ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ · ਸਰਗ 4.57
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.57.1
शोकाद् भ्रष्टस्वरमपि श्रुत्वा वानरयूथपाः।
श्रद्दधुर्नैव तद्वाक्यं कर्मणा तस्य शङ्किताः ॥ ४.५७.१ ॥
ਸੋਗ ਨਾਲ ਟੁੱਟੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਵੀ ਵਾਨਰ ਯੂਥਪਤੀ ਉਸ ਦੇ ਕਰਮ ਤੋਂ ਸ਼ੰਕਿਤ ਹੋ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਬਚਨਾਂ ਉੱਤੇ ਭਰੋਸਾ ਨਾ ਕਰ ਸਕੇ।
4.57.2
ते प्रायमुपविष्टास्तु दृष्ट्वा गृध्रं प्लवंगमाः।
चक्रुर्बुद्धिं तदा रौद्रां सर्वान् नो भक्षयिष्यति ॥ ४.५७.२ ॥
ਉਹ ਪ੍ਰਾਯੋਪਵੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਬੈਠੇ ਸਨ; ਗਿੱਧ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਵਾਨਰਾਂ ਨੇ ਉਦੋਂ ਭਿਆਨਕ ਵਿਚਾਰ ਕੀਤਾ ਕਿ ਇਹ ਸਾਨੂੰ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਖਾ ਜਾਵੇਗਾ।
4.57.3
सर्वथा प्रायमासीनान् यदि नो भक्षयिष्यति।
कृतकृत्या भविष्यामः क्षिप्रं सिद्धिमितो गताः ॥ ४.५७.३ ॥
ਪ੍ਰਾਯੋਪਵੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਬੈਠੇ ਸਾਨੂੰ ਜੇ ਇਹ ਖਾ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਕ੍ਰਿਤਕ੍ਰਿਤ ਹੋ ਕੇ ਇੱਥੋਂ ਹੀ ਛੇਤੀ ਸਿੱਧੀ ਪਾ ਲਵਾਂਗੇ।
4.57.4
एतां बुद्धिं ततश्चक्रुः सर्वे ते हरियूथपाः।
अवतार्य गिरेः शृङ्गाद् गृध्रमाहाङ्गदस्तदा ॥ ४.५७.४ ॥
ਤਦ ਸਾਰੇ ਵਾਨਰ ਯੂਥਪਤੀਆਂ ਨੇ ਇਹੀ ਵਿਚਾਰ ਕੀਤਾ; ਪਰਬਤ ਦੀ ਚੋਟੀ ਤੋਂ ਉਤਾਰ ਕੇ ਅੰਗਦ ਨੇ ਤਦ ਗਿੱਧ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।
4.57.5
बभूवर्क्षरजो नाम वानरेन्द्रः प्रतापवान्।
ममार्यः पार्थिवः पक्षिन् धार्मिकौ तस्य चात्मजौ ॥ ४.५७.५ ॥
ਰਿਕਸ਼ਰਜਾ ਨਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਤਾਪੀ ਵਾਨਰਰਾਜਾ ਸੀ; ਹੇ ਪੰਛੀ, ਮੇਰੇ ਆਰਿਆ ਪਿਤਾ ਉਹ ਰਾਜਾ ਮਰ ਗਏ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੋ ਧਰਮਾਤਮਾ ਪੁੱਤਰ ਸਨ।
4.57.6
सुग्रीवश्चैव वाली च पुत्रौ घनबलावुभौ।
लोके विश्रुतकर्माभूद् राजा वाली पिता मम ॥ ४.५७.६ ॥
ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਅਤੇ ਵਾਲੀ ਦੋਵੇਂ ਬਹੁਤ ਬਲਵਾਨ ਪੁੱਤਰ ਸਨ; ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਰਾਜਾ ਵਾਲੀ ਮੇਰਾ ਪਿਤਾ ਸੀ।
4.57.7
राजा कृत्स्नस्य जगत इक्ष्वाकूणां महारथः।
रामो दाशरथिः श्रीमान् प्रविष्टो दण्डकावनम् ॥ ४.५७.७ ॥
ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਇਕਸ਼ਵਾਕੂ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਮਹਾਰਥੀ, ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਤੇਜਸਵੀ ਪੁੱਤਰ ਰਾਮ ਦੰਡਕਾਰਣ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ।
4.57.8
लक्ष्मणेन सह भ्रात्रा वैदेह्या सह भार्यया।
पितुर्निदेशनिरतो धर्मं पन्थानमाश्रितः ॥ ४.५७.८ ॥
ਭਰਾ ਲਕਸ਼ਮਣ ਅਤੇ ਪਤਨੀ ਵੈਦੇਹੀ ਨਾਲ, ਪਿਤਾ ਦੇ ਹੁਕਮ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਹੋਏ, ਧਰਮ ਦੇ ਮਾਰਗ ਦਾ ਆਸਰਾ ਲੈ ਕੇ (ਰਾਮ ਗਏ)।
4.57.9
तस्य भार्या जनस्थानाद् रावणेन हृता बलात्।
रामस्य तु पितुर्मित्रं जटायुर्नाम गृध्रराट् ॥ ४.५७.९ ॥
ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਜਨਸਥਾਨ ਤੋਂ ਰਾਵਣ ਨੇ ਬਲ ਨਾਲ ਚੁੱਕ ਲਿਆ। ਰਾਮ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਮਿੱਤਰ, ਗਿਰਝਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਜਟਾਯੂ ਨਾਮ ਵਾਲਾ।
4.57.10
ददर्श सीतां वैदेहीं ह्रियमाणां विहायसा।
रावणं विरथं कृत्वा स्थापयित्वा च मैथिलीम्।
परिश्रान्तश्च वृद्धश्च रावणेन हतो रणे ॥ ४.५७.१० ॥
ਅਸਮਾਨੀ ਰਾਹ ਰਾਹੀਂ ਚੁੱਕੀ ਜਾ ਰਹੀ ਵੈਦੇਹੀ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਉਸ ਨੇ ਵੇਖਿਆ। ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਰਥਹੀਨ ਕਰਕੇ, ਮੈਥਿਲੀ ਨੂੰ ਉਤਾਰ ਕੇ, ਥੱਕਿਆ ਅਤੇ ਬੁੱਢਾ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਉਹ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਰਾਵਣ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ।
4.57.11
एवं गृध्रो हतस्तेन रावणेन बलीयसा।
संस्कृतश्चापि रामेण जगाम गतिमुत्तमाम् ॥ ४.५७.११ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸ ਗਿਰਝ ਨੂੰ ਬਲਵਾਨ ਰਾਵਣ ਨੇ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਰਾਮ ਨੇ ਵੀ ਉਸ ਦਾ ਸੰਸਕਾਰ ਕੀਤਾ; ਉਹ ਉੱਤਮ ਗਤੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ।
4.57.12
ततो मम पितृव्येण सुग्रीवेण महात्मना।
चकार राघवः सख्यं सोऽवधीत् पितरं मम ॥ ४.५७.१२ ॥
ਫਿਰ ਰਾਘਵ ਨੇ ਮੇਰੇ ਚਾਚੇ, ਮਹਾਤਮਾ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨਾਲ ਮਿੱਤਰਤਾ ਕੀਤੀ; ਉਸ ਨੇ ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।
4.57.13
मम पित्रा निरुद्धो हि सुग्रीवः सचिवैः सह।
निहत्य वालिनं रामस्ततस्तमभिषेचयत् ॥ ४.५७.१३ ॥
ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਵੱਲੋਂ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਮੰਤਰੀਆਂ ਸਮੇਤ ਕੈਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਫਿਰ ਰਾਮ ਨੇ ਵਾਲੀ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਉਸਦਾ ਰਾਜ-ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕਰਵਾਇਆ।
4.57.14
स राज्ये स्थापितस्तेन सुग्रीवो वानरेश्वरः।
राजा वानरमुख्यानां तेन प्रस्थापिता वयम् ॥ ४.५७.१४ ॥
ਰਾਮ ਵੱਲੋਂ ਰਾਜ ਉੱਤੇ ਥਾਪਿਆ ਗਿਆ ਵਾਨਰਾਂ ਦਾ ਈਸ਼ਵਰ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਪ੍ਰਧਾਨ ਵਾਨਰਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਹੈ; ਉਸੇ ਵੱਲੋਂ ਸਾਨੂੰ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
4.57.15
एवं रामप्रयुक्तास्तु मार्गमाणास्ततस्ततः।
वैदेहीं नाधिगच्छामो रात्रौ सूर्यप्रभामिव ॥ ४.५७.१५ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਾਮ ਵੱਲੋਂ ਭੇਜੇ ਗਏ ਅਸੀਂ ਇੱਧਰ-ਉੱਧਰ ਲੱਭਦੇ ਰਹੇ; ਰਾਤ ਵਿੱਚ ਸੂਰਜ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਨਾ ਮਿਲਣ ਵਾਂਗ ਵੈਦੇਹੀ ਨਾ ਮਿਲੀ।
4.57.16
ते वयं दण्डकारण्यं विचित्य सुसमाहिताः।
अज्ञानात् तु प्रविष्टाः स्म धरण्या विवृतं बिलम् ॥ ४.५७.१६ ॥
ਅਸੀਂ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਦੰਡਕਾਰਣ ਵਿੱਚ ਲੱਭਿਆ; ਅਗਿਆਨਤਾ ਕਾਰਨ ਧਰਤੀ ਵਿੱਚ ਖੁੱਲ੍ਹੀ ਇੱਕ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋ ਗਏ।
4.57.17
मयस्य मायाविहितं तद् बिलं च विचिन्वताम्।
व्यतीतस्तत्र नो मासो यो राज्ञा समयः कृतः ॥ ४.५७.१७ ॥
ਮਯ ਦੀ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਬਣੀ ਉਸ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ ਖੋਜਦਿਆਂ ਰਾਜੇ ਵੱਲੋਂ ਨਿਯਤ ਕੀਤੀ ਮਿਆਦ ਦਾ ਉਹ ਮਹੀਨਾ ਉੱਥੇ ਹੀ ਬੀਤ ਗਿਆ।
4.57.18
ते वयं कपिराजस्य सर्वे वचनकारिणः।
कृतां संस्थामतिक्रान्ता भयात् प्रायमुपासिताः ॥ ४.५७.१८ ॥
ਅਸੀਂ ਸਭ ਕਪੀਰਾਜ ਦੇ ਹੁਕਮ ਮੰਨਣ ਵਾਲੇ ਹਾਂ; ਨਿਯਤ ਮਿਆਦ ਲੰਘ ਜਾਣ ਦੇ ਡਰ ਕਾਰਨ ਅਸੀਂ ਪ੍ਰਾਯੋਪਵੇਸ਼ਨ (ਮੌਤ ਤੱਕ ਵਰਤ) ਧਾਰਿਆ।
4.57.19
क्रुद्धे तस्मिंस्तु काकुत्स्थे सुग्रीवे च सलक्ष्मणे।
गतानामपि सर्वेषां तत्र नो नास्ति जीवितम् ॥ ४.५७.१९ ॥
ਕਾਕੁਤਸਥ ਰਾਮ, ਸੁਗਰੀਵ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋਏ ਤਾਂ ਉੱਥੇ ਗਏ ਸਾਡੇ ਸਭਨਾਂ ਦਾ ਜੀਵਨ ਨਹੀਂ ਬਚੇਗਾ।