ವಾಲ್ಮೀಕಿ ರಾಮಾಯಣ · ಸರ್ಗ 4.59
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.59.1
ततस्तदमृतास्वादं गृध्रराजेन भाषितम्।
निशम्य वदता हृष्टास्ते वचः प्लवगर्षभाः ॥ ४.५९.१ ॥
ಆಗ ಗೃಧ್ರರಾಜನು ಹೇಳಿದ ಅಮೃತದಂತಹ ಆ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಆ ವಾನರ ಶ್ರೇಷ್ಠರು ಹರ್ಷಿತರಾದರು.
4.59.2
जाम्बवान् वानरश्रेष्ठः सह सर्वैः प्लवङ्गमैः।
भूतलात् सहसोत्थाय गृध्रराजानमब्रवीत् ॥ ४.५९.२ ॥
ವಾನರಶ್ರೇಷ್ಠ ಜಾಂಬವಂತನು ಎಲ್ಲ ವಾನರರೊಂದಿಗೆ ನೆಲದಿಂದ ಕೂಡಲೇ ಎದ್ದು ಗೃಧ್ರರಾಜನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು.
4.59.3
क्व सीता केन वा दृष्टा को वा हरति मैथिलीम्।
तदाख्यातु भवान् सर्वं गतिर्भव वनौकसाम् ॥ ४.५९.३ ॥
ಸೀತೆ ಎಲ್ಲಿದ್ದಾಳೆ? ಅವಳನ್ನು ಯಾರು ನೋಡಿದರು? ಅಥವಾ ಮೈಥಿಲಿಯನ್ನು ಯಾರು ಅಪಹರಿಸಿದರು? ನೀವು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಹೇಳಿ, ವನವಾಸಿಗಳಾದ ನಮಗೆ ನೀವೇ ಆಶ್ರಯವಾಗಿರಿ.
4.59.4
को दाशरथिबाणानां वज्रवेगनिपातिनाम्।
स्वयं लक्ष्मणमुक्तानां न चिन्तयति विक्रमम् ॥ ४.५९.४ ॥
ವಜ್ರದ ವೇಗದಲ್ಲಿ ಬೀಳುವ, ಲಕ್ಷ್ಮಣನೇ ಬಿಟ್ಟ ದಾಶರಥಿಯ ಬಾಣಗಳ ಪರಾಕ್ರಮವನ್ನು ಯಾರು ಯೋಚಿಸುವುದಿಲ್ಲ?
4.59.5
स हरीन् प्रतिसम्मुक्तान् सीताश्रुतिसमाहितान्।
पुनराश्वासयन् प्रीत इदं वचनमब्रवीत् ॥ ४.५९.५ ॥
ಸೀತೆಯ ಸುದ್ದಿಯನ್ನು ಗಮನವಿಟ್ಟು ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದ, ಮತ್ತೆ ಸಮಾಧಾನಗೊಂಡ ವಾನರರನ್ನು ಪುನಃ ಸಂತೈಸುತ್ತಾ, ಸಂತೋಷದಿಂದ ಅವನು ಈ ಮಾತನ್ನು ಹೇಳಿದನು.
4.59.6
श्रूयतामिह वैदेह्या यथा मे हरणं श्रुतम्।
येन चापि ममाख्यातं यत्र चायतलोचना ॥ ४.५९.६ ॥
ಇಲ್ಲಿ ಕೇಳಿ: ವೈದೇಹಿಯ ಅಪಹರಣವನ್ನು ನಾನು ಹೇಗೆ ಕೇಳಿದೆನು, ಯಾರು ನನಗೆ ಹೇಳಿದರು, ವಿಶಾಲನಯನೆ ಎಲ್ಲಿದ್ದಾಳೆ ಎಂಬುದನ್ನು.
4.59.7
अहमस्मिन् गिरौ दुर्गे बहुयोजनमायते।
चिरान्निपतितो वृद्धः क्षीणप्राणपराक्रमः ॥ ४.५९.७ ॥
ನಾನು ಈ ದುರ್ಗಮ ಪರ್ವತದ ಮೇಲೆ, ಅನೇಕ ಯೋಜನಗಳಷ್ಟು ಹರಡಿರುವ ಇದರ ಮೇಲೆ, ಬಹಳ ಕಾಲದಿಂದ ಬಿದ್ದಿದ್ದೇನೆ; ನಾನು ವೃದ್ಧನಾಗಿದ್ದೇನೆ, ನನ್ನ ಪ್ರಾಣ ಮತ್ತು ಪರಾಕ್ರಮ ಕ್ಷೀಣಿಸಿವೆ.
4.59.8
तं मामेवंगतं पुत्रः सुपार्श्वो नाम नामतः।
आहारेण यथाकालं बिभर्ति पततां वरः ॥ ४.५९.८ ॥
ಹೀಗೆ ಬಿದ್ದಿರುವ ನನ್ನನ್ನು, ಪಕ್ಷಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ನನ್ನ ಮಗ ಸುಪಾರ್ಶ್ವ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನವನು, ಸಮಯಕ್ಕೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಆಹಾರ ತಂದು ಪೋಷಿಸುತ್ತಾನೆ.
4.59.9
तीक्ष्णकामास्तु गन्धर्वास्तीक्ष्णकोपा भुजङ्गमाः।
मृगाणां तु भयं तीक्ष्णं ततस्तीक्ष्णक्षुधा वयम् ॥ ४.५९.९ ॥
ಗಂಧರ್ವರು ತೀವ್ರ ಕಾಮವುಳ್ಳವರು, ಸರ್ಪಗಳು ತೀವ್ರ ಕೋಪವುಳ್ಳವು, ಜಿಂಕೆಗಳಿಗೆ ತೀವ್ರ ಭಯ; ಆದ್ದರಿಂದ ನಾವು ತೀವ್ರ ಹಸಿವಿನಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದೇವೆ.
4.59.10
स कदाचित् क्षुधार्तस्य ममाहाराभिकांक्षिणः।
गतसूर्येऽहनि प्राप्तो मम पुत्रो ह्यनामिषः ॥ ४.५९.१० ॥
ಒಮ್ಮೆ ಸೂರ್ಯ ಮುಳುಗಿದ ನಂತರ, ಹಸಿವಿನಿಂದ ಬಳಲಿ ಆಹಾರವನ್ನು ಬಯಸುತ್ತಿದ್ದ ನನ್ನ ಬಳಿಗೆ, ನನ್ನ ಮಗ ಮಾಂಸವಿಲ್ಲದೆಯೇ ಬಂದನು.
4.59.11
स मयाऽऽहारसंरोधात् पीडितः प्रीतिवर्धनः।
अनुमान्य यथातत्त्वमिदं वचनमब्रवीत् ॥ ४.५९.११ ॥
ನಾನು ಆಹಾರ ತಡೆದದ್ದರಿಂದ ನೊಂದ, ನನ್ನ ಸಂತೋಷವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಆ ಮಗ, ಯಥಾರ್ಥವಾಗಿ ನನ್ನನ್ನು ಸಂಬೋಧಿಸಿ ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದನು.
4.59.12
अहं तात यथाकालमामिषार्थी खमाप्लुतः।
महेन्द्रस्य गिरेर्द्वारमावृत्य सुसमाश्रितः ॥ ४.५९.१२ ॥
ಅಪ್ಪಾ! ನಾನು ಸಮಯಕ್ಕೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಮಾಂಸವನ್ನು ಹುಡುಕಿ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಹಾರಿದೆನು; ಮಹೇಂದ್ರ ಪರ್ವತದ ದ್ವಾರವನ್ನು ಮುಚ್ಚಿ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಆಶ್ರಯ ಪಡೆದೆನು.
4.59.13
तत्र सत्त्वसहस्राणां सागरान्तरचारिणाम्।
पन्थानमेकोऽध्यवसं संनिरोद्धुमवाङ्मुखः ॥ ४.५९.१३ ॥
ಅಲ್ಲಿ ಸಮುದ್ರದೊಳಗೆ ಸಂಚರಿಸುವ ಸಾವಿರಾರು ಪ್ರಾಣಿಗಳ ದಾರಿಯನ್ನು ತಡೆಯಲು ನಾನೊಬ್ಬನೇ ಮುಖ ಕೆಳಗಾಗಿಸಿ ದೃಢಸಂಕಲ್ಪ ಮಾಡಿದೆ.
4.59.14
तत्र कश्चिन्मया दृष्टः सूर्योदयसमप्रभाम्।
स्त्रियमादाय गच्छन् वै भिन्नाञ्जनचयोपमः ॥ ४.५९.१४ ॥
ಅಲ್ಲಿ ಉದಯಸೂರ್ಯನ ಪ್ರಭೆಯ ಒಬ್ಬ ಸ್ತ್ರೀಯನ್ನು ನಾನು ಕಂಡೆ; ಒಡೆದ ಕಾಡಿಗೆಯ ರಾಶಿಯಂತೆ ಕಾಣುವ ಯಾರನ್ನೋ ಅವಳು ಒಯ್ಯುತ್ತಿದ್ದಳು.
4.59.15
सोऽहमभ्यवहारार्थं तौ दृष्ट्वा कृतनिश्चयः।
तेन साम्ना विनीतेन पन्थानमनुयाचितः ॥ ४.५९.१५ ॥
ಅವರಿಬ್ಬರನ್ನು ನೋಡಿ, ಆಹಾರಕ್ಕಾಗಿ ನಿಶ್ಚಯಿಸಿ, ಆ ವಿನಯಪೂರ್ಣ ಸಾಮವಚನದಿಂದ ದಾರಿ ಬೇಡಲ್ಪಟ್ಟೆ.
4.59.16
नहि सामोपपन्नानां प्रहर्ता विद्यते भुवि।
नीचेष्वपि जनः कश्चित् किमङ्ग बत मद्विधः ॥ ४.५९.१६ ॥
ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಮವಚನದಿಂದ ಕೂಡಿದವರನ್ನು ಹೊಡೆಯುವವರು ಯಾರೂ ಇಲ್ಲ; ನೀಚರಲ್ಲಿಯೂ ಯಾರೂ ಹಾಗೆ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ, ನನ್ನಂತಹವರ ಮಾತೇನು!
4.59.17
स यातस्तेजसा व्योम संक्षिपन्निव वेगितः।
अथाहं खेचरैर्भूतैरभिगम्य सभाजितः ॥ ४.५९.१७ ॥
ಅವನು ವೇಗವಾಗಿ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಆಕಾಶವನ್ನೇ ಕುಗ್ಗಿಸುವಂತೆ ಹೊರಟುಹೋದ. ನಂತರ ಆಕಾಶಚಾರಿ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ನನ್ನನ್ನು ಸಮೀಪಿಸಿ ಗೌರವಿಸಿದವು.
4.59.18
दिष्ट्या जीवति सीतेति ह्यब्रुवन् मां महर्षयः।
कथंचित् सकलत्रोऽसौ गतस्ते स्वस्त्यसंशयम् ॥ ४.५९.१८ ॥
"ಅದೃಷ್ಟವಶಾತ್ ಸೀತೆ ಬದುಕಿದ್ದಾಳೆ" ಎಂದು ಮಹರ್ಷಿಗಳು ನನಗೆ ಹೇಳಿದರು. "ಅವನು ಪತ್ನಿಯೊಂದಿಗೆ ಹೇಗೋ ಹೋಗಿದ್ದಾನೆ; ನಿನಗೆ ಶುಭವಾಗುವುದರಲ್ಲಿ ಸಂದೇಹವಿಲ್ಲ."
4.59.19
एवमुक्तस्ततोऽहं तैः सिद्धैः परमशोभनैः।
स च मे रावणो राजा रक्षसां प्रतिवेदितः ॥ ४.५९.१९ ॥
ಆ ಪರಮಶೋಭನ ಸಿದ್ಧರು ಹೀಗೆ ಹೇಳಲು, ರಾಕ್ಷಸರ ರಾಜ ರಾವಣನ ಬಗ್ಗೆ ನನಗೆ ತಿಳಿಸಲಾಯಿತು.
4.59.20
पश्यन् दाशरथेर्भार्यां रामस्य जनकात्मजाम्।
भ्रष्टाभरणकौशेयां शोकवेगपराजिताम् ॥ ४.५९.२० ॥
ದಶರಥನ ಮಗ ರಾಮನ ಪತ್ನಿ, ಜನಕನ ಮಗಳನ್ನು ನಾನು ಕಂಡೆ — ಆಭರಣಗಳೂ ರೇಷ್ಮೆ ವಸ್ತ್ರವೂ ಕಳಚಿ ಬಿದ್ದು, ಶೋಕದ ವೇಗದಿಂದ ಕುಗ್ಗಿದವಳಾಗಿ.
4.59.21
रामलक्ष्मणयोर्नाम क्रोशन्तीं मुक्तमूर्धजाम्।
एष कालात्ययस्तात इति वाक्यविदां वरः ॥ ४.५९.२१ ॥
ರಾಮ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷ್ಮಣರ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಕೂಗುತ್ತಾ, ಬಿಚ್ಚಿದ ಕೂದಲಿನಿಂದ ಅಳುತ್ತಿದ್ದವಳು — "ಅಯ್ಯಾ, ಕಾಲ ಕಳೆಯುತ್ತಿದೆ" ಎಂದು ಹೇಳುವವರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠರು…
4.59.22
एतदर्थं समग्रं मे सुपार्श्वः प्रत्यवेदयत् ।
तच्छ्रुत्वापि हि मे बुद्धिर्नासीत् काचित् पराक्रमे ॥ ४.५९.२२ ॥
ಇದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಸುಪಾರ್ಶ್ವನು ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿಷಯವನ್ನು ನನಗೆ ತಿಳಿಸಿದ. ಅದನ್ನು ಕೇಳಿದರೂ ಪರಾಕ್ರಮದ ಬಗ್ಗೆ ನನ್ನ ಬುದ್ಧಿಗೆ ಯಾವ ದಾರಿಯೂ ತೋಚಲಿಲ್ಲ.
4.59.23
अपक्षो हि कथं पक्षी कर्म किंचित् समारभेत्।
यत् तु शक्यं मया कर्तुं वाग्बुद्धिगुणवर्तिना ॥ ४.५९.२३ ॥
ರೆಕ್ಕೆಯಿಲ್ಲದ ಪಕ್ಷಿ ಯಾವ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಬಲ್ಲದು? ಆದರೆ ವಾಕ್ ಮತ್ತು ಬುದ್ಧಿಯ ಗುಣಗಳಲ್ಲಿ ನಿಂತ ನಾನು ನನ್ನಿಂದ ಸಾಧ್ಯವಾದುದನ್ನು ಮಾಡುತ್ತೇನೆ.
4.59.24
श्रूयतां तत्र वक्ष्यामि भवतां पौरुषाश्रयम्।
वाङ्मतिभ्यां हि सर्वेषां करिष्यामि प्रियं हि वः ॥ ४.५९.२४ ॥
ಅಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮೆಲ್ಲರ ಪೌರುಷವನ್ನು ಆಧರಿಸಿದುದನ್ನು ನಾನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ — ಕೇಳಿರಿ. ವಾಕ್ಕಿನಿಂದ ಮತ್ತು ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ನಿಮ್ಮೆಲ್ಲರಿಗೂ ಪ್ರಿಯವಾದುದನ್ನು ನಾನು ಖಂಡಿತ ಮಾಡುವೆನು.
4.59.25
यद्धि दाशरथेः कार्यं मम तन्नात्र संशयः।
तद् भवन्तो मतिश्रेष्ठा बलवन्तो मनस्विनः ॥ ४.५९.२५ ॥
ದಶರಥನ ಮಗ ರಾಮನ ಕಾರ್ಯವು ನನ್ನದೇ; ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಬುದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠರಾದ, ಬಲಶಾಲಿಗಳಾದ, ದೃಢಚಿತ್ತರಾದ ನೀವು—
4.59.26
प्रहिताः कपिराजेन देवैरपि दुरासदाः।
रामलक्ष्मणबाणाश्च विहिताः कङ्कपत्रिणः ॥ ४.५९.२६ ॥
ಕಪಿರಾಜನು ಪ್ರಯೋಗಿಸಿದ, ದೇವತೆಗಳಿಗೂ ಎದುರಿಸಲಾಗದ, ಕಂಕ ಪಕ್ಷಿಯ ಗರಿಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ರಾಮ-ಲಕ್ಷ್ಮಣರ ಬಾಣಗಳು—
4.59.27
त्रयाणामपि लोकानां पर्याप्तास्त्राणनिग्रहे।
कामं खलु दशग्रीवस्तेजोबलसमन्वितः।
भवतां तु समर्थानां न किंचिदपि दुष्करम् ॥ ४.५९.२७ ॥
ಮೂರು ಲೋಕಗಳನ್ನೂ ರಕ್ಷಿಸಲು ಮತ್ತು ನಿಗ್ರಹಿಸಲು ಸಮರ್ಥರಾದ; ದಶಗ್ರೀವನು ತೇಜಸ್ಸು ಮತ್ತು ಬಲದಿಂದ ಕೂಡಿದವನೇ ನಿಜ; ಆದರೂ ನಿಮ್ಮಂಥ ಸಮರ್ಥರಿಗೆ ಯಾವುದೂ ಕಷ್ಟವಲ್ಲ.
4.59.28
तदलं कालसङ्गेन क्रियतां बुद्धिनिश्चयः।
नहि कर्मसु सज्जन्ते बुद्धिमन्तो भवद्विधाः ॥ ४.५९.२८ ॥
ಆದ್ದರಿಂದ ಕಾಲಹರಣ ಸಾಕು; ಬುದ್ಧಿಯ ನಿಶ್ಚಯವನ್ನು ಮಾಡಿರಿ. ನಿಮ್ಮಂಥ ಬುದ್ಧಿವಂತರು ಕರ್ಮದಲ್ಲಿ ಹಿಂಜರಿಯುವುದಿಲ್ಲ.