ವಾಲ್ಮೀಕಿ ರಾಮಾಯಣ · ಸರ್ಗ 4.55
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.55.1
श्रुत्वा हनुमतो वाक्यं प्रश्रितं धर्मसंहितम्।
स्वामिसत्कारसंयुक्तमङ्गदो वाक्यमब्रवीत् ॥ ४.५५.१ ॥
ಹನುಮಂತನ ವಿನಯಪೂರ್ಣ, ಧರ್ಮಯುಕ್ತ ಹಾಗೂ ಒಡೆಯನ ಬಗ್ಗೆ ಗೌರವದಿಂದ ಕೂಡಿದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಅಂಗದನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು.
4.55.2
स्थैर्यमात्ममनःशौचमानृशंस्यमथार्जवम्।
विक्रमश्चैव धैर्यं च सुग्रीवे नोपपद्यते ॥ ४.५५.२ ॥
ಸ್ಥಿರತೆ, ಆತ್ಮ ಮತ್ತು ಮನಸ್ಸಿನ ಶುದ್ಧಿ, ಕರುಣೆ, ನೇರತನ, ಪರಾಕ್ರಮ ಮತ್ತು ಧೈರ್ಯ — ಇವು ಸುಗ್ರೀವನಲ್ಲಿ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ.
4.55.3
भ्रातुर्ज्येष्ठस्य यो भार्यां जीवतो महिषीं प्रियाम्।
धर्मेण मातरं यस्तु स्वीकरोति जुगुप्सितः ॥ ४.५५.३ ॥
ಬದುಕಿರುವ ಹಿರಿಯ ಅಣ್ಣನ ಪ್ರಿಯ ಪಟ್ಟದ ರಾಣಿಯನ್ನು ಧರ್ಮದ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ತಾಯಿಯೆಂದು ಸ್ವೀಕರಿಸುವವನು ನಿಂದನೀಯ.
4.55.4
कथं स धर्मं जानीते येन भ्रात्रा दुरात्मना।
युद्धायाभिनियुक्तेन बिलस्य पिहितं मुखम् ॥ ४.५५.४ ॥
ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟಾಗ ಗುಹೆಯ ಬಾಗಿಲನ್ನು ಮುಚ್ಚಿದ ಆ ದುರಾತ್ಮ ಸಹೋದರ ಧರ್ಮವನ್ನು ಹೇಗೆ ತಿಳಿದಿದ್ದಾನೆ?
4.55.5
सत्यात् पाणिगृहीतश्च कृतकर्मा महायशाः।
विस्मृतो राघवो येन स कस्य सुकृतं स्मरेत् ॥ ४.५५.५ ॥
ಸತ್ಯದಿಂದ ಕೈಹಿಡಿದವನೂ, ಮಹಾಯಶಸ್ವಿಯೂ, ಕರ್ಮಸಾಧಕನೂ ಆದ ರಾಘವನನ್ನೇ ಮರೆತವನು ಯಾರ ಉಪಕಾರವನ್ನು ನೆನಪಿಡುವನು?
4.55.6
लक्ष्मणस्य भयेनेह नाधर्मभयभीरुणा।
आदिष्टा मार्गितुं सीता धर्मस्तस्मिन् कथं भवेत् ॥ ४.५५.६ ॥
ಲಕ್ಷ್ಮಣನ ಭಯದಿಂದ, ಅಧರ್ಮದ ಭಯಕ್ಕೆ ಅಂಜುವವನು ಇಲ್ಲಿ ಸೀತೆಯನ್ನು ಹುಡುಕುವಂತೆ ಆಜ್ಞಾಪಿಸಲಿಲ್ಲ. ಹಾಗಿದ್ದರೆ ಅವನಲ್ಲಿ ಧರ್ಮ ಹೇಗೆ ಇರಬಹುದು?
4.55.7
तस्मिन् पापे कृतघ्ने तु स्मृतिभिन्ने चलात्मनि।
आर्यः को विश्वसेज्जातु तत्कुलीनो विशेषतः ॥ ४.५५.७ ॥
ಆ ಪಾಪಿ, ಕೃತಘ್ನ, ಶಾಸ್ತ್ರಮರ್ಯಾದೆ ಮೀರಿದವನು, ಚಂಚಲ ಮನಸ್ಸಿನವನ ವಂಶದವನನ್ನು ಆರ್ಯನು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಹೇಗೆ ನಂಬುವನು?
4.55.8
राज्ये पुत्रः प्रतिष्ठाप्यः सगुणो निर्गुणोऽपि वा।
कथं शत्रुकुलीनं मां सुग्रीवो जीवयिष्यति ॥ ४.५५.८ ॥
ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಗನೇ ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಡಬೇಕು, ಅವನು ಗುಣವಂತನಾಗಿರಲಿ ಅಥವಾ ಗುಣಹೀನನಾಗಿರಲಿ. ಶತ್ರುವಂಶದವನಾದ ನನ್ನನ್ನು ಸುಗ್ರೀವನು ಹೇಗೆ ಬದುಕಲು ಬಿಡುವನು?
4.55.9
भिन्नमन्त्रोऽपराद्धश्च भिन्नशक्तिः कथं ह्यहम्।
किष्किन्धां प्राप्य जीवेयमनाथ इव दुर्बलः ॥ ४.५५.९ ॥
ಮಂತ್ರಾಲೋಚನೆ ಭಗ್ನವಾದ, ಅಪರಾಧಿಯಾದ, ಶಕ್ತಿ ಮುರಿದ ನಾನು ಕಿಷ್ಕಿಂಧೆಯನ್ನು ತಲುಪಿ ಅನಾಥನಂತೆ ದುರ್ಬಲನಾಗಿ ಹೇಗೆ ಬದುಕಲಿ?
4.55.10
उपांशुदण्डेन हि मां बन्धनेनोपपादयेत्।
शठः क्रूरो नृशंसश्च सुग्रीवो राज्यकारणात् ॥ ४.५५.१० ॥
ರಹಸ್ಯ ದಂಡನೆಯಿಂದ ಮತ್ತು ಬಂಧನದಿಂದ ಸುಗ್ರೀವನು ನನ್ನನ್ನು ಕೊಲ್ಲಿಸುವನು. ಕಪಟಿ, ಕ್ರೂರ, ನಿರ್ದಯಿಯಾದ ಅವನು ರಾಜ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಹಾಗೆ ಮಾಡುವನು.
4.55.11
बन्धनाच्चावसादान्मे श्रेयः प्रायोपवेशनम्।
अनुजानन्तु मां सर्वे गृहं गच्छन्तु वानराः ॥ ४.५५.११ ॥
ಬಂಧನ ಮತ್ತು ದುಃಖಕ್ಕಿಂತ ನನಗೆ ಪ್ರಾಯೋಪವೇಶನ (ಉಪವಾಸದಿಂದ ಸಾವು) ಶ್ರೇಷ್ಠ. ಎಲ್ಲ ವಾನರರು ನನಗೆ ಅನುಮತಿಸಿ ತಮ್ಮ ಮನೆಗೆ ಹೋಗಲಿ.
4.55.12
अहं वः प्रतिजानामि न गमिष्याम्यहं पुरीम्।
इहैव प्रायमासिष्ये श्रेयो मरणमेव मे ॥ ४.५५.१२ ॥
ನಿಮಗೆ ನಾನು ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ: ನಾನು ನಗರಕ್ಕೆ ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ. ಇಲ್ಲೇ ಪ್ರಾಯೋಪವೇಶನದಿಂದ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುವೆನು; ನನಗೆ ಮರಣವೇ ಶ್ರೇಷ್ಠ.
4.55.13
अभिवादनपूर्वं तु राजा कुशलमेव च।
अभिवादनपूर्वं तु राघवौ बलशालिनौ ॥ ४.५५.१३ ॥
ರಾಜನಿಗೆ ಮೊದಲು ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಅವರ ಕ್ಷೇಮವನ್ನು ವಿಚಾರಿಸಿ. ಮತ್ತು ಬಲಶಾಲಿಗಳಾದ ಆ ಇಬ್ಬರು ರಾಘವರಿಗೆ ಮೊದಲು ನಮಸ್ಕರಿಸಿ.
4.55.14
वाच्यस्तातो यवीयान् मे सुग्रीवो वानरेश्वरः।
आरोग्यपूर्वं कुशलं वाच्या माता रुमा च मे ॥ ४.५५.१४ ॥
ನನ್ನ ತಂದೆಯ ಕಿರಿಯ ಸಹೋದರನಾದ ವಾನರೇಶ್ವರ ಸುಗ್ರೀವನಿಗೆ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಕ್ಷೇಮವನ್ನು ಮೊದಲು ವಿಚಾರಿಸಿ ತಿಳಿಸಿ. ನನ್ನ ತಾಯಿ ರುಮೆಗೂ ಕ್ಷೇಮ ತಿಳಿಸಿ.
4.55.15
मातरं चैव मे तारामाश्वासयितुमर्हथ।
प्रकृत्या प्रियपुत्रा सा सानुक्रोशा तपस्विनी ॥ ४.५५.१५ ॥
ನನ್ನ ತಾಯಿ ತಾರೆಯನ್ನೂ ಸಮಾಧಾನಪಡಿಸಬೇಕು. ಅವಳು ಸ್ವಭಾವತಃ ಪುತ್ರಪ್ರೇಮಿ, ಕರುಣಾಮಯಿ ಮತ್ತು ತಪಸ್ವಿನಿ.
4.55.16
विनष्टमिह मां श्रुत्वा व्यक्तं हास्यति जीवितम्।
एतावदुक्त्वा वचनं वृद्धांस्तानभिवाद्य च ॥ ४.५५.१६ ॥
ಇಲ್ಲಿ ನಾನು ನಾಶವಾದೆನೆಂದು ಕೇಳಿ ಅವಳು ಖಂಡಿತವಾಗಿ ಪ್ರಾಣ ತ್ಯಜಿಸುವಳು.
4.55.17
विवेश चाङ्गदो भूमौ रुदन् दर्भेषु दुर्मनाः।
तस्य संविशतस्तत्र रुदन्तो वानरर्षभाः ॥ ४.५५.१७ ॥
ಅಂಗದನು ದುಃಖಿತ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಅಳುತ್ತಾ ದರ್ಭೆಯ ಹುಲ್ಲಿನ ಮೇಲೆ ನೆಲದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತನು. ಅವನು ಅಲ್ಲಿ ಕುಳಿತಾಗ, ವಾನರ ಶ್ರೇಷ್ಠರು ಕೂಡ ಅತ್ತರು.
4.55.18
नयनेभ्यः प्रमुमुचुरुष्णं वै वारि दुःखिताः।
सुग्रीवं चैव निन्दन्तः प्रशंसन्तश्च वालिनम् ॥ ४.५५.१८ ॥
ದುಃಖಿತರಾದ ಅವರು ಕಣ್ಣುಗಳಿಂದ ಬಿಸಿ ಕಣ್ಣೀರನ್ನು ಸುರಿಸಿದರು. ಸುಗ್ರೀವನನ್ನು ನಿಂದಿಸುತ್ತಾ ವಾಲಿಯನ್ನು ಹೊಗಳುತ್ತಿದ್ದರು.
4.55.19
परिवार्याङ्गदं सर्वे व्यवसन् प्रायमासितुम्।
तद् वाक्यं वालिपुत्रस्य विज्ञाय प्लवगर्षभाः ॥ ४.५५.१९ ॥
ವಾಲಿಯ ಮಗನ ಆ ಮಾತನ್ನು ಅರಿತ ಶ್ರೇಷ್ಠ ವಾನರರು ಎಲ್ಲರೂ ಅಂಗದನನ್ನು ಸುತ್ತುವರಿದು ಪ್ರಾಯೋಪವೇಶಕ್ಕೆ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳಲು ನಿಶ್ಚಯಿಸಿದರು.
4.55.20
उपस्पृश्योदकं सर्वे प्राङ्मुखाः समुपाविशन्।
दक्षिणाग्रेषु दर्भेषु उदक्तीरं समाश्रिताः ॥ ४.५५.२० ॥
ಎಲ್ಲರೂ ನೀರಿನಿಂದ ಆಚಮನ ಮಾಡಿ, ಪೂರ್ವಾಭಿಮುಖರಾಗಿ ಕುಳಿತರು; ಉತ್ತರ ತೀರದಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣಾಗ್ರ ದರ್ಭೆಗಳ ಮೇಲೆ ಆಶ್ರಯಿಸಿದರು.
4.55.21
मुमूर्षवो हरिश्रेष्ठा एतत् क्षममिति स्म ह।
रामस्य वनवासं च क्षयं दशरथस्य च ॥ ४.५५.२१ ॥
ಸಾಯಲು ಬಯಸಿದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ವಾನರರು "ಇದೇ ಸರಿ" ಎಂದರು; ರಾಮನ ವನವಾಸವನ್ನು ಮತ್ತು ದಶರಥನ ಅವನತಿಯನ್ನು,
4.55.22
जनस्थानवधं चैव वधं चैव जटायुषः।
हरणं चैव वैदेह्या वालिनश्च वधं तथा।
रामकोपं च वदतां हरीणां भयमागतम् ॥ ४.५५.२२ ॥
ಜನಸ್ಥಾನದ ನಾಶ, ಜಟಾಯುವಿನ ವಧೆ, ವೈದೇಹಿಯ ಅಪಹರಣ, ವಾಲಿಯ ವಧೆ, ರಾಮನ ಕೋಪ ಇವುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿದ್ದ ವಾನರರಿಗೆ ಭಯ ಉಂಟಾಯಿತು.
4.55.23
स संविशद्भिर्बहुभिर्महीधरो
महाद्रिकूटप्रतिमैः प्लवंगमैः।
बभूव संनादितनिर्दरान्तरो
भृशं नदद्भिर्जलदैरिवाम्बरम् ॥ ४.५५.२३ ॥
ದೊಡ್ಡ ಪರ್ವತ ಶಿಖರಗಳಂತಿದ್ದ ಅನೇಕ ವಾನರರು ಆ ಪರ್ವತವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದಾಗ, ಗುಹೆಗಳು ಮತ್ತು ಬಿರುಕುಗಳು ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಸಿದವು; ಗರ್ಜಿಸುವ ಮೋಡಗಳಿಂದ ಆಕಾಶ ಮೊಳಗಿದಂತೆ ಅದು ಮೊಳಗಿತು.