Rāmāyaṇa de Vālmīki · Sarga 4.67
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.67.1
तं दृष्ट्वा जृम्भमाणं ते क्रमितुं शतयोजनम्।
वेगेनापूर्यमाणं च सहसा वानरोत्तमम् ॥ ४.६७.१ ॥
Al ver de pronto a aquel mejor de los monos, que se estiraba y se llenaba de fuerza para saltar cien yojanas,
4.67.2
सहसा शोकमुत्सृज्य प्रहर्षेण समन्विताः।
विनेदुस्तुष्टुवुश्चापि हनूमन्तं महाबलम् ॥ ४.६७.२ ॥
De pronto, abandonando su pena y llenos de alegría, rugieron y también alabaron a Hanumān, el de gran fuerza.
4.67.3
प्रहृष्टा विस्मिताश्चापि ते वीक्षन्ते समन्ततः।
त्रिविक्रमं कृतोत्साहं नारायणमिव प्रजाः ॥ ४.६७.३ ॥
Alegres y asombrados, miran por todas partes, como las criaturas contemplan a Nārāyaṇa, Trivikrama de los tres pasos, lleno de resolución.
4.67.4
संस्तूयमानो हनुमान् व्यवर्धत महाबलः।
समाविद्ध्य च लाङ्गूलं हर्षाद् बलमुपेयिवान् ॥ ४.६७.४ ॥
Alabado así, Hanumān, de gran fuerza, creció; blandiendo su cola, por la alegría recobró su poder.
4.67.5
तस्य संस्तूयमानस्य वृद्धैर्वानरपुङ्गवैः।
तेजसाऽऽपूर्यमाणस्य रूपमासीदनुत्तमम् ॥ ४.६७.५ ॥
Mientras los ancianos y los mejores de los monos lo alababan y se llenaba de esplendor, su forma se volvió incomparable.
4.67.6
यथा विजृम्भते सिंहो विवृते गिरिगह्वरे।
मारुतस्यौरसः पुत्रस्तथा सम्प्रति जृम्भते ॥ ४.६७.६ ॥
Como un león se despereza en una cueva abierta de la montaña, así ahora se despereza el hijo legítimo del dios del viento.
4.67.7
अशोभत मुखं तस्य जृम्भमाणस्य धीमतः।
अम्बरीषोपमं दीप्तं विधूम इव पावकः ॥ ४.६७.७ ॥
El rostro de aquel sabio, bostezando, resplandecía como un fuego ardiente sin humo, semejante al disco del sol.
4.67.8
हरीणामुत्थितो मध्यात् सम्प्रहृष्टतनूरुहः।
अभिवाद्य हरीन् वृद्धान् हनूमानिदमब्रवीत् ॥ ४.६७.८ ॥
Levantándose en medio de los monos, Hanumān, con el vello erizado de alegría, saludó con reverencia a los monos ancianos y habló estas palabras.
4.67.9
आरुजन् पर्वताग्राणि हुताशनसखोऽनिलः।
बलवानप्रमेयश्च वायुराकाशगोचरः ॥ ४.६७.९ ॥
El viento, que quiebra las cimas de las montañas, amigo del fuego, poderoso, inconmensurable, que se mueve por el cielo.
4.67.10
तस्याहं शीघ्रवेगस्य शीघ्रगस्य महात्मनः।
मारुतस्यौरसः पुत्रः प्लवनेनास्मि तत्समः ॥ ४.६७.१० ॥
Soy el hijo legítimo de aquel Māruta de veloz velocidad, de rápido andar, de gran alma; en el salto soy igual a él.
4.67.11
उत्सहेयं हि विस्तीर्णमालिखन्तमिवाम्बरम्।
मेरुं गिरिमसङ्गेन परिगन्तुं सहस्रशः ॥ ४.६७.११ ॥
Ciertamente soy capaz de dar vueltas al monte Meru, vasto como si raspara el cielo, mil veces sin detenerme.
4.67.12
बाहुवेगप्रणुन्नेन सागरेणाहमुत्सहे।
समाप्लावयितुं लोकं सपर्वतनदीह्रदम् ॥ ४.६७.१२ ॥
Impulsado por la fuerza de mis brazos, con el océano, puedo anegar todo el mundo junto con sus montañas, ríos y lagos.
4.67.13
ममोरुजङ्घावेगेन भविष्यति समुत्थितः।
समुत्थितमहाग्राहः समुद्रो वरुणालयः ॥ ४.६७.१३ ॥
Por la fuerza de mis muslos y piernas, el océano, morada de Varuṇa, se levantará, y en él surgirán grandes monstruos marinos.
4.67.14
पन्नगाशनमाकाशे पतन्तं पक्षिसेवितम्।
वैनतेयमहं शक्तः परिगन्तुं सहस्रशः ॥ ४.६७.१४ ॥
Incluso a Vainateya (Garuḍa), devorador de serpientes, que vuela por el cielo rodeado de aves, soy capaz de rodear mil veces.
4.67.15
उदयात् प्रस्थितं वापि ज्वलन्तं रश्मिमालिनम्।
अनस्तमितमादित्यमहं गन्तुं समुत्सहे ॥ ४.६७.१५ ॥
Incluso el sol, que parte de su orto, resplandeciente y ceñido de rayos, que nunca se pone, estoy dispuesto a alcanzarlo.
4.67.16
ततो भूमिमसंस्पृष्ट्वा पुनरागन्तुमुत्सहे।
प्रवेगेनैव महता भीमेन प्लवगर्षभाः ॥ ४.६७.१६ ॥
Luego, sin tocar la tierra, soy capaz de regresar de nuevo, con una velocidad grande y terrible, ¡oh mejores de los monos!
4.67.17
उत्सहेयमतिक्रान्तुं सर्वानाकाशगोचरान्।
सागरान् शोषयिष्यामि दारयिष्यामि मेदिनीम् ॥ ४.६७.१७ ॥
Soy capaz de superar a todos los que se mueven por el cielo; secaré los océanos y partiré la tierra.
4.67.18
पर्वतांश्चूर्णयिष्यामि प्लवमानः प्लवङ्गमः।
हरिष्याम्युरुवेगेन प्लवमानो महार्णवम् ॥ ४.६७.१८ ॥
Pulverizaré las montañas; saltando, yo, el mono, con gran velocidad, atravesaré el gran océano saltando sin cesar.
4.67.19
लतानां विविधं पुष्पं पादपानां च सर्वशः।
अनुयास्यति मामद्य प्लवमानं विहायसा ॥ ४.६७.१९ ॥
Hoy las flores diversas de las enredaderas y de los árboles, por todas partes, seguirán a mí, que salto por el cielo.
4.67.20
भविष्यति हि मे पन्थाः स्वातेः पन्था इवाम्बरे।
चरन्तं घोरमाकाशमुत्पतिष्यन्तमेव च ॥ ४.६७.२० ॥
Mi camino será como el de la estrella Svāti en el cielo, mientras recorro el terrible firmamento y me elevo.
4.67.21
द्रक्ष्यन्ति निपतन्तं च सर्वभूतानि वानराः।
महामेरुप्रतीकाशं मां द्रक्ष्यध्वं प्लवङ्गमाः ॥ ४.६७.२१ ॥
Vānaras, todas las criaturas me verán descender; monos saltarines, me veréis como al gran Meru.
4.67.22
दिवमावृत्य गच्छन्तं ग्रसमानमिवाम्बरम्।
विधमिष्यामि जीमूतान् कम्पयिष्यामि पर्वतान्।
सागरं शोषयिष्यामि प्लवमानः समाहितः ॥ ४.६७.२२ ॥
Cubriendo el cielo y avanzando como si devorara el firmamento, dispersaré las nubes, sacudiré las montañas y secaré el océano, saltando con ánimo sereno.
4.67.23
वैनतेयस्य वा शक्तिर्मम वा मारुतस्य वा।
ऋते सुपर्णराजानं मारुतं वा महाबलम्।
न तद् भूतं प्रपश्यामि यन्मां प्लुतमनुव्रजेत् ॥ ४.६७.२३ ॥
Salvo el poder de Vainateya, o el mío, o el del dios del viento, no veo ser alguno que pudiera seguirme en mi salto.
4.67.24
निमेषान्तरमात्रेण निरालम्बनमम्बरम्।
सहसा निपतिष्यामि घनाद् विद्युदिवोत्थिता ॥ ४.६७.२४ ॥
En lo que dura un parpadeo, descenderé de repente desde el cielo sin apoyo, como un relámpago que surge de una nube.
4.67.25
भविष्यति हि मे रूपं प्लवमानस्य सागरम्।
विष्णोः प्रक्रममाणस्य तदा त्रीन् विक्रमानिव ॥ ४.६७.२५ ॥
Al saltar sobre el océano, mi forma será como la de Viṣṇu cuando dio sus tres zancadas.
4.67.26
बुद्ध्या चाहं प्रपश्यामि मनश्चेष्टा च मे तथा।
अहं द्रक्ष्यामि वैदेहीं प्रमोदध्वं प्लवङ्गमाः ॥ ४.६७.२६ ॥
Con mi intelecto lo veo con claridad, y así es también el movimiento de mi mente. Veré a Vaidehī. ¡Regocijaos, oh monos saltarines!
4.67.27
मारुतस्य समो वेगे गरुडस्य समो जवे।
अयुतं योजनानां तु गमिष्यामीति मे मतिः ॥ ४.६७.२७ ॥
En velocidad soy igual al viento, en rapidez igual a Garuḍa. Mi decisión es ir diez mil yojanas.
4.67.28
वासवस्य सवज्रस्य ब्रह्मणो वा स्वयम्भुवः।
विक्रम्य सहसा हस्तादमृतं तदिहानये ॥ ४.६७.२८ ॥
Incluso de la mano de Indra con su rayo, o de Brahmā el autoengendrado, arrebataré por la fuerza y de repente ese néctar y lo traeré aquí.
4.67.29
लङ्कां वापि समुत्क्षिप्य गच्छेयमिति मे मतिः।
तमेवं वानरश्रेष्ठं गर्जन्तममितप्रभम् ॥ ४.६७.२९ ॥
O llevaría a Laṅkā misma arrancándola de raíz: tal es mi decisión. Así, el mejor de los monos, rugiendo, de resplandor sin límites.
4.67.30
प्रहृष्टा हरयस्तत्र समुदैक्षन्त विस्मिताः।
तच्चास्य वचनं श्रुत्वा ज्ञातीनां शोकनाशनम् ॥ ४.६७.३० ॥
Allí, los monos, complacidos y asombrados, lo contemplaron fijamente. Y al oír sus palabras, que disipan el dolor de sus parientes—
4.67.31
उवाच परिसंहृष्टो जाम्बवान् प्लवगेश्वरः।
वीर केसरिणः पुत्र वेगवन् मारुतात्मज ॥ ४.६७.३१ ॥
Muy complacido, Jāmbavān, señor de los monos, habló: ¡Oh héroe, hijo de Kesarin, veloz, hijo del Viento!
4.67.32
ज्ञातीनां विपुलः शोकस्त्वया तात प्रणाशितः।
तव कल्याणरुचयः कपिमुख्याः समागताः ॥ ४.६७.३२ ॥
Querido, tú has destruido el vasto dolor de nuestros parientes. Los principales monos que te desean bien se han reunido aquí.
4.67.33
मङ्गलान्यर्थसिद्ध्यर्थं करिष्यन्ति समाहिताः।
ऋषीणां च प्रसादेन कपिवृद्धमतेन च ॥ ४.६७.३३ ॥
Con ánimo sereno realizarán ritos auspiciosos para el éxito de la empresa, por la gracia de los sabios y por el consejo de los monos ancianos.
4.67.34
गुरूणां च प्रसादेन सम्प्लव त्वं महार्णवम्।
स्थास्यामश्चैकपादेन यावदागमनं तव ॥ ४.६७.३४ ॥
Por la gracia de los mayores, salta sobre el gran océano. Nos mantendremos de pie sobre un solo pie hasta tu regreso.
4.67.35
त्वद्गतानि च सर्वेषां जीवनानि वनौकसाम्।
ततश्च हरिशार्दूलस्तानुवाच वनौकसः ॥ ४.६७.३५ ॥
Las vidas de todos los monos que habitan el bosque dependen de ti. Entonces Hanumān, el tigre entre los monos, habló a aquellos moradores del bosque.
4.67.36
कोऽपि लोके न मे वेगं प्लवने धारयिष्यति।
एतानीह नगस्यास्य शिलासंकटशालिनः ॥ ४.६७.३६ ॥
En este mundo nadie resistirá mi velocidad al saltar. Estas cumbres de esta montaña, llena de peñascos...
4.67.37
शिखराणि महेन्द्रस्य स्थिराणि च महान्ति च।
येषु वेगं गमिष्यामि महेन्द्रशिखरेष्वहम् ॥ ४.६७.३७ ॥
Las cumbres de Mahendra son firmes y grandes; sobre esas mismas cumbres de Mahendra aplicaré mi impulso.
4.67.38
नानाद्रुमविकीर्णेषु धातुनिष्पन्दशोभिषु।
एतानि मम वेगं हि शिखराणि महान्ति च ॥ ४.६७.३८ ॥
Estas grandes cumbres, esparcidas de muchos árboles y resplandecientes por los ríos de minerales que fluyen, sin duda soportarán mi impulso.
4.67.39
प्लवतो धारयिष्यन्ति योजनानामितः शतम्।
ततस्तु मारुतप्रख्यः स हरिर्मारुतात्मजः।
आरुरोह नगश्रेष्ठं महेन्द्रमरिमर्दनः ॥ ४.६७.३९ ॥
Desde aquí, durante cien yojanas, estas cumbres soportarán su salto. Entonces Hanumān, veloz como el viento, hijo del Viento, aplastador de enemigos, el simio, subió al Mahendra, el mejor de los montes.
4.67.40
वृतं नानाविधैः पुष्पैर्मृगसेवितशाद्वलम्।
लताकुसुमसम्बाधं नित्यपुष्पफलद्रुमम् ॥ ४.६७.४० ॥
Estaba cubierto de flores de muchas clases, sus praderas de hierba frecuentadas por ciervos, abarrotado de flores de enredaderas, con árboles que siempre dan flores y frutos.
4.67.41
सिंहशार्दूलसहितं मत्तमातङ्गसेवितम्।
मत्तद्विजगणोद्घुष्टं सलिलोत्पीडसंकुलम् ॥ ४.६७.४१ ॥
Habitado por leones y tigres, frecuentado por elefantes enfurecidos, resonando con los gritos de bandadas de aves embriagadas, abarrotado por el empuje de las aguas.
4.67.42
महद्भिरुच्छ्रितं शृङ्गैर्महेन्द्रं स महाबलः।
विचचार हरिश्रेष्ठो महेन्द्रसमविक्रमः ॥ ४.६७.४२ ॥
Sobre el Mahendra, elevado con grandes picos, vagó aquel poderoso, el mejor de los simios, cuyo valor igualaba al del propio Mahendra.
4.67.43
पादाभ्यां पीडितस्तेन महाशैलो महात्मना।
ररास सिंहाभिहतो महान् मत्त इव द्विपः ॥ ४.६७.४३ ॥
Oprimido bajo los pies de aquel magnánimo, el gran monte rugió como un poderoso elefante enloquecido, herido por un león.
4.67.44
मुमोच सलिलोत्पीडान् विप्रकीर्णशिलोच्चयः।
वित्रस्तमृगमातङ्गः प्रकम्पितमहाद्रुमः ॥ ४.६७.४४ ॥
La montaña liberó la presión de sus aguas; sus montones de rocas se dispersaron, sus ciervos y elefantes se aterrorizaron y sus grandes árboles temblaron.
4.67.45
नानागन्धर्वमिथुनैः पानसंसर्गकर्कशैः।
उत्पतद्भिर्विहंगैश्च विद्याधरगणैरपि ॥ ४.६७.४५ ॥
Estaba lleno de muchas parejas de gandharvas, toscos por su contacto con la bebida, de aves que se alzaban y de bandas de vidyādharas.
4.67.46
त्यज्यमानमहासानुः संनिलीनमहोरगः।
शैलशृङ्गशिलोत्पातस्तदाभूत् स महागिरिः ॥ ४.६७.४६ ॥
Entonces aquella gran montaña quedó con sus grandes cumbres siendo abandonadas, con grandes serpientes ocultas y con rocas de sus picos arrancadas.
4.67.47
निःश्वसद्भिस्तदा तैस्तु भुजगैरर्धनिःसृतैः।
सपताक इवाभाति स तदा धरणीधरः ॥ ४.६७.४७ ॥
Entonces, con aquellas serpientes que resoplaban y medio emergidas, aquel sustentador de la tierra apareció como si llevara estandartes.
4.67.48
ऋषिभिस्त्राससम्भ्रान्तैस्त्यज्यमानः शिलोच्चयः।
सीदन् महति कान्तारे सार्थहीन इवाध्वगः ॥ ४.६७.४८ ॥
Aquella montaña de rocas, abandonada por los sabios aturdidos de terror, parecía hundirse en la gran espesura como un viajero que ha perdido su caravana.
4.67.49
स वेगवान् वेगसमाहितात्मा
हरिप्रवीरः परवीरहन्ता।
मनः समाधाय महानुभावो
जगाम लङ्कां मनसा मनस्वी ॥ ४.६७.४९ ॥
Veloz, con su ánimo fijo en la velocidad, el más destacado de los monos, matador de héroes enemigos, de gran poder y de mente firme, Hanumān serenó su mente y partió hacia Laṅkā con el pensamiento.