વાલ્મીકિ રામાયણ · સર્ગ 4.57
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.57.1
शोकाद् भ्रष्टस्वरमपि श्रुत्वा वानरयूथपाः।
श्रद्दधुर्नैव तद्वाक्यं कर्मणा तस्य शङ्किताः ॥ ४.५७.१ ॥
શોકથી તૂટેલા સ્વરે તેની વાત સાંભળીને પણ વાનરયૂથપતિઓ તેના કર્મથી શંકિત થઈ તેના વચનો પર વિશ્વાસ ન કરી શક્યા.
4.57.2
ते प्रायमुपविष्टास्तु दृष्ट्वा गृध्रं प्लवंगमाः।
चक्रुर्बुद्धिं तदा रौद्रां सर्वान् नो भक्षयिष्यति ॥ ४.५७.२ ॥
તેઓ પ્રાયોપવેશનમાં બેઠા હતા; ગીધને જોઈને વાનરોએ ત્યારે ભયંકર વિચાર કર્યો કે તે અમને બધાને ખાઈ જશે.
4.57.3
सर्वथा प्रायमासीनान् यदि नो भक्षयिष्यति।
कृतकृत्या भविष्यामः क्षिप्रं सिद्धिमितो गताः ॥ ४.५७.३ ॥
પ્રાયોપવેશનમાં બેઠેલા અમને જો તે ખાઈ જાય, તો અમે કૃતકૃત્ય થઈ અહીંથી જ જલદી સિદ્ધિ પામીશું.
4.57.4
एतां बुद्धिं ततश्चक्रुः सर्वे ते हरियूथपाः।
अवतार्य गिरेः शृङ्गाद् गृध्रमाहाङ्गदस्तदा ॥ ४.५७.४ ॥
ત્યારે બધા વાનરયૂથપતિઓએ આ જ વિચાર કર્યો; પર્વતશિખરેથી ઉતારીને અંગદે ત્યારે ગીધને કહ્યું.
4.57.5
बभूवर्क्षरजो नाम वानरेन्द्रः प्रतापवान्।
ममार्यः पार्थिवः पक्षिन् धार्मिकौ तस्य चात्मजौ ॥ ४.५७.५ ॥
ઋક્ષરજા નામે એક પ્રતાપી વાનરરાજા હતા; હે પક્ષી, મારા પૂજ્ય પિતા તે રાજા મૃત્યુ પામ્યા; અને તેમને બે ધાર્મિક પુત્રો હતા.
4.57.6
सुग्रीवश्चैव वाली च पुत्रौ घनबलावुभौ।
लोके विश्रुतकर्माभूद् राजा वाली पिता मम ॥ ४.५७.६ ॥
સુગ્રીવ અને વાલી બંને અતિ બળવાન પુત્રો હતા; લોકમાં પ્રસિદ્ધ કર્મો કરનાર રાજા વાલી મારા પિતા હતા.
4.57.7
राजा कृत्स्नस्य जगत इक्ष्वाकूणां महारथः।
रामो दाशरथिः श्रीमान् प्रविष्टो दण्डकावनम् ॥ ४.५७.७ ॥
સમસ્ત જગતના રાજા, ઇક્ષ્વાકુ વંશના મહારથી, દશરથના તેજસ્વી પુત્ર રામ દંડકારણ્યમાં પ્રવેશ્યા.
4.57.8
लक्ष्मणेन सह भ्रात्रा वैदेह्या सह भार्यया।
पितुर्निदेशनिरतो धर्मं पन्थानमाश्रितः ॥ ४.५७.८ ॥
ભાઈ લક્ષ્મણ અને પત્ની વૈદેહી સાથે, પિતાની આજ્ઞામાં લીન થઈને, ધર્મમાર્ગનો આશ્રય લઈને (રામ ગયા).
4.57.9
तस्य भार्या जनस्थानाद् रावणेन हृता बलात्।
रामस्य तु पितुर्मित्रं जटायुर्नाम गृध्रराट् ॥ ४.५७.९ ॥
તેમની પત્નીને જનસ્થાનથી રાવણે બળપૂર્વક હરી લીધી. રામના પિતાના મિત્ર, ગીધોના રાજા જટાયુ નામના.
4.57.10
ददर्श सीतां वैदेहीं ह्रियमाणां विहायसा।
रावणं विरथं कृत्वा स्थापयित्वा च मैथिलीम्।
परिश्रान्तश्च वृद्धश्च रावणेन हतो रणे ॥ ४.५७.१० ॥
આકાશમાર્ગે હરાતાં વૈદેહી સીતાને તેમણે જોયાં. રાવણને રથહીન કરીને, મૈથિલીને ઉતારીને, થાકેલા અને વૃદ્ધ હોવા છતાં, યુદ્ધમાં રાવણ વડે તે માર્યા ગયા.
4.57.11
एवं गृध्रो हतस्तेन रावणेन बलीयसा।
संस्कृतश्चापि रामेण जगाम गतिमुत्तमाम् ॥ ४.५७.११ ॥
આ રીતે તે ગીધને બળવાન રાવણે મારી નાખ્યું. રામે પણ તેનો સંસ્કાર કર્યો; તે ઉત્તમ ગતિ પામ્યું.
4.57.12
ततो मम पितृव्येण सुग्रीवेण महात्मना।
चकार राघवः सख्यं सोऽवधीत् पितरं मम ॥ ४.५७.१२ ॥
પછી રાઘવે મારા કાકા મહાત્મા સુગ્રીવ સાથે મૈત્રી કરી; તેમણે મારા પિતાને મારી નાખ્યા.
4.57.13
मम पित्रा निरुद्धो हि सुग्रीवः सचिवैः सह।
निहत्य वालिनं रामस्ततस्तमभिषेचयत् ॥ ४.५७.१३ ॥
મારા પિતાએ સુગ્રીવને મંત્રીઓ સાથે કેદ કર્યો હતો. પછી રામે વાલીને હણીને તેનો રાજ્યાભિષેક કર્યો.
4.57.14
स राज्ये स्थापितस्तेन सुग्रीवो वानरेश्वरः।
राजा वानरमुख्यानां तेन प्रस्थापिता वयम् ॥ ४.५७.१४ ॥
રામે રાજ્યમાં સ્થાપેલો વાનરેશ્વર સુગ્રીવ શ્રેષ્ઠ વાનરોનો રાજા છે; તેના વડે જ અમને મોકલવામાં આવ્યા છીએ.
4.57.15
एवं रामप्रयुक्तास्तु मार्गमाणास्ततस्ततः।
वैदेहीं नाधिगच्छामो रात्रौ सूर्यप्रभामिव ॥ ४.५७.१५ ॥
આ રીતે રામે મોકલેલા અમે અહીં-તહીં શોધ્યું; રાત્રે સૂર્યપ્રકાશ ન મળે તેમ વૈદેહી અમને મળી નહીં.
4.57.16
ते वयं दण्डकारण्यं विचित्य सुसमाहिताः।
अज्ञानात् तु प्रविष्टाः स्म धरण्या विवृतं बिलम् ॥ ४.५७.१६ ॥
અમે એકાગ્રતાથી દંડકારણ્ય શોધ્યું; અજ્ઞાનથી ધરતીએ ખોલેલી એક ગુફામાં અમે પ્રવેશ્યા.
4.57.17
मयस्य मायाविहितं तद् बिलं च विचिन्वताम्।
व्यतीतस्तत्र नो मासो यो राज्ञा समयः कृतः ॥ ४.५७.१७ ॥
મયની માયાથી રચાયેલી તે ગુફામાં શોધતાં, રાજાએ નક્કી કરેલી મુદતનો તે મહિનો ત્યાં જ વીતી ગયો.
4.57.18
ते वयं कपिराजस्य सर्वे वचनकारिणः।
कृतां संस्थामतिक्रान्ता भयात् प्रायमुपासिताः ॥ ४.५७.१८ ॥
અમે બધા કપિરાજની આજ્ઞા પાળનારા છીએ; નક્કી મુદત વીતી જવાના ભયથી અમે પ્રાયોપવેશન (મૃત્યુ સુધીનું ઉપવાસ) સ્વીકાર્યું.
4.57.19
क्रुद्धे तस्मिंस्तु काकुत्स्थे सुग्रीवे च सलक्ष्मणे।
गतानामपि सर्वेषां तत्र नो नास्ति जीवितम् ॥ ४.५७.१९ ॥
કાકુત્સ્થ રામ, સુગ્રીવ અને લક્ષ્મણ ક્રોધે ભરાય તો ત્યાં ગયેલા આપણા સૌનું જીવન રહેશે નહીં.