വാല്മീകി രാമായണം · സർഗം 4.67
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.67.1
तं दृष्ट्वा जृम्भमाणं ते क्रमितुं शतयोजनम्।
वेगेनापूर्यमाणं च सहसा वानरोत्तमम् ॥ ४.६७.१ ॥
നൂറു യോജന ചാടുന്നതിനായി ശരീരം വികസിപ്പിച്ച് വേഗത്താൽ നിറഞ്ഞുകൊണ്ടിരുന്ന ആ ശ്രേഷ്ഠ വാനരനെ അവർ പെട്ടെന്ന് കണ്ടു.
4.67.2
सहसा शोकमुत्सृज्य प्रहर्षेण समन्विताः।
विनेदुस्तुष्टुवुश्चापि हनूमन्तं महाबलम् ॥ ४.६७.२ ॥
പെട്ടെന്ന് ദുഃഖം ഉപേക്ഷിച്ച് സന്തോഷത്താൽ നിറഞ്ഞ അവർ ആർത്തുവിളിച്ച് മഹാബലനായ ഹനുമാനെ സ്തുതിച്ചു.
4.67.3
प्रहृष्टा विस्मिताश्चापि ते वीक्षन्ते समन्ततः।
त्रिविक्रमं कृतोत्साहं नारायणमिव प्रजाः ॥ ४.६७.३ ॥
സന്തുഷ്ടരും അത്ഭുതപ്പെട്ടവരുമായ അവർ ചുറ്റും നോക്കുന്നു; ഉത്സാഹം നിറഞ്ഞ ത്രിവിക്രമനായ നാരായണനെ പ്രജകൾ നോക്കുന്നതുപോലെ.
4.67.4
संस्तूयमानो हनुमान् व्यवर्धत महाबलः।
समाविद्ध्य च लाङ्गूलं हर्षाद् बलमुपेयिवान् ॥ ४.६७.४ ॥
സ്തുതിക്കപ്പെട്ട മഹാബലനായ ഹനുമാൻ വളർന്നു; വാൽ വീശി സന്തോഷത്താൽ ബലം നേടി.
4.67.5
तस्य संस्तूयमानस्य वृद्धैर्वानरपुङ्गवैः।
तेजसाऽऽपूर्यमाणस्य रूपमासीदनुत्तमम् ॥ ४.६७.५ ॥
മുതിർന്ന ശ്രേഷ്ഠ വാനരന്മാർ സ്തുതിക്കുകയും തേജസ്സാൽ നിറയുകയും ചെയ്ത അവന്റെ രൂപം അനുപമമായി.
4.67.6
यथा विजृम्भते सिंहो विवृते गिरिगह्वरे।
मारुतस्यौरसः पुत्रस्तथा सम्प्रति जृम्भते ॥ ४.६७.६ ॥
തുറന്ന മലഗുഹയിൽ സിംഹം ശരീരം നിവർത്തുന്നതുപോലെ, വായുദേവന്റെ ഔരസപുത്രൻ ഇപ്പോൾ ശരീരം നിവർത്തുന്നു.
4.67.7
अशोभत मुखं तस्य जृम्भमाणस्य धीमतः।
अम्बरीषोपमं दीप्तं विधूम इव पावकः ॥ ४.६७.७ ॥
കോട്ടുവായിടുന്ന ആ ധീമാന്റെ മുഖം പുകയില്ലാത്ത ജ്വലിക്കുന്ന അഗ്നിപോലെ, സൂര്യമണ്ഡലം പോലെ ശോഭിച്ചു.
4.67.8
हरीणामुत्थितो मध्यात् सम्प्रहृष्टतनूरुहः।
अभिवाद्य हरीन् वृद्धान् हनूमानिदमब्रवीत् ॥ ४.६७.८ ॥
വാനരന്മാരുടെ മധ്യത്തിൽനിന്ന് എഴുന്നേറ്റ്, സന്തോഷത്താൽ രോമാഞ്ചിതനായ ഹനുമാൻ മുതിർന്ന വാനരന്മാരെ വണങ്ങി ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
4.67.9
आरुजन् पर्वताग्राणि हुताशनसखोऽनिलः।
बलवानप्रमेयश्च वायुराकाशगोचरः ॥ ४.६७.९ ॥
പർവതശിഖരങ്ങൾ തകർക്കുന്ന, അഗ്നിയുടെ സഖാവായ, ബലവാനായ, അളവറ്റ, ആകാശത്ത് സഞ്ചരിക്കുന്ന വായു.
4.67.10
तस्याहं शीघ्रवेगस्य शीघ्रगस्य महात्मनः।
मारुतस्यौरसः पुत्रः प्लवनेनास्मि तत्समः ॥ ४.६७.१० ॥
ആ ശീഘ്രവേഗനും ശീഘ്രഗാമിയുമായ മഹാത്മാവായ മാരുതന്റെ ഔരസപുത്രനാണ് ഞാൻ; ചാട്ടത്തിൽ ഞാൻ അവനു തുല്യനാണ്.
4.67.11
उत्सहेयं हि विस्तीर्णमालिखन्तमिवाम्बरम्।
मेरुं गिरिमसङ्गेन परिगन्तुं सहस्रशः ॥ ४.६७.११ ॥
ആകാശം തന്നെ ചുരണ്ടുന്നതുപോലെ വിശാലമായ മേരു പർവതത്തെ തടസ്സമില്ലാതെ ആയിരം തവണ ചുറ്റിവരാൻ ഞാൻ ശക്തനാണ്.
4.67.12
बाहुवेगप्रणुन्नेन सागरेणाहमुत्सहे।
समाप्लावयितुं लोकं सपर्वतनदीह्रदम् ॥ ४.६७.१२ ॥
എന്റെ ഭുജവേഗത്താൽ ഇളക്കപ്പെട്ട സമുദ്രംകൊണ്ട്, പർവതങ്ങളും നദികളും കുളങ്ങളുമടക്കം ലോകത്തെ മുഴുവൻ മുക്കിക്കളയാൻ ഞാൻ ശക്തനാണ്.
4.67.13
ममोरुजङ्घावेगेन भविष्यति समुत्थितः।
समुत्थितमहाग्राहः समुद्रो वरुणालयः ॥ ४.६७.१३ ॥
എന്റെ തുടകളുടെയും കാലുകളുടെയും വേഗത്താൽ വരുണന്റെ ആലയമായ സമുദ്രം ഉയർന്നുയരും; അതിൽ വലിയ മകരങ്ങൾ ഉയർന്നെഴും.
4.67.14
पन्नगाशनमाकाशे पतन्तं पक्षिसेवितम्।
वैनतेयमहं शक्तः परिगन्तुं सहस्रशः ॥ ४.६७.१४ ॥
ആകാശത്ത് പറക്കുന്ന, സർപ്പങ്ങളെ ഭക്ഷിക്കുന്ന, പക്ഷികൾ ചുറ്റിയ വൈനതേയനെ (ഗരുഡനെ) പോലും ഞാൻ ആയിരം തവണ ചുറ്റിക്കടക്കാൻ കഴിവുള്ളവനാണ്.
4.67.15
उदयात् प्रस्थितं वापि ज्वलन्तं रश्मिमालिनम्।
अनस्तमितमादित्यमहं गन्तुं समुत्सहे ॥ ४.६७.१५ ॥
ഉദയത്തിൽ നിന്ന് പുറപ്പെട്ട്, തിളങ്ങുന്ന, രശ്മിമാലയണിഞ്ഞ, അസ്തമിക്കാത്ത ആദിത്യന്റെ അടുത്തേക്കും പോകാൻ ഞാൻ ഉത്സാഹിക്കുന്നു.
4.67.16
ततो भूमिमसंस्पृष्ट्वा पुनरागन्तुमुत्सहे।
प्रवेगेनैव महता भीमेन प्लवगर्षभाः ॥ ४.६७.१६ ॥
പിന്നെ ഭൂമിയെ സ്പർശിക്കാതെത്തന്നെ വീണ്ടും മടങ്ങിവരാനും ഞാൻ ശക്തനാണ്; വലിയ ഭയങ്കര വേഗത്താൽ തന്നെ, ഓ വാനരശ്രേഷ്ഠരേ!
4.67.17
उत्सहेयमतिक्रान्तुं सर्वानाकाशगोचरान्।
सागरान् शोषयिष्यामि दारयिष्यामि मेदिनीम् ॥ ४.६७.१७ ॥
ആകാശത്ത് സഞ്ചരിക്കുന്ന എല്ലാവരെയും കടക്കാൻ ഞാൻ ശക്തനാണ്; സമുദ്രങ്ങളെ വറ്റിക്കും, ഭൂമിയെ പിളർക്കും.
4.67.18
पर्वतांश्चूर्णयिष्यामि प्लवमानः प्लवङ्गमः।
हरिष्याम्युरुवेगेन प्लवमानो महार्णवम् ॥ ४.६७.१८ ॥
പർവതങ്ങളെ ചൂർണമാക്കും; ചാടിക്കടക്കുന്ന വാനരനായ ഞാൻ, മഹാ വേഗത്തിൽ, ചാടിക്കൊണ്ടുതന്നെ മഹാസമുദ്രം കടക്കും.
4.67.19
लतानां विविधं पुष्पं पादपानां च सर्वशः।
अनुयास्यति मामद्य प्लवमानं विहायसा ॥ ४.६७.१९ ॥
ഇന്ന് വള്ളികളുടെയും മരങ്ങളുടെയും പലതരം പൂക്കൾ ആകാശത്തിലൂടെ പറക്കുന്ന എന്നെ എല്ലാ ഭാഗത്തുനിന്നും പിന്തുടരും.
4.67.20
भविष्यति हि मे पन्थाः स्वातेः पन्था इवाम्बरे।
चरन्तं घोरमाकाशमुत्पतिष्यन्तमेव च ॥ ४.६७.२० ॥
ഞാൻ ഭയങ്കരമായ ആകാശത്തിൽ സഞ്ചരിച്ചു മേലോട്ടുയരുമ്പോൾ എന്റെ വഴി ആകാശത്തിലെ സ്വാതി നക്ഷത്രത്തിന്റെ വഴിപോലെയാകും.
4.67.21
द्रक्ष्यन्ति निपतन्तं च सर्वभूतानि वानराः।
महामेरुप्रतीकाशं मां द्रक्ष्यध्वं प्लवङ्गमाः ॥ ४.६७.२१ ॥
വാനരന്മാരേ, എല്ലാ ജീവികളും ഞാൻ താഴേക്കിറങ്ങുന്നത് കാണും; ചാടുന്ന വാനരന്മാരേ, നിങ്ങൾ എന്നെ മഹാമേരുപോലെ കാണും.
4.67.22
दिवमावृत्य गच्छन्तं ग्रसमानमिवाम्बरम्।
विधमिष्यामि जीमूतान् कम्पयिष्यामि पर्वतान्।
सागरं शोषयिष्यामि प्लवमानः समाहितः ॥ ४.६७.२२ ॥
ആകാശത്തെ മൂടി, ആകാശത്തെ വിഴുങ്ങുന്നതുപോലെ ഞാൻ പോകും; മേഘങ്ങളെ ചിതറിക്കും, പർവതങ്ങളെ വിറപ്പിക്കും, സമുദ്രത്തെ വറ്റിക്കും; ഏകാഗ്രനായി പറക്കും.
4.67.23
वैनतेयस्य वा शक्तिर्मम वा मारुतस्य वा।
ऋते सुपर्णराजानं मारुतं वा महाबलम्।
न तद् भूतं प्रपश्यामि यन्मां प्लुतमनुव्रजेत् ॥ ४.६७.२३ ॥
വൈനതേയന്റെയോ (ഗരുഡന്റെയോ) എന്റെയോ വായുദേവന്റെയോ ശക്തിയില്ലാതെ, പറക്കുന്ന എന്നെ പിന്തുടരാൻ കഴിയുന്ന ഒരു ജീവിയെയും ഞാൻ കാണുന്നില്ല.
4.67.24
निमेषान्तरमात्रेण निरालम्बनमम्बरम्।
सहसा निपतिष्यामि घनाद् विद्युदिवोत्थिता ॥ ४.६७.२४ ॥
കണ്ണിമയ്ക്കുന്ന നേരംകൊണ്ട്, ആധാരമില്ലാതെ ആകാശത്തുനിന്ന് പെട്ടെന്ന് ഞാൻ താഴേക്കിറങ്ങും; മേഘത്തിൽനിന്ന് മിന്നൽ ഉയരുന്നതുപോലെ.
4.67.25
भविष्यति हि मे रूपं प्लवमानस्य सागरम्।
विष्णोः प्रक्रममाणस्य तदा त्रीन् विक्रमानिव ॥ ४.६७.२५ ॥
സമുദ്രം ചാടിക്കടക്കുമ്പോൾ എന്റെ രൂപം അന്ന് വിഷ്ണു മൂന്നു ചുവടുകൾ വെച്ചതുപോലെയാകും.
4.67.26
बुद्ध्या चाहं प्रपश्यामि मनश्चेष्टा च मे तथा।
अहं द्रक्ष्यामि वैदेहीं प्रमोदध्वं प्लवङ्गमाः ॥ ४.६७.२६ ॥
ബുദ്ധിയാൽ ഞാൻ വ്യക്തമായി കാണുന്നു; എന്റെ മനസ്സിന്റെ ചലനവും അങ്ങനെതന്നെ. ഞാൻ വൈദേഹിയെ കാണും. വാനരന്മാരേ, സന്തോഷിക്കൂ.
4.67.27
मारुतस्य समो वेगे गरुडस्य समो जवे।
अयुतं योजनानां तु गमिष्यामीति मे मतिः ॥ ४.६७.२७ ॥
വേഗത്തിൽ ഞാൻ വായുവിന് സമൻ; ഗമനവേഗത്തിൽ ഗരുഡനു സമൻ. പതിനായിരം യോജന ഞാൻ പോകും എന്നതാണ് എന്റെ നിശ്ചയം.
4.67.28
वासवस्य सवज्रस्य ब्रह्मणो वा स्वयम्भुवः।
विक्रम्य सहसा हस्तादमृतं तदिहानये ॥ ४.६७.२८ ॥
വജ്രായുധമുള്ള ഇന്ദ്രന്റെ കൈയിൽ നിന്നോ സ്വയംഭൂ ബ്രഹ്മാവിന്റെ കൈയിൽ നിന്നോ ബലത്താൽ പെട്ടെന്ന് ആ അമൃതം പിടിച്ചെടുത്ത് ഇവിടെ കൊണ്ടുവരും.
4.67.29
लङ्कां वापि समुत्क्षिप्य गच्छेयमिति मे मतिः।
तमेवं वानरश्रेष्ठं गर्जन्तममितप्रभम् ॥ ४.६७.२९ ॥
അല്ലെങ്കിൽ ലങ്കയെത്തന്നെ പറിച്ചെടുത്ത് കൊണ്ടുപോകും എന്നതാണ് എന്റെ നിശ്ചയം.
4.67.30
प्रहृष्टा हरयस्तत्र समुदैक्षन्त विस्मिताः।
तच्चास्य वचनं श्रुत्वा ज्ञातीनां शोकनाशनम् ॥ ४.६७.३० ॥
അവിടെയുണ്ടായിരുന്ന സന്തുഷ്ടരും വിസ്മിതരുമായ വാനരന്മാർ അവനെ സൂക്ഷിച്ചുനോക്കി. ബന്ധുജനങ്ങളുടെ ശോകം നീക്കുന്ന ആ വാക്കുകൾ കേട്ട്—
4.67.31
उवाच परिसंहृष्टो जाम्बवान् प्लवगेश्वरः।
वीर केसरिणः पुत्र वेगवन् मारुतात्मज ॥ ४.६७.३१ ॥
അത്യധികം സന്തോഷിച്ച വാനരേശ്വരൻ ജാംബവാൻ പറഞ്ഞു - വീരനേ, കേസരിയുടെ പുത്രനേ, വേഗവാനേ, മാരുതാത്മജനേ!
4.67.32
ज्ञातीनां विपुलः शोकस्त्वया तात प्रणाशितः।
तव कल्याणरुचयः कपिमुख्याः समागताः ॥ ४.६७.३२ ॥
പ്രിയനേ, ബന്ധുക്കളുടെ മഹത്തായ ശോകം നീ നശിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു. നിന്റെ ക്ഷേമം ആഗ്രഹിക്കുന്ന പ്രധാന വാനരന്മാർ ഇവിടെ ഒത്തുകൂടിയിരിക്കുന്നു.
4.67.33
मङ्गलान्यर्थसिद्ध्यर्थं करिष्यन्ति समाहिताः।
ऋषीणां च प्रसादेन कपिवृद्धमतेन च ॥ ४.६७.३३ ॥
ഏകാഗ്രചിത്തരായി അവർ കാര്യസിദ്ധിക്കായി മംഗളകർമ്മങ്ങൾ ചെയ്യും - ഋഷിമാരുടെ അനുഗ്രഹത്താലും മുതിർന്ന വാനരന്മാരുടെ ഉപദേശത്താലും.
4.67.34
गुरूणां च प्रसादेन सम्प्लव त्वं महार्णवम्।
स्थास्यामश्चैकपादेन यावदागमनं तव ॥ ४.६७.३४ ॥
മുതിർന്നവരുടെ അനുഗ്രഹത്താൽ നീ മഹാസമുദ്രം കടക്കുക. നീ തിരിച്ചെത്തുന്നതുവരെ ഞങ്ങൾ ഒറ്റക്കാലിൽ നിൽക്കും.
4.67.35
त्वद्गतानि च सर्वेषां जीवनानि वनौकसाम्।
ततश्च हरिशार्दूलस्तानुवाच वनौकसः ॥ ४.६७.३५ ॥
വനവാസികളായ എല്ലാവരുടെയും ജീവൻ നിന്നെത്തന്നെ ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നു. അപ്പോൾ വാനരരിൽ വ്യാഘ്രമായ ഹനുമാൻ ആ വനവാസികളോട് പറഞ്ഞു.
4.67.36
कोऽपि लोके न मे वेगं प्लवने धारयिष्यति।
एतानीह नगस्यास्य शिलासंकटशालिनः ॥ ४.६७.३६ ॥
ലോകത്തിൽ ആരും എന്റെ ചാട്ടവേഗം താങ്ങുകയില്ല. പാറക്കെട്ടുകൾ നിറഞ്ഞ ഈ പർവതത്തിലെ ഇവ...
4.67.37
शिखराणि महेन्द्रस्य स्थिराणि च महान्ति च।
येषु वेगं गमिष्यामि महेन्द्रशिखरेष्वहम् ॥ ४.६७.३७ ॥
മഹേന്ദ്രന്റെ ശിഖരങ്ങൾ ഉറച്ചവയും വലുതുമാണ്; ആ മഹേന്ദ്രശിഖരങ്ങളിൽ തന്നെ ഞാൻ എന്റെ വേഗം പ്രയോഗിക്കും.
4.67.38
नानाद्रुमविकीर्णेषु धातुनिष्पन्दशोभिषु।
एतानि मम वेगं हि शिखराणि महान्ति च ॥ ४.६७.३८ ॥
പലതരം മരങ്ങൾ നിറഞ്ഞും ധാതുക്കളുടെ ഒഴുകുന്ന നീർച്ചാലുകളാൽ ശോഭിച്ചും നിൽക്കുന്ന ഈ വലിയ ശിഖരങ്ങൾ എന്റെ വേഗത്തെ തീർച്ചയായും താങ്ങും.
4.67.39
प्लवतो धारयिष्यन्ति योजनानामितः शतम्।
ततस्तु मारुतप्रख्यः स हरिर्मारुतात्मजः।
आरुरोह नगश्रेष्ठं महेन्द्रमरिमर्दनः ॥ ४.६७.३९ ॥
ഇവിടെ നിന്ന് നൂറ് യോജനവരെ ഇവ അവന്റെ കുതിപ്പിനെ താങ്ങും. അപ്പോൾ കാറ്റിനു തുല്യനായ, വായുപുത്രനായ, ശത്രുക്കളെ മർദ്ദിക്കുന്ന ആ ഹരി പർവതശ്രേഷ്ഠനായ മഹേന്ദ്രത്തിൽ കയറി.
4.67.40
वृतं नानाविधैः पुष्पैर्मृगसेवितशाद्वलम्।
लताकुसुमसम्बाधं नित्यपुष्पफलद्रुमम् ॥ ४.६७.४० ॥
പലതരം പൂക്കളാൽ മൂടപ്പെട്ടതും മാൻകൂട്ടങ്ങൾ വിഹരിക്കുന്ന പുൽമേടുകളുള്ളതും ലതകളുടെ പൂക്കളാൽ നിറഞ്ഞതും എന്നും പൂവും കായും നൽകുന്ന വൃക്ഷങ്ങളുള്ളതുമായിരുന്നു അത്.
4.67.41
सिंहशार्दूलसहितं मत्तमातङ्गसेवितम्।
मत्तद्विजगणोद्घुष्टं सलिलोत्पीडसंकुलम् ॥ ४.६७.४१ ॥
സിംഹങ്ങളും കടുവകളുമുള്ളതും മദയാനകൾ സഞ്ചരിക്കുന്നതും മദിച്ച പക്ഷിക്കൂട്ടങ്ങളുടെ ഒച്ചയാൽ മുഴങ്ങുന്നതും ജലപ്രവാഹങ്ങളുടെ തിരക്കിൽ നിറഞ്ഞതുമായിരുന്നു അത്.
4.67.42
महद्भिरुच्छ्रितं शृङ्गैर्महेन्द्रं स महाबलः।
विचचार हरिश्रेष्ठो महेन्द्रसमविक्रमः ॥ ४.६७.४२ ॥
വലിയ ശിഖരങ്ങളാൽ ഉയർന്നുനിൽക്കുന്ന മഹേന്ദ്രത്തിൽ ആ മഹാബലനായ, മഹേന്ദ്രനു തുല്യവിക്രമമുള്ള വാനരശ്രേഷ്ഠൻ സഞ്ചരിച്ചു.
4.67.43
पादाभ्यां पीडितस्तेन महाशैलो महात्मना।
ररास सिंहाभिहतो महान् मत्त इव द्विपः ॥ ४.६७.४३ ॥
ആ മഹാത്മാവിന്റെ പാദങ്ങളാൽ അമർത്തപ്പെട്ട ആ മഹാശൈലം, സിംഹത്താൽ പ്രഹരിക്കപ്പെട്ട മദിച്ച മഹാഗജംപോലെ ഗർജ്ജിച്ചു.
4.67.44
मुमोच सलिलोत्पीडान् विप्रकीर्णशिलोच्चयः।
वित्रस्तमृगमातङ्गः प्रकम्पितमहाद्रुमः ॥ ४.६७.४४ ॥
ജലസമ്മർദ്ദം വിടുതിചെയ്തു; അതിലെ ശിലാസമൂഹം ചിതറി; മാനുകളും ആനകളും ഭയന്നു; വലിയ വൃക്ഷങ്ങൾ വിറച്ചു.
4.67.45
नानागन्धर्वमिथुनैः पानसंसर्गकर्कशैः।
उत्पतद्भिर्विहंगैश्च विद्याधरगणैरपि ॥ ४.६७.४५ ॥
മദ്യപാനസമ്പർക്കത്താൽ പരുഷരായ പല ഗന്ധർവ്വദമ്പതികളാലും, പറന്നുയരുന്ന പക്ഷികളാലും, വിദ്യാധരഗണങ്ങളാലും (ആ പർവ്വതം നിറഞ്ഞു).
4.67.46
त्यज्यमानमहासानुः संनिलीनमहोरगः।
शैलशृङ्गशिलोत्पातस्तदाभूत् स महागिरिः ॥ ४.६७.४६ ॥
അപ്പോൾ ആ മഹാഗിരി, ഉപേക്ഷിക്കപ്പെടുന്ന വലിയ ശിഖരങ്ങളും ഒളിഞ്ഞിരിക്കുന്ന മഹാസർപ്പങ്ങളും പർവതശൃംഗങ്ങളിലെ പാറകൾ പിഴുതെടുക്കപ്പെട്ടതുമായി മാറി.
4.67.47
निःश्वसद्भिस्तदा तैस्तु भुजगैरर्धनिःसृतैः।
सपताक इवाभाति स तदा धरणीधरः ॥ ४.६७.४७ ॥
അപ്പോൾ നിശ്വസിക്കുന്നതും പകുതി പുറത്തുവന്നതുമായ സർപ്പങ്ങളാൽ ആ ധരണീധരം കൊടികളോടുകൂടിയതുപോലെ തോന്നി.
4.67.48
ऋषिभिस्त्राससम्भ्रान्तैस्त्यज्यमानः शिलोच्चयः।
सीदन् महति कान्तारे सार्थहीन इवाध्वगः ॥ ४.६७.४८ ॥
ഭയത്താൽ സംഭ്രമിച്ച ഋഷിമാരാൽ ഉപേക്ഷിക്കപ്പെടുന്ന ആ ശിലാസമൂഹപർവതം, വലിയ കാട്ടിൽ സംഘം വിട്ടുപോയ വഴിപോക്കനെപ്പോലെ താഴ്ന്നുപോകുന്നതായി തോന്നി.
4.67.49
स वेगवान् वेगसमाहितात्मा
हरिप्रवीरः परवीरहन्ता।
मनः समाधाय महानुभावो
जगाम लङ्कां मनसा मनस्वी ॥ ४.६७.४९ ॥
വേഗമേറിയവനും, വേഗത്തിൽ തന്നെ മനസ്സുറപ്പിച്ചവനും, വാനരവീരരിൽ ശ്രേഷ്ഠനും, ശത്രുവീരരെ വധിക്കുന്നവനും, മഹാപ്രഭാവനും, ദൃഢചിത്തനുമായ അവൻ മനസ്സിനെ സമാധാനപ്പെടുത്തി, മനസ്സുകൊണ്ടുതന്നെ ലങ്കയിലേക്ക് പോയി.