ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣ · ସର୍ଗ 4.56
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.56.1
उपविष्टास्तु ते सर्वे यस्मिन् प्रायं गिरिस्थले।
हरयो गृध्रराजश्च तं देशमुपचक्रमे ॥ ४.५६.१ ॥
ପର୍ବତ ଭୂମିରେ ଯେଉଁଠାରେ ସମସ୍ତ ବାନରମାନେ ବସିଥିଲେ, ସେହି ସ୍ଥାନ ଆଡ଼କୁ ଗୃଧ୍ରରାଜ ମଧ୍ୟ ପ୍ରାୟ ଆସି ପହଞ୍ଚିଲା।
4.56.2
सम्पातिर्नाम नाम्ना तु चिरजीवी विहंगमः।
भ्राता जटायुषः श्रीमान् विख्यातबलपौरुषः ॥ ४.५६.२ ॥
ସମ୍ପାତି ନାମକ, ଚିରଞ୍ଜୀବୀ ସେ ପକ୍ଷୀ ଜଟାୟୁଙ୍କର ଭାଇ ଥିଲା; ଶ୍ରୀମାନ୍ ଏବଂ ବିଖ୍ୟାତ ବଳ-ପୌରୁଷ ଥିବା।
4.56.3
कन्दरादभिनिष्क्रम्य स विन्ध्यस्य महागिरेः।
उपविष्टान् हरीन् दृष्ट्वा हृष्टात्मा गिरमब्रवीत् ॥ ४.५६.३ ॥
ବିନ୍ଧ୍ୟ ମହାପର୍ବତର ସେହି ଗୁମ୍ଫାରୁ ବାହାରି, ବସିଥିବା ବାନରମାନଙ୍କୁ ଦେଖି, ହର୍ଷିତ ମନରେ ସେ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲା।
4.56.4
विधिः किल नरं लोके विधानेनानुवर्तते।
यथायं विहितो भक्ष्यश्चिरान्मह्यमुपागतः ॥ ४.५६.४ ॥
ଜଗତରେ ବିଧି ମନୁଷ୍ୟକୁ ତାର ବିଧାନ ଅନୁସାରେ ଚଳାଏ; ମୋ ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ଏହି ଆହାର ବହୁ ଦିନ ପରେ ମୋ ପାଖକୁ ଆସିଛି।
4.56.5
परम्पराणां भक्षिष्ये वानराणां मृतं मृतम्।
उवाचैतद् वचः पक्षी तान् निरीक्ष्य प्लवंगमान् ॥ ४.५६.५ ॥
ମରିଥିବା ବାନରମାନଙ୍କୁ ଗୋଟି ଗୋଟି କରି ମୁଁ ଖାଇବି; ସେହି ବାନରମାନଙ୍କୁ ଦେଖି ସେ ପକ୍ଷୀ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲା।
4.56.6
तस्य तद् वचनं श्रुत्वा भक्ष्यलुब्धस्य पक्षिणः।
अङ्गदः परमायस्तो हनूमन्तमथाब्रवीत् ॥ ४.५६.६ ॥
ଭକ୍ଷ୍ୟ ଲୋଭୀ ସେହି ପକ୍ଷୀର ସେ ବାକ୍ୟ ଶୁଣି ଅଙ୍ଗଦ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁଃଖିତ ହୋଇ ହନୁମାନଙ୍କୁ କହିଲା।
4.56.7
पश्य सीतापदेशेन साक्षाद् वैवस्वतो यमः।
इमं देशमनुप्राप्तो वानराणां विपत्तये ॥ ४.५६.७ ॥
ଦେଖ, ସୀତାଙ୍କ ନିମନ୍ତେ ସାକ୍ଷାତ୍ ବୈବସ୍ବତ ଯମ ହିଁ ବାନରମାନଙ୍କ ବିନାଶ ପାଇଁ ଏହି ସ୍ଥାନକୁ ଆସିଛନ୍ତି।
4.56.8
रामस्य न कृतं कार्यं न कृतं राजशासनम्।
हरीणामियमज्ञाता विपत्तिः सहसाऽऽगता ॥ ४.५६.८ ॥
ରାମଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପନ୍ନ ହେଲା ନାହିଁ, ରାଜାଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ପାଳନ ହେଲା ନାହିଁ; ବାନରମାନଙ୍କ ଉପରେ ଏହି ବିପଦ ହଠାତ୍ ଆସିପଡ଼ିଛି।
4.56.9
वैदेह्याः प्रियकामेन कृतं कर्म जटायुषा।
गृध्रराजेन यत् तत्र श्रुतं वस्तदशेषतः ॥ ४.५६.९ ॥
ବୈଦେହୀ (ସୀତା)ଙ୍କ ହିତ ଇଚ୍ଛାକରୁଥିବା ଗୃଧ୍ରରାଜ ଜଟାୟୁ ଯାହା କରିଥିଲେ, ତାହା ତୁମେମାନେ ସେଠାରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଶୁଣିଛ।
4.56.10
तथा सर्वाणि भूतानि तिर्यग्योनिगतान्यपि।
प्रियं कुर्वन्ति रामस्य त्यक्त्वा प्राणान् यथा वयम् ॥ ४.५६.१० ॥
ସେହିପରି ତିର୍ଯ୍ୟକ୍ ଯୋନିରେ ଜନ୍ମିତ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ମଧ୍ୟ ରାମଙ୍କ ପ୍ରିୟ କରନ୍ତି, ଯେପରି ଆମେ ପ୍ରାଣ ତ୍ୟାଗ କରି କରୁଛୁ।
4.56.11
अन्योन्यमुपकुर्वन्ति स्नेहकारुण्ययन्त्रिताः।
ततस्तस्योपकारार्थं त्यजतात्मानमात्मना ॥ ४.५६.११ ॥
ସ୍ନେହ ଓ କରୁଣାରେ ବନ୍ଧା ପଡ଼ି ସେମାନେ ପରସ୍ପରର ଉପକାର କରନ୍ତି; ତେଣୁ ତାଙ୍କ ଉପକାର ପାଇଁ ତୁମେମାନେ ନିଜକୁ ନିଜେ ତ୍ୟାଗ କର।
4.56.12
प्रियं कृतं हि रामस्य धर्मज्ञेन जटायुषा।
राघवार्थे परिश्रान्ता वयं संत्यक्तजीविताः ॥ ४.५६.१२ ॥
ଧର୍ମଜ୍ଞ ଜଟାୟୁ ରାମଙ୍କ ପ୍ରିୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ; ରାଘବଙ୍କ ନିମନ୍ତେ ଆମେ ଶ୍ରାନ୍ତ ହୋଇ ପ୍ରାଣ ତ୍ୟାଗ କରିସାରିଛୁ।
4.56.13
कान्ताराणि प्रपन्नाः स्म न च पश्याम मैथिलीम्।
स सुखी गृध्रराजस्तु रावणेन हतो रणे।
मुक्तश्च सुग्रीवभयाद् गतश्च परमां गतिम् ॥ ४.५६.१३ ॥
ଆମେ ଘନ ଅରଣ୍ୟରେ ପ୍ରବେଶ କଲୁ, କିନ୍ତୁ ମୈଥିଳୀଙ୍କୁ ଦେଖିଲୁ ନାହିଁ। ସେ ଗୃଧ୍ରରାଜ ସୁଖୀ; ଯୁଦ୍ଧରେ ରାବଣ ତାଙ୍କୁ ବଧ କଲା, ଏବଂ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ଭୟରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ସେ ପରମ ଗତି ପାଇଲେ।
4.56.14
जटायुषो विनाशेन राज्ञो दशरथस्य च।
हरणेन च वैदेह्याः संशयं हरयो गताः ॥ ४.५६.१४ ॥
ଜଟାୟୁଙ୍କ ବିନାଶରେ, ରାଜା ଦଶରଥଙ୍କ (ମୃତ୍ୟୁରେ) ଏବଂ ବୈଦେହୀଙ୍କ ହରଣରେ ବାନରମାନେ ସଂଶୟରେ ପଡ଼ିଗଲେ।
4.56.15
रामलक्ष्मणयोर्वासमरण्ये सह सीतया।
राघवस्य च बाणेन वालिनश्च तथा वधः ॥ ४.५६.१५ ॥
ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କର ସୀତା ସହ ଅରଣ୍ୟରେ ବାସ, ଏବଂ ରାଘବଙ୍କ ବାଣରେ ବାଳିଙ୍କ ବଧ (ଏସବୁ ସେ କହିଥିଲା)।
4.56.16
रामकोपादशेषाणां रक्षसां च तथा वधम्।
कैकेय्या वरदानेन इदं च विकृतं कृतम् ॥ ४.५६.१६ ॥
ରାମଙ୍କ କ୍ରୋଧରେ ସମସ୍ତ ରାକ୍ଷସଙ୍କ ବଧ, ଏବଂ କୈକେୟୀଙ୍କ ବରଦାନରେ ଏହି ବିକୃତି ଘଟିଲା।
4.56.17
तदसुखमनुकीर्तितं वचो
भुवि पतितांश्च निरीक्ष्य वानरान्।
भृशचकितमतिर्महामतिः
कृपणमुदाहृतवान् स गृध्रराजः ॥ ४.५६.१७ ॥
ବାନରମାନଙ୍କର ସେହି ଦୁଃଖଦ ବାଣୀ କହିବା ପରେ, ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଥିବା ବାନରମାନଙ୍କୁ ଦେଖି, ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭୟଭୀତ ମନର ସେ ମହାମତି ଗୃଧ୍ରରାଜ ଦୀନଭାବେ କହିଲା।
4.56.18
तत् तु श्रुत्वा तथा वाक्यमङ्गदस्य मुखोद्गतम्।
अब्रवीद् वचनं गृध्रस्तीक्ष्णतुण्डो महास्वनः ॥ ४.५६.१८ ॥
ଅଙ୍ଗଦଙ୍କ ମୁଖରୁ ନିର୍ଗତ ସେହି ବାଣୀ ଶୁଣି, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଚଞ୍ଚୁ ଓ ମହାସ୍ୱରବିଶିଷ୍ଟ ଗୃଧ୍ର (ଏପରି) କହିଲା।
4.56.19
कोऽयं गिरा घोषयति प्राणैः प्रियतरस्य मे।
जटायुषो वधं भ्रातुः कम्पयन्निव मे मनः ॥ ४.५६.१९ ॥
ମୋ ପ୍ରାଣଠାରୁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରିୟ ଭାଇ ଜଟାୟୁଙ୍କ ବଧର ଘୋଷଣା ନିଜ ସ୍ୱରରେ କରୁଥିବା ଏ କିଏ? ସେ ମୋ ମନକୁ କମ୍ପାଇ ଦେଇଛି।
4.56.20
कथमासीज्जनस्थाने युद्धं राक्षसगृध्रयोः।
नामधेयमिदं भ्रातुश्चिरस्याद्य मया श्रुतम् ॥ ४.५६.२० ॥
ଜନସ୍ଥାନରେ ରାକ୍ଷସ ଓ ଶୁଆଁର ମଧ୍ୟରେ ଯୁଦ୍ଧ କେମିତି ହେଲା? ମୋ ଭାଇଙ୍କ ଏହି ନାମ ବହୁ ଦିନ ପରେ ଆଜି ମୁଁ ଶୁଣିଲି।
4.56.21
इच्छेयं गिरिदुर्गाच्च भवद्भिरवतारितुम्।
यवीयसो गुणज्ञस्य श्लाघनीयस्य विक्रमैः ॥ ४.५६.२१ ॥
ଏହି ପର୍ବତ-ଦୁର୍ଗରୁ ଆପଣମାନେ ମୋତେ ଓହ୍ଲାଇ ଦିଅନ୍ତୁ, ଏହା ମୋ ଇଚ୍ଛା; ଗୁଣଜ୍ଞ ଓ ବିକ୍ରମରେ ପ୍ରଶଂସନୀୟ ଅନୁଜଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ।
4.56.22
अतिदीर्घस्य कालस्य परितुष्टोऽस्मि कीर्तनात्।
तदिच्छेयमहं श्रोतुं विनाशं वानरर्षभाः ॥ ४.५६.२२ ॥
ବହୁ ଦୀର୍ଘ କାଳ ପରେ ତାଙ୍କ ନାମ କୀର୍ତ୍ତନ ଶୁଣି ମୁଁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୋଇଛି। ତେଣୁ ହେ ବାନରଶ୍ରେଷ୍ଠଗଣ, ତାଙ୍କ ବିନାଶ ଶୁଣିବାକୁ ମୁଁ ଇଚ୍ଛା କରେ।
4.56.23
भ्रातुर्जटायुषस्तस्य जनस्थाननिवासिनः।
तस्यैव च मम भ्रातुः सखा दशरथः कथम् ॥ ४.५६.२३ ॥
ଜନସ୍ଥାନରେ ବାସ କରୁଥିବା ମୋ ଭାଇ ଜଟାୟୁଙ୍କ କଣ ହେଲା? ମୋ ସେଇ ଭାଇଙ୍କ ମିତ୍ର ଦଶରଥ କେମିତି ଅଛନ୍ତି?
4.56.24
यस्य रामः प्रियः पुत्रो ज्येष्ठो गुरुजनप्रियः।
सूर्यांशुदग्धपक्षत्वान्न शक्नोमि विसर्पितुम्।
इच्छेयं पर्वतादस्मादवतर्तुमरिंदमाः ॥ ४.५६.२४ ॥
ଯାହାଙ୍କ ପ୍ରିୟ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ପୁତ୍ର ରାମ, ଯିଏ ଗୁରୁଜନଙ୍କ ପ୍ରିୟ। ସୂର୍ଯ୍ୟ କିରଣରେ ମୋ ଡେଣା ଝଲସିଯିବାରୁ ମୁଁ ଉଡ଼ି ପାରୁନାହିଁ। ହେ ଶତ୍ରୁଦମନକାରୀଗଣ, ମୁଁ ଏହି ପର୍ବତରୁ ଓହ୍ଲାଇବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରେ।