विषादेन बिलं प्रविश्य
वसाम सर्वे यदि रोचते वः ॥ ४.५३.२५ ॥
ಭಯಪೀಡಿತರಾದ ವಾನರರ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ತಾರ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು: ವಿಷಾದ ಸಾಕು; ನಿಮಗೆ ಇಷ್ಟವಾದರೆ ನಾವೆಲ್ಲರೂ ಈ ಗುಹೆಯನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿ ವಾಸಿಸೋಣ.
4.53.26
इदं हि मायाविहितं सुदुर्गमं
प्रभूतपुष्पोदकभोज्यपेयम्।
इहास्ति नो नैव भयं पुरंदरा-
न्न राघवाद् वानरराजतोऽपि वा ॥ ४.५३.२६ ॥
ಈ ಗುಹೆ ಮಾಯೆಯಿಂದ ನಿರ್ಮಿತವಾದದ್ದು, ಪ್ರವೇಶಿಸಲು ಅತ್ಯಂತ ಕಷ್ಟಕರ; ಇಲ್ಲಿ ಹೂವು, ನೀರು, ಆಹಾರ, ಪಾನೀಯ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿವೆ. ಇಲ್ಲಿ ಇಂದ್ರನಿಂದಾಗಲಿ, ರಾಘವನಿಂದಾಗಲಿ, ವಾನರರಾಜನಿಂದಾಗಲಿ ನಮಗೆ ಭಯವಿಲ್ಲ.
4.53.27
श्रुत्वाङ्गदस्यापि वचोऽनुकूल-
मूचुश्च सर्वे हरयः प्रतीताः।
यथा न हन्येम तथा विधान-
मसक्तमद्यैव विधीयतां नः ॥ ४.५३.२७ ॥
ಅಂಗದನ ಮಾತುಗಳೂ ಅನುಕೂಲವಾಗಿವೆ ಎಂದು ಕೇಳಿ ಎಲ್ಲಾ ವಾನರರು ಸಂತಸದಿಂದ ಹೇಳಿದರು: ನಾವು ಸಾಯದಂತೆ ಉಪಾಯ ಮಾಡಿ; ಇಂದೇ ವಿಳಂಬವಿಲ್ಲದೆ ನಮಗೆ ಅದಕ್ಕೆ ತಕ್ಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಲಿ.