ವಾಲ್ಮೀಕಿ ರಾಮಾಯಣ · ಸರ್ಗ 4.67
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.67.1
तं दृष्ट्वा जृम्भमाणं ते क्रमितुं शतयोजनम्।
वेगेनापूर्यमाणं च सहसा वानरोत्तमम् ॥ ४.६७.१ ॥
ನೂರು ಯೋಜನ ದಾಟಲು ದೇಹವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿ ವೇಗದಿಂದ ತುಂಬಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದ ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ವಾನರನನ್ನು ಅವರು ಹಠಾತ್ತಾಗಿ ಕಂಡರು.
4.67.2
सहसा शोकमुत्सृज्य प्रहर्षेण समन्विताः।
विनेदुस्तुष्टुवुश्चापि हनूमन्तं महाबलम् ॥ ४.६७.२ ॥
ಹಠಾತ್ತಾಗಿ ಶೋಕವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಸಂತೋಷದಿಂದ ತುಂಬಿದ ಅವರು ಗರ್ಜಿಸಿ ಮಹಾಬಲಶಾಲಿ ಹನುಮಂತನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿದರು.
4.67.3
प्रहृष्टा विस्मिताश्चापि ते वीक्षन्ते समन्ततः।
त्रिविक्रमं कृतोत्साहं नारायणमिव प्रजाः ॥ ४.६७.३ ॥
ಹರ್ಷಿತರೂ ವಿಸ್ಮಿತರೂ ಆದ ಅವರು ಎಲ್ಲೆಡೆ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ; ಉತ್ಸಾಹದಿಂದ ತುಂಬಿದ ತ್ರಿವಿಕ್ರಮ ನಾರಾಯಣನನ್ನು ಪ್ರಜೆಗಳು ನೋಡುವಂತೆ.
4.67.4
संस्तूयमानो हनुमान् व्यवर्धत महाबलः।
समाविद्ध्य च लाङ्गूलं हर्षाद् बलमुपेयिवान् ॥ ४.६७.४ ॥
ಸ್ತುತಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿರುವ ಮಹಾಬಲಶಾಲಿ ಹನುಮಂತ ಬೆಳೆದನು; ಬಾಲವನ್ನು ಬೀಸಿ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಬಲವನ್ನು ಪಡೆದನು.
4.67.5
तस्य संस्तूयमानस्य वृद्धैर्वानरपुङ्गवैः।
तेजसाऽऽपूर्यमाणस्य रूपमासीदनुत्तमम् ॥ ४.६७.५ ॥
ಹಿರಿಯ ಶ್ರೇಷ್ಠ ವಾನರರಿಂದ ಸ್ತುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟು ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ತುಂಬುತ್ತಿದ್ದ ಅವನ ರೂಪ ಅನುಪಮವಾಯಿತು.
4.67.6
यथा विजृम्भते सिंहो विवृते गिरिगह्वरे।
मारुतस्यौरसः पुत्रस्तथा सम्प्रति जृम्भते ॥ ४.६७.६ ॥
ತೆರೆದ ಪರ್ವತ ಗುಹೆಯಲ್ಲಿ ಸಿಂಹ ಮೈಮುರಿಯುವಂತೆ, ವಾಯುದೇವನ ಔರಸ ಪುತ್ರನು ಈಗ ಮೈಮುರಿಯುತ್ತಿದ್ದಾನೆ.
4.67.7
अशोभत मुखं तस्य जृम्भमाणस्य धीमतः।
अम्बरीषोपमं दीप्तं विधूम इव पावकः ॥ ४.६७.७ ॥
ಆಕಳಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಆ ಧೀಮಂತನ ಮುಖವು ಹೊಗೆಯಿಲ್ಲದ ಬೆಳಗುವ ಬೆಂಕಿಯಂತೆ, ಸೂರ್ಯಮಂಡಲದಂತೆ ಹೊಳೆಯಿತು.
4.67.8
हरीणामुत्थितो मध्यात् सम्प्रहृष्टतनूरुहः।
अभिवाद्य हरीन् वृद्धान् हनूमानिदमब्रवीत् ॥ ४.६७.८ ॥
ವಾನರರ ಮಧ್ಯದಿಂದ ಎದ್ದು, ಹರ್ಷದಿಂದ ರೋಮಾಂಚಿತನಾದ ಹನುಮಂತನು ಹಿರಿಯ ವಾನರರಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು.
4.67.9
आरुजन् पर्वताग्राणि हुताशनसखोऽनिलः।
बलवानप्रमेयश्च वायुराकाशगोचरः ॥ ४.६७.९ ॥
ಪರ್ವತ ಶಿಖರಗಳನ್ನು ಮುರಿಯುವ, ಅಗ್ನಿಯ ಮಿತ್ರನಾದ, ಬಲಿಷ್ಠನಾದ, ಅಳತೆಗೆ ಮೀರಿದ, ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುವ ವಾಯು.
4.67.10
तस्याहं शीघ्रवेगस्य शीघ्रगस्य महात्मनः।
मारुतस्यौरसः पुत्रः प्लवनेनास्मि तत्समः ॥ ४.६७.१० ॥
ಆ ಶೀಘ್ರವೇಗನೂ ಶೀಘ್ರಗಾಮಿಯೂ ಮಹಾತ್ಮನೂ ಆದ ಮಾರುತನ ಔರಸ ಪುತ್ರನು ನಾನು; ಜಿಗಿತದಲ್ಲಿ ಅವನಿಗೆ ಸಮಾನನು.
4.67.11
उत्सहेयं हि विस्तीर्णमालिखन्तमिवाम्बरम्।
मेरुं गिरिमसङ्गेन परिगन्तुं सहस्रशः ॥ ४.६७.११ ॥
ಆಕಾಶವನ್ನೇ ಗೀರುತ್ತಿರುವಂತಿರುವ ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಮೇರು ಪರ್ವತವನ್ನು ನಿಲ್ಲದೆ ಸಾವಿರಾರು ಬಾರಿ ಸುತ್ತಿಬರಲು ನಾನು ಸಮರ್ಥನು.
4.67.12
बाहुवेगप्रणुन्नेन सागरेणाहमुत्सहे।
समाप्लावयितुं लोकं सपर्वतनदीह्रदम् ॥ ४.६७.१२ ॥
ನನ್ನ ತೋಳುಗಳ ವೇಗದಿಂದ ಕಲಕಲ್ಪಟ್ಟ ಸಾಗರದಿಂದ, ಪರ್ವತ-ನದಿ-ಸರೋವರಗಳೊಂದಿಗೆ ಲೋಕವನ್ನೆಲ್ಲ ಮುಳುಗಿಸಲು ನಾನು ಸಮರ್ಥನು.
4.67.13
ममोरुजङ्घावेगेन भविष्यति समुत्थितः।
समुत्थितमहाग्राहः समुद्रो वरुणालयः ॥ ४.६७.१३ ॥
ನನ್ನ ತೊಡೆ ಮತ್ತು ಕಾಲುಗಳ ವೇಗದಿಂದ ವರುಣನ ಆಲಯವಾದ ಸಮುದ್ರ ಎದ್ದು ನಿಲ್ಲುವುದು; ಅದರಲ್ಲಿ ಮಹಾ ಮೊಸಳೆಗಳು ಮೇಲೆದ್ದು ಬರುವವು.
4.67.14
पन्नगाशनमाकाशे पतन्तं पक्षिसेवितम्।
वैनतेयमहं शक्तः परिगन्तुं सहस्रशः ॥ ४.६७.१४ ॥
ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಹಾರುವ, ಹಾವುಗಳನ್ನು ತಿನ್ನುವ, ಪಕ್ಷಿಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದ ವೈನತೇಯ (ಗರುಡ)ನನ್ನೂ ನಾನು ಸಾವಿರ ಬಾರಿ ದಾಟಲು ಶಕ್ತನು.
4.67.15
उदयात् प्रस्थितं वापि ज्वलन्तं रश्मिमालिनम्।
अनस्तमितमादित्यमहं गन्तुं समुत्सहे ॥ ४.६७.१५ ॥
ಉದಯದಿಂದ ಹೊರಟು ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ, ಕಿರಣಮಾಲೆ ಧರಿಸಿದ, ಅಸ್ತಮಿಸದ ಆದಿತ್ಯನ ಬಳಿಗೂ ಹೋಗಲು ನಾನು ಉತ್ಸುಕನಾಗಿದ್ದೇನೆ.
4.67.16
ततो भूमिमसंस्पृष्ट्वा पुनरागन्तुमुत्सहे।
प्रवेगेनैव महता भीमेन प्लवगर्षभाः ॥ ४.६७.१६ ॥
ನಂತರ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಮುಟ್ಟದೆಯೇ ಮತ್ತೆ ಹಿಂದಿರುಗಲು ನಾನು ಶಕ್ತನು; ಮಹಾ ಭಯಂಕರ ವೇಗದಿಂದಲೇ, ಓ ವಾನರ ಶ್ರೇಷ್ಠರೇ!
4.67.17
उत्सहेयमतिक्रान्तुं सर्वानाकाशगोचरान्।
सागरान् शोषयिष्यामि दारयिष्यामि मेदिनीम् ॥ ४.६७.१७ ॥
ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುವ ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ದಾಟಲು ನಾನು ಶಕ್ತನು; ಸಾಗರಗಳನ್ನು ಬತ್ತಿಸುವೆನು, ಭೂಮಿಯನ್ನು ಸೀಳುವೆನು.
4.67.18
पर्वतांश्चूर्णयिष्यामि प्लवमानः प्लवङ्गमः।
हरिष्याम्युरुवेगेन प्लवमानो महार्णवम् ॥ ४.६७.१८ ॥
ಪರ್ವತಗಳನ್ನು ಪುಡಿಮಾಡುವೆನು; ಹಾರುತ್ತಿರುವ ವಾನರನಾದ ನಾನು ಮಹಾ ವೇಗದಿಂದ, ಹಾರುತ್ತಲೇ ಮಹಾಸಾಗರವನ್ನು ದಾಟುವೆನು.
4.67.19
लतानां विविधं पुष्पं पादपानां च सर्वशः।
अनुयास्यति मामद्य प्लवमानं विहायसा ॥ ४.६७.१९ ॥
ಇಂದು ಬಳ್ಳಿಗಳ ಮತ್ತು ಮರಗಳ ನಾನಾ ಬಗೆಯ ಹೂವುಗಳು ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಹಾರುತ್ತಿರುವ ನನ್ನನ್ನು ಎಲ್ಲ ಕಡೆಯಿಂದ ಹಿಂಬಾಲಿಸುವವು.
4.67.20
भविष्यति हि मे पन्थाः स्वातेः पन्था इवाम्बरे।
चरन्तं घोरमाकाशमुत्पतिष्यन्तमेव च ॥ ४.६७.२० ॥
ನಾನು ಭಯಂಕರ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸಿ ಮೇಲೇರುವಾಗ ನನ್ನ ದಾರಿ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಸ್ವಾತಿ ನಕ್ಷತ್ರದ ದಾರಿಯಂತೆ ಇರುವುದು.
4.67.21
द्रक्ष्यन्ति निपतन्तं च सर्वभूतानि वानराः।
महामेरुप्रतीकाशं मां द्रक्ष्यध्वं प्लवङ्गमाः ॥ ४.६७.२१ ॥
ವಾನರರೇ, ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳೂ ನಾನು ಇಳಿಯುವುದನ್ನು ನೋಡುವವು; ಜಿಗಿಯುವ ವಾನರರೇ, ನೀವು ನನ್ನನ್ನು ಮಹಾಮೇರುವಿನಂತೆ ನೋಡುವಿರಿ.
4.67.22
दिवमावृत्य गच्छन्तं ग्रसमानमिवाम्बरम्।
विधमिष्यामि जीमूतान् कम्पयिष्यामि पर्वतान्।
सागरं शोषयिष्यामि प्लवमानः समाहितः ॥ ४.६७.२२ ॥
ಆಕಾಶವನ್ನು ಆವರಿಸಿ, ಆಕಾಶವನ್ನೇ ನುಂಗುವಂತೆ ಸಾಗುವೆನು; ಮೋಡಗಳನ್ನು ಚದುರಿಸುವೆನು, ಪರ್ವತಗಳನ್ನು ಅಲುಗಿಸುವೆನು, ಸಾಗರವನ್ನು ಒಣಗಿಸುವೆನು; ಏಕಾಗ್ರನಾಗಿ ಹಾರುವೆನು.
4.67.23
वैनतेयस्य वा शक्तिर्मम वा मारुतस्य वा।
ऋते सुपर्णराजानं मारुतं वा महाबलम्।
न तद् भूतं प्रपश्यामि यन्मां प्लुतमनुव्रजेत् ॥ ४.६७.२३ ॥
ವೈನತೇಯನ (ಗರುಡನ) ಅಥವಾ ನನ್ನ ಅಥವಾ ವಾಯುದೇವನ ಶಕ್ತಿಯಿಲ್ಲದೆ, ಹಾರುತ್ತಿರುವ ನನ್ನನ್ನು ಹಿಂಬಾಲಿಸಬಲ್ಲ ಯಾವ ಜೀವಿಯನ್ನೂ ನಾನು ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ.
4.67.24
निमेषान्तरमात्रेण निरालम्बनमम्बरम्।
सहसा निपतिष्यामि घनाद् विद्युदिवोत्थिता ॥ ४.६७.२४ ॥
ಕಣ್ಣುರೆಪ್ಪೆ ಮುಚ್ಚಿ ತೆರೆಯುವಷ್ಟು ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಆಧಾರವಿಲ್ಲದೆ ಆಕಾಶದಿಂದ ಥಟ್ಟನೆ ಇಳಿಯುವೆನು; ಮೋಡದಿಂದ ಮಿಂಚು ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದಂತೆ.
4.67.25
भविष्यति हि मे रूपं प्लवमानस्य सागरम्।
विष्णोः प्रक्रममाणस्य तदा त्रीन् विक्रमानिव ॥ ४.६७.२५ ॥
ಸಮುದ್ರವನ್ನು ಹಾರಿ ದಾಟುವಾಗ ನನ್ನ ರೂಪ ಆಗ ವಿಷ್ಣು ಮೂರು ಹೆಜ್ಜೆ ಇಟ್ಟಂತೆ ಇರುತ್ತದೆ.
4.67.26
बुद्ध्या चाहं प्रपश्यामि मनश्चेष्टा च मे तथा।
अहं द्रक्ष्यामि वैदेहीं प्रमोदध्वं प्लवङ्गमाः ॥ ४.६७.२६ ॥
ಬುದ್ಧಿಯಿಂದ ನಾನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತೇನೆ; ನನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನ ಚಲನೆಯೂ ಹಾಗೆಯೇ ಇದೆ. ನಾನು ವೈದೇಹಿಯನ್ನು ನೋಡುತ್ತೇನೆ. ವಾನರರೇ, ಸಂತೋಷಪಡಿರಿ.
4.67.27
मारुतस्य समो वेगे गरुडस्य समो जवे।
अयुतं योजनानां तु गमिष्यामीति मे मतिः ॥ ४.६७.२७ ॥
ವೇಗದಲ್ಲಿ ನಾನು ವಾಯುವಿಗೆ ಸಮ; ವೇಗದಲ್ಲಿ ಗರುಡನಿಗೆ ಸಮ. ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ಯೋಜನ ಹೋಗುತ್ತೇನೆ ಎಂಬುದು ನನ್ನ ನಿಶ್ಚಯ.
4.67.28
वासवस्य सवज्रस्य ब्रह्मणो वा स्वयम्भुवः।
विक्रम्य सहसा हस्तादमृतं तदिहानये ॥ ४.६७.२८ ॥
ವಜ್ರಧಾರಿ ಇಂದ್ರನ ಕೈಯಿಂದಾಗಲಿ, ಸ್ವಯಂಭೂ ಬ್ರಹ್ಮನ ಕೈಯಿಂದಾಗಲಿ ಬಲದಿಂದ ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ಆ ಅಮೃತವನ್ನು ಕಸಿದು ಇಲ್ಲಿಗೆ ತರುತ್ತೇನೆ.
4.67.29
लङ्कां वापि समुत्क्षिप्य गच्छेयमिति मे मतिः।
तमेवं वानरश्रेष्ठं गर्जन्तममितप्रभम् ॥ ४.६७.२९ ॥
ಅಥವಾ ಲಂಕೆಯನ್ನೇ ಕಿತ್ತು ಒಯ್ಯುತ್ತೇನೆ ಎಂಬುದು ನನ್ನ ನಿಶ್ಚಯ.
4.67.30
प्रहृष्टा हरयस्तत्र समुदैक्षन्त विस्मिताः।
तच्चास्य वचनं श्रुत्वा ज्ञातीनां शोकनाशनम् ॥ ४.६७.३० ॥
ಅಲ್ಲಿದ್ದ ಸಂತೋಷಗೊಂಡ ಮತ್ತು ಆಶ್ಚರ್ಯಗೊಂಡ ವಾನರರು ಅವನನ್ನು ದಿಟ್ಟಿಸಿ ನೋಡಿದರು. ಬಂಧುಗಳ ಶೋಕವನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವ ಅವನ ಆ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ—
4.67.31
उवाच परिसंहृष्टो जाम्बवान् प्लवगेश्वरः।
वीर केसरिणः पुत्र वेगवन् मारुतात्मज ॥ ४.६७.३१ ॥
ಅತ್ಯಂತ ಸಂತೋಷಗೊಂಡ ವಾನರರ ಅಧಿಪತಿ ಜಾಂಬವಂತನು ಹೇಳಿದನು - ವೀರನೇ, ಕೇಸರಿಯ ಪುತ್ರನೇ, ವೇಗವಂತನೇ, ವಾಯುಪುತ್ರನೇ!
4.67.32
ज्ञातीनां विपुलः शोकस्त्वया तात प्रणाशितः।
तव कल्याणरुचयः कपिमुख्याः समागताः ॥ ४.६७.३२ ॥
ಎಲೈ ಮಗನೇ, ಬಂಧುಗಳ ಮಹಾ ಶೋಕವನ್ನು ನೀನು ನಾಶಮಾಡಿರುವೆ. ನಿನ್ನ ಕಲ್ಯಾಣವನ್ನು ಬಯಸುವ ಪ್ರಮುಖ ವಾನರರು ಇಲ್ಲಿ ಸೇರಿದ್ದಾರೆ.
4.67.33
मङ्गलान्यर्थसिद्ध्यर्थं करिष्यन्ति समाहिताः।
ऋषीणां च प्रसादेन कपिवृद्धमतेन च ॥ ४.६७.३३ ॥
ಏಕಾಗ್ರಚಿತ್ತರಾಗಿ ಅವರು ಕಾರ್ಯಸಿದ್ಧಿಗಾಗಿ ಮಂಗಳಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಮಾಡುವರು - ಋಷಿಗಳ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ಮತ್ತು ವೃದ್ಧ ವಾನರರ ಅಭಿಪ್ರಾಯದಿಂದ.
4.67.34
गुरूणां च प्रसादेन सम्प्लव त्वं महार्णवम्।
स्थास्यामश्चैकपादेन यावदागमनं तव ॥ ४.६७.३४ ॥
ಹಿರಿಯರ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ನೀನು ಮಹಾಸಾಗರವನ್ನು ದಾಟು. ನೀನು ಹಿಂತಿರುಗುವವರೆಗೂ ನಾವು ಒಂದು ಕಾಲಿನ ಮೇಲೆ ನಿಂತಿರುತ್ತೇವೆ.
4.67.35
त्वद्गतानि च सर्वेषां जीवनानि वनौकसाम्।
ततश्च हरिशार्दूलस्तानुवाच वनौकसः ॥ ४.६७.३५ ॥
ವನವಾಸಿಗಳಾದ ಎಲ್ಲರ ಜೀವಗಳು ನಿನ್ನನ್ನೇ ಅವಲಂಬಿಸಿವೆ. ಆಗ ವಾನರರಲ್ಲಿ ಹುಲಿಯಂತಹ ಹನುಮಂತನು ಆ ವನವಾಸಿಗಳಿಗೆ ಹೇಳಿದನು.
4.67.36
कोऽपि लोके न मे वेगं प्लवने धारयिष्यति।
एतानीह नगस्यास्य शिलासंकटशालिनः ॥ ४.६७.३६ ॥
ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಯಾರೂ ನನ್ನ ಹಾರುವ ವೇಗವನ್ನು ತಡೆದುಕೊಳ್ಳಲಾರರು. ಬಂಡೆಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ಈ ಪರ್ವತದ ಇವು...
4.67.37
शिखराणि महेन्द्रस्य स्थिराणि च महान्ति च।
येषु वेगं गमिष्यामि महेन्द्रशिखरेष्वहम् ॥ ४.६७.३७ ॥
ಮಹೇಂದ್ರನ ಶಿಖರಗಳು ಸ್ಥಿರವೂ ಮಹತ್ತರವೂ ಆಗಿವೆ; ಆ ಮಹೇಂದ್ರ ಶಿಖರಗಳ ಮೇಲೆಯೇ ನಾನು ನನ್ನ ವೇಗವನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಿಸುವೆನು.
4.67.38
नानाद्रुमविकीर्णेषु धातुनिष्पन्दशोभिषु।
एतानि मम वेगं हि शिखराणि महान्ति च ॥ ४.६७.३८ ॥
ಅನೇಕ ಮರಗಳಿಂದ ಹರಡಿಕೊಂಡು, ಖನಿಜಗಳ ಹರಿಯುವ ರಸದಿಂದ ಶೋಭಿಸುವ ಈ ಮಹಾ ಶಿಖರಗಳು ನನ್ನ ವೇಗವನ್ನು ಖಂಡಿತವಾಗಿ ತಾಳಿಕೊಳ್ಳುವವು.
4.67.39
प्लवतो धारयिष्यन्ति योजनानामितः शतम्।
ततस्तु मारुतप्रख्यः स हरिर्मारुतात्मजः।
आरुरोह नगश्रेष्ठं महेन्द्रमरिमर्दनः ॥ ४.६७.३९ ॥
ಇಲ್ಲಿಂದ ನೂರು ಯೋಜನೆಗಳವರೆಗೆ ಇವು ಅವನ ಜಿಗಿತವನ್ನು ಹೊರುವವು. ಆಗ ಗಾಳಿಯಂತೆ ವೇಗವುಳ್ಳ, ವಾಯುಪುತ್ರನಾದ, ಶತ್ರುಮರ್ದನನಾದ ಆ ಹರಿ ಪರ್ವತಶ್ರೇಷ್ಠ ಮಹೇಂದ್ರನನ್ನು ಏರಿದನು.
4.67.40
वृतं नानाविधैः पुष्पैर्मृगसेवितशाद्वलम्।
लताकुसुमसम्बाधं नित्यपुष्पफलद्रुमम् ॥ ४.६७.४० ॥
ನಾನಾ ವಿಧದ ಹೂಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾದದ್ದು; ಜಿಂಕೆಗಳು ಸಂಚರಿಸುವ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲುಗಳುಳ್ಳದ್ದು; ಲತೆಗಳ ಹೂಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದದ್ದು; ಸದಾ ಹೂ ಹಣ್ಣು ನೀಡುವ ಮರಗಳುಳ್ಳದ್ದು.
4.67.41
सिंहशार्दूलसहितं मत्तमातङ्गसेवितम्।
मत्तद्विजगणोद्घुष्टं सलिलोत्पीडसंकुलम् ॥ ४.६७.४१ ॥
ಸಿಂಹ ಹುಲಿಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದದ್ದು; ಮದೋನ್ಮತ್ತ ಆನೆಗಳು ಸಂಚರಿಸುವದು; ಮತ್ತಿರುವ ಪಕ್ಷಿಗಳ ಗುಂಪಿನ ಕೂಗಿನಿಂದ ಮೊಳಗುವದು; ನೀರಿನ ಪ್ರವಾಹದ ರಭಸದಿಂದ ತುಂಬಿದದ್ದು.
4.67.42
महद्भिरुच्छ्रितं शृङ्गैर्महेन्द्रं स महाबलः।
विचचार हरिश्रेष्ठो महेन्द्रसमविक्रमः ॥ ४.६७.४२ ॥
ಮಹಾ ಶಿಖರಗಳಿಂದ ಎತ್ತರವಾಗಿ ನಿಂತ ಮಹೇಂದ್ರದ ಮೇಲೆ ಆ ಮಹಾಬಲಿ, ಮಹೇಂದ್ರನ ಸಮಾನ ಪರಾಕ್ರಮದ ವಾನರಶ್ರೇಷ್ಠನು ಸಂಚರಿಸಿದನು.
4.67.43
पादाभ्यां पीडितस्तेन महाशैलो महात्मना।
ररास सिंहाभिहतो महान् मत्त इव द्विपः ॥ ४.६७.४३ ॥
ಆ ಮಹಾತ್ಮನ ಪಾದಗಳಿಂದ ಒತ್ತಲ್ಪಟ್ಟ ಆ ಮಹಾಪರ್ವತವು, ಸಿಂಹದಿಂದ ಹೊಡೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ಮದಿಸಿದ ದೊಡ್ಡ ಆನೆಯಂತೆ ಘರ್ಜಿಸಿತು.
4.67.44
मुमोच सलिलोत्पीडान् विप्रकीर्णशिलोच्चयः।
वित्रस्तमृगमातङ्गः प्रकम्पितमहाद्रुमः ॥ ४.६७.४४ ॥
ನೀರಿನ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು; ಅದರ ಶಿಲಾರಾಶಿಗಳು ಚದುರಿದವು; ಜಿಂಕೆ ಮತ್ತು ಆನೆಗಳು ಭಯಗೊಂಡವು; ಮಹಾವೃಕ್ಷಗಳು ನಡುಗಿದವು.
4.67.45
नानागन्धर्वमिथुनैः पानसंसर्गकर्कशैः।
उत्पतद्भिर्विहंगैश्च विद्याधरगणैरपि ॥ ४.६७.४५ ॥
ಮದ್ಯಪಾನದ ಸಂಸರ್ಗದಿಂದ ಕಠೋರರಾದ ಅನೇಕ ಗಂಧರ್ವ ಜೋಡಿಗಳಿಂದ, ಹಾರುತ್ತಿರುವ ಪಕ್ಷಿಗಳಿಂದ, ವಿದ್ಯಾಧರ ಗಣಗಳಿಂದಲೂ (ಆ ಪರ್ವತ ತುಂಬಿತ್ತು).
4.67.46
त्यज्यमानमहासानुः संनिलीनमहोरगः।
शैलशृङ्गशिलोत्पातस्तदाभूत् स महागिरिः ॥ ४.६७.४६ ॥
ಆಗ ಆ ಮಹಾಗಿರಿ, ಬಿಡಲ್ಪಡುತ್ತಿರುವ ದೊಡ್ಡ ಶಿಖರಗಳಿಂದ, ಅಡಗಿದ ಮಹಾಸರ್ಪಗಳಿಂದ, ಶಿಖರಶಿಲೆಗಳು ಕಿತ್ತುಹೋದ ಸ್ಥಿತಿಯಿಂದ ಕೂಡಿತ್ತು.
4.67.47
निःश्वसद्भिस्तदा तैस्तु भुजगैरर्धनिःसृतैः।
सपताक इवाभाति स तदा धरणीधरः ॥ ४.६७.४७ ॥
ಆಗ ಉಸಿರಾಡುತ್ತಿರುವ, ಅರ್ಧ ಹೊರಬಂದ ಆ ಸರ್ಪಗಳಿಂದ ಆ ಧರಣೀಧರ ಪರ್ವತವು ಧ್ವಜಗಳೊಂದಿಗೆ ಕೂಡಿದಂತೆ ತೋರಿತು.
4.67.48
ऋषिभिस्त्राससम्भ्रान्तैस्त्यज्यमानः शिलोच्चयः।
सीदन् महति कान्तारे सार्थहीन इवाध्वगः ॥ ४.६७.४८ ॥
ಭಯದಿಂದ ಕಂಗೆಟ್ಟ ಋಷಿಗಳಿಂದ ಬಿಡಲ್ಪಡುತ್ತಿರುವ ಆ ಶಿಲಾರಾಶಿ ಪರ್ವತವು, ಮಹಾಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ತಂಡದಿಂದ ಬೇರ್ಪಟ್ಟ ದಾರಿಹೋಕನಂತೆ ಕುಸಿಯುತ್ತಿರುವಂತೆ ತೋರಿತು.
4.67.49
स वेगवान् वेगसमाहितात्मा
हरिप्रवीरः परवीरहन्ता।
मनः समाधाय महानुभावो
जगाम लङ्कां मनसा मनस्वी ॥ ४.६७.४९ ॥
ವೇಗವಂತನೂ, ವೇಗದಲ್ಲೇ ಮನಸ್ಸನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿದವನೂ, ವಾನರವೀರರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನೂ, ಶತ್ರುವೀರರನ್ನು ಸಂಹರಿಸುವವನೂ, ಮಹಾಪ್ರಭಾವಶಾಲಿಯೂ, ದೃಢಚಿತ್ತನೂ ಆದ ಅವನು ಮನಸ್ಸನ್ನು ಸಮಾಧಾನಗೊಳಿಸಿ, ಮನಸ್ಸಿನಿಂದಲೇ ಲಂಕೆಯ ಕಡೆಗೆ ಹೋದನು.