ವಾಲ್ಮೀಕಿ ರಾಮಾಯಣ · ಸರ್ಗ 4.9
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.9.1
वाली नाम मम भ्राता ज्येष्ठः शत्रुनिषूदनः।
पितुर्बहुमतो नित्यं मम चापि तथा पुरा ॥ ४.९.१ ॥
ವಾಲಿ ಎಂಬ ನನ್ನ ಹಿರಿಯ ಸಹೋದರ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಸಂಹರಿಸುವವನು. ತಂದೆಯಿಂದ ಸದಾ ಅತ್ಯಂತ ಗೌರವಿಸಲ್ಪಟ್ಟವನು; ಹಿಂದೆ ನನ್ನಿಂದಲೂ ಹಾಗೆಯೇ ಗೌರವಿಸಲ್ಪಟ್ಟನು.
4.9.2
पितर्युपरते तस्मिन् ज्येष्ठोऽयमिति मन्त्रिभिः।
कपीनामीश्वरो राज्ये कृतः परमसम्मतः ॥ ४.९.२ ॥
ತಂದೆ ನಿಧನರಾದ ನಂತರ, ಮಂತ್ರಿಗಳು 'ಇವನೇ ಹಿರಿಯ' ಎಂದು ತಿಳಿದು, ಅವನನ್ನೇ ಕಪಿಗಳ ರಾಜ್ಯದ ಅಧಿಪತಿಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದರು; ಎಲ್ಲರ ಅತ್ಯಂತ ಸಮ್ಮತಿಯೊಂದಿಗೆ.
4.9.3
राज्यं प्रशासतस्तस्य पितृपैतामहं महत्।
अहं सर्वेषु कालेषु प्रणतः प्रेष्यवत् स्थितः ॥ ४.९.३ ॥
ಅವನು ತನ್ನ ಪಿತೃ-ಪಿತಾಮಹರ ವಿಶಾಲ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಆಳುವಾಗ, ನಾನು ಸದಾ ವಿನಯದಿಂದ ಸೇವಕನಂತೆ ಅವನ ಬಳಿ ನಿಂತಿದ್ದೆನು.
4.9.4
मायावी नाम तेजस्वी पूर्वजो दुन्दुभेः सुतः।
तेन तस्य महद्वैरं वालिनः स्त्रीकृतं पुरा ॥ ४.९.४ ॥
ದುಂದುಭಿಯ ಮಗನಾದ ಮಾಯಾವಿ ಎಂಬ ತೇಜಸ್ವಿ ಹಿರಿಯನಿದ್ದನು. ಹಿಂದೆ ಒಬ್ಬ ಸ್ತ್ರೀಯ ಕಾರಣದಿಂದ ಅವನಿಗೂ ವಾಲಿಗೂ ದೊಡ್ಡ ವೈರ ಉಂಟಾಯಿತು.
4.9.5
स तु सुप्ते जने रात्रौ किष्किन्धाद्वारमागतः।
नर्दति स्म सुसंरब्धो वालिनं चाह्वयद् रणे ॥ ४.९.५ ॥
ಅವನು ರಾತ್ರಿ ಜನರು ನಿದ್ರಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ ಕಿಷ್ಕಿಂಧೆಯ ದ್ವಾರಕ್ಕೆ ಬಂದು, ಅತ್ಯಂತ ಕೋಪದಿಂದ ಗರ್ಜಿಸಿ, ಯುದ್ಧಕ್ಕಾಗಿ ವಾಲಿಯನ್ನು ಕರೆದನು.
4.9.6
प्रसुप्तस्तु मम भ्राता नर्दतो भैरवस्वनम्।
श्रुत्वा न ममृषे वाली निष्पपात जवात् तदा ॥ ४.९.६ ॥
ಗಾಢ ನಿದ್ರೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ನನ್ನ ಸಹೋದರ ವಾಲಿ, ಅವನ ಭಯಂಕರ ಗರ್ಜನೆಯನ್ನು ಕೇಳಿ ಸಹಿಸದೆ, ಆಗಲೇ ವೇಗದಿಂದ ಎದ್ದು ಹಾರಿದನು.
4.9.7
स तु वै निःसृतः क्रोधात् तं हन्तुमसुरोत्तमम्।
वार्यमाणस्ततः स्त्रीभिर्मया च प्रणतात्मना ॥ ४.९.७ ॥
ಅವನು ಕ್ರೋಧದಿಂದ ಆ ಅಸುರೋತ್ತಮನನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲು ಹೊರಟನು; ಸ್ತ್ರೀಯರೂ ನಾನೂ ವಿನೀತ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಅವನನ್ನು ತಡೆಯುತ್ತಿದ್ದೆವು.
4.9.8
स तु निर्धूय सर्वान् नो निर्जगाम महाबलः।
ततोऽहमपि सौहार्दान्निःसृतो वालिना सह ॥ ४.९.८ ॥
ಆ ಮಹಾಬಲನು ನಮ್ಮೆಲ್ಲರನ್ನು ಕೊಡವಿಕೊಂಡು ಹೊರಟನು; ಆಗ ನಾನೂ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ವಾಲಿಯೊಂದಿಗೆ ಹೊರಟೆ.
4.9.9
स तु मे भ्रातरं दृष्ट्वा मां च दूरादवस्थितम्।
असुरो जातसंत्रासः प्रदुद्राव तदा भृशम् ॥ ४.९.९ ॥
ಆ ಅಸುರನು ನನ್ನ ಸಹೋದರನನ್ನು ಮತ್ತು ದೂರದಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದ್ದ ನನ್ನನ್ನು ನೋಡಿ, ಭಯಗೊಂಡು ಆಗ ಬಹಳ ವೇಗವಾಗಿ ಓಡಿಹೋದನು.
4.9.10
तस्मिन् द्रवति संत्रस्ते ह्यावां द्रुततरं गतौ।
प्रकाशोऽपि कृतो मार्गश्चन्द्रेणोद्गच्छता तदा ॥ ४.९.१० ॥
ಅವನು ಭಯದಿಂದ ಓಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ ನಾವಿಬ್ಬರೂ ಇನ್ನೂ ವೇಗವಾಗಿ ಹೋದೆವು; ಆಗ ಉದಯಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಚಂದ್ರನು ದಾರಿಯನ್ನು ಬೆಳಗಿಸಿದನು.
4.9.11
स तृणैरावृतं दुर्गं धरण्या विवरं महत्।
प्रविवेशासुरो वेगादावामासाद्य विष्ठितौ ॥ ४.९.११ ॥
ಆ ಅಸುರನು ಹುಲ್ಲಿನಿಂದ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟ, ಪ್ರವೇಶಿಸಲು ಕಷ್ಟವಾದ ಆ ದೊಡ್ಡ ಭೂಬಿಲಕ್ಕೆ ವೇಗವಾಗಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು; ನಾವಿಬ್ಬರೂ ಅಲ್ಲಿಗೆ ತಲುಪಿ ನಿಂತೆವು.
4.9.12
तं प्रविष्टं रिपुं दृष्ट्वा बिलं रोषवशं गतः।
मामुवाच ततो वाली वचनं क्षुभितेन्द्रियः ॥ ४.९.१२ ॥
ಶತ್ರುವು ಬಿಲದೊಳಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ್ದನ್ನು ನೋಡಿ ವಾಲಿ ಕ್ರೋಧಕ್ಕೆ ವಶನಾದನು; ಇಂದ್ರಿಯಗಳು ಕಲಕಿಹೋಗಿ ಅವನು ನನಗೆ ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದನು.
4.9.13
इह तिष्ठाद्य सुग्रीव बिलद्वारि समाहितः।
यावदत्र प्रविश्याहं निहन्मि समरे रिपुम् ॥ ४.९.१३ ॥
ಸುಗ್ರೀವ, ಈಗ ಇಲ್ಲಿ ಗುಹೆಯ ಬಾಗಿಲಿನಲ್ಲಿ ಎಚ್ಚರದಿಂದ ನಿಲ್ಲು. ನಾನು ಒಳಗೆ ಹೋಗಿ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಶತ್ರುವನ್ನು ಸಂಹರಿಸುವವರೆಗೆ.
4.9.14
मया त्वेतद् वचः श्रुत्वा याचितः स परंतपः।
शापयित्वा च मां पद्भ्यां प्रविवेश बिलं ततः ॥ ४.९.१४ ॥
ನನ್ನ ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಸುಡುವ ಆ ವೀರನು ನನ್ನನ್ನು ಬೇಡಿಕೊಂಡು, ನನ್ನ ಪಾದಗಳ ಮೇಲೆ ಪ್ರಮಾಣ ಮಾಡಿಸಿ, ನಂತರ ಗುಹೆಯನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು.
4.9.15
तस्य प्रविष्टस्य बिलं साग्रः संवत्सरो गतः।
स्थितस्य च बिलद्वारि स कालो व्यत्यवर्तत ॥ ४.९.१५ ॥
ಅವನು ಗುಹೆಯನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ ನಂತರ ಪೂರ್ಣ ಒಂದು ವರ್ಷ ಕಳೆಯಿತು; ಗುಹೆಯ ಬಾಗಿಲಿನಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದ್ದ ನನಗೂ ಆ ಕಾಲ ಕಳೆಯಿತು.
4.9.16
अहं तु नष्टं तं ज्ञात्वा स्नेहादागतसम्भ्रमः।
भ्रातरं न प्रपश्यामि पापशङ्कि च मे मनः ॥ ४.९.१६ ॥
ಅವನು ನಾಶವಾದನೆಂದು ತಿಳಿದು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ನಾನು ಕಳವಳಗೊಂಡೆ. ತಮ್ಮನನ್ನು ನಾನು ಕಾಣುತ್ತಿಲ್ಲ; ನನ್ನ ಮನಸ್ಸು ಕೆಡುಕನ್ನು ಶಂಕಿಸುತ್ತಿದೆ.
4.9.17
अथ दीर्घस्य कालस्य बिलात् तस्माद् विनिःसृतम्।
सफेनं रुधिरं दृष्ट्वा ततोऽहं भृशदुःखितः ॥ ४.९.१७ ॥
ಬಹಳ ಕಾಲ ಕಳೆದ ನಂತರ ಆ ಗುಹೆಯಿಂದ ನೊರೆಯೊಡನೆ ರಕ್ತ ಹೊರಬರುವುದನ್ನು ಕಂಡು ನಾನು ಅತ್ಯಂತ ದುಃಖಿತನಾದೆ.
4.9.18
नर्दतामसुराणां च ध्वनिर्मे श्रोत्रमागतः।
न रतस्य च संग्रामे क्रोशतोऽपि स्वनो गुरोः ॥ ४.९.१८ ॥
ಗರ್ಜಿಸುತ್ತಿರುವ ಅಸುರರ ಧ್ವನಿ ನನ್ನ ಕಿವಿಗೆ ಬಂತು; ಆದರೆ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಕೂಗುತ್ತಿದ್ದ ನನ್ನ ಹಿರಿಯ ಅಣ್ಣನ ಧ್ವನಿಯೂ ಕೇಳಿಸಲಿಲ್ಲ.
4.9.19
अहं त्ववगतो बुद्ध्या चिह्नैस्तैर्भ्रातरं हतम्।
पिधाय च बिलद्वारं शिलया गिरिमात्रया ॥ ४.९.१९ ॥
ಆದರೆ ಆ ಚಿಹ್ನೆಗಳಿಂದ ಬುದ್ಧಿಯಿಂದ ನನ್ನ ಸಹೋದರ ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟನೆಂದು ನಾನು ತಿಳಿದುಕೊಂಡೆ; ಗುಹೆಯ ಬಾಗಿಲನ್ನು ಪರ್ವತದಷ್ಟು ದೊಡ್ಡ ಬಂಡೆಯಿಂದ ಮುಚ್ಚಿದೆ.
4.9.20
शोकार्तश्चोदकं कृत्वा किष्किन्धामागतः सखे।
गूहमानस्य मे तत् त्वं यत्नतो मन्त्रिभिः श्रुतम् ॥ ४.९.२० ॥
ಗೆಳೆಯನೇ, ಶೋಕದಿಂದ ಪೀಡಿತನಾಗಿ ತರ್ಪಣ ಮಾಡಿ ಕಿಷ್ಕಿಂಧೆಗೆ ಹಿಂದಿರುಗಿದೆ; ನಾನು ಮರೆಮಾಡಿದರೂ ಮಂತ್ರಿಗಳಿಂದ ನೀನು ಅದನ್ನು ಯತ್ನದಿಂದ ಕೇಳಿರುವೆ.
4.9.21
ततोऽहं तैः समागम्य समेतैरभिषेचितः।
राज्यं प्रशासतस्तस्य न्यायतो मम राघव ॥ ४.९.२१ ॥
ಆಗ ಅವರೆಲ್ಲರೂ ಸೇರಿ ನನಗೆ ಅಭಿಷೇಕ ಮಾಡಿದರು; ಓ ರಾಘವನೇ, ಅವನು ನ್ಯಾಯದಿಂದ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಆಳುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ನಾನೂ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಆಳಿದೆ.
4.9.22
आजगाम रिपुं हत्वा दानवं स तु वानरः।
अभिषिक्तं तु मां दृष्ट्वा क्रोधात् संरक्तलोचनः ॥ ४.९.२२ ॥
ಆ ವಾನರನು ಶತ್ರುವಾದ ದಾನವನನ್ನು ಕೊಂದು ಹಿಂದಿರುಗಿದನು; ನಾನು ಅಭಿಷಿಕ್ತನಾಗಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ ಕೋಪದಿಂದ ಅವನ ಕಣ್ಣುಗಳು ಕೆಂಪಾದವು.
4.9.23
मदीयान् मन्त्रिणो बद्ध्वा परुषं वाक्यमब्रवीत्।
निग्रहे च समर्थस्य तं पापं प्रति राघव ॥ ४.९.२३ ॥
ನನ್ನ ಮಂತ್ರಿಗಳನ್ನು ಬಂಧಿಸಿ ಅವನು ಕಠಿಣ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದನು; ಓ ರಾಘವನೇ, ದಂಡಿಸಲು ಸಮರ್ಥನಾಗಿದ್ದರೂ ಆ ಪಾಪಿ ಹೀಗೆ ಮಾಡಿದನು.
4.9.24
न प्रावर्तत मे बुद्धिर्भ्रातृगौरवयन्त्रिता।
हत्वा शत्रुं स मे भ्राता प्रविवेश पुरं तदा ॥ ४.९.२४ ॥
ಸಹೋದರನ ಮೇಲಿನ ಗೌರವದಿಂದ ಬಂಧಿತವಾದ ನನ್ನ ಬುದ್ಧಿ (ಅವನನ್ನು ದಂಡಿಸುವತ್ತ) ತೊಡಗಲಿಲ್ಲ; ಶತ್ರುವನ್ನು ಕೊಂದು ನನ್ನ ಸಹೋದರನು ಆಗ ನಗರವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು.
4.9.25
मानयंस्तं महात्मानं यथावच्चाभिवादयम्।
उक्ताश्च नाशिषस्तेन प्रहृष्टेनान्तरात्मना ॥ ४.९.२५ ॥
ಆ ಮಹಾತ್ಮನನ್ನು ಯಥಾವಿಧಿಯಾಗಿ ಗೌರವಿಸಿ ವಂದಿಸಿದೆನು; ಆದರೆ ಸಂತುಷ್ಟ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಅವನು ನನಗೆ ಆಶೀರ್ವಾದ ಮಾಡಲಿಲ್ಲ.
4.9.26
नत्वा पादावहं तस्य मुकुटेनास्पृशं प्रभो।
अपि वाली मम क्रोधान्न प्रसादं चकार सः ॥ ४.९.२६ ॥
ಪ್ರಭುವೇ, ಅವನ ಪಾದಗಳಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ನನ್ನ ಕಿರೀಟದಿಂದ ಅವುಗಳನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿದೆನು; ಆದರೂ ವಾಲಿ ಕೋಪದಿಂದ ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಕೃಪೆ ತೋರಲಿಲ್ಲ.