Rāmāyaṇa de Vālmīki · Sarga 4.9
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.9.1
वाली नाम मम भ्राता ज्येष्ठः शत्रुनिषूदनः।
पितुर्बहुमतो नित्यं मम चापि तथा पुरा ॥ ४.९.१ ॥
Mi hermano mayor, llamado Vālī, era destructor de enemigos. Siempre fue muy honrado por nuestro padre, y antes yo también lo honraba de la misma manera.
4.9.2
पितर्युपरते तस्मिन् ज्येष्ठोऽयमिति मन्त्रिभिः।
कपीनामीश्वरो राज्ये कृतः परमसम्मतः ॥ ४.९.२ ॥
Cuando su padre murió, los ministros, considerándolo el mayor, lo establecieron como señor del reino de los monos, con la más alta aprobación.
4.9.3
राज्यं प्रशासतस्तस्य पितृपैतामहं महत्।
अहं सर्वेषु कालेषु प्रणतः प्रेष्यवत् स्थितः ॥ ४.९.३ ॥
Mientras él gobernaba el vasto reino de nuestro padre y abuelo, yo siempre permanecí humildemente, como un servidor.
4.9.4
मायावी नाम तेजस्वी पूर्वजो दुन्दुभेः सुतः।
तेन तस्य महद्वैरं वालिनः स्त्रीकृतं पुरा ॥ ४.९.४ ॥
Existió un radiante hermano mayor llamado Māyāvī, hijo de Dundubhi. Antiguamente, por causa de una mujer, surgió entre él y Vālī una gran enemistad.
4.9.5
स तु सुप्ते जने रात्रौ किष्किन्धाद्वारमागतः।
नर्दति स्म सुसंरब्धो वालिनं चाह्वयद् रणे ॥ ४.९.५ ॥
Aquella noche, mientras la gente dormía, llegó a la puerta de Kiṣkindhā, rugió con furia violenta y retó a Vālī a combatir.
4.9.6
प्रसुप्तस्तु मम भ्राता नर्दतो भैरवस्वनम्।
श्रुत्वा न ममृषे वाली निष्पपात जवात् तदा ॥ ४.९.६ ॥
Pero mi hermano Vālī, profundamente dormido, no pudo soportar el terrible rugido y al instante se levantó de un salto con rapidez.
4.9.7
स तु वै निःसृतः क्रोधात् तं हन्तुमसुरोत्तमम्।
वार्यमाणस्ततः स्त्रीभिर्मया च प्रणतात्मना ॥ ४.९.७ ॥
En su ira salió para matar a aquel mejor de los asuras, mientras las mujeres y yo, con el ánimo humillado, tratábamos de detenerlo.
4.9.8
स तु निर्धूय सर्वान् नो निर्जगाम महाबलः।
ततोऽहमपि सौहार्दान्निःसृतो वालिना सह ॥ ४.९.८ ॥
Aquel de gran fuerza nos apartó a todos y salió; entonces yo también, por afecto, salí junto con Vālin.
4.9.9
स तु मे भ्रातरं दृष्ट्वा मां च दूरादवस्थितम्।
असुरो जातसंत्रासः प्रदुद्राव तदा भृशम् ॥ ४.९.९ ॥
Aquel asura, al ver a mi hermano y a mí de pie a la distancia, lleno de terror, huyó entonces con gran rapidez.
4.9.10
तस्मिन् द्रवति संत्रस्ते ह्यावां द्रुततरं गतौ।
प्रकाशोऽपि कृतो मार्गश्चन्द्रेणोद्गच्छता तदा ॥ ४.९.१० ॥
Mientras él huía aterrorizado, nosotros dos avanzamos aún más rápido; y la luna que ascendía iluminó entonces el camino.
4.9.11
स तृणैरावृतं दुर्गं धरण्या विवरं महत्।
प्रविवेशासुरो वेगादावामासाद्य विष्ठितौ ॥ ४.९.११ ॥
El asura se internó velozmente en aquella gran hendidura de la tierra, cubierta de hierba y difícil de penetrar; y nosotros dos, llegados allí, nos detuvimos.
4.9.12
तं प्रविष्टं रिपुं दृष्ट्वा बिलं रोषवशं गतः।
मामुवाच ततो वाली वचनं क्षुभितेन्द्रियः ॥ ४.९.१२ ॥
Al ver que el enemigo había entrado en la cueva, Vālin se dejó dominar por la ira, y con los sentidos alterados me dirigió estas palabras.
4.9.13
इह तिष्ठाद्य सुग्रीव बिलद्वारि समाहितः।
यावदत्र प्रविश्याहं निहन्मि समरे रिपुम् ॥ ४.९.१३ ॥
Oh Sugrīva, quédate aquí ahora, atento a la entrada de la cueva, hasta que yo entre y mate al enemigo en combate.
4.9.14
मया त्वेतद् वचः श्रुत्वा याचितः स परंतपः।
शापयित्वा च मां पद्भ्यां प्रविवेश बिलं ततः ॥ ४.९.१४ ॥
Tras oír estas palabras mías, aquel abrasador de enemigos me suplicó, me hizo jurar por mis pies, y luego entró en la caverna.
4.9.15
तस्य प्रविष्टस्य बिलं साग्रः संवत्सरो गतः।
स्थितस्य च बिलद्वारि स कालो व्यत्यवर्तत ॥ ४.९.१५ ॥
Después de que él entrara en la caverna, pasó un año entero; y aquel tiempo pasó para mí mientras yo estaba de pie a la entrada de la cueva.
4.9.16
अहं तु नष्टं तं ज्ञात्वा स्नेहादागतसम्भ्रमः।
भ्रातरं न प्रपश्यामि पापशङ्कि च मे मनः ॥ ४.९.१६ ॥
Pero, creyéndole perdido, me alarmé por afecto; no veo a mi hermano, y mi mente teme un mal.
4.9.17
अथ दीर्घस्य कालस्य बिलात् तस्माद् विनिःसृतम्।
सफेनं रुधिरं दृष्ट्वा ततोऽहं भृशदुःखितः ॥ ४.९.१७ ॥
Entonces, tras mucho tiempo, al ver salir de aquella caverna sangre mezclada con espuma, quedé profundamente afligido.
4.9.18
नर्दतामसुराणां च ध्वनिर्मे श्रोत्रमागतः।
न रतस्य च संग्रामे क्रोशतोऽपि स्वनो गुरोः ॥ ४.९.१८ ॥
Llegó a mis oídos el rugido de los asuras que rugían, pero ni siquiera la voz de mi hermano mayor clamando en la batalla.
4.9.19
अहं त्ववगतो बुद्ध्या चिह्नैस्तैर्भ्रातरं हतम्।
पिधाय च बिलद्वारं शिलया गिरिमात्रया ॥ ४.९.१९ ॥
Pero por aquellas señales comprendí con mi juicio que mi hermano había sido muerto; y cerré la boca de la cueva con una roca grande como una montaña.
4.9.20
शोकार्तश्चोदकं कृत्वा किष्किन्धामागतः सखे।
गूहमानस्य मे तत् त्वं यत्नतो मन्त्रिभिः श्रुतम् ॥ ४.९.२० ॥
Amigo, afligido por el dolor, hice la ofrenda de agua y regresé a Kiṣkindhā; aunque lo ocultaba, lo has oído con cuidado de mis ministros.
4.9.21
ततोऽहं तैः समागम्य समेतैरभिषेचितः।
राज्यं प्रशासतस्तस्य न्यायतो मम राघव ॥ ४.९.२१ ॥
Entonces todos se reunieron y me ungieron; oh Rāghava, así como él gobernaba el reino con justicia, así también yo lo gobernaba.
4.9.22
आजगाम रिपुं हत्वा दानवं स तु वानरः।
अभिषिक्तं तु मां दृष्ट्वा क्रोधात् संरक्तलोचनः ॥ ४.९.२२ ॥
Aquel mono, después de matar al demonio enemigo, regresó; y al verme ungido, sus ojos se enrojecieron de ira.
4.9.23
मदीयान् मन्त्रिणो बद्ध्वा परुषं वाक्यमब्रवीत्।
निग्रहे च समर्थस्य तं पापं प्रति राघव ॥ ४.९.२३ ॥
Atando a mis ministros, pronunció palabras duras; oh Rāghava, aunque capaz de castigar, aquel malvado lo hizo así.
4.9.24
न प्रावर्तत मे बुद्धिर्भ्रातृगौरवयन्त्रिता।
हत्वा शत्रुं स मे भ्राता प्रविवेश पुरं तदा ॥ ४.९.२४ ॥
Mi mente, atada por el respeto a mi hermano, no se inclinó a castigarlo; habiendo matado al enemigo, mi hermano entró entonces en la ciudad.
4.9.25
मानयंस्तं महात्मानं यथावच्चाभिवादयम्।
उक्ताश्च नाशिषस्तेन प्रहृष्टेनान्तरात्मना ॥ ४.९.२५ ॥
Honré a aquel magnánimo como corresponde y me postré ante él, pero él, con el corazón contento, no me dio bendiciones.
4.9.26
नत्वा पादावहं तस्य मुकुटेनास्पृशं प्रभो।
अपि वाली मम क्रोधान्न प्रसादं चकार सः ॥ ४.९.२६ ॥
Señor, habiendo inclinado la cabeza, toqué sus pies con mi diadema, pero Vālī, por cólera, no me mostró favor.