વાલ્મીકિ રામાયણ · સર્ગ 4.63
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.63.1
एतैरन्यैश्च बहुभिर्वाक्यैर्वाक्यविशारदः।
मां प्रशस्याभ्यनुज्ञाप्य प्रविष्टः स स्वमालयम् ॥ ४.६३.१ ॥
આ અને બીજાં ઘણાં વચનોથી વાક્યકુશળ તેમણે મારી પ્રશંસા કરી, રજા લઈને પોતાના આવાસમાં પ્રવેશ્યા.
4.63.2
कन्दरात् तु विसर्पित्वा पर्वतस्य शनैः शनैः।
अहं विन्ध्यं समारुह्य भवतः प्रतिपालये ॥ ४.६३.२ ॥
ગુફામાંથી ધીમે ધીમે સરકીને બહાર આવીને, પર્વતના વિંધ્ય શિખર પર ચઢીને હું તમારી રાહ જોઉં છું.
4.63.3
अद्य त्वेतस्य कालस्य वर्षं साग्रशतं गतम्।
देशकालप्रतीक्षोऽस्मि हृदि कृत्वा मुनेर्वचः ॥ ४.६३.३ ॥
હવે આ સમયમાં સો ઉપર એક વર્ષ વીતી ગયાં છે. મુનિનું વચન હૃદયમાં રાખીને હું યોગ્ય દેશ અને કાળની રાહ જોઉં છું.
4.63.4
महाप्रस्थानमासाद्य स्वर्गते तु निशाकरे।
मां निर्दहति संतापो वितर्कैर्बहुभिर्वृतम् ॥ ४.६३.४ ॥
મહાપ્રસ્થાને પહોંચીને, ચંદ્ર સ્વર્ગે ગયા પછી, અનેક વિચારોથી ઘેરાયેલા મને સંતાપ બાળે છે.
4.63.5
उदितां मरणे बुद्धिं मुनिवाक्यैर्निवर्तये।
बुद्धिर्या तेन मे दत्ता प्राणानां रक्षणे मम ॥ ४.६३.५ ॥
મૃત્યુ તરફ ઊઠેલી બુદ્ધિને મુનિના વચનોથી હું પાછી વાળું છું; જે બુદ્ધિ તેમણે મારા પ્રાણરક્ષણ માટે મને આપી હતી.
4.63.6
सा मेऽपनयते दुःखं दीप्तेवाग्निशिखा तमः।
बुध्यता च मया वीर्यं रावणस्य दुरात्मनः ॥ ४.६३.६ ॥
તે બુદ્ધિ મારું દુઃખ દૂર કરે છે, જેમ ધગધગતી અગ્નિજ્વાળા અંધકારને દૂર કરે; દુરાત્મા રાવણનું પરાક્રમ પણ મેં જાણ્યું છે.
4.63.7
पुत्रः संतर्जितो वाग्भिर्न त्राता मैथिली कथम्।
तस्या विलपितं श्रुत्वा तौ च सीतावियोजितौ ॥ ४.६३.७ ॥
પુત્ર શબ્દોથી ધમકાવાયો; મૈથિલીનું રક્ષણ કેમ ન થયું? તેનો વિલાપ સાંભળીને સીતાથી વિખૂટા પડેલા તે બંને (વ્યથિત થયા).
4.63.8
न मे दशरथस्नेहात् पुत्रेणोत्पादितं प्रियम्।
तस्य त्वेवं ब्रुवाणस्य संहतैर्वानरैः सह ॥ ४.६३.८ ॥
દશરથના સ્નેહને કારણે પુત્રે મારા માટે કોઈ પ્રિય કાર્ય કર્યું નથી; પણ તે આમ બોલતો હતો ત્યારે વાનરો એકઠા થયા હતા.
4.63.9
उत्पेततुस्तदा पक्षौ समक्षं वनचारिणाम्।
स दृष्ट्वा स्वां तनुं पक्षैरुद्गतैररुणच्छदैः ॥ ४.६३.९ ॥
ત્યારે વનચારીઓની સામે તેની બે પાંખો ઊગી. લાલ પીંછાવાળી ઊગેલી પાંખો સાથે તેણે પોતાનું શરીર જોયું.
4.63.10
प्रहर्षमतुलं लेभे वानरांश्चेदमब्रवीत्।
निशाकरस्य राजर्षेः प्रसादादमितौजसः ॥ ४.६३.१० ॥
તેને અતુલ્ય હર્ષ થયો, અને તેણે વાનરોને કહ્યું: "અમિત તેજસ્વી રાજર્ષિ નિશાકરની કૃપાથી (આ થયું)."
4.63.11
आदित्यरश्मिनिर्दग्धौ पक्षौ पुनरुपस्थितौ।
यौवने वर्तमानस्य ममासीद् यः पराक्रमः ॥ ४.६३.११ ॥
સૂર્યકિરણોથી બળી ગયેલી બે પાંખો ફરી ઊગી આવી. યૌવનમાં મારો જે પરાક્રમ હતો, (તે પણ પાછો આવ્યો).
4.63.12
तमेवाद्यावगच्छामि बलं पौरुषमेव च।
सर्वथा क्रियतां यत्नः सीतामधिगमिष्यथ ॥ ४.६३.१२ ॥
એ જ બળ અને પૌરુષ હું હવે જાણું છું. દરેક રીતે પ્રયત્ન કરો; તમે સીતાને પામશો.
4.63.13
पक्षलाभो ममायं वः सिद्धिप्रत्ययकारकः।
इत्युक्त्वा तान् हरीन् सर्वान् सम्पातिः पतगोत्तमः ॥ ४.६३.१३ ॥
મારી પાંખો પાછી મળી છે; આ તમને સફળતાનો વિશ્વાસ આપે છે. આમ કહીને પક્ષીઓમાં શ્રેષ્ઠ સંપાતિએ તે સર્વ વાનરોને કહ્યું.
4.63.14
उत्पपात गिरेः शृङ्गाज्जिज्ञासुः खगमो गतिम्।
तस्य तद् वचनं श्रुत्वा प्रतिसंहृष्टमानसाः।
बभूवुर्हरिशार्दूला विक्रमाभ्युदयोन्मुखाः ॥ ४.६३.१४ ॥
સીતાની ભાળ જાણવાની ઇચ્છાથી તે પક્ષી પર્વતશિખરથી ઊડ્યું. તેની વાત સાંભળીને હર્ષિત મનવાળા વાનર-સિંહો પરાક્રમથી ઉત્કર્ષ પામવા આતુર બન્યા.
4.63.15
अथ पवनसमानविक्रमाः
प्लवगवराः प्रतिलब्धपौरुषाः।
अभिजिदभिमुखां दिशं ययु-
र्जनकसुतापरिमार्गणोन्मुखाः ॥ ४.६३.१५ ॥
પછી પવનસમાન પરાક્રમવાળા શ્રેષ્ઠ વાનરો, ફરી પૌરુષ મેળવીને, જનકપુત્રીની શોધ માટે આતુર થઈને અભિજિત નક્ષત્ર તરફની દિશામાં ચાલ્યા.