ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ · ਸਰਗ 4.63
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.63.1
एतैरन्यैश्च बहुभिर्वाक्यैर्वाक्यविशारदः।
मां प्रशस्याभ्यनुज्ञाप्य प्रविष्टः स स्वमालयम् ॥ ४.६३.१ ॥
ਇਹਨਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਵਚਨਾਂ ਨਾਲ ਵਚਨ-ਨਿਪੁਣ ਉਸ ਨੇ ਮੇਰੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ, ਆਗਿਆ ਲੈ ਕੇ ਆਪਣੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ।
4.63.2
कन्दरात् तु विसर्पित्वा पर्वतस्य शनैः शनैः।
अहं विन्ध्यं समारुह्य भवतः प्रतिपालये ॥ ४.६३.२ ॥
ਗੁਫ਼ਾ ਵਿੱਚੋਂ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਰੇਂਗ ਕੇ ਬਾਹਰ ਆ ਕੇ, ਪਰਬਤ ਦੇ ਵਿੰਧਿਆ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਉਡੀਕ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।
4.63.3
अद्य त्वेतस्य कालस्य वर्षं साग्रशतं गतम्।
देशकालप्रतीक्षोऽस्मि हृदि कृत्वा मुनेर्वचः ॥ ४.६३.३ ॥
ਹੁਣ ਇਸ ਸਮੇਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸੌ ਇੱਕ ਸਾਲ ਬੀਤ ਗਏ ਹਨ। ਮੁਨੀ ਦੇ ਬਚਨ ਨੂੰ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ ਮੈਂ ਯੋਗ ਦੇਸ਼-ਕਾਲ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।
4.63.4
महाप्रस्थानमासाद्य स्वर्गते तु निशाकरे।
मां निर्दहति संतापो वितर्कैर्बहुभिर्वृतम् ॥ ४.६३.४ ॥
ਮਹਾਪ੍ਰਸਥਾਨ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਚੰਦਰਮਾ ਸਵਰਗ ਚਲੇ ਜਾਣ ਤੇ, ਅਨੇਕ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਮੈਨੂੰ ਸੰਤਾਪ ਸਾੜ ਰਿਹਾ ਹੈ।
4.63.5
उदितां मरणे बुद्धिं मुनिवाक्यैर्निवर्तये।
बुद्धिर्या तेन मे दत्ता प्राणानां रक्षणे मम ॥ ४.६३.५ ॥
ਮੌਤ ਵੱਲ ਉੱਠੀ ਬੁੱਧੀ ਨੂੰ ਮੈਂ ਮੁਨੀ ਦੇ ਬਚਨਾਂ ਨਾਲ ਮੋੜਦਾ ਹਾਂ; ਜੋ ਬੁੱਧੀ ਉਸ ਨੇ ਮੇਰੇ ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਮੈਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਸੀ।
4.63.6
सा मेऽपनयते दुःखं दीप्तेवाग्निशिखा तमः।
बुध्यता च मया वीर्यं रावणस्य दुरात्मनः ॥ ४.६३.६ ॥
ਉਹ ਬੁੱਧੀ ਮੇਰਾ ਦੁੱਖ ਦੂਰ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਬਲਦੀ ਅੱਗ ਦੀ ਲਾਟ ਹਨੇਰੇ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦੀ ਹੈ; ਦੁਰਾਤਮਾ ਰਾਵਣ ਦਾ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਵੀ ਮੈਂ ਜਾਣ ਲਿਆ ਹੈ।
4.63.7
पुत्रः संतर्जितो वाग्भिर्न त्राता मैथिली कथम्।
तस्या विलपितं श्रुत्वा तौ च सीतावियोजितौ ॥ ४.६३.७ ॥
ਪੁੱਤਰ ਬੋਲਾਂ ਨਾਲ ਧਮਕਾਇਆ ਗਿਆ; ਮੈਥਿਲੀ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਿਵੇਂ ਨਾ ਹੋ ਸਕੀ? ਉਸਦਾ ਵਿਲਾਪ ਸੁਣ ਕੇ ਸੀਤਾ ਤੋਂ ਵਿੱਛੜੇ ਉਹ ਦੋਵੇਂ (ਵਿਆਕੁਲ ਹੋਏ)।
4.63.8
न मे दशरथस्नेहात् पुत्रेणोत्पादितं प्रियम्।
तस्य त्वेवं ब्रुवाणस्य संहतैर्वानरैः सह ॥ ४.६३.८ ॥
ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਪਿਆਰ ਕਾਰਨ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਮੇਰੇ ਲਈ ਕੋਈ ਪਿਆਰਾ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ; ਪਰ ਉਹ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੋਲ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਵਾਨਰ ਇਕੱਠੇ ਸਨ।
4.63.9
उत्पेततुस्तदा पक्षौ समक्षं वनचारिणाम्।
स दृष्ट्वा स्वां तनुं पक्षैरुद्गतैररुणच्छदैः ॥ ४.६३.९ ॥
ਤਦ ਬਨਵਾਸੀਆਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਉਸਦੇ ਦੋ ਖੰਭ ਉੱਗ ਆਏ। ਲਾਲ ਪੰਖਾਂ ਵਾਲੇ ਉੱਗੇ ਖੰਭਾਂ ਨਾਲ ਉਸਨੇ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਦੇਖਿਆ।
4.63.10
प्रहर्षमतुलं लेभे वानरांश्चेदमब्रवीत्।
निशाकरस्य राजर्षेः प्रसादादमितौजसः ॥ ४.६३.१० ॥
ਉਸਨੂੰ ਅਤੁੱਲ ਖੁਸ਼ੀ ਹੋਈ, ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਵਾਨਰਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਕਿਹਾ: "ਅਮਿਤ ਤੇਜ ਵਾਲੇ ਰਾਜਰਿਸ਼ੀ ਨਿਸ਼ਾਕਰ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ (ਇਹ ਹੋਇਆ ਹੈ)।"
4.63.11
आदित्यरश्मिनिर्दग्धौ पक्षौ पुनरुपस्थितौ।
यौवने वर्तमानस्य ममासीद् यः पराक्रमः ॥ ४.६३.११ ॥
ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਨਾਲ ਸੜੇ ਦੋਵੇਂ ਖੰਭ ਫਿਰ ਉੱਗ ਆਏ। ਜਵਾਨੀ ਵਿੱਚ ਮੇਰਾ ਜੋ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਸੀ, (ਉਹ ਵੀ ਮੁੜ ਆਇਆ)।
4.63.12
तमेवाद्यावगच्छामि बलं पौरुषमेव च।
सर्वथा क्रियतां यत्नः सीतामधिगमिष्यथ ॥ ४.६३.१२ ॥
ਉਹੀ ਬਲ ਤੇ ਪੌਰਖ ਮੈਂ ਹੁਣ ਜਾਣ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਯਤਨ ਕਰੋ; ਤੁਸੀਂ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਪਾ ਲਓਗੇ।
4.63.13
पक्षलाभो ममायं वः सिद्धिप्रत्ययकारकः।
इत्युक्त्वा तान् हरीन् सर्वान् सम्पातिः पतगोत्तमः ॥ ४.६३.१३ ॥
ਮੇਰੇ ਖੰਭ ਮੁੜ ਆ ਗਏ ਹਨ; ਇਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਫ਼ਲਤਾ ਦਾ ਭਰੋਸਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਪੰਛੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਸੰਪਾਤੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਵਾਨਰਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।
4.63.14
उत्पपात गिरेः शृङ्गाज्जिज्ञासुः खगमो गतिम्।
तस्य तद् वचनं श्रुत्वा प्रतिसंहृष्टमानसाः।
बभूवुर्हरिशार्दूला विक्रमाभ्युदयोन्मुखाः ॥ ४.६३.१४ ॥
ਸੀਤਾ ਦਾ ਪਤਾ ਜਾਣਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਉਹ ਪੰਛੀ ਪਰਬਤ ਦੀ ਚੋਟੀ ਤੋਂ ਉੱਡ ਗਿਆ। ਉਸ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਖ਼ੁਸ਼ ਮਨ ਵਾਲੇ ਵਾਨਰ-ਸ਼ੇਰ ਬਹਾਦਰੀ ਨਾਲ ਉੱਨਤੀ ਪਾਉਣ ਲਈ ਉਤਸੁਕ ਹੋ ਗਏ।
4.63.15
अथ पवनसमानविक्रमाः
प्लवगवराः प्रतिलब्धपौरुषाः।
अभिजिदभिमुखां दिशं ययु-
र्जनकसुतापरिमार्गणोन्मुखाः ॥ ४.६३.१५ ॥
ਫਿਰ ਹਵਾ ਵਰਗੇ ਬਲ ਵਾਲੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਵਾਨਰ, ਮੁੜ ਪੁਰਸ਼ਾਰਥ ਪਾ ਕੇ, ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ ਨੂੰ ਲੱਭਣ ਲਈ ਉਤਸੁਕ ਹੋ ਕੇ ਅਭਿਜਿਤ ਨਕਸ਼ਤਰ ਵੱਲ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਚੱਲ ਪਏ।