รามายณะของวาลมีกิ · สรรค 4.59
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.59.1
ततस्तदमृतास्वादं गृध्रराजेन भाषितम्।
निशम्य वदता हृष्टास्ते वचः प्लवगर्षभाः ॥ ४.५९.१ ॥
ครั้งนั้น เมื่อได้ฟังถ้อยคำของกษัตริย์แห่งนกแร้งที่หวานดุจอมฤต พวกหัวหน้าลิงผู้ประเสริฐเหล่านั้นก็เปี่ยมด้วยความยินดี
4.59.2
जाम्बवान् वानरश्रेष्ठः सह सर्वैः प्लवङ्गमैः।
भूतलात् सहसोत्थाय गृध्रराजानमब्रवीत् ॥ ४.५९.२ ॥
ชามพวาน ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่ลิง พร้อมด้วยลิงทั้งปวง ลุกขึ้นจากพื้นดินทันที แล้วกล่าวกับกษัตริย์แห่งนกแร้ง
4.59.3
क्व सीता केन वा दृष्टा को वा हरति मैथिलीम्।
तदाख्यातु भवान् सर्वं गतिर्भव वनौकसाम् ॥ ४.५९.३ ॥
สีดาอยู่ที่ไหน ใครได้เห็นนาง หรือใครกำลังลักพาพระแม่ไมถิลี ขอท่านโปรดเล่าเรื่องทั้งหมดให้ฟัง ขอท่านเป็นที่พึ่งของพวกเราผู้อาศัยอยู่ในป่า
4.59.4
को दाशरथिबाणानां वज्रवेगनिपातिनाम्।
स्वयं लक्ष्मणमुक्तानां न चिन्तयति विक्रमम् ॥ ४.५९.४ ॥
ใครเล่าจะไม่หวั่นเกรงพลังของลูกศรของทศรถบุตร ลูกศรที่พุ่งลงด้วยความเร็วดุจสายฟ้า และที่พระลักษมณ์เองเป็นผู้ปล่อยไป
4.59.5
स हरीन् प्रतिसम्मुक्तान् सीताश्रुतिसमाहितान्।
पुनराश्वासयन् प्रीत इदं वचनमब्रवीत् ॥ ४.५९.५ ॥
ท่านปลอบโยนลิงทั้งหลายที่ถูกปล่อยให้เป็นอิสระอีกครั้ง และตั้งใจฟังข่าวของสีดา ด้วยความยินดีท่านจึงกล่าวถ้อยคำเหล่านี้
4.59.6
श्रूयतामिह वैदेह्या यथा मे हरणं श्रुतम्।
येन चापि ममाख्यातं यत्र चायतलोचना ॥ ४.५९.६ ॥
จงฟังเถิด ข้าจะเล่าว่าข้าได้ทราบเรื่องการลักพาของพระนางไวเทหี ใครเป็นผู้บอกข้า และนางตาโตอยู่ที่ใด
4.59.7
अहमस्मिन् गिरौ दुर्गे बहुयोजनमायते।
चिरान्निपतितो वृद्धः क्षीणप्राणपराक्रमः ॥ ४.५९.७ ॥
ข้าได้นอนทอดกายอยู่บนภูเขาที่เข้าถึงยากแห่งนี้ ซึ่งทอดยาวไปหลายโยชน์ มานานแล้ว ข้าชราแล้ว ชีวิตและกำลังวังชาของข้าได้เหือดหายไปแล้ว
4.59.8
तं मामेवंगतं पुत्रः सुपार्श्वो नाम नामतः।
आहारेण यथाकालं बिभर्ति पततां वरः ॥ ४.५९.८ ॥
ในยามที่ข้าตกอยู่ในสภาพเช่นนี้ บุตรของข้าชื่อสุปารศวะ ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่นก ได้เลี้ยงดูข้าด้วยอาหารตามเวลาอันควร
4.59.9
तीक्ष्णकामास्तु गन्धर्वास्तीक्ष्णकोपा भुजङ्गमाः।
मृगाणां तु भयं तीक्ष्णं ततस्तीक्ष्णक्षुधा वयम् ॥ ४.५९.९ ॥
คนธรรพ์นั้นมีความปรารถนาอันรุนแรง งูทั้งหลายมีความโกรธอันรุนแรง และฝูงกวางก็มีความกลัวอันรุนแรง ส่วนพวกเรานั้นหิวโหยอย่างรุนแรง
4.59.10
स कदाचित् क्षुधार्तस्य ममाहाराभिकांक्षिणः।
गतसूर्येऽहनि प्राप्तो मम पुत्रो ह्यनामिषः ॥ ४.५९.१० ॥
วันหนึ่งเมื่อพระอาทิตย์ตกดินแล้ว บุตรของข้าได้มาหาข้า ซึ่งกำลังหิวโหยและต้องการอาหาร แต่เขาไม่มีเนื้อสัตว์มาด้วยเลย
4.59.11
स मयाऽऽहारसंरोधात् पीडितः प्रीतिवर्धनः।
अनुमान्य यथातत्त्वमिदं वचनमब्रवीत् ॥ ४.५९.११ ॥
บุตรของข้าซึ่งเป็นผู้เพิ่มความยินดีให้แก่ข้า ได้รับความทุกข์เพราะข้าไม่มีอาหารให้ เขาจึงกล่าวกับข้าตามความจริงด้วยถ้อยคำเหล่านี้
4.59.12
अहं तात यथाकालमामिषार्थी खमाप्लुतः।
महेन्द्रस्य गिरेर्द्वारमावृत्य सुसमाश्रितः ॥ ४.५९.१२ ॥
พ่อเอ๋ย ข้าแสวงหาเนื้อสัตว์ตามเวลาอันควร จึงบินขึ้นไปบนท้องฟ้า ปิดประตูของภูเขามเหนทระอันยิ่งใหญ่ และตั้งหลักอยู่ที่นั่นอย่างมั่นคง
4.59.13
तत्र सत्त्वसहस्राणां सागरान्तरचारिणाम्।
पन्थानमेकोऽध्यवसं संनिरोद्धुमवाङ्मुखः ॥ ४.५९.१३ ॥
ที่นั่น เพื่อสกัดทางของสัตว์นับพันที่เคลื่อนไหวอยู่ภายในมหาสมุทร ข้าเพียงผู้เดียวได้ตั้งใจไว้ โดยก้มหน้าลง
4.59.14
तत्र कश्चिन्मया दृष्टः सूर्योदयसमप्रभाम्।
स्त्रियमादाय गच्छन् वै भिन्नाञ्जनचयोपमः ॥ ४.५९.१४ ॥
ที่นั่นข้าได้เห็นสตรีผู้หนึ่ง มีรัศมีเทียบเท่าดวงอาทิตย์ที่กำลังขึ้น กำลังถูกใครบางคนพาไป ซึ่งดูคล้ายกองผงอัญชันที่แตกกระจาย
4.59.15
सोऽहमभ्यवहारार्थं तौ दृष्ट्वा कृतनिश्चयः।
तेन साम्ना विनीतेन पन्थानमनुयाचितः ॥ ४.५९.१५ ॥
เมื่อเห็นทั้งสองคน ข้าจึงตั้งใจจะหาอาหาร และด้วยถ้อยคำอันอ่อนน้อมประนีประนอมนั้น ข้าจึงขอทางผ่านจากเขา
4.59.16
नहि सामोपपन्नानां प्रहर्ता विद्यते भुवि।
नीचेष्वपि जनः कश्चित् किमङ्ग बत मद्विधः ॥ ४.५९.१६ ॥
บนโลกนี้ไม่มีใครทำร้ายผู้ที่ประกอบด้วยการประนีประนอม แม้แต่ในหมู่คนต่ำช้าก็ไม่มีใครทำเช่นนั้น ยิ่งกว่านั้นคนอย่างข้าจะกล่าวไปไยเล่า
4.59.17
स यातस्तेजसा व्योम संक्षिपन्निव वेगितः।
अथाहं खेचरैर्भूतैरभिगम्य सभाजितः ॥ ४.५९.१७ ॥
เขาจากไปอย่างรวดเร็ว รัศมีของเขาดูเหมือนย่อท้องฟ้าให้แคบลง จากนั้นสัตว์ที่เที่ยวไปในอากาศก็เข้ามาหาข้าและให้เกียรติข้า
4.59.18
दिष्ट्या जीवति सीतेति ह्यब्रुवन् मां महर्षयः।
कथंचित् सकलत्रोऽसौ गतस्ते स्वस्त्यसंशयम् ॥ ४.५९.१८ ॥
"โชคดีที่สีดายังมีชีวิตอยู่" มหาฤๅษีทั้งหลายบอกข้าเช่นนั้น "ไม่ว่าจะด้วยเหตุใด เขาได้ไปพร้อมกับภรรยาแล้ว ความปลอดภัยของท่านเป็นที่แน่นอนไม่ต้องสงสัย"
4.59.19
एवमुक्तस्ततोऽहं तैः सिद्धैः परमशोभनैः।
स च मे रावणो राजा रक्षसां प्रतिवेदितः ॥ ४.५९.१९ ॥
เมื่อสิทธาผู้งดงามยิ่งเหล่านั้นกล่าวแก่ข้าดังนี้ ข้าจึงได้รับแจ้งเกี่ยวกับราวณะ กษัตริย์แห่งรากษส
4.59.20
पश्यन् दाशरथेर्भार्यां रामस्य जनकात्मजाम्।
भ्रष्टाभरणकौशेयां शोकवेगपराजिताम् ॥ ४.५९.२० ॥
ข้าได้เห็นพระชายาของพระรามบุตรทศรถ คือธิดาของชนก ผ้าไหมและเครื่องประดับของนางหลุดร่วงไป นางพ่ายแพ้ต่อพลังแห่งความโศก
4.59.21
रामलक्ष्मणयोर्नाम क्रोशन्तीं मुक्तमूर्धजाम्।
एष कालात्ययस्तात इति वाक्यविदां वरः ॥ ४.५९.२१ ॥
ท่านผู้เป็นยอดในบรรดาผู้รู้วาทะกล่าวว่า "ท่านเอ๋ย เวลากำลังหมดลงแล้ว" ขณะที่นางร้องเรียกพระนามของพระรามและพระลักษมณ์ เส้นผมของนางยุ่งกระจาย
4.59.22
एतदर्थं समग्रं मे सुपार्श्वः प्रत्यवेदयत् ।
तच्छ्रुत्वापि हि मे बुद्धिर्नासीत् काचित् पराक्रमे ॥ ४.५९.२२ ॥
สุปารศวะได้มารายงานเรื่องทั้งหมดแก่ข้าพเจ้าเพื่อจุดประสงค์นี้ แม้ได้ฟังแล้ว จิตของข้าพเจ้าก็ยังไม่มีแนวทางใดเลยในการแสดงความกล้าหาญ
4.59.23
अपक्षो हि कथं पक्षी कर्म किंचित् समारभेत्।
यत् तु शक्यं मया कर्तुं वाग्बुद्धिगुणवर्तिना ॥ ४.५९.२३ ॥
นกที่ไม่มีปีกจะกระทำกิจใดได้เล่า อย่างไรก็ตาม สิ่งที่ข้าพเจ้าพอจะทำได้ ในฐานะผู้ดำรงอยู่ด้วยคุณความดีแห่งวาจาและปัญญา ข้าพเจ้าจะทำสิ่งนั้น
4.59.24
श्रूयतां तत्र वक्ष्यामि भवतां पौरुषाश्रयम्।
वाङ्मतिभ्यां हि सर्वेषां करिष्यामि प्रियं हि वः ॥ ४.५९.२४ ॥
จงฟังเถิด ข้าพเจ้าจะกล่าวถึงสิ่งที่ตั้งอยู่บนความพยายามอันเป็นชายชาตรีของพวกท่าน ด้วยวาจาและด้วยความคิด ข้าพเจ้าจะกระทำสิ่งที่เป็นที่พอใจแก่ทุกท่านอย่างแน่นอน
4.59.25
यद्धि दाशरथेः कार्यं मम तन्नात्र संशयः।
तद् भवन्तो मतिश्रेष्ठा बलवन्तो मनस्विनः ॥ ४.५९.२५ ॥
กิจของโอรสท้าวทศรถ ย่อมเป็นกิจของข้าพเจ้าเองโดยแท้ ไม่มีข้อสงสัยในเรื่องนี้ ดังนั้นพวกท่านผู้เป็นเลิศในปัญญา มีกำลังและมีใจมั่นคง
4.59.26
प्रहिताः कपिराजेन देवैरपि दुरासदाः।
रामलक्ष्मणबाणाश्च विहिताः कङ्कपत्रिणः ॥ ४.५९.२६ ॥
ลูกศรของพระรามและพระลักษมณ์ ซึ่งพระราชาแห่งวานรส่งมา แม้เทวดาก็ยากจะต้านทาน ประกอบด้วยขนนกกังกะ
4.59.27
त्रयाणामपि लोकानां पर्याप्तास्त्राणनिग्रहे।
कामं खलु दशग्रीवस्तेजोबलसमन्वितः।
भवतां तु समर्थानां न किंचिदपि दुष्करम् ॥ ४.५९.२७ ॥
พวกท่านสามารถปกป้องและยับยั้งได้อย่างเต็มที่ทั้งสามโลก แน่นอนว่าท้าวทศกัณฐ์ก็ประกอบด้วยรัศมีและกำลัง แต่สำหรับผู้มีความสามารถเช่นพวกท่าน ไม่มีสิ่งใดยากเลย
4.59.28
तदलं कालसङ्गेन क्रियतां बुद्धिनिश्चयः।
नहि कर्मसु सज्जन्ते बुद्धिमन्तो भवद्विधाः ॥ ४.५९.२८ ॥
ดังนั้นพอเถิดกับการรอคอยเวลา จงตัดสินใจด้วยปัญญาเถิด เพราะผู้มีปัญญาอย่างพวกท่านย่อมไม่ยึดติดอยู่กับความลังเลในการกระทำ