వాల్మీకి రామాయణం · సర్గ 4.57
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.57.1
शोकाद् भ्रष्टस्वरमपि श्रुत्वा वानरयूथपाः।
श्रद्दधुर्नैव तद्वाक्यं कर्मणा तस्य शङ्किताः ॥ ४.५७.१ ॥
శోకంతో గద్గద స్వరంతో చెప్పిన అతని మాటలను విన్నా, వానర యూథపతులు అతని చర్యను చూసి సందేహించి ఆ మాటలను నమ్మలేదు.
4.57.2
ते प्रायमुपविष्टास्तु दृष्ट्वा गृध्रं प्लवंगमाः।
चक्रुर्बुद्धिं तदा रौद्रां सर्वान् नो भक्षयिष्यति ॥ ४.५७.२ ॥
వారు ప్రాయోపవేశంలో కూర్చుని ఉండగా, రాబందును చూసి వానరులు అప్పుడు 'ఇది మమ్మల్నందరినీ తినేస్తుంది' అనే భయంకర ఆలోచన చేశారు.
4.57.3
सर्वथा प्रायमासीनान् यदि नो भक्षयिष्यति।
कृतकृत्या भविष्यामः क्षिप्रं सिद्धिमितो गताः ॥ ४.५७.३ ॥
ప్రాయోపవేశంలో కూర్చున్న మమ్మల్ని అది తినేస్తే, మేము పూర్తిగా కృతకృత్యులమై ఇక్కడినుండే త్వరగా సిద్ధిని పొందుతాము.
4.57.4
एतां बुद्धिं ततश्चक्रुः सर्वे ते हरियूथपाः।
अवतार्य गिरेः शृङ्गाद् गृध्रमाहाङ्गदस्तदा ॥ ४.५७.४ ॥
అప్పుడు వానర యూథపతులందరూ ఈ ఆలోచననే చేశారు; పర్వత శిఖరం నుండి దింపి అంగదుడు అప్పుడు రాబందుతో మాట్లాడాడు.
4.57.5
बभूवर्क्षरजो नाम वानरेन्द्रः प्रतापवान्।
ममार्यः पार्थिवः पक्षिन् धार्मिकौ तस्य चात्मजौ ॥ ४.५७.५ ॥
ఋక్షరజుడనే పేరుగల ఒక ప్రతాపవంతుడైన వానరరాజు ఉండేవాడు; ఓ పక్షీ, నా పూజ్యుడైన తండ్రి ఆ రాజు మరణించాడు; ఆయనకు ఇద్దరు ధర్మాత్మ కుమారులు ఉండేవారు.
4.57.6
सुग्रीवश्चैव वाली च पुत्रौ घनबलावुभौ।
लोके विश्रुतकर्माभूद् राजा वाली पिता मम ॥ ४.५७.६ ॥
సుగ్రీవుడు, వాలి — ఈ ఇద్దరు కుమారులూ అపార బలవంతులు; లోకంలో ప్రసిద్ధ కార్యాలు చేసిన రాజు వాలి నా తండ్రి.
4.57.7
राजा कृत्स्नस्य जगत इक्ष्वाकूणां महारथः।
रामो दाशरथिः श्रीमान् प्रविष्टो दण्डकावनम् ॥ ४.५७.७ ॥
లోకమంతటికీ రాజు, ఇక్ష్వాకు వంశపు మహారథుడు, దశరథుని తేజోవంతుడైన కుమారుడు రాముడు దండకారణ్యంలో ప్రవేశించాడు.
4.57.8
लक्ष्मणेन सह भ्रात्रा वैदेह्या सह भार्यया।
पितुर्निदेशनिरतो धर्मं पन्थानमाश्रितः ॥ ४.५७.८ ॥
సోదరుడు లక్ష్మణునితో, భార్య వైదేహితో కలిసి, తండ్రి ఆజ్ఞలో నిలిచి, ధర్మమార్గాన్ని ఆశ్రయించి (రాముడు వెళ్లాడు).
4.57.9
तस्य भार्या जनस्थानाद् रावणेन हृता बलात्।
रामस्य तु पितुर्मित्रं जटायुर्नाम गृध्रराट् ॥ ४.५७.९ ॥
అతని భార్యను జనస్థానం నుండి రావణుడు బలవంతంగా అపహరించాడు. రాముని తండ్రి మిత్రుడు, గృధ్రరాజైన జటాయువు అనే పేరు గలవాడు.
4.57.10
ददर्श सीतां वैदेहीं ह्रियमाणां विहायसा।
रावणं विरथं कृत्वा स्थापयित्वा च मैथिलीम्।
परिश्रान्तश्च वृद्धश्च रावणेन हतो रणे ॥ ४.५७.१० ॥
ఆకాశమార్గంలో అపహరించబడుతున్న వైదేహి సీతను అతడు చూశాడు. రావణుని రథరహితుని చేసి, మైథిలిని దించిన తరువాత, అలసినవాడు, వృద్ధుడు అయినా, యుద్ధంలో రావణునిచే చంపబడ్డాడు.
4.57.11
एवं गृध्रो हतस्तेन रावणेन बलीयसा।
संस्कृतश्चापि रामेण जगाम गतिमुत्तमाम् ॥ ४.५७.११ ॥
ఈ విధంగా ఆ గృధ్రుడు బలవంతుడైన రావణునిచే చంపబడ్డాడు. రాముడు కూడా దానికి అంత్యక్రియలు చేశాడు; అది ఉత్తమ గతిని పొందింది.
4.57.12
ततो मम पितृव्येण सुग्रीवेण महात्मना।
चकार राघवः सख्यं सोऽवधीत् पितरं मम ॥ ४.५७.१२ ॥
తరువాత రాఘవుడు నా బాబాయి, మహాత్ముడైన సుగ్రీవునితో స్నేహం చేశాడు; అతడు నా తండ్రిని చంపాడు.
4.57.13
मम पित्रा निरुद्धो हि सुग्रीवः सचिवैः सह।
निहत्य वालिनं रामस्ततस्तमभिषेचयत् ॥ ४.५७.१३ ॥
నా తండ్రి చేత సుగ్రీవుడు మంత్రులతో కలిసి బంధించబడ్డాడు. అప్పుడు రాముడు వాలిని సంహరించి అతనికి పట్టాభిషేకం చేశాడు.
4.57.14
स राज्ये स्थापितस्तेन सुग्रीवो वानरेश्वरः।
राजा वानरमुख्यानां तेन प्रस्थापिता वयम् ॥ ४.५७.१४ ॥
రాముడిచే రాజ్యంలో స్థాపించబడిన వానరేశ్వరుడు సుగ్రీవుడు, వానర ప్రధానులకు రాజు; ఆయనచేతనే మేము పంపబడ్డాము.
4.57.15
एवं रामप्रयुक्तास्तु मार्गमाणास्ततस्ततः।
वैदेहीं नाधिगच्छामो रात्रौ सूर्यप्रभामिव ॥ ४.५७.१५ ॥
ఈ విధంగా రాముడు పంపగా మేము అక్కడక్కడ వెతికాము; రాత్రివేళ సూర్యకాంతి దొరకనట్లు వైదేహిని కనుగొనలేకపోయాము.
4.57.16
ते वयं दण्डकारण्यं विचित्य सुसमाहिताः।
अज्ञानात् तु प्रविष्टाः स्म धरण्या विवृतं बिलम् ॥ ४.५७.१६ ॥
మేము ఏకాగ్రతతో దండకారణ్యాన్ని వెతికి, తెలియక భూమిలో తెరచి ఉన్న ఒక గుహలో ప్రవేశించాము.
4.57.17
मयस्य मायाविहितं तद् बिलं च विचिन्वताम्।
व्यतीतस्तत्र नो मासो यो राज्ञा समयः कृतः ॥ ४.५७.१७ ॥
మయుని మాయచే నిర్మితమైన ఆ గుహలో వెతుకుతూ ఉండగా, రాజు నిర్ణయించిన గడువైన ఆ నెల అక్కడే గడిచిపోయింది.
4.57.18
ते वयं कपिराजस्य सर्वे वचनकारिणः।
कृतां संस्थामतिक्रान्ता भयात् प्रायमुपासिताः ॥ ४.५७.१८ ॥
మేమందరం కపిరాజు ఆజ్ఞను పాటించేవాళ్లం; నిర్ణీత గడువు దాటిపోయిందన్న భయంతో ప్రాయోపవేశం (మరణం వరకు నిరాహార దీక్ష) చేపట్టాము.
4.57.19
क्रुद्धे तस्मिंस्तु काकुत्स्थे सुग्रीवे च सलक्ष्मणे।
गतानामपि सर्वेषां तत्र नो नास्ति जीवितम् ॥ ४.५७.१९ ॥
కాకుత్స్థుడు రాముడు, సుగ్రీవుడు, లక్ష్మణుడు కోపించినప్పుడు, అక్కడికి వెళ్ళిన మన అందరికీ జీవితం ఉండదు.