ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣ · ସର୍ଗ 4.9
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.9.1
वाली नाम मम भ्राता ज्येष्ठः शत्रुनिषूदनः।
पितुर्बहुमतो नित्यं मम चापि तथा पुरा ॥ ४.९.१ ॥
ବାଳୀ ନାମକ ମୋର ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ଭ୍ରାତା ଶତ୍ରୁନିଷୂଦନ ଥିଲେ। ପିତାଙ୍କ ନିକଟରେ ସେ ସର୍ବଦା ଅତି ସମ୍ମାନିତ ଥିଲେ, ଏବଂ ପୂର୍ବେ ମୋ ନିକଟରେ ମଧ୍ୟ ସେପରି ଥିଲେ।
4.9.2
पितर्युपरते तस्मिन् ज्येष्ठोऽयमिति मन्त्रिभिः।
कपीनामीश्वरो राज्ये कृतः परमसम्मतः ॥ ४.९.२ ॥
ପିତାଙ୍କ ଦେହାନ୍ତ ପରେ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ 'ଏ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ' ବୋଲି ବିଚାରି ତାଙ୍କୁ ହିଁ ବାନରମାନଙ୍କ ରାଜ୍ୟର ଅଧୀଶ୍ୱର କଲେ, ସର୍ବସମ୍ମତିରେ।
4.9.3
राज्यं प्रशासतस्तस्य पितृपैतामहं महत्।
अहं सर्वेषु कालेषु प्रणतः प्रेष्यवत् स्थितः ॥ ४.९.३ ॥
ସେ ପିତୃ-ପିତାମହଙ୍କର ବିଶାଳ ରାଜ୍ୟ ଶାସନ କରିବା ସମୟରେ ମୁଁ ସର୍ବଦା ନମ୍ରଭାବରେ ସେବକ ପରି ରହିଥିଲି।
4.9.4
मायावी नाम तेजस्वी पूर्वजो दुन्दुभेः सुतः।
तेन तस्य महद्वैरं वालिनः स्त्रीकृतं पुरा ॥ ४.९.४ ॥
ଦୁନ୍ଦୁଭିଙ୍କ ପୁତ୍ର ମାୟାବୀ ନାମକ ଜଣେ ତେଜସ୍ୱୀ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ଥିଲେ। ପୂର୍ବେ ଜଣେ ସ୍ତ୍ରୀ ହେତୁ ତାଙ୍କ ସହିତ ବାଳୀଙ୍କର ମହାବୈର ଉପୁଜିଥିଲା।
4.9.5
स तु सुप्ते जने रात्रौ किष्किन्धाद्वारमागतः।
नर्दति स्म सुसंरब्धो वालिनं चाह्वयद् रणे ॥ ४.९.५ ॥
ଲୋକମାନେ ଶୋଇଥିବା ରାତ୍ରିରେ ସେ କିଷ୍କିନ୍ଧାର ଦ୍ୱାରକୁ ଆସି, ଅତି କ୍ରୋଧରେ ଗର୍ଜନ କରି ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ବାଳୀଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କଲେ।
4.9.6
प्रसुप्तस्तु मम भ्राता नर्दतो भैरवस्वनम्।
श्रुत्वा न ममृषे वाली निष्पपात जवात् तदा ॥ ४.९.६ ॥
ଗଭୀର ନିଦ୍ରାରେ ଥିବା ମୋ ଭ୍ରାତା ବାଳୀ, ତାଙ୍କର ଭୟଙ୍କର ଗର୍ଜନ ଶୁଣି ସହି ନ ପାରି, ସେହି କ୍ଷଣରେ ବେଗରେ ଉଠି ଲାଫ ଦେଇଥିଲେ।
4.9.7
स तु वै निःसृतः क्रोधात् तं हन्तुमसुरोत्तमम्।
वार्यमाणस्ततः स्त्रीभिर्मया च प्रणतात्मना ॥ ४.९.७ ॥
ସେ କ୍ରୋଧରେ ସେହି ଅସୁରଶ୍ରେଷ୍ଠକୁ ମାରିବାକୁ ବାହାରିଗଲା; ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ଏବଂ ମୁଁ ନମ୍ର ମନରେ ତାକୁ ରୋକୁଥିଲୁ।
4.9.8
स तु निर्धूय सर्वान् नो निर्जगाम महाबलः।
ततोऽहमपि सौहार्दान्निःसृतो वालिना सह ॥ ४.९.८ ॥
ସେହି ମହାବଳ ଆମ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଝଟକି ବାହାରିଗଲା; ସେତେବେଳେ ମୁଁ ମଧ୍ୟ ସ୍ନେହରୁ ବାଳୀ ସହିତ ବାହାରିଲି।
4.9.9
स तु मे भ्रातरं दृष्ट्वा मां च दूरादवस्थितम्।
असुरो जातसंत्रासः प्रदुद्राव तदा भृशम् ॥ ४.९.९ ॥
ସେହି ଅସୁର ମୋ ଭାଇ ଓ ଦୂରରେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ମୋତେ ଦେଖି ଭୟଭୀତ ହୋଇ ସେତେବେଳେ ଅତି ଜୋରରେ ପଳାଇଲା।
4.9.10
तस्मिन् द्रवति संत्रस्ते ह्यावां द्रुततरं गतौ।
प्रकाशोऽपि कृतो मार्गश्चन्द्रेणोद्गच्छता तदा ॥ ४.९.१० ॥
ସେ ଭୟରେ ପଳାଉଥିବା ବେଳେ ଆମେ ଦୁହେଁ ଆହୁରି ଜୋରରେ ଗଲୁ; ସେତେବେଳେ ଉଦୟ ହେଉଥିବା ଚନ୍ଦ୍ର ପଥକୁ ଆଲୋକିତ କଲେ।
4.9.11
स तृणैरावृतं दुर्गं धरण्या विवरं महत्।
प्रविवेशासुरो वेगादावामासाद्य विष्ठितौ ॥ ४.९.११ ॥
ସେହି ଅସୁର ଘାସରେ ଆବୃତ, ପ୍ରବେଶ କରିବା କଷ୍ଟକର ସେହି ବିରାଟ ଭୂ-ବିବରରେ ଜୋରରେ ପ୍ରବେଶ କଲା; ଆମେ ଦୁହେଁ ସେଠାରେ ପହଞ୍ଚି ଠିଆ ହେଲୁ।
4.9.12
तं प्रविष्टं रिपुं दृष्ट्वा बिलं रोषवशं गतः।
मामुवाच ततो वाली वचनं क्षुभितेन्द्रियः ॥ ४.९.१२ ॥
ଶତ୍ରୁକୁ ବିବରରେ ପ୍ରବେଶ କରିଥିବା ଦେଖି ବାଳୀ କ୍ରୋଧର ବଶୀଭୂତ ହେଲା; ବିକଳ ଇନ୍ଦ୍ରିୟରେ ସେ ମୋତେ ଏହି କଥା କହିଲା।
4.9.13
इह तिष्ठाद्य सुग्रीव बिलद्वारि समाहितः।
यावदत्र प्रविश्याहं निहन्मि समरे रिपुम् ॥ ४.९.१३ ॥
ହେ ସୁଗ୍ରୀବ, ଏବେ ଏଠାରେ ଗୁମ୍ଫାଦ୍ୱାରରେ ସାବଧାନରେ ଠିଆ ହୁଅ, ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମୁଁ ଭିତରକୁ ଯାଇ ଯୁଦ୍ଧରେ ଶତ୍ରୁକୁ ବଧ ନ କରେ।
4.9.14
मया त्वेतद् वचः श्रुत्वा याचितः स परंतपः।
शापयित्वा च मां पद्भ्यां प्रविवेश बिलं ततः ॥ ४.९.१४ ॥
ମୋ ଏହି ବଚନ ଶୁଣି ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ତାପ ଦେଉଥିବା ସେ ବୀର ମୋତେ ଯାଚନା କଲା, ମୋ ପାଦ ଉପରେ ଶପଥ କରାଇ ତାପରେ ଗୁମ୍ଫାରେ ପ୍ରବେଶ କଲା।
4.9.15
तस्य प्रविष्टस्य बिलं साग्रः संवत्सरो गतः।
स्थितस्य च बिलद्वारि स कालो व्यत्यवर्तत ॥ ४.९.१५ ॥
ସେ ଗୁମ୍ଫାରେ ପ୍ରବେଶ କରିବା ପରେ ପୂରା ଏକ ବର୍ଷ ବିତିଗଲା; ଗୁମ୍ଫାଦ୍ୱାରରେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ମୋର ସେ ସମୟ ମଧ୍ୟ ବିତିଗଲା।
4.9.16
अहं तु नष्टं तं ज्ञात्वा स्नेहादागतसम्भ्रमः।
भ्रातरं न प्रपश्यामि पापशङ्कि च मे मनः ॥ ४.९.१६ ॥
ସେ ନଷ୍ଟ ହୋଇଛି ବୋଲି ଜାଣି ସ୍ନେହରେ ମୁଁ ବ୍ୟାକୁଳ ହେଲି। ଭାଇକୁ ମୁଁ ଦେଖି ପାରୁନି, ଆଉ ମୋ ମନ ଅଶୁଭ ଆଶଙ୍କା କରୁଛି।
4.9.17
अथ दीर्घस्य कालस्य बिलात् तस्माद् विनिःसृतम्।
सफेनं रुधिरं दृष्ट्वा ततोऽहं भृशदुःखितः ॥ ४.९.१७ ॥
ବହୁ ସମୟ ପରେ ସେ ଗୁମ୍ଫାରୁ ଫେଣ ସହିତ ରକ୍ତ ବାହାରିଥିବା ଦେଖି ମୁଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁଃଖିତ ହେଲି।
4.9.18
नर्दतामसुराणां च ध्वनिर्मे श्रोत्रमागतः।
न रतस्य च संग्रामे क्रोशतोऽपि स्वनो गुरोः ॥ ४.९.१८ ॥
ଗର୍ଜନ କରୁଥିବା ଅସୁରମାନଙ୍କ ଧ୍ୱନି ମୋ କାନରେ ପଡ଼ିଲା; କିନ୍ତୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ଚିତ୍କାର କରୁଥିବା ମୋ ବଡ଼ ଭାଇର ସ୍ୱର ମଧ୍ୟ ଶୁଣାଗଲା ନାହିଁ।
4.9.19
अहं त्ववगतो बुद्ध्या चिह्नैस्तैर्भ्रातरं हतम्।
पिधाय च बिलद्वारं शिलया गिरिमात्रया ॥ ४.९.१९ ॥
କିନ୍ତୁ ସେହି ଚିହ୍ନମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବୁଦ୍ଧିରେ ମୁଁ ଜାଣିଲି ଯେ ମୋ ଭାଇ ନିହତ ହୋଇଛି; ଏବଂ ପର୍ବତ ପରି ବିଶାଳ ଏକ ଶିଳାରେ ଗୁମ୍ଫାର ଦ୍ୱାର ବନ୍ଦ କଲି।
4.9.20
शोकार्तश्चोदकं कृत्वा किष्किन्धामागतः सखे।
गूहमानस्य मे तत् त्वं यत्नतो मन्त्रिभिः श्रुतम् ॥ ४.९.२० ॥
ହେ ସଖା, ଶୋକରେ ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ ଉଦକକ୍ରିୟା କରି ମୁଁ କିଷ୍କିନ୍ଧାକୁ ଫେରିଲି; ମୁଁ ଲୁଚାଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ତୁମେ ମନ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କଠାରୁ ଯତ୍ନପୂର୍ବକ ତାହା ଶୁଣିଛ।
4.9.21
ततोऽहं तैः समागम्य समेतैरभिषेचितः।
राज्यं प्रशासतस्तस्य न्यायतो मम राघव ॥ ४.९.२१ ॥
ତା'ପରେ ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ମିଳିତ ହୋଇ ମୋର ଅଭିଷେକ କଲେ; ହେ ରାଘବ, ସେ ନ୍ୟାୟପୂର୍ବକ ରାଜ୍ୟ ଶାସନ କରୁଥିବାବେଳେ ମୁଁ ମଧ୍ୟ ଶାସନ କଲି।
4.9.22
आजगाम रिपुं हत्वा दानवं स तु वानरः।
अभिषिक्तं तु मां दृष्ट्वा क्रोधात् संरक्तलोचनः ॥ ४.९.२२ ॥
ସେ ବାନର ଶତ୍ରୁ ଦାନବକୁ ବଧ କରି ଫେରି ଆସିଲା; ଏବଂ ମୋତେ ଅଭିଷିକ୍ତ ଦେଖି କ୍ରୋଧରେ ତାର ଆଖି ରକ୍ତବର୍ଣ୍ଣ ହେଲା।
4.9.23
मदीयान् मन्त्रिणो बद्ध्वा परुषं वाक्यमब्रवीत्।
निग्रहे च समर्थस्य तं पापं प्रति राघव ॥ ४.९.२३ ॥
ମୋ ମନ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କୁ ବାନ୍ଧି ସେ କଠୋର ବାକ୍ୟ କହିଲା; ହେ ରାଘବ, ଦଣ୍ଡ ଦେବାରେ ସମର୍ଥ ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସେ ପାପୀ ଏପରି କଲା।
4.9.24
न प्रावर्तत मे बुद्धिर्भ्रातृगौरवयन्त्रिता।
हत्वा शत्रुं स मे भ्राता प्रविवेश पुरं तदा ॥ ४.९.२४ ॥
ଭାଇ ପ୍ରତି ସମ୍ମାନରେ ବନ୍ଧା ମୋ ବୁଦ୍ଧି (ତାକୁ ଦଣ୍ଡ ଦେବା ପ୍ରତି) ପ୍ରବୃତ୍ତ ହେଲା ନାହିଁ; ଶତ୍ରୁକୁ ବଧ କରି ସେତେବେଳେ ମୋ ଭାଇ ନଗରରେ ପ୍ରବେଶ କଲା।
4.9.25
मानयंस्तं महात्मानं यथावच्चाभिवादयम्।
उक्ताश्च नाशिषस्तेन प्रहृष्टेनान्तरात्मना ॥ ४.९.२५ ॥
ସେହି ମହାତ୍ମାଙ୍କୁ ଯଥାବିଧି ସମ୍ମାନ ଦେଇ ମୁଁ ପ୍ରଣାମ କଲି; କିନ୍ତୁ ପ୍ରସନ୍ନ ହୃଦୟରେ ସେ ମୋତେ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଲେ ନାହିଁ।
4.9.26
नत्वा पादावहं तस्य मुकुटेनास्पृशं प्रभो।
अपि वाली मम क्रोधान्न प्रसादं चकार सः ॥ ४.९.२६ ॥
ହେ ପ୍ରଭୋ, ମୁଁ ତାଙ୍କ ପାଦରେ ପ୍ରଣାମ କରି ମୋ ମୁକୁଟରେ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ସ୍ପର୍ଶ କଲି; ତଥାପି ବାଳୀ କ୍ରୋଧରୁ ମୋ ପ୍ରତି କୃପା କଲେ ନାହିଁ।