Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣ · ସର୍ଗ 4.67

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

4.67.1

तं दृष्ट्वा जृम्भमाणं ते क्रमितुं शतयोजनम्।
वेगेनापूर्यमाणं च सहसा वानरोत्तमम् ॥ ४.६७.१ ॥

ଶହେ ଯୋଜନ ଡେଇଁବା ପାଇଁ ଶରୀର ବିସ୍ତାର କରୁଥିବା ଏବଂ ବେଗରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଉଥିବା ସେହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବାନରକୁ ସେମାନେ ହଠାତ୍ ଦେଖିଲେ।

4.67.2

सहसा शोकमुत्सृज्य प्रहर्षेण समन्विताः।
विनेदुस्तुष्टुवुश्चापि हनूमन्तं महाबलम् ॥ ४.६७.२ ॥

ହଠାତ୍ ଶୋକ ତ୍ୟାଗ କରି ଆନନ୍ଦରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ ସେମାନେ ଗର୍ଜନ କଲେ ଏବଂ ମହାବଳୀ ହନୁମାନଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ।

4.67.3

प्रहृष्टा विस्मिताश्चापि ते वीक्षन्ते समन्ततः।
त्रिविक्रमं कृतोत्साहं नारायणमिव प्रजाः ॥ ४.६७.३ ॥

ଆନନ୍ଦିତ ଓ ବିସ୍ମିତ ସେମାନେ ଚାରିଦିଗକୁ ଚାହାଁନ୍ତି, ଯେପରି ପ୍ରଜାମାନେ ଉତ୍ସାହ ଭରା ତ୍ରିବିକ୍ରମ ନାରାୟଣଙ୍କୁ ଦେଖନ୍ତି।

4.67.4

संस्तूयमानो हनुमान् व्यवर्धत महाबलः।
समाविद्ध्य च लाङ्गूलं हर्षाद् बलमुपेयिवान् ॥ ४.६७.४ ॥

ପ୍ରଶଂସିତ ହେଉଥିବା ମହାବଳୀ ହନୁମାନ ବଢ଼ିଗଲେ; ଲାଞ୍ଜ ବୁଲାଇ ଆନନ୍ଦରେ ବଳ ଲାଭ କଲେ।

4.67.5

तस्य संस्तूयमानस्य वृद्धैर्वानरपुङ्गवैः।
तेजसाऽऽपूर्यमाणस्य रूपमासीदनुत्तमम् ॥ ४.६७.५ ॥

ବୃଦ୍ଧ ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବାନରମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଶଂସିତ ଏବଂ ତେଜରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ତାଙ୍କର ରୂପ ଅନୁପମ ହେଲା।

4.67.6

यथा विजृम्भते सिंहो विवृते गिरिगह्वरे।
मारुतस्यौरसः पुत्रस्तथा सम्प्रति जृम्भते ॥ ४.६७.६ ॥

ଖୋଲା ପର୍ବତ ଗୁମ୍ଫାରେ ସିଂହ ଯେପରି ଅଙ୍ଗ ମୋଡ଼େ, ସେହିପରି ବାୟୁଦେବଙ୍କ ଔରସ ପୁତ୍ର ବର୍ତ୍ତମାନ ଅଙ୍ଗ ମୋଡ଼ୁଛନ୍ତି।

4.67.7

अशोभत मुखं तस्य जृम्भमाणस्य धीमतः।
अम्बरीषोपमं दीप्तं विधूम इव पावकः ॥ ४.६७.७ ॥

ଜମ୍ଭାଇ ନେଉଥିବା ସେହି ଧୀମାନଙ୍କ ମୁଖ ଧୂଆଁହୀନ ଦୀପ୍ତ ଅଗ୍ନି ପରି, ସୂର୍ଯ୍ୟମଣ୍ଡଳ ସଦୃଶ ଶୋଭିଲା।

4.67.8

हरीणामुत्थितो मध्यात् सम्प्रहृष्टतनूरुहः।
अभिवाद्य हरीन् वृद्धान् हनूमानिदमब्रवीत् ॥ ४.६७.८ ॥

ବାନରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଉଠି, ହର୍ଷରେ ରୋମାଞ୍ଚିତ ହନୁମାନ ବୃଦ୍ଧ ବାନରମାନଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି ଏହା କହିଲେ।

4.67.9

आरुजन् पर्वताग्राणि हुताशनसखोऽनिलः।
बलवानप्रमेयश्च वायुराकाशगोचरः ॥ ४.६७.९ ॥

ପର୍ବତ ଶିଖର ଭାଙ୍ଗୁଥିବା, ଅଗ୍ନିର ସଖା, ବଳବାନ, ଅପ୍ରମେୟ, ଆକାଶରେ ବିଚରଣ କରୁଥିବା ବାୟୁ।

4.67.10

तस्याहं शीघ्रवेगस्य शीघ्रगस्य महात्मनः।
मारुतस्यौरसः पुत्रः प्लवनेनास्मि तत्समः ॥ ४.६७.१० ॥

ସେହି ଶୀଘ୍ରବେଗ, ଶୀଘ୍ରଗାମୀ ମହାତ୍ମା ମାରୁତଙ୍କର ମୁଁ ଔରସ ପୁତ୍ର; ଡେଇଁବାରେ ମୁଁ ତାଙ୍କ ସମାନ।

4.67.11

उत्सहेयं हि विस्तीर्णमालिखन्तमिवाम्बरम्।
मेरुं गिरिमसङ्गेन परिगन्तुं सहस्रशः ॥ ४.६७.११ ॥

ଆକାଶକୁ ଯେମିତି ଘଷୁଥିବା ବିସ୍ତୃତ ମେରୁ ପର୍ବତକୁ ଅଟକିବା ବିନା ହଜାରେ ଥର ପରିକ୍ରମା କରିବାକୁ ମୁଁ ସମର୍ଥ।

4.67.12

बाहुवेगप्रणुन्नेन सागरेणाहमुत्सहे।
समाप्लावयितुं लोकं सपर्वतनदीह्रदम् ॥ ४.६७.१२ ॥

ମୋ ବାହୁବେଗରେ ଆଲୋଡ଼ିତ ସାଗର ଦ୍ୱାରା ପର୍ବତ, ନଦୀ, ହ୍ରଦ ସହିତ ସମଗ୍ର ଲୋକକୁ ପ୍ଲାବିତ କରିବାକୁ ମୁଁ ସମର୍ଥ।

4.67.13

ममोरुजङ्घावेगेन भविष्यति समुत्थितः।
समुत्थितमहाग्राहः समुद्रो वरुणालयः ॥ ४.६७.१३ ॥

ମୋ ଊରୁ ଓ ଜଙ୍ଘର ବେଗରେ ବରୁଣଙ୍କ ଆଳୟ ସମୁଦ୍ର ଉଠି ଠିଆ ହେବ; ତହିଁରେ ମହା ମକର ଉପରକୁ ଉଠି ଆସିବେ।

4.67.14

पन्नगाशनमाकाशे पतन्तं पक्षिसेवितम्।
वैनतेयमहं शक्तः परिगन्तुं सहस्रशः ॥ ४.६७.१४ ॥

ଆକାଶରେ ଉଡ଼ୁଥିବା, ସାପ ଖାଉଥିବା, ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେବିତ ବୈନତେୟ (ଗରୁଡ଼)ଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ମୁଁ ହଜାର ଥର ପାର ହେବାକୁ ସମର୍ଥ।

4.67.15

उदयात् प्रस्थितं वापि ज्वलन्तं रश्मिमालिनम्।
अनस्तमितमादित्यमहं गन्तुं समुत्सहे ॥ ४.६७.१५ ॥

ଉଦୟାଚଳରୁ ବାହାରିଥିବା, ଜ୍ୱଳନ୍ତ, ରଶ୍ମିମାଳା ଧାରଣ କରିଥିବା, କେବେ ବି ଅସ୍ତ ନ ହେଉଥିବା ଆଦିତ୍ୟଙ୍କ ନିକଟକୁ ମଧ୍ୟ ଯିବାକୁ ମୁଁ ଉତ୍ସୁକ।

4.67.16

ततो भूमिमसंस्पृष्ट्वा पुनरागन्तुमुत्सहे।
प्रवेगेनैव महता भीमेन प्लवगर्षभाः ॥ ४.६७.१६ ॥

ତା'ପରେ ଭୂମିକୁ ସ୍ପର୍ଶ ନ କରି ପୁଣି ଫେରିବାକୁ ମଧ୍ୟ ମୁଁ ସମର୍ଥ — ମହା ଭୟଙ୍କର ବେଗରେ ହିଁ, ହେ ବାନରଶ୍ରେଷ୍ଠଗଣ!

4.67.17

उत्सहेयमतिक्रान्तुं सर्वानाकाशगोचरान्।
सागरान् शोषयिष्यामि दारयिष्यामि मेदिनीम् ॥ ४.६७.१७ ॥

ଆକାଶରେ ବିଚରଣ କରୁଥିବା ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଅତିକ୍ରମ କରିବାକୁ ମୁଁ ସମର୍ଥ; ସାଗରମାନଙ୍କୁ ଶୁଖାଇଦେବି, ପୃଥିବୀକୁ ବିଦାରିବି।

4.67.18

पर्वतांश्चूर्णयिष्यामि प्लवमानः प्लवङ्गमः।
हरिष्याम्युरुवेगेन प्लवमानो महार्णवम् ॥ ४.६७.१८ ॥

ପର୍ବତମାନଙ୍କୁ ଚୂର୍ଣ୍ଣ କରିଦେବି; ଡେଇଁ ଚାଲୁଥିବା ବାନର ମୁଁ ମହା ବେଗରେ, ଡେଇଁ ଡେଇଁ ମହାସାଗର ପାର ହେବି।

4.67.19

लतानां विविधं पुष्पं पादपानां च सर्वशः।
अनुयास्यति मामद्य प्लवमानं विहायसा ॥ ४.६७.१९ ॥

ଆଜି ଲତା ଓ ଗଛମାନଙ୍କର ନାନା ପ୍ରକାରର ଫୁଲ ଆକାଶରେ ଉଡ଼ୁଥିବା ମୋ ପଛେ ସବୁ ଦିଗରୁ ଆସିବେ।

4.67.20

भविष्यति हि मे पन्थाः स्वातेः पन्था इवाम्बरे।
चरन्तं घोरमाकाशमुत्पतिष्यन्तमेव च ॥ ४.६७.२० ॥

ମୁଁ ଭୟଙ୍କର ଆକାଶରେ ବିଚରଣ କରି ଊର୍ଦ୍ଧ୍ୱକୁ ଉଠିବା ବେଳେ ମୋ ପଥ ଆକାଶରେ ସ୍ୱାତୀ ନକ୍ଷତ୍ରର ପଥ ପରି ହେବ।

4.67.21

द्रक्ष्यन्ति निपतन्तं च सर्वभूतानि वानराः।
महामेरुप्रतीकाशं मां द्रक्ष्यध्वं प्लवङ्गमाः ॥ ४.६७.२१ ॥

ହେ ବାନରଗଣ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ମୋତେ ଓହ୍ଲାଇ ଆସୁଥିବା ଦେଖିବେ; ହେ ଡେଇଁଥିବା ବାନରଗଣ, ତୁମେମାନେ ମୋତେ ମହାମେରୁ ପରି ଦେଖିବ।

4.67.22

दिवमावृत्य गच्छन्तं ग्रसमानमिवाम्बरम्।
विधमिष्यामि जीमूतान् कम्पयिष्यामि पर्वतान्।
सागरं शोषयिष्यामि प्लवमानः समाहितः ॥ ४.६७.२२ ॥

ଆକାଶକୁ ଆବୃତ କରି, ଯେମିତି ଆକାଶକୁ ଗିଳି ଦେଉଥିବା ପରି ମୁଁ ଯିବି; ମେଘଗୁଡ଼ିକୁ ଛିନ୍ନଭିନ୍ନ କରିବି, ପର୍ବତମାନଙ୍କୁ କମ୍ପାଇବି, ସମୁଦ୍ରକୁ ଶୁଖାଇବି; ଏକାଗ୍ର ହୋଇ ଉଡ଼ିବି।

4.67.23

वैनतेयस्य वा शक्तिर्मम वा मारुतस्य वा।
ऋते सुपर्णराजानं मारुतं वा महाबलम्।
न तद् भूतं प्रपश्यामि यन्मां प्लुतमनुव्रजेत् ॥ ४.६७.२३ ॥

ବୈନତେୟ (ଗରୁଡ) କିମ୍ବା ମୋ କିମ୍ବା ବାୟୁଦେବଙ୍କ ଶକ୍ତି ବିନା, ଉଡ଼ୁଥିବା ମୋତେ ଅନୁସରଣ କରିପାରିବା ଭଳି କୌଣସି ପ୍ରାଣୀ ମୁଁ ଦେଖୁନାହିଁ।

4.67.24

निमेषान्तरमात्रेण निरालम्बनमम्बरम्।
सहसा निपतिष्यामि घनाद् विद्युदिवोत्थिता ॥ ४.६७.२४ ॥

ପଲକ ପକାଇବା ସମୟ ମଧ୍ୟରେ, ଆଧାରବିହୀନ ଭାବେ ଆକାଶରୁ ହଠାତ୍ ଓହ୍ଲାଇବି; ମେଘରୁ ବିଜୁଳି ଉଠିଲା ପରି।

4.67.25

भविष्यति हि मे रूपं प्लवमानस्य सागरम्।
विष्णोः प्रक्रममाणस्य तदा त्रीन् विक्रमानिव ॥ ४.६७.२५ ॥

ସମୁଦ୍ର ଡେଇଁ ପାର ହେଉଥିବା ବେଳେ ମୋର ରୂପ ସେତେବେଳେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ତିନି ପାଦ ଚାଲିବା ପରି ହେବ।

4.67.26

बुद्ध्या चाहं प्रपश्यामि मनश्चेष्टा च मे तथा।
अहं द्रक्ष्यामि वैदेहीं प्रमोदध्वं प्लवङ्गमाः ॥ ४.६७.२६ ॥

ବୁଦ୍ଧିରେ ମୁଁ ସ୍ପଷ୍ଟ ଦେଖୁଛି; ମୋ ମନର ଗତିଓ ସେହିପରି। ମୁଁ ବୈଦେହୀଙ୍କୁ ଦେଖିବି। ହେ ବାନରଗଣ, ଆନନ୍ଦ କର।

4.67.27

मारुतस्य समो वेगे गरुडस्य समो जवे।
अयुतं योजनानां तु गमिष्यामीति मे मतिः ॥ ४.६७.२७ ॥

ବେଗରେ ମୁଁ ବାୟୁ ସମାନ, ଗତିରେ ଗରୁଡ଼ ସମାନ। ଦଶ ହଜାର ଯୋଜନ ଯିବି ବୋଲି ମୋର ସଂକଳ୍ପ।

4.67.28

वासवस्य सवज्रस्य ब्रह्मणो वा स्वयम्भुवः।
विक्रम्य सहसा हस्तादमृतं तदिहानये ॥ ४.६७.२८ ॥

ବଜ୍ରଧାରୀ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ହାତରୁ କିମ୍ବା ସ୍ୱୟମ୍ଭୂ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ହାତରୁ ବଳପୂର୍ବକ ହଠାତ୍ ସେହି ଅମୃତ ଛଡ଼ାଇ ଏଠାକୁ ଆଣିବି।

4.67.29

लङ्कां वापि समुत्क्षिप्य गच्छेयमिति मे मतिः।
तमेवं वानरश्रेष्ठं गर्जन्तममितप्रभम् ॥ ४.६७.२९ ॥

କିମ୍ବା ଲଙ୍କାକୁ ହିଁ ଉପାଡ଼ି ନେଇଯିବି ବୋଲି ମୋର ସଂକଳ୍ପ।

4.67.30

प्रहृष्टा हरयस्तत्र समुदैक्षन्त विस्मिताः।
तच्चास्य वचनं श्रुत्वा ज्ञातीनां शोकनाशनम् ॥ ४.६७.३० ॥

ସେଠାରେ ଆନନ୍ଦିତ ଓ ବିସ୍ମିତ ବାନରମାନେ ତାଙ୍କୁ ଏକାଗ୍ରରେ ଚାହିଁଲେ। ଆତ୍ମୀୟମାନଙ୍କ ଶୋକ ନାଶକାରୀ ସେହି ବଚନ ଶୁଣି—

4.67.31

उवाच परिसंहृष्टो जाम्बवान् प्लवगेश्वरः।
वीर केसरिणः पुत्र वेगवन् मारुतात्मज ॥ ४.६७.३१ ॥

ଅତ୍ୟନ୍ତ ହର୍ଷିତ ହୋଇ ବାନରରାଜ ଜାମ୍ବବାନ କହିଲେ - ହେ ବୀର, କେସରୀଙ୍କ ପୁତ୍ର, ବେଗବାନ, ପବନପୁତ୍ର!

4.67.32

ज्ञातीनां विपुलः शोकस्त्वया तात प्रणाशितः।
तव कल्याणरुचयः कपिमुख्याः समागताः ॥ ४.६७.३२ ॥

ହେ ପୁତ୍ର, ତୁମେ ଜ୍ଞାତିମାନଙ୍କର ବିପୁଳ ଶୋକ ନାଶ କରିଛ। ତୁମର କଲ୍ୟାଣ ଇଚ୍ଛୁକ ପ୍ରମୁଖ ବାନରମାନେ ଏଠାରେ ସମବେତ ହୋଇଛନ୍ତି।

4.67.33

मङ्गलान्यर्थसिद्ध्यर्थं करिष्यन्ति समाहिताः।
ऋषीणां च प्रसादेन कपिवृद्धमतेन च ॥ ४.६७.३३ ॥

ଏକାଗ୍ରଚିତ୍ତ ହୋଇ ସେମାନେ କାର୍ଯ୍ୟସିଦ୍ଧି ପାଇଁ ମଙ୍ଗଳ କର୍ମ କରିବେ - ଋଷିମାନଙ୍କ କୃପାରେ ଓ ବୃଦ୍ଧ ବାନରମାନଙ୍କ ମତରେ।

4.67.34

गुरूणां च प्रसादेन सम्प्लव त्वं महार्णवम्।
स्थास्यामश्चैकपादेन यावदागमनं तव ॥ ४.६७.३४ ॥

ଗୁରୁଜନଙ୍କ କୃପାରେ ତୁମେ ମହାସାଗର ଡେଇଁ ଯାଅ। ତୁମେ ଫେରିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଆମେ ଗୋଟିଏ ଗୋଡ଼ରେ ଠିଆ ହୋଇ ରହିବୁ।

4.67.35

त्वद्गतानि च सर्वेषां जीवनानि वनौकसाम्।
ततश्च हरिशार्दूलस्तानुवाच वनौकसः ॥ ४.६७.३५ ॥

ବନବାସୀ ସମସ୍ତଙ୍କର ଜୀବନ ତୁମ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ। ତେବେ ବାନରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବ୍ୟାଘ୍ର ସଦୃଶ ହନୁମାନ ସେହି ବନବାସୀମାନଙ୍କୁ କହିଲେ।

4.67.36

कोऽपि लोके न मे वेगं प्लवने धारयिष्यति।
एतानीह नगस्यास्य शिलासंकटशालिनः ॥ ४.६७.३६ ॥

ଜଗତରେ କେହି ମୋ ଡେଇଁବାର ବେଗ ସହିପାରିବେ ନାହିଁ। ଶିଳାସଂକୁଳ ଏହି ପର୍ବତର ଏହି...

4.67.37

शिखराणि महेन्द्रस्य स्थिराणि च महान्ति च।
येषु वेगं गमिष्यामि महेन्द्रशिखरेष्वहम् ॥ ४.६७.३७ ॥

ମହେନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଶିଖରଗୁଡ଼ିକ ସ୍ଥିର ଓ ବିଶାଳ; ସେହି ମହେନ୍ଦ୍ର-ଶିଖରଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ମୁଁ ମୋର ବେଗ ପ୍ରୟୋଗ କରିବି।

4.67.38

नानाद्रुमविकीर्णेषु धातुनिष्पन्दशोभिषु।
एतानि मम वेगं हि शिखराणि महान्ति च ॥ ४.६७.३८ ॥

ଅନେକ ବୃକ୍ଷରେ ବ୍ୟାପ୍ତ ଓ ଧାତୁର ବହୁଥିବା ରସରେ ଶୋଭିତ ଏହି ମହାନ ଶିଖରଗୁଡ଼ିକ ନିଶ୍ଚୟ ମୋ ବେଗ ସହିବେ।

4.67.39

प्लवतो धारयिष्यन्ति योजनानामितः शतम्।
ततस्तु मारुतप्रख्यः स हरिर्मारुतात्मजः।
आरुरोह नगश्रेष्ठं महेन्द्रमरिमर्दनः ॥ ४.६७.३९ ॥

ଏଠାରୁ ଶହେ ଯୋଜନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏସବୁ ତାର ଡେଣା ଝୁଲାଇବେ। ତା'ପରେ ପବନ ସମାନ ବେଗବାନ, ପବନପୁତ୍ର, ଶତ୍ରୁମର୍ଦ୍ଦନ ସେହି ହରି ପର୍ବତଶ୍ରେଷ୍ଠ ମହେନ୍ଦ୍ରରେ ଚଢ଼ିଲେ।

4.67.40

वृतं नानाविधैः पुष्पैर्मृगसेवितशाद्वलम्।
लताकुसुमसम्बाधं नित्यपुष्पफलद्रुमम् ॥ ४.६७.४० ॥

ବିବିଧ ପ୍ରକାରର ଫୁଲରେ ଆବୃତ, ହରିଣ ବିଚରଣ କରୁଥିବା ତୃଣଭୂମି ଥିବା, ଲତାର ଫୁଲରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ, ସଦା ଫୁଲ ଓ ଫଳ ଦେଉଥିବା ବୃକ୍ଷବିଶିଷ୍ଟ ଥିଲା।

4.67.41

सिंहशार्दूलसहितं मत्तमातङ्गसेवितम्।
मत्तद्विजगणोद्घुष्टं सलिलोत्पीडसंकुलम् ॥ ४.६७.४१ ॥

ସିଂହ ଓ ବାଘ ସହିତ, ମତ୍ତ ହାତୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେବିତ, ମତ୍ତ ପକ୍ଷୀଗଣର ଶବ୍ଦରେ ଗୁଞ୍ଜିତ, ଜଳପ୍ରବାହର ଭିଡ଼ରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା।

4.67.42

महद्भिरुच्छ्रितं शृङ्गैर्महेन्द्रं स महाबलः।
विचचार हरिश्रेष्ठो महेन्द्रसमविक्रमः ॥ ४.६७.४२ ॥

ବଡ଼ ଶିଖରରେ ଉଚ୍ଚ ମହେନ୍ଦ୍ରରେ ସେହି ମହାବଳୀ, ମହେନ୍ଦ୍ରସମ ପରାକ୍ରମୀ ହରିଶ୍ରେଷ୍ଠ ବିଚରଣ କଲେ।

4.67.43

पादाभ्यां पीडितस्तेन महाशैलो महात्मना।
ररास सिंहाभिहतो महान् मत्त इव द्विपः ॥ ४.६७.४३ ॥

ସେହି ମହାତ୍ମାଙ୍କ ପାଦରେ ପୀଡ଼ିତ ସେହି ମହାଶୈଳ, ସିଂହ ଦ୍ୱାରା ଆହତ ମତ୍ତ ମହାହସ୍ତୀ ପରି ଗର୍ଜନ କଲା।

4.67.44

मुमोच सलिलोत्पीडान् विप्रकीर्णशिलोच्चयः।
वित्रस्तमृगमातङ्गः प्रकम्पितमहाद्रुमः ॥ ४.६७.४४ ॥

ଜଳର ଚାପ ତ୍ୟାଗ କଲା; ତାର ଶିଳାରାଶି ବିଖଣ୍ଡିତ ହେଲା; ମୃଗ ଓ ହାତୀମାନେ ଭୀତ ହେଲେ; ମହାବୃକ୍ଷସବୁ କମ୍ପିତ ହେଲେ।

4.67.45

नानागन्धर्वमिथुनैः पानसंसर्गकर्कशैः।
उत्पतद्भिर्विहंगैश्च विद्याधरगणैरपि ॥ ४.६७.४५ ॥

ମଦ୍ୟପାନ ସଂସର୍ଗରେ କଠୋର ଅନେକ ଗନ୍ଧର୍ବ-ଯୁଗଳ, ଉଡ଼ନ୍ତା ପକ୍ଷୀ ଓ ବିଦ୍ୟାଧର ଗଣ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ (ସେହି ପର୍ବତ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା)।

4.67.46

त्यज्यमानमहासानुः संनिलीनमहोरगः।
शैलशृङ्गशिलोत्पातस्तदाभूत् स महागिरिः ॥ ४.६७.४६ ॥

ସେତେବେଳେ ସେହି ମହାଗିରି, ପରିତ୍ୟାଗ ହେଉଥିବା ବଡ଼ ଶିଖର, ଲୁଚି ରହିଥିବା ମହାସର୍ପ ଓ ଶିଖର-ଶିଳା ଉଖଡ଼ିଥିବା ଅବସ୍ଥାରେ ହେଲା।

4.67.47

निःश्वसद्भिस्तदा तैस्तु भुजगैरर्धनिःसृतैः।
सपताक इवाभाति स तदा धरणीधरः ॥ ४.६७.४७ ॥

ସେତେବେଳେ ନିଃଶ୍ୱାସ ଛାଡ଼ୁଥିବା, ଅଧା ବାହାରିଥିବା ସେହି ସର୍ପମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେହି ଧରଣୀଧର ପତାକାଯୁକ୍ତ ପରି ଦେଖାଗଲା।

4.67.48

ऋषिभिस्त्राससम्भ्रान्तैस्त्यज्यमानः शिलोच्चयः।
सीदन् महति कान्तारे सार्थहीन इवाध्वगः ॥ ४.६७.४८ ॥

ଭୟରେ ବ୍ୟାକୁଳ ଋଷିମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପରିତ୍ୟକ୍ତ ସେହି ଶିଳାରାଶି ପର୍ବତ, ମହାଅରଣ୍ୟରେ ଦଳଛଡ଼ା ପଥିକ ପରି ବୁଡ଼ୁଥିବା ଭଳି ଦେଖାଗଲା।

4.67.49

स वेगवान् वेगसमाहितात्मा
हरिप्रवीरः परवीरहन्ता।
मनः समाधाय महानुभावो
जगाम लङ्कां मनसा मनस्वी ॥ ४.६७.४९ ॥

ବେଗବାନ୍, ବେଗରେ ହିଁ ମନ ସ୍ଥିର କରିଥିବା, ବାନରବୀରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଶତ୍ରୁବୀରଙ୍କ ସଂହାରକ, ମହାପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଓ ଦୃଢ଼ଚିତ୍ତ ସେ ହନୁମାନ ମନ ସ୍ଥିର କରି ମନ ଦ୍ୱାରା ହିଁ ଲଙ୍କା ଆଡ଼େ ଗଲେ।