వాల్మీకి రామాయణం · సర్గ 4.9
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.9.1
वाली नाम मम भ्राता ज्येष्ठः शत्रुनिषूदनः।
पितुर्बहुमतो नित्यं मम चापि तथा पुरा ॥ ४.९.१ ॥
వాలి అనే నా అన్నయ్య శత్రువులను సంహరించువాడు. తండ్రికి అతడు ఎల్లప్పుడూ గౌరవపాత్రుడు; పూర్వం నేనూ అతన్ని అలాగే గౌరవించాను.
4.9.2
पितर्युपरते तस्मिन् ज्येष्ठोऽयमिति मन्त्रिभिः।
कपीनामीश्वरो राज्ये कृतः परमसम्मतः ॥ ४.९.२ ॥
తండ్రి మరణించిన తరువాత, మంత్రులు 'ఇతడు జ్యేష్ఠుడు' అని భావించి, అతన్నే వానరుల రాజ్యానికి అధిపతిగా అందరి ఆమోదంతో నియమించారు.
4.9.3
राज्यं प्रशासतस्तस्य पितृपैतामहं महत्।
अहं सर्वेषु कालेषु प्रणतः प्रेष्यवत् स्थितः ॥ ४.९.३ ॥
అతడు తన పితృ-పితామహుల విశాల రాజ్యాన్ని పాలించే కాలమంతా, నేను ఎప్పుడూ వినయంతో సేవకునిలా నిలిచి ఉన్నాను.
4.9.4
मायावी नाम तेजस्वी पूर्वजो दुन्दुभेः सुतः।
तेन तस्य महद्वैरं वालिनः स्त्रीकृतं पुरा ॥ ४.९.४ ॥
దుందుభి కుమారుడు మాయావి అనే తేజోవంతుడు, పూర్వీకుడు ఉన్నాడు. పూర్వం ఒక స్త్రీ కారణంగా అతనికి వాలితో మహాద్వేషం కలిగింది.
4.9.5
स तु सुप्ते जने रात्रौ किष्किन्धाद्वारमागतः।
नर्दति स्म सुसंरब्धो वालिनं चाह्वयद् रणे ॥ ४.९.५ ॥
అతడు రాత్రి ప్రజలంతా నిద్రిస్తున్న సమయంలో కిష్కింధ ద్వారానికి వచ్చి, అత్యంత కోపంతో గర్జిస్తూ యుద్ధానికి వాలిని సవాలు చేశాడు.
4.9.6
प्रसुप्तस्तु मम भ्राता नर्दतो भैरवस्वनम्।
श्रुत्वा न ममृषे वाली निष्पपात जवात् तदा ॥ ४.९.६ ॥
గాఢనిద్రలో ఉన్న నా అన్నయ్య వాలి, అతని భయంకర గర్జన విని సహించలేకపోయాడు, వెంటనే వేగంగా లేచాడు.
4.9.7
स तु वै निःसृतः क्रोधात् तं हन्तुमसुरोत्तमम्।
वार्यमाणस्ततः स्त्रीभिर्मया च प्रणतात्मना ॥ ४.९.७ ॥
అతడు కోపంతో ఆ అసుర శ్రేష్ఠుడిని చంపడానికి బయలుదేరాడు; స్త్రీలు, నేను వినయమైన మనసుతో అతడిని ఆపుతూ ఉన్నాము.
4.9.8
स तु निर्धूय सर्वान् नो निर्जगाम महाबलः।
ततोऽहमपि सौहार्दान्निःसृतो वालिना सह ॥ ४.९.८ ॥
ఆ మహాబలుడు మా అందరినీ విదిలించుకొని బయలుదేరాడు; అప్పుడు నేను కూడా ప్రేమతో వాలితో కలిసి బయలుదేరాను.
4.9.9
स तु मे भ्रातरं दृष्ट्वा मां च दूरादवस्थितम्।
असुरो जातसंत्रासः प्रदुद्राव तदा भृशम् ॥ ४.९.९ ॥
ఆ అసురుడు నా సోదరుడిని, దూరంలో నిలబడిన నన్ను చూసి, భయంతో అప్పుడు ఎంతో వేగంగా పారిపోయాడు.
4.9.10
तस्मिन् द्रवति संत्रस्ते ह्यावां द्रुततरं गतौ।
प्रकाशोऽपि कृतो मार्गश्चन्द्रेणोद्गच्छता तदा ॥ ४.९.१० ॥
అతడు భయంతో పారిపోతుండగా మేమిద్దరం మరింత వేగంగా వెళ్ళాము; అప్పుడు ఉదయిస్తున్న చంద్రుడు మార్గాన్ని వెలిగించాడు.
4.9.11
स तृणैरावृतं दुर्गं धरण्या विवरं महत्।
प्रविवेशासुरो वेगादावामासाद्य विष्ठितौ ॥ ४.९.११ ॥
ఆ అసురుడు గడ్డితో కప్పబడిన, ప్రవేశించడానికి కష్టమైన ఆ మహా భూగర్భపు బిలంలోకి వేగంగా ప్రవేశించాడు; మేమిద్దరం అక్కడికి చేరి నిలబడ్డాము.
4.9.12
तं प्रविष्टं रिपुं दृष्ट्वा बिलं रोषवशं गतः।
मामुवाच ततो वाली वचनं क्षुभितेन्द्रियः ॥ ४.९.१२ ॥
శత్రువు బిలంలో ప్రవేశించడం చూసి వాలి కోపానికి లోనయ్యాడు; ఇంద్రియాలు కలతచెంది అతడు నాతో ఈ మాటలు పలికాడు.
4.9.13
इह तिष्ठाद्य सुग्रीव बिलद्वारि समाहितः।
यावदत्र प्रविश्याहं निहन्मि समरे रिपुम् ॥ ४.९.१३ ॥
సుగ్రీవా, ఇప్పుడు ఇక్కడ గుహ ద్వారం వద్ద జాగ్రత్తగా నిలబడు. నేను లోపలికి వెళ్లి యుద్ధంలో శత్రువును సంహరించే వరకు.
4.9.14
मया त्वेतद् वचः श्रुत्वा याचितः स परंतपः।
शापयित्वा च मां पद्भ्यां प्रविवेश बिलं ततः ॥ ४.९.१४ ॥
నా ఈ మాటలు విని శత్రువులను దహించే ఆ వీరుడు నన్ను వేడుకొని, నా పాదాలపై ప్రమాణం చేయించి, తరువాత గుహలో ప్రవేశించాడు.
4.9.15
तस्य प्रविष्टस्य बिलं साग्रः संवत्सरो गतः।
स्थितस्य च बिलद्वारि स कालो व्यत्यवर्तत ॥ ४.९.१५ ॥
అతడు గుహలో ప్రవేశించిన తరువాత పూర్తిగా ఒక సంవత్సరం గడిచిపోయింది; గుహ ద్వారం వద్ద నిలిచి ఉన్న నాకు ఆ కాలం కూడా గడిచిపోయింది.
4.9.16
अहं तु नष्टं तं ज्ञात्वा स्नेहादागतसम्भ्रमः।
भ्रातरं न प्रपश्यामि पापशङ्कि च मे मनः ॥ ४.९.१६ ॥
అతడు నశించాడని తెలిసి, ప్రేమతో ఆందోళన చెందాను. తమ్ముడిని నేను చూడలేకున్నాను; నా మనసు అనర్థాన్ని శంకిస్తోంది.
4.9.17
अथ दीर्घस्य कालस्य बिलात् तस्माद् विनिःसृतम्।
सफेनं रुधिरं दृष्ट्वा ततोऽहं भृशदुःखितः ॥ ४.९.१७ ॥
చాలా కాలం గడిచిన తరువాత ఆ గుహ నుండి నురుగుతో కూడిన రక్తం బయటకు రావడం చూసి నేను మిక్కిలి దుఃఖించాను.
4.9.18
नर्दतामसुराणां च ध्वनिर्मे श्रोत्रमागतः।
न रतस्य च संग्रामे क्रोशतोऽपि स्वनो गुरोः ॥ ४.९.१८ ॥
గర్జిస్తున్న రాక్షసుల ధ్వని నా చెవులకు వినిపించింది; కానీ యుద్ధంలో అరుస్తున్న నా పెద్దన్న స్వరం కూడా వినిపించలేదు.
4.9.19
अहं त्ववगतो बुद्ध्या चिह्नैस्तैर्भ्रातरं हतम्।
पिधाय च बिलद्वारं शिलया गिरिमात्रया ॥ ४.९.१९ ॥
కానీ ఆ గుర్తుల ద్వారా బుద్ధితో నా సోదరుడు చంపబడ్డాడని నేను తెలుసుకున్నాను; గుహ ద్వారాన్ని పర్వతమంత పెద్ద రాతితో మూసివేశాను.
4.9.20
शोकार्तश्चोदकं कृत्वा किष्किन्धामागतः सखे।
गूहमानस्य मे तत् त्वं यत्नतो मन्त्रिभिः श्रुतम् ॥ ४.९.२० ॥
మిత్రమా, శోకంతో పీడితుడనై ఉదకక్రియ చేసి కిష్కింధకు తిరిగి వచ్చాను; నేను దాచిపెట్టినా నీవు మంత్రుల నుండి దాన్ని జాగ్రత్తగా విన్నావు.
4.9.21
ततोऽहं तैः समागम्य समेतैरभिषेचितः।
राज्यं प्रशासतस्तस्य न्यायतो मम राघव ॥ ४.९.२१ ॥
అప్పుడు వారందరూ సమావేశమై నాకు అభిషేకం చేశారు; ఓ రాఘవా, అతడు న్యాయంగా రాజ్యపాలన చేస్తుండగా నేనూ రాజ్యాన్ని పాలించాను.
4.9.22
आजगाम रिपुं हत्वा दानवं स तु वानरः।
अभिषिक्तं तु मां दृष्ट्वा क्रोधात् संरक्तलोचनः ॥ ४.९.२२ ॥
ఆ వానరుడు శత్రువైన దానవుణ్ణి చంపి తిరిగి వచ్చాడు; నేను అభిషిక్తుడైనట్లు చూసి కోపంతో అతని కళ్ళు ఎర్రబడ్డాయి.
4.9.23
मदीयान् मन्त्रिणो बद्ध्वा परुषं वाक्यमब्रवीत्।
निग्रहे च समर्थस्य तं पापं प्रति राघव ॥ ४.९.२३ ॥
నా మంత్రులను బంధించి అతడు కఠిన వాక్యాలు పలికాడు; ఓ రాఘవా, శిక్షించగల సమర్థుడైనా ఆ పాపి అలా చేశాడు.
4.9.24
न प्रावर्तत मे बुद्धिर्भ्रातृगौरवयन्त्रिता।
हत्वा शत्रुं स मे भ्राता प्रविवेश पुरं तदा ॥ ४.९.२४ ॥
సోదరుని పట్ల గౌరవంతో బంధించబడిన నా బుద్ధి (అతడిని శిక్షించడానికి) ప్రవర్తించలేదు; శత్రువును చంపి, అప్పుడు నా సోదరుడు నగరంలో ప్రవేశించాడు.
4.9.25
मानयंस्तं महात्मानं यथावच्चाभिवादयम्।
उक्ताश्च नाशिषस्तेन प्रहृष्टेनान्तरात्मना ॥ ४.९.२५ ॥
ఆ మహాత్ముని యథావిధిగా గౌరవించి నమస్కరించాను; కానీ ఆయన ఆనందమనస్కుడై నాకు ఆశీర్వచనం చేయలేదు.
4.9.26
नत्वा पादावहं तस्य मुकुटेनास्पृशं प्रभो।
अपि वाली मम क्रोधान्न प्रसादं चकार सः ॥ ४.९.२६ ॥
ప్రభూ, ఆయన పాదాలకు నమస్కరించి నా కిరీటంతో ఆ పాదాలను తాకాను; అయినా వాలి కోపంతో నాపై అనుగ్రహం చూపలేదు.