ವಾಲ್ಮೀಕಿ ರಾಮಾಯಣ · ಸರ್ಗ 4.56
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.56.1
उपविष्टास्तु ते सर्वे यस्मिन् प्रायं गिरिस्थले।
हरयो गृध्रराजश्च तं देशमुपचक्रमे ॥ ४.५६.१ ॥
ಪರ್ವತ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ವಾನರರೆಲ್ಲರೂ ಕುಳಿತಿದ್ದ ಆ ಸ್ಥಳದ ಕಡೆಗೆ ಗೃಧ್ರರಾಜನೂ ಬಹುತೇಕ ಬಂದು ತಲುಪಿದನು.
4.56.2
सम्पातिर्नाम नाम्ना तु चिरजीवी विहंगमः।
भ्राता जटायुषः श्रीमान् विख्यातबलपौरुषः ॥ ४.५६.२ ॥
ಸಂಪಾತಿ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ, ದೀರ್ಘಾಯುಷಿಯಾದ ಆ ಪಕ್ಷಿ ಜಟಾಯುವಿನ ತಮ್ಮ; ತೇಜಸ್ವಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಬಲ-ಪರಾಕ್ರಮವುಳ್ಳವನು.
4.56.3
कन्दरादभिनिष्क्रम्य स विन्ध्यस्य महागिरेः।
उपविष्टान् हरीन् दृष्ट्वा हृष्टात्मा गिरमब्रवीत् ॥ ४.५६.३ ॥
ವಿಂಧ್ಯ ಮಹಾಪರ್ವತದ ಆ ಗುಹೆಯಿಂದ ಹೊರಬಂದು, ಕುಳಿತಿದ್ದ ವಾನರರನ್ನು ನೋಡಿ, ಹರ್ಷಿತ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಅವನು ಈ ಮಾತನ್ನು ಹೇಳಿದನು.
4.56.4
विधिः किल नरं लोके विधानेनानुवर्तते।
यथायं विहितो भक्ष्यश्चिरान्मह्यमुपागतः ॥ ४.५६.४ ॥
ಲೋಕದಲ್ಲಿ ವಿಧಿ ಮನುಷ್ಯನನ್ನು ತನ್ನ ವಿಧಾನದಂತೆ ನಡೆಸುತ್ತದೆ; ನನಗಾಗಿ ನಿಗದಿಯಾದ ಈ ಆಹಾರ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ನಂತರ ನನ್ನ ಬಳಿಗೆ ಬಂದಿದೆ.
4.56.5
परम्पराणां भक्षिष्ये वानराणां मृतं मृतम्।
उवाचैतद् वचः पक्षी तान् निरीक्ष्य प्लवंगमान् ॥ ४.५६.५ ॥
ಸತ್ತ ವಾನರರನ್ನು ಒಬ್ಬೊಬ್ಬರಾಗಿ ನಾನು ತಿನ್ನುವೆನು; ಆ ವಾನರರನ್ನು ನೋಡಿ ಆ ಪಕ್ಷಿ ಈ ಮಾತನ್ನು ಹೇಳಿತು.
4.56.6
तस्य तद् वचनं श्रुत्वा भक्ष्यलुब्धस्य पक्षिणः।
अङ्गदः परमायस्तो हनूमन्तमथाब्रवीत् ॥ ४.५६.६ ॥
ಆಹಾರದ ಲೋಭವುಳ್ಳ ಆ ಪಕ್ಷಿಯ ಆ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿ ಅಂಗದನು ಬಹಳ ದುಃಖಿತನಾಗಿ ಹನುಮಂತನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು.
4.56.7
पश्य सीतापदेशेन साक्षाद् वैवस्वतो यमः।
इमं देशमनुप्राप्तो वानराणां विपत्तये ॥ ४.५६.७ ॥
ನೋಡಿ, ಸೀತೆಯ ನಿಮಿತ್ತದಿಂದ ಸಾಕ್ಷಾತ್ ವೈವಸ್ವತ ಯಮನೇ ವಾನರರ ವಿನಾಶಕ್ಕಾಗಿ ಈ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಬಂದಿದ್ದಾನೆ.
4.56.8
रामस्य न कृतं कार्यं न कृतं राजशासनम्।
हरीणामियमज्ञाता विपत्तिः सहसाऽऽगता ॥ ४.५६.८ ॥
ರಾಮನ ಕಾರ್ಯ ಈಡೇರಲಿಲ್ಲ, ರಾಜಾಜ್ಞೆ ನೆರವೇರಲಿಲ್ಲ; ವಾನರರಿಗೆ ಈ ವಿಪತ್ತು ಹಠಾತ್ತಾಗಿ, ತಿಳಿಯದಂತೆ ಬಂದೊದಗಿದೆ.
4.56.9
वैदेह्याः प्रियकामेन कृतं कर्म जटायुषा।
गृध्रराजेन यत् तत्र श्रुतं वस्तदशेषतः ॥ ४.५६.९ ॥
ವೈದೇಹಿಯ (ಸೀತೆಯ) ಹಿತವನ್ನು ಬಯಸಿದ ಗೃಧ್ರರಾಜ ಜಟಾಯುವಿನ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ನೀವು ಅಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕೇಳಿದ್ದೀರಿ.
4.56.10
तथा सर्वाणि भूतानि तिर्यग्योनिगतान्यपि।
प्रियं कुर्वन्ति रामस्य त्यक्त्वा प्राणान् यथा वयम् ॥ ४.५६.१० ॥
ಹಾಗೆಯೇ ತಿರ್ಯಗ್ಯೋನಿಯಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳೂ ರಾಮನ ಪ್ರಿಯಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಾಣವನ್ನೂ ತ್ಯಜಿಸಿ ನಾವು ಮಾಡುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತವೆ.
4.56.11
अन्योन्यमुपकुर्वन्ति स्नेहकारुण्ययन्त्रिताः।
ततस्तस्योपकारार्थं त्यजतात्मानमात्मना ॥ ४.५६.११ ॥
ಸ್ನೇಹ ಹಾಗೂ ಕರುಣೆಯಿಂದ ಬಂಧಿತರಾಗಿ ಅವರು ಒಬ್ಬರಿಗೊಬ್ಬರು ಉಪಕಾರ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಅವನ ಉಪಕಾರಕ್ಕಾಗಿ ನೀವೇ ನಿಮ್ಮನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿರಿ.
4.56.12
प्रियं कृतं हि रामस्य धर्मज्ञेन जटायुषा।
राघवार्थे परिश्रान्ता वयं संत्यक्तजीविताः ॥ ४.५६.१२ ॥
ಧರ್ಮಜ್ಞ ಜಟಾಯು ರಾಮನ ಪ್ರಿಯವನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದಾನೆ; ರಾಘವನಿಗಾಗಿ ನಾವು ದಣಿದು ಪ್ರಾಣವನ್ನೂ ತ್ಯಜಿಸಿದವರಾಗಿದ್ದೇವೆ.
4.56.13
कान्ताराणि प्रपन्नाः स्म न च पश्याम मैथिलीम्।
स सुखी गृध्रराजस्तु रावणेन हतो रणे।
मुक्तश्च सुग्रीवभयाद् गतश्च परमां गतिम् ॥ ४.५६.१३ ॥
ನಾವು ದಟ್ಟ ಅರಣ್ಯಗಳನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದೆವು, ಆದರೆ ಮೈಥಿಲಿಯನ್ನು ಕಾಣಲಿಲ್ಲ. ಆ ಗೃಧ್ರರಾಜನು ಸುಖಿಯಾಗಿದ್ದಾನೆ; ರಣದಲ್ಲಿ ರಾವಣನಿಂದ ಹತನಾಗಿ, ಸುಗ್ರೀವನ ಭಯದಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗಿ ಪರಮ ಗತಿಯನ್ನು ಪಡೆದನು.
4.56.14
जटायुषो विनाशेन राज्ञो दशरथस्य च।
हरणेन च वैदेह्याः संशयं हरयो गताः ॥ ४.५६.१४ ॥
ಜಟಾಯುವಿನ ವಿನಾಶದಿಂದ, ರಾಜ ದಶರಥನ (ಮರಣದಿಂದ), ವೈದೇಹಿಯ ಅಪಹರಣದಿಂದ, ವಾನರರು ಸಂಶಯದಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದಿದ್ದಾರೆ.
4.56.15
रामलक्ष्मणयोर्वासमरण्ये सह सीतया।
राघवस्य च बाणेन वालिनश्च तथा वधः ॥ ४.५६.१५ ॥
ರಾಮ-ಲಕ್ಷ್ಮಣರು ಸೀತೆಯೊಂದಿಗೆ ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಿದ್ದು, ರಾಘವನ ಬಾಣದಿಂದ ವಾಲಿಯ ವಧೆ (ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಅವನು ಹೇಳಿದನು).
4.56.16
रामकोपादशेषाणां रक्षसां च तथा वधम्।
कैकेय्या वरदानेन इदं च विकृतं कृतम् ॥ ४.५६.१६ ॥
ರಾಮನ ಕೋಪದಿಂದ ಎಲ್ಲಾ ರಾಕ್ಷಸರ ವಧೆ, ಕೈಕೇಯಿಯ ವರದಾನದಿಂದ ಈ ವಿಕಾರ ಸಂಭವಿಸಿತು.
4.56.17
तदसुखमनुकीर्तितं वचो
भुवि पतितांश्च निरीक्ष्य वानरान्।
भृशचकितमतिर्महामतिः
कृपणमुदाहृतवान् स गृध्रराजः ॥ ४.५६.१७ ॥
ವಾನರರ ಆ ದುಃಖಕರ ಮಾತನ್ನು ಹೇಳಿದ ನಂತರ, ನೆಲದಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದ ವಾನರರನ್ನು ನೋಡಿ, ಅತ್ಯಂತ ಭಯಭೀತ ಮನಸ್ಸಿನ ಆ ಮಹಾಮತಿ ಗೃಧ್ರರಾಜನು ದೀನನಾಗಿ ನುಡಿದನು.
4.56.18
तत् तु श्रुत्वा तथा वाक्यमङ्गदस्य मुखोद्गतम्।
अब्रवीद् वचनं गृध्रस्तीक्ष्णतुण्डो महास्वनः ॥ ४.५६.१८ ॥
ಅಂಗದನ ಬಾಯಿಂದ ಹೊರಟ ಆ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿ, ಚೂಪಾದ ಕೊಕ್ಕು ಮತ್ತು ದೊಡ್ಡ ಧ್ವನಿಯ ಗೃಧ್ರವು ಹೀಗೆ ನುಡಿಯಿತು.
4.56.19
कोऽयं गिरा घोषयति प्राणैः प्रियतरस्य मे।
जटायुषो वधं भ्रातुः कम्पयन्निव मे मनः ॥ ४.५६.१९ ॥
ನನ್ನ ಪ್ರಾಣಕ್ಕಿಂತ ಪ್ರಿಯನಾದ ಸಹೋದರ ಜಟಾಯುವಿನ ವಧೆಯನ್ನು ತನ್ನ ಧ್ವನಿಯಿಂದ ಘೋಷಿಸುತ್ತಿರುವವನು ಯಾರು? ಅವನು ನನ್ನ ಮನಸ್ಸನ್ನು ನಡುಗಿಸುತ್ತಿದ್ದಾನೆ.
4.56.20
कथमासीज्जनस्थाने युद्धं राक्षसगृध्रयोः।
नामधेयमिदं भ्रातुश्चिरस्याद्य मया श्रुतम् ॥ ४.५६.२० ॥
ಜನಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ರಾಕ್ಷಸ ಮತ್ತು ಹದ್ದಿನ ನಡುವೆ ಯುದ್ಧ ಹೇಗೆ ನಡೆಯಿತು? ನನ್ನ ಸಹೋದರನ ಈ ಹೆಸರನ್ನು ಬಹಳ ಕಾಲದ ನಂತರ ಇಂದು ನಾನು ಕೇಳಿದೆ.
4.56.21
इच्छेयं गिरिदुर्गाच्च भवद्भिरवतारितुम्।
यवीयसो गुणज्ञस्य श्लाघनीयस्य विक्रमैः ॥ ४.५६.२१ ॥
ಈ ಪರ್ವತದುರ್ಗದಿಂದ ನೀವು ನನ್ನನ್ನು ಇಳಿಸಬೇಕೆಂದು ನಾನು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ; ಗುಣಗಳನ್ನು ಬಲ್ಲವನೂ ತನ್ನ ಪರಾಕ್ರಮದಿಂದ ಪ್ರಶಂಸನೀಯನೂ ಆದ ಕಿರಿಯ ಸಹೋದರನನ್ನು ನೋಡಲು.
4.56.22
अतिदीर्घस्य कालस्य परितुष्टोऽस्मि कीर्तनात्।
तदिच्छेयमहं श्रोतुं विनाशं वानरर्षभाः ॥ ४.५६.२२ ॥
ಬಹಳ ದೀರ್ಘ ಕಾಲದ ನಂತರ ಅವನ ಹೆಸರನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿದ್ದರಿಂದ ನಾನು ಸಂತುಷ್ಟನಾಗಿದ್ದೇನೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಓ ವಾನರ ಶ್ರೇಷ್ಠರೇ, ಅವನ ವಿನಾಶವನ್ನು ಕೇಳಲು ನಾನು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ.
4.56.23
भ्रातुर्जटायुषस्तस्य जनस्थाननिवासिनः।
तस्यैव च मम भ्रातुः सखा दशरथः कथम् ॥ ४.५६.२३ ॥
ಜನಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದ ನನ್ನ ಸಹೋದರ ಜಟಾಯುವಿಗೆ ಏನಾಯಿತು? ಆ ನನ್ನ ಸಹೋದರನ ಗೆಳೆಯ ದಶರಥನು ಹೇಗಿದ್ದಾನೆ?
4.56.24
यस्य रामः प्रियः पुत्रो ज्येष्ठो गुरुजनप्रियः।
सूर्यांशुदग्धपक्षत्वान्न शक्नोमि विसर्पितुम्।
इच्छेयं पर्वतादस्मादवतर्तुमरिंदमाः ॥ ४.५६.२४ ॥
ಯಾರ ಪ್ರಿಯ ಜ್ಯೇಷ್ಠ ಪುತ್ರ ರಾಮನೋ, ಹಿರಿಯರಿಗೆ ಪ್ರಿಯನಾದವನೋ. ಸೂರ್ಯನ ಕಿರಣಗಳಿಂದ ನನ್ನ ರೆಕ್ಕೆಗಳು ಸುಟ್ಟುಹೋದ ಕಾರಣ ನನಗೆ ಹಾರಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಓ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಮಣಿಸುವವರೇ, ಈ ಪರ್ವತದಿಂದ ಇಳಿಯಲು ನಾನು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ.