ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ · ਸਰਗ 4.67
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.67.1
तं दृष्ट्वा जृम्भमाणं ते क्रमितुं शतयोजनम्।
वेगेनापूर्यमाणं च सहसा वानरोत्तमम् ॥ ४.६७.१ ॥
ਸੌ ਯੋਜਨ ਛਾਲ ਮਾਰਨ ਲਈ ਸਰੀਰ ਫੈਲਾਉਂਦੇ ਅਤੇ ਵੇਗ ਨਾਲ ਭਰਦੇ ਉਸ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਵਾਨਰ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਅਚਾਨਕ ਵੇਖਿਆ।
4.67.2
सहसा शोकमुत्सृज्य प्रहर्षेण समन्विताः।
विनेदुस्तुष्टुवुश्चापि हनूमन्तं महाबलम् ॥ ४.६७.२ ॥
ਅਚਾਨਕ ਸ਼ੋਕ ਛੱਡ ਕੇ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰੇ ਉਹ ਗਰਜ ਉੱਠੇ ਅਤੇ ਮਹਾਬਲੀ ਹਨੂਮਾਨ ਦੀ ਉਸਤਤ ਕਰਨ ਲੱਗੇ।
4.67.3
प्रहृष्टा विस्मिताश्चापि ते वीक्षन्ते समन्ततः।
त्रिविक्रमं कृतोत्साहं नारायणमिव प्रजाः ॥ ४.६७.३ ॥
ਖ਼ੁਸ਼ ਅਤੇ ਹੈਰਾਨ ਹੋਏ ਉਹ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਵੇਖਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਪਰਜਾ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਭਰੇ ਤ੍ਰਿਵਿਕ੍ਰਮ ਨਾਰਾਇਣ ਨੂੰ ਵੇਖਦੀ ਹੈ।
4.67.4
संस्तूयमानो हनुमान् व्यवर्धत महाबलः।
समाविद्ध्य च लाङ्गूलं हर्षाद् बलमुपेयिवान् ॥ ४.६७.४ ॥
ਉਸਤਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਮਹਾਬਲੀ ਹਨੂਮਾਨ ਵਧਿਆ; ਪੂਛ ਘੁਮਾ ਕੇ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਉਸਨੇ ਬਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।
4.67.5
तस्य संस्तूयमानस्य वृद्धैर्वानरपुङ्गवैः।
तेजसाऽऽपूर्यमाणस्य रूपमासीदनुत्तमम् ॥ ४.६७.५ ॥
ਬਜ਼ੁਰਗ ਅਤੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਵਾਨਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਉਸਤਤ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਅਤੇ ਤੇਜ ਨਾਲ ਭਰਦੇ ਉਸ ਦਾ ਰੂਪ ਅਨੁਪਮ ਹੋ ਗਿਆ।
4.67.6
यथा विजृम्भते सिंहो विवृते गिरिगह्वरे।
मारुतस्यौरसः पुत्रस्तथा सम्प्रति जृम्भते ॥ ४.६७.६ ॥
ਖੁੱਲ੍ਹੀ ਪਹਾੜੀ ਗੁਫ਼ਾ ਵਿੱਚ ਜਿਵੇਂ ਸ਼ੇਰ ਅੰਗੜਾਈ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਵਾਯੂਦੇਵ ਦਾ ਔਰਸ ਪੁੱਤਰ ਹੁਣ ਅੰਗੜਾਈ ਲੈ ਰਿਹਾ ਹੈ।
4.67.7
अशोभत मुखं तस्य जृम्भमाणस्य धीमतः।
अम्बरीषोपमं दीप्तं विधूम इव पावकः ॥ ४.६७.७ ॥
ਜਮਾਈ ਲੈਂਦੇ ਉਸ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਦਾ ਮੂੰਹ ਧੂੰਏਂ ਰਹਿਤ ਦਹਿਕਦੀ ਅੱਗ ਵਾਂਗ, ਸੂਰਜ-ਮੰਡਲ ਵਰਗਾ ਸ਼ੋਭਿਤ ਹੋਇਆ।
4.67.8
हरीणामुत्थितो मध्यात् सम्प्रहृष्टतनूरुहः।
अभिवाद्य हरीन् वृद्धान् हनूमानिदमब्रवीत् ॥ ४.६७.८ ॥
ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰੋਂ ਉੱਠ ਕੇ, ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਰੋਮਾਂਚਿਤ ਹਨੂਮਾਨ ਨੇ ਬਜ਼ੁਰਗ ਵਾਨਰਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਕੇ ਇਹ ਕਿਹਾ।
4.67.9
आरुजन् पर्वताग्राणि हुताशनसखोऽनिलः।
बलवानप्रमेयश्च वायुराकाशगोचरः ॥ ४.६७.९ ॥
ਪਰਬਤ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਤੋੜਦਾ, ਅੱਗ ਦਾ ਮਿੱਤਰ, ਬਲਵਾਨ, ਅਪ੍ਰਮੇਯ, ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਵਿਚਰਨ ਵਾਲਾ ਵਾਯੂ।
4.67.10
तस्याहं शीघ्रवेगस्य शीघ्रगस्य महात्मनः।
मारुतस्यौरसः पुत्रः प्लवनेनास्मि तत्समः ॥ ४.६७.१० ॥
ਉਸ ਤੇਜ਼ ਵੇਗ ਵਾਲੇ, ਤੇਜ਼ ਚਾਲ ਵਾਲੇ, ਮਹਾਤਮਾ ਮਾਰੁਤ ਦਾ ਮੈਂ ਔਰਸ ਪੁੱਤਰ ਹਾਂ; ਛਾਲ ਮਾਰਨ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਉਸੇ ਵਰਗਾ ਹਾਂ।
4.67.11
उत्सहेयं हि विस्तीर्णमालिखन्तमिवाम्बरम्।
मेरुं गिरिमसङ्गेन परिगन्तुं सहस्रशः ॥ ४.६७.११ ॥
ਅਸਮਾਨ ਨੂੰ ਖੁਰਚਦੇ ਵਾਂਗ ਵਿਸ਼ਾਲ ਮੇਰੂ ਪਰਬਤ ਦੀ ਬਿਨਾਂ ਰੁਕੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਵਾਰ ਪਰਿਕਰਮਾ ਕਰਨ ਦੀ ਮੇਰੀ ਸਮਰੱਥਾ ਹੈ।
4.67.12
बाहुवेगप्रणुन्नेन सागरेणाहमुत्सहे।
समाप्लावयितुं लोकं सपर्वतनदीह्रदम् ॥ ४.६७.१२ ॥
ਮੇਰੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਦੇ ਵੇਗ ਨਾਲ ਹਿਲਾਏ ਸਾਗਰ ਨਾਲ, ਪਹਾੜਾਂ, ਨਦੀਆਂ ਤੇ ਝੀਲਾਂ ਸਮੇਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਡੋਬ ਦੇਣ ਦੀ ਮੇਰੀ ਸਮਰੱਥਾ ਹੈ।
4.67.13
ममोरुजङ्घावेगेन भविष्यति समुत्थितः।
समुत्थितमहाग्राहः समुद्रो वरुणालयः ॥ ४.६७.१३ ॥
ਮੇਰੀਆਂ ਪੱਟਾਂ ਅਤੇ ਲੱਤਾਂ ਦੇ ਵੇਗ ਨਾਲ ਵਰੁਣ ਦਾ ਨਿਵਾਸ ਸਮੁੰਦਰ ਉੱਠ ਖੜ੍ਹੇਗਾ, ਅਤੇ ਉਸ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਮਗਰਮੱਛ ਉੱਪਰ ਆ ਜਾਣਗੇ।
4.67.14
पन्नगाशनमाकाशे पतन्तं पक्षिसेवितम्।
वैनतेयमहं शक्तः परिगन्तुं सहस्रशः ॥ ४.६७.१४ ॥
ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਉੱਡਦੇ, ਸੱਪਾਂ ਨੂੰ ਖਾਣ ਵਾਲੇ, ਪੰਛੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਵੈਨਤੇਯ (ਗਰੁੜ) ਨੂੰ ਵੀ ਮੈਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਵਾਰ ਲੰਘ ਜਾਣ ਦੇ ਸਮਰੱਥ ਹਾਂ।
4.67.15
उदयात् प्रस्थितं वापि ज्वलन्तं रश्मिमालिनम्।
अनस्तमितमादित्यमहं गन्तुं समुत्सहे ॥ ४.६७.१५ ॥
ਉਦੈਚਲ ਤੋਂ ਨਿਕਲੇ, ਜਗਦੇ, ਕਿਰਨਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਪਹਿਨੇ, ਕਦੇ ਨਾ ਡੁੱਬਣ ਵਾਲੇ ਆਦਿਤਿਆ ਤੱਕ ਵੀ ਜਾਣ ਲਈ ਮੈਂ ਉਤਸੁਕ ਹਾਂ।
4.67.16
ततो भूमिमसंस्पृष्ट्वा पुनरागन्तुमुत्सहे।
प्रवेगेनैव महता भीमेन प्लवगर्षभाः ॥ ४.६७.१६ ॥
ਫਿਰ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਛੂਹੇ ਬਿਨਾਂ ਮੈਂ ਮੁੜ ਵਾਪਸ ਆਉਣ ਦੇ ਵੀ ਸਮਰੱਥ ਹਾਂ—ਵੱਡੇ ਭਿਆਨਕ ਵੇਗ ਨਾਲ ਹੀ, ਹੇ ਵਾਨਰ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠੋ!
4.67.17
उत्सहेयमतिक्रान्तुं सर्वानाकाशगोचरान्।
सागरान् शोषयिष्यामि दारयिष्यामि मेदिनीम् ॥ ४.६७.१७ ॥
ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਵਿਚਰਨ ਵਾਲੇ ਸਭ ਨੂੰ ਲੰਘਣ ਦੇ ਮੈਂ ਸਮਰੱਥ ਹਾਂ; ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਨੂੰ ਸੁਕਾ ਦਿਆਂਗਾ, ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਪਾੜ ਦਿਆਂਗਾ।
4.67.18
पर्वतांश्चूर्णयिष्यामि प्लवमानः प्लवङ्गमः।
हरिष्याम्युरुवेगेन प्लवमानो महार्णवम् ॥ ४.६७.१८ ॥
ਪਰਬਤਾਂ ਨੂੰ ਚੂਰ ਕਰ ਦਿਆਂਗਾ; ਛਾਲਾਂ ਮਾਰਦਾ ਵਾਨਰ ਮੈਂ ਵੱਡੇ ਵੇਗ ਨਾਲ, ਛਾਲਾਂ ਮਾਰਦਿਆਂ ਹੀ ਮਹਾਸਾਗਰ ਪਾਰ ਕਰ ਜਾਵਾਂਗਾ।
4.67.19
लतानां विविधं पुष्पं पादपानां च सर्वशः।
अनुयास्यति मामद्य प्लवमानं विहायसा ॥ ४.६७.१९ ॥
ਅੱਜ ਵੇਲਾਂ ਅਤੇ ਰੁੱਖਾਂ ਦੇ ਵੰਨ-ਸੁਵੰਨੇ ਫੁੱਲ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਉੱਡਦੇ ਮੇਰੇ ਪਿੱਛੇ ਹਰ ਪਾਸਿਓਂ ਆਉਣਗੇ।
4.67.20
भविष्यति हि मे पन्थाः स्वातेः पन्था इवाम्बरे।
चरन्तं घोरमाकाशमुत्पतिष्यन्तमेव च ॥ ४.६७.२० ॥
ਮੈਂ ਭਿਆਨਕ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਵਿਚਰਦਾ ਤੇ ਉੱਪਰ ਉੱਠਦਾ ਹੋਇਆ ਮੇਰਾ ਰਾਹ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਸਵਾਤੀ ਤਾਰੇ ਦੇ ਰਾਹ ਵਰਗਾ ਹੋਵੇਗਾ।
4.67.21
द्रक्ष्यन्ति निपतन्तं च सर्वभूतानि वानराः।
महामेरुप्रतीकाशं मां द्रक्ष्यध्वं प्लवङ्गमाः ॥ ४.६७.२१ ॥
ਹੇ ਵਾਨਰੋ, ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਮੈਨੂੰ ਉੱਤਰਦਾ ਵੇਖਣਗੇ; ਹੇ ਛਾਲਾਂ ਮਾਰਨ ਵਾਲੇ ਵਾਨਰੋ, ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਮਹਾਮੇਰੂ ਵਾਂਗ ਵੇਖੋਗੇ।
4.67.22
दिवमावृत्य गच्छन्तं ग्रसमानमिवाम्बरम्।
विधमिष्यामि जीमूतान् कम्पयिष्यामि पर्वतान्।
सागरं शोषयिष्यामि प्लवमानः समाहितः ॥ ४.६७.२२ ॥
ਅਸਮਾਨ ਨੂੰ ਢਕਦਾ, ਜਿਵੇਂ ਅਸਮਾਨ ਨੂੰ ਨਿਗਲਦਾ ਹੋਇਆ ਮੈਂ ਜਾਵਾਂਗਾ; ਬੱਦਲਾਂ ਨੂੰ ਖਿੰਡਾਵਾਂਗਾ, ਪਰਬਤਾਂ ਨੂੰ ਹਿਲਾਵਾਂਗਾ, ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਸੁਕਾਵਾਂਗਾ; ਇਕਾਗਰ ਹੋ ਕੇ ਉੱਡਾਂਗਾ।
4.67.23
वैनतेयस्य वा शक्तिर्मम वा मारुतस्य वा।
ऋते सुपर्णराजानं मारुतं वा महाबलम्।
न तद् भूतं प्रपश्यामि यन्मां प्लुतमनुव्रजेत् ॥ ४.६७.२३ ॥
ਵੈਨਤੇਯ (ਗਰੁੜ) ਜਾਂ ਮੇਰੀ ਜਾਂ ਵਾਯੂਦੇਵ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ, ਉੱਡਦੇ ਮੇਰੇ ਪਿੱਛੇ ਚੱਲ ਸਕਣ ਵਾਲਾ ਕੋਈ ਜੀਵ ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ।
4.67.24
निमेषान्तरमात्रेण निरालम्बनमम्बरम्।
सहसा निपतिष्यामि घनाद् विद्युदिवोत्थिता ॥ ४.६७.२४ ॥
ਅੱਖ ਝਪਕਣ ਜਿੰਨੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ, ਬਿਨਾਂ ਸਹਾਰੇ ਦੇ ਅਸਮਾਨ ਤੋਂ ਅਚਾਨਕ ਡਿੱਗਾਂਗਾ; ਬੱਦਲ ਵਿੱਚੋਂ ਬਿਜਲੀ ਉੱਠਣ ਵਾਂਗ।
4.67.25
भविष्यति हि मे रूपं प्लवमानस्य सागरम्।
विष्णोः प्रक्रममाणस्य तदा त्रीन् विक्रमानिव ॥ ४.६७.२५ ॥
ਸਾਗਰ ਟੱਪਦੇ ਸਮੇਂ ਮੇਰਾ ਰੂਪ ਉਸ ਵੇਲੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਤਿੰਨ ਕਦਮਾਂ ਵਰਗਾ ਹੋਵੇਗਾ।
4.67.26
बुद्ध्या चाहं प्रपश्यामि मनश्चेष्टा च मे तथा।
अहं द्रक्ष्यामि वैदेहीं प्रमोदध्वं प्लवङ्गमाः ॥ ४.६७.२६ ॥
ਬੁੱਧੀ ਨਾਲ ਮੈਂ ਸਾਫ਼ ਵੇਖਦਾ ਹਾਂ; ਮੇਰੇ ਮਨ ਦੀ ਗਤੀ ਵੀ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੈ। ਮੈਂ ਵੈਦੇਹੀ ਨੂੰ ਵੇਖਾਂਗਾ। ਹੇ ਵਾਨਰੋ, ਖ਼ੁਸ਼ ਹੋਵੋ।
4.67.27
मारुतस्य समो वेगे गरुडस्य समो जवे।
अयुतं योजनानां तु गमिष्यामीति मे मतिः ॥ ४.६७.२७ ॥
ਵੇਗ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਹਵਾ ਵਰਗਾ ਹਾਂ, ਅਤੇ ਰਫ਼ਤਾਰ ਵਿੱਚ ਗਰੁੜ ਵਰਗਾ। ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਯੋਜਨ ਮੈਂ ਜਾਵਾਂਗਾ—ਇਹ ਮੇਰਾ ਨਿਸ਼ਚਾ ਹੈ।
4.67.28
वासवस्य सवज्रस्य ब्रह्मणो वा स्वयम्भुवः।
विक्रम्य सहसा हस्तादमृतं तदिहानये ॥ ४.६७.२८ ॥
ਵਜ੍ਰਧਾਰੀ ਇੰਦਰ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਜਾਂ ਸਵਯੰਭੂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਵੀ ਬਲ ਨਾਲ ਅਚਾਨਕ ਉਸ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨੂੰ ਖੋਹ ਕੇ ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਲੈ ਆਵਾਂਗਾ।
4.67.29
लङ्कां वापि समुत्क्षिप्य गच्छेयमिति मे मतिः।
तमेवं वानरश्रेष्ठं गर्जन्तममितप्रभम् ॥ ४.६७.२९ ॥
ਜਾਂ ਲੰਕਾ ਨੂੰ ਹੀ ਪੁੱਟ ਕੇ ਲੈ ਜਾਵਾਂਗਾ—ਇਹ ਮੇਰਾ ਨਿਸ਼ਚਾ ਹੈ।
4.67.30
प्रहृष्टा हरयस्तत्र समुदैक्षन्त विस्मिताः।
तच्चास्य वचनं श्रुत्वा ज्ञातीनां शोकनाशनम् ॥ ४.६७.३० ॥
ਉੱਥੇ ਖ਼ੁਸ਼ ਅਤੇ ਹੈਰਾਨ ਹੋਏ ਵਾਨਰਾਂ ਨੇ ਉਸ ਵੱਲ ਟਿਕਟਿਕੀ ਲਾ ਕੇ ਵੇਖਿਆ। ਅਤੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਦਾ ਸੋਗ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਉਸ ਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ—
4.67.31
उवाच परिसंहृष्टो जाम्बवान् प्लवगेश्वरः।
वीर केसरिणः पुत्र वेगवन् मारुतात्मज ॥ ४.६७.३१ ॥
ਬਹੁਤ ਖ਼ੁਸ਼ ਹੋਏ ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਜਾਮਵੰਤ ਨੇ ਕਿਹਾ - ਹੇ ਵੀਰ, ਕੇਸਰੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਵੇਗਵਾਨ, ਪਵਨ-ਪੁੱਤਰ!
4.67.32
ज्ञातीनां विपुलः शोकस्त्वया तात प्रणाशितः।
तव कल्याणरुचयः कपिमुख्याः समागताः ॥ ४.६७.३२ ॥
ਹੇ ਪੁੱਤਰ, ਤੂੰ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਦਾ ਵੱਡਾ ਸੋਗ ਦੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਤੇਰਾ ਭਲਾ ਚਾਹੁਣ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਵਾਨਰ ਇੱਥੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਹਨ।
4.67.33
मङ्गलान्यर्थसिद्ध्यर्थं करिष्यन्ति समाहिताः।
ऋषीणां च प्रसादेन कपिवृद्धमतेन च ॥ ४.६७.३३ ॥
ਇਕਾਗਰ ਚਿੱਤ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਕਾਰਜ-ਸਿੱਧੀ ਲਈ ਮੰਗਲ ਕਾਰਜ ਕਰਨਗੇ - ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਅਤੇ ਬਜ਼ੁਰਗ ਵਾਨਰਾਂ ਦੀ ਸਲਾਹ ਨਾਲ।
4.67.34
गुरूणां च प्रसादेन सम्प्लव त्वं महार्णवम्।
स्थास्यामश्चैकपादेन यावदागमनं तव ॥ ४.६७.३४ ॥
ਵੱਡਿਆਂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਤੂੰ ਮਹਾਸਾਗਰ ਪਾਰ ਕਰ ਜਾ। ਤੇਰੇ ਵਾਪਸ ਆਉਣ ਤੱਕ ਅਸੀਂ ਇੱਕ ਪੈਰ ਉੱਤੇ ਖੜ੍ਹੇ ਰਹਾਂਗੇ।
4.67.35
त्वद्गतानि च सर्वेषां जीवनानि वनौकसाम्।
ततश्च हरिशार्दूलस्तानुवाच वनौकसः ॥ ४.६७.३५ ॥
ਸਾਰੇ ਬਨਵਾਸੀ ਵਾਨਰਾਂ ਦੀਆਂ ਜਾਨਾਂ ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਹੀ ਨਿਰਭਰ ਹਨ। ਫਿਰ ਵਾਨਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਰ ਵਰਗੇ ਹਨੂਮਾਨ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਬਨਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।
4.67.36
कोऽपि लोके न मे वेगं प्लवने धारयिष्यति।
एतानीह नगस्यास्य शिलासंकटशालिनः ॥ ४.६७.३६ ॥
ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੀ ਮੇਰੀ ਛਾਲ ਦੇ ਵੇਗ ਨੂੰ ਸਹਿ ਨਹੀਂ ਸਕੇਗਾ। ਪੱਥਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਇਸ ਪਰਬਤ ਦੀਆਂ ਇਹ...
4.67.37
शिखराणि महेन्द्रस्य स्थिराणि च महान्ति च।
येषु वेगं गमिष्यामि महेन्द्रशिखरेष्वहम् ॥ ४.६७.३७ ॥
ਮਹੇਂਦਰ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਅਟੱਲ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਹਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਮਹੇਂਦਰ-ਚੋਟੀਆਂ ਉੱਤੇ ਹੀ ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਵੇਗ ਲਗਾਵਾਂਗਾ।
4.67.38
नानाद्रुमविकीर्णेषु धातुनिष्पन्दशोभिषु।
एतानि मम वेगं हि शिखराणि महान्ति च ॥ ४.६७.३८ ॥
ਅਨੇਕ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ ਅਤੇ ਧਾਤੂਆਂ ਦੇ ਵਹਿੰਦੇ ਰਸ ਨਾਲ ਸ਼ੋਭਦੀਆਂ ਇਹ ਵਿਸ਼ਾਲ ਚੋਟੀਆਂ ਮੇਰਾ ਵੇਗ ਜ਼ਰੂਰ ਸਹਿਣਗੀਆਂ।
4.67.39
प्लवतो धारयिष्यन्ति योजनानामितः शतम्।
ततस्तु मारुतप्रख्यः स हरिर्मारुतात्मजः।
आरुरोह नगश्रेष्ठं महेन्द्रमरिमर्दनः ॥ ४.६७.३९ ॥
ਇੱਥੋਂ ਸੌ ਯੋਜਨ ਤੱਕ ਇਹ ਚੋਟੀਆਂ ਉਸਦੀ ਛਾਲ ਨੂੰ ਸਹਾਰਨਗੀਆਂ। ਫਿਰ ਹਵਾ ਵਰਗਾ ਵੇਗਵਾਨ, ਪਵਨ-ਪੁੱਤਰ, ਵੈਰੀਆਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਉਹ ਹਰਿ ਪਰਬਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਮਹੇਂਦਰ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ।
4.67.40
वृतं नानाविधैः पुष्पैर्मृगसेवितशाद्वलम्।
लताकुसुमसम्बाधं नित्यपुष्पफलद्रुमम् ॥ ४.६७.४० ॥
ਅਨੇਕ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਢਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਹਿਰਨਾਂ ਨਾਲ ਵੱਸਦੇ ਹਰੇ ਘਾਹ ਦੇ ਮੈਦਾਨਾਂ ਵਾਲਾ, ਵੇਲਾਂ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਸਦਾ ਫੁੱਲਾਂ-ਫਲਾਂ ਵਾਲੇ ਰੁੱਖਾਂ ਵਾਲਾ ਸੀ।
4.67.41
सिंहशार्दूलसहितं मत्तमातङ्गसेवितम्।
मत्तद्विजगणोद्घुष्टं सलिलोत्पीडसंकुलम् ॥ ४.६७.४१ ॥
ਸ਼ੇਰਾਂ ਤੇ ਬਾਘਾਂ ਸਹਿਤ, ਮਤਵਾਲੇ ਹਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਵੱਸਦਾ, ਮਸਤ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡਾਂ ਦੀ ਗੂੰਜ ਨਾਲ ਗੂੰਜਦਾ, ਜਲ-ਧਾਰਾਵਾਂ ਦੇ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
4.67.42
महद्भिरुच्छ्रितं शृङ्गैर्महेन्द्रं स महाबलः।
विचचार हरिश्रेष्ठो महेन्द्रसमविक्रमः ॥ ४.६७.४२ ॥
ਵੱਡੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਨਾਲ ਉੱਚੇ ਉੱਠੇ ਮਹੇਂਦਰ ਉੱਤੇ ਉਹ ਮਹਾਬਲੀ, ਮਹੇਂਦਰ ਦੇ ਸਮਾਨ ਪਰਾਕਰਮੀ ਵਾਨਰ-ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਵਿਚਰਨ ਲੱਗਾ।
4.67.43
पादाभ्यां पीडितस्तेन महाशैलो महात्मना।
ररास सिंहाभिहतो महान् मत्त इव द्विपः ॥ ४.६७.४३ ॥
ਉਸ ਮਹਾਤਮਾ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਹੇਠ ਦੱਬਿਆ ਹੋਇਆ ਉਹ ਮਹਾਪਰਬਤ, ਸ਼ੇਰ ਦੇ ਹਮਲੇ ਨਾਲ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਮਸਤ ਵੱਡੇ ਹਾਥੀ ਵਾਂਗ ਗਰਜਿਆ।
4.67.44
मुमोच सलिलोत्पीडान् विप्रकीर्णशिलोच्चयः।
वित्रस्तमृगमातङ्गः प्रकम्पितमहाद्रुमः ॥ ४.६७.४४ ॥
ਪਾਣੀ ਦਾ ਦਬਾਅ ਛੱਡਿਆ; ਉਸ ਦੇ ਪੱਥਰਾਂ ਦੇ ਢੇਰ ਖਿੱਲਰ ਗਏ; ਹਿਰਨ ਅਤੇ ਹਾਥੀ ਡਰ ਗਏ; ਵੱਡੇ ਰੁੱਖ ਕੰਬ ਉੱਠੇ।
4.67.45
नानागन्धर्वमिथुनैः पानसंसर्गकर्कशैः।
उत्पतद्भिर्विहंगैश्च विद्याधरगणैरपि ॥ ४.६७.४५ ॥
ਸ਼ਰਾਬ ਦੀ ਸੰਗਤ ਨਾਲ ਕਠੋਰ ਹੋਏ ਅਨੇਕ ਗੰਧਰਵ-ਜੋੜਿਆਂ ਨਾਲ, ਉੱਡਦੇ ਪੰਛੀਆਂ ਨਾਲ ਅਤੇ ਵਿਦਿਆਧਰਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡਾਂ ਨਾਲ ਵੀ (ਉਹ ਪਰਬਤ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ)।
4.67.46
त्यज्यमानमहासानुः संनिलीनमहोरगः।
शैलशृङ्गशिलोत्पातस्तदाभूत् स महागिरिः ॥ ४.६७.४६ ॥
ਉਦੋਂ ਉਹ ਮਹਾਗਿਰੀ, ਛੱਡੀਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ, ਲੁਕੇ ਹੋਏ ਮਹਾਸੱਪਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ਿਖਰਾਂ ਦੀਆਂ ਚੱਟਾਨਾਂ ਉਖੜਨ ਵਾਲਾ ਬਣ ਗਿਆ।
4.67.47
निःश्वसद्भिस्तदा तैस्तु भुजगैरर्धनिःसृतैः।
सपताक इवाभाति स तदा धरणीधरः ॥ ४.६७.४७ ॥
ਉਦੋਂ ਸਾਹ ਲੈਂਦੇ, ਅੱਧੇ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲੇ ਹੋਏ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸੱਪਾਂ ਨਾਲ ਉਹ ਧਰਣੀਧਰ ਝੰਡਿਆਂ ਵਾਲਾ ਜਾਪਿਆ।
4.67.48
ऋषिभिस्त्राससम्भ्रान्तैस्त्यज्यमानः शिलोच्चयः।
सीदन् महति कान्तारे सार्थहीन इवाध्वगः ॥ ४.६७.४८ ॥
ਡਰ ਨਾਲ ਘਬਰਾਏ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਛੱਡਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਉਹ ਪੱਥਰਾਂ ਦਾ ਢੇਰ ਪਰਬਤ, ਵੱਡੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਕਾਫ਼ਿਲੇ ਤੋਂ ਵਿੱਛੜੇ ਰਾਹੀ ਵਾਂਗ ਧਸਦਾ ਜਾਪਿਆ।
4.67.49
स वेगवान् वेगसमाहितात्मा
हरिप्रवीरः परवीरहन्ता।
मनः समाधाय महानुभावो
जगाम लङ्कां मनसा मनस्वी ॥ ४.६७.४९ ॥
ਵੇਗਵਾਨ, ਵੇਗ ਵਿੱਚ ਹੀ ਮਨ ਟਿਕਾਈ ਬੈਠਾ, ਵਾਨਰਵੀਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਵੈਰੀ ਵੀਰਾਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਮਹਾਪ੍ਰਭਾਵੀ ਅਤੇ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਚਿੱਤ ਹਨੂਮਾਨ ਮਨ ਨੂੰ ਟਿਕਾ ਕੇ ਮਨ ਨਾਲ ਹੀ ਲੰਕਾ ਵੱਲ ਤੁਰਿਆ।